બોલિવૂડના સુપરસ્ટાર રણવીર સિંહ (Ranveer Singh) અને ડિરેક્ટર ફરહાન અખ્તર (Farhan Akhtar) ની મોસ્ટ અવેટેડ ફિલ્મ ‘ડોન ૩’ (Don 3) ને લઈને ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રીમાં ચાલી રહેલો વિવાદ હવે એક અત્યંત ગંભીર કાનૂની વળાંક પર ઓપરેટ થઈ ચૂક્યો છે. અગ્રણી ગુજરાતી ન્યૂઝ પોર્ટલ ‘સંદેશ’ ના સત્તાવાર એન્ટરટેઇનમેન્ટ બુલેટિન અને મુંબઈ કોર્ટરૂમ આર્કાઇવ્ઝની લેટેસ્ટ લોગબુક અનુસાર, રણવીર સિંહે ફિલ્મમાંથી અચાનક બહાર નીકળી જવા બદલ તેની વિરુદ્ધ નોન-કોઓપરેશન (અસહકાર) નો પ્રશાસનિક આદેશ જારી કરનારી સંસ્થા FWICE (Federation of Western India Cine Employees) ને કડક કાનૂની નોટિસ (Legal Notice) ફટકારેલી છે.
અહેવાલો મુજબ, સંસ્થાએ રણવીર સિંહ વિરુદ્ધ બોલિવૂડમાં એક પ્રકારના વહીવટી પ્રતિબંધ (Ban) જેવો પ્રોટોકોલ એક્ટિવ કર્યો હતો. આ એક્શનથી ગુસ્સે ભરાયેલા રણવીર સિંહના કાનૂની સલાહકારોએ દાવો કર્યો છે કે ટ્રેડ યુનિયન કે કોઈ એસોસિએશન પાસે કોઈપણ ખાનગી કરારના વિવાદો (Contractual Disputes) માં ખેલાડી કે કલાકાર પર સટરડાઉન લાદવાનો કોઈ કાનૂની અધિકાર નથી. આજના આ વિશેષ લીગલ-સ્પોર્ટ્સ-એન્ટરટેઇનમેન્ટ ઓડિટ બ્લોગમાં આપણે જાણીશું આ વિવાદ પાછળનું આર્થિક ગણિત, રણવીર સિંહનું સત્તાવાર સ્ટેન્ડ અને ફિલ્મ ઉદ્યોગમાં ચાલી રહેલી કટોકટીની સંપૂર્ણ વિગતવાર માહિતી નીચે મુજબ છે.
Conflict Matrix: ₹૪૫ કરોડનું ફાઇનાન્સિયલ ક્રેશ અને FWICE નો એક્શન મોડ
એક્સેલ એન્ટરટેઇનમેન્ટ (Excel Entertainment) અને ભારતીય ફિલ્મ એસોસિએશનના સત્તાવાર મોનિટરિંગ પરિમાણો અનુસાર, આ સમગ્ર કટોકટી પ્રોગ્રામ નીચે મુજબ ઓપરેટ થયો હતો:
- છેલ્લી ઘડીએ ફિલ્મમાંથી એક્ઝિટ: રણવીર સિંહને ‘ડોન ૩’ ના આઇકોનિક કેરેક્ટર માટે વર્ષ ૨૦૨૩ માં સાઇન કરાયો હતો. પરંતુ શૂટિંગ ઓન-ફ્લોર જવાના ગણતરીના દિવસો પહેલાં જ સ્ક્રિપ્ટ ડિફરન્સ અને શિડ્યુલ ક્લેશના લીધે રણવીરે પ્રોજેક્ટમાંથી એક્ઝિટ (Exit) લોગ આઉટ કરી દીધી હતી.
- પ્રોડ્યુસર્સનું પ્રચંડ લોડિંગ: પ્રોડ્યુસર રિતેશ સિધવાની અને ફરહાન અખ્તરે આઈએફટીડીએ (IFTDA) સમક્ષ સત્તાવાર ફરિયાદ નોંધાવી હતી કે, ફિલ્મની પ્રિપેરેશન અને સેટ ડિઝાઇનિંગ માટે ઓલરેડી ₹૪૫ કરોડનો તોતિંગ ખર્ચ થઈ ચૂક્યો હતો. રણવીરની અચાનક એક્ઝિટથી મેકર્સને મોટું આર્થિક નુકસાન વેઠવું પડ્યું છે.
- અસહકાર આદેશ પર સટરડાઉન: આ ફરિયાદના આધારે FWICE એ તેના ૪ લાખથી વધુ ક્રૂ મેમ્બર્સ અને વર્કર્સને સત્તાવાર ગેઝેટ ઓર્ડર જારી કર્યો હતો કે, જ્યાં સુધી આ વિવાદનું મોનિટરિંગ ઓપ્ટિમાઇઝ ન થાય, ત્યાં સુધી કોઈ પણ સભ્યએ રણવીર સિંહની ફિલ્મો કે શૂટિંગ પર કામ કરવું નહીં. જો કે, બાદમાં તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે આ કોઈ સત્તાવાર કાનૂની ‘બેન’ નથી પરંતુ આંતરિક અસહકારનો પ્રોટોકોલ છે.
“તમારી પાસે કોઈ ન્યાયિક હક નથી” – રણવીર સિંહનું કડક કાનૂની સ્ટેન્ડ
રણવીર સિંહની ઓફિશિયલ લીગલ ટીમે FWICE ના આ પ્રોગ્રામને સુપ્રીમ કોર્ટ અને કોમ્પિટિશન કમિશન ઓફ ઇન્ડિયા ($CCI$) ના જૂના કાયદાકીય ઓર્ડરના ભંગ સમાન ગણાવી નીચે મુજબના ૩ મુદ્દા લોક કર્યા છે:
૧. જ્યુરિસ્ડિક્શન બહારનું ઓડિટિંગ: નોટિસમાં સ્પષ્ટ જણાવાયું છે કે અભિનેતા અને પ્રોડક્શન હાઉસ વચ્ચેનો વિવાદ કેવળ એક સિવિલ અને કોન્ટ્રાક્ટ કાયદા (Contractual Matter) નો ભાગ છે. આમાં વર્કર્સ યુનિયન વહીવટી હસ્તક્ષેપ કરીને કલાકારની આજીવિકા પર સટરડાઉન લગાવી શકે નહીં.
૨. CCI ના સેફ્ટી કાયદાનો હવાલો: વર્ષ ૨૦૧૭ માં કોમ્પિટિશન કમિશન ઓફ ઇન્ડિયાએ ફિલ્મ પ્રોડ્યુસર વિપુલ અમૃતલાલ શાહના એક સમાન કેસમાં કડક આદેશ આપ્યો હતો કે FWICE જેવી સંસ્થાઓ કોઈ પણ કલાકાર કે નિર્માતા વિરૂદ્ધ આ પ્રકારે નોન-કોઓપરેશન કે કાયમી પ્રતિબંધના ઓર્ડર લાદી શકે નહીં, કારણ કે તે એન્ટી-કોમ્પિટિટિવ (વ્યાપાર વિરોધી) પ્રોટોકોલ છે.
૩. પ્રતિષ્ઠાને નુકસાન પહોંચાડવાનો દાવો: રણવીરના પ્રવક્તાએ જણાવ્યું છે કે આ પ્રકારના ન્યૂઝ સપ્લાયના લીધે અભિનેતાની ગ્લોબલ બ્રાન્ડ વેલ્યુ અને આગામી પ્રોજેક્ટ્સ (જેવા કે ‘પ્રલય’) ના ડિજિટલ રાઇટ્સ માર્કેટ પર ખોટી અસર પડી રહી છે, જે બદલ વળતો માનહાનિનો પ્રોગ્રામ પણ ઓન થઈ શકે છે.
‘ડોન ૩’ ફિલ્મ પ્રોજેક્ટ અને વર્તમાન વિવાદનું પરિમાણ કોષ્ટક
બોલીવુડ ટ્રેડ એનાલિસિસ અને મુંબઈ સિવિલ કોર્ટના સત્તાવાર ડેટાબેઝ ઓડિટિંગ અનુસાર આ વિવાદનું માળખું નીચે મુજબના કોષ્ટક દ્વારા સરળતાથી સમજી શકાય છે:
| વિવાદિત ફિલ્મ ઓપરેશન પરિમાણ | સત્તાવાર આંકડાકીય / કાનૂની વિગતો | વર્તમાન પ્રશાસનિક સ્ટેટસ લોગ |
| પ્રોડક્શન હાઉસ ક્લેમ કરેલ નુકસાન | આશરે ₹૪૦.૦૦ કરોડ થી ₹૪૫.૦૦ કરોડ | મેકર્સ દ્વારા આઈડી (ID) ઓડિટ અને વળતરની માંગ |
| રણવીર સિંહની સત્તાવાર લીગલ એક્શન | જૂન ૨૦૨૬ ના પ્રથમ સપ્તાહમાં નોટિસ જારી | FWICE ને કોર્ટમાં સત્તાવાર જવાબ આપવા આદેશ |
| સંલગ્ન ત્રીજી પક્ષીય પિટિશન | પૂર્વ IMPPA પ્રમુખ ટી.પી. અગ્રવાલ દ્વારા કેસ લોક | બોમ્બે સિવિલ કોર્ટ (દિન્ડોશી) માં સુનાવણી લાઈવ |
| FWICE સત્તાવાર સભ્યોની ગ્રીડ | ૪ લાખથી વધુ રજિસ્ટર્ડ દૈનિક વેતન મજૂરો | પ્રેસ કોન્ફરન્સ દ્વારા નવો એક્શન પ્લાન જાહેર કરવાની તૈયારી |
નાગરિેકોની પર્સનલ પ્રાઈવસી, ફિલ્મ એસોસિએશન્સના વ્યાપારી સિક્રેટ્સ અને પ્રશાસનિક અદાલતી આદેશો (Contempt of Court) ના કડક નિયમો અનુસાર, આ એક સામાન્ય મનોરંજન ન્યૂઝ એનાલિસિસ અને પોલિસી રિપોર્ટ હોવાથી, આ વિશ્લેષણમાં કલાકારોના પર્સનલ બેંક ટ્રાન્ઝેક્શન આંકડા, કાનૂની પેઢીના ગુપ્ત સિક્યોરિટી લોગઇન પાસવર્ડ કે નાગરિકોના ખાનગી પ્રતિબંધિત સરકારી આઈડી ડેટા સાર્વજનિક પ્લેટફોર્મ પર પ્રદર્શિત કરવા પર કડક કાનૂની મનાઈ લાદવામાં આવેલી છે.
‘સંદેશ’ નો આ પ્રવર્તમાન Don 3 Movie Row and Ranveer Singh Legal Notice Report એ સ્પષ્ટ કરે છે કે મોર્ડન સિનેમા બિઝનેસમાં સ્ટાર પાવર અને ટ્રેડ યુનિયનો વચ્ચેનું આંતરિક ફ્લક્ચ્યુએશન કેટલું પ્રચંડ અને જટિલ બની ચૂક્યું છે. રણવીર સિંહ દ્વારા લેવાયેલું આ કડક કાનૂની સ્ટેન્ડ ભવિષ્યમાં કલાકારોના કરાર અને એસોસિએશનના કાયદાઓ પર એક નવો કાનૂની પ્રોટોકોલ સેટ કરશે તે ચોક્કસ છે. આ વિવાદ પર ક્યારે સટરડાઉન લાગે છે અને ‘ડોન ૩’ માટે કયો નવો ચહેરો ઓપ્ટિમાઇઝ કરાય છે તે જોવું રસપ્રદ રહેશે. દેશ-વિદેશના અવનવા સમાચાર, કલ્ચરલ સેક્ટરની નવી સરકારી ભરતીઓ, મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન ઓર્ડર્સ અને કરિયર અપડેટ્સના લેટેસ્ટ ડિજિટલ અપડેટ્સ મેળવવા માટે નાગરિકો નિયમિત રીતે ‘મારુ ગુજરાત’ કરિયર ડેસ્ક મોનિટર કરતા રહે તે હિતાવહ છે.
અંકિતા ગૌતમ CTC News સાથે જોડાયેલા એક લોકપ્રિય અભિનેત્રી (Actor) અને પ્રભાવશાળી સોશિયલ મીડિયા ઇન્ફ્લુએન્સર છે. મનોરંજન જગત અને ડિજિટલ કન્ટેન્ટ ક્રિએશનમાં બહોળો અનુભવ ધરાવતા અંકિતાબેન વાચકો સુધી લાઈફસ્ટાઈલ, ફેશન અને એન્ટરટેઈનમેન્ટ જગતના સચોટ સમાચાર પહોંચાડે છે. તેમની સર્જનાત્મક શૈલી અને સોશિયલ મીડિયા પરની મજબૂત પકડ તેમને એક આધુનિક અને વિશ્વાસપાત્ર મીડિયા પર્સનાલિટી બનાવે છે.