ગુજરાત તેની ભૌગોલિક વિવિધતા માટે જાણીતું છે. અહીં એકબાજુ સફેદ રણ છે, તો બીજી બાજુ અરવલ્લીની ગિરિમાળાઓ અને ડાંગના ગાઢ જંગલો છે. ખાસ કરીને જેમને પ્રકૃતિના ખોળે રાત વિતાવવી અને કેમ્પિંગ કરવું ગમે છે, તેમના માટે ગુજરાતમાં અદભૂત વિકલ્પો ઉપલબ્ધ છે.
અહીં કેમ્પિંગના શોખીનો માટે ગુજરાતના ૫ શ્રેષ્ઠ રિવર-સાઈડ અને ફોરેસ્ટ લોકેશન્સની વિગતવાર માહિતી આપી છે:
૧. સાપુતારા અને ડોન હિલ્સ (ડાંગના જંગલો)
ગુજરાતનું એકમાત્ર હિલ સ્ટેશન સાપુતારા અને તેની નજીક આવેલું ડોન હિલ્સ કેમ્પિંગ માટે સ્વર્ગ સમાન છે. ડાંગના ગાઢ જંગલો અને સહ્યાદ્રિ પર્વતમાળાની વચ્ચે કેમ્પિંગ કરવાનો અનુભવ અનન્ય છે.
- કેમ જવું: અહીં જંગલની હરિયાળી અને વાદળોની વચ્ચે સવારનો નજારો અદભૂત હોય છે.
- ખાસિયત: અહીં ટ્રેકિંગ, એડવેન્ચર એક્ટિવિટી અને સ્થાનિક આદિવાસી સંસ્કૃતિનો અનુભવ મળે છે.
- લોકેશન: સાપુતારા નજીક ઘણા પ્રાઈવેટ અને સરકારી કેમ્પસાઈટ્સ ઉપલબ્ધ છે.
૨. પોલો ફોરેસ્ટ (વિજયનગર)
સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલું પોલો ફોરેસ્ટ ઈતિહાસ અને પ્રકૃતિનું મિશ્રણ છે. હરણાવ નદીના કિનારે અને ચારેય બાજુ પર્વતોથી ઘેરાયેલું આ જંગલ કેમ્પિંગ માટે ઉત્તમ છે.
- કેમ જવું: અહીં પ્રાચીન જૈન અને શિવ મંદિરોના અવશેષો છે જે જંગલની વચ્ચે કેમ્પિંગને વધુ રોમાંચક બનાવે છે.
- ખાસિયત: નદી કિનારે ટેન્ટ લગાવીને રાત વિતાવવી અને વહેલી સવારે પક્ષીઓનો અવાજ સાંભળવો એ અહીંનો મુખ્ય આકર્ષણ છે.
- લોકેશન: હરણાવ નદીના પટ અને જંગલના અંદરના વિસ્તારો.
૩. દેવઘાટ ધોધ અને કેમ્પસાઈટ (નર્મદા)
નર્મદા જિલ્લો પ્રકૃતિ પ્રેમીઓ માટે શ્રેષ્ઠ છે. દેવઘાટ ધોધની નજીક અને કરજણ નદીના કિનારે કેમ્પિંગ કરવાનો અનુભવ ખૂબ જ શાંતિદાયક હોય છે.
- કેમ જવું: સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટીથી નજીક હોવા છતાં આ જગ્યા ભીડભાડથી દૂર છે. અહીં નદીના વહેતા પાણીનો અવાજ તમને માનસિક શાંતિ આપે છે.
- ખાસિયત: રિવર-સાઈડ કેમ્પિંગની સાથે ધોધની મુલાકાત લઈ શકાય છે.
- લોકેશન: દેવઘાટ ઇકો-કેમ્પસાઈટ, નર્મદા.
૪. જાંબુઘોડા અભયારણ્ય (પંચમહાલ)
વડોદરાની નજીક આવેલું જાંબુઘોડા જંગલ લોકલ કેમ્પર્સ માટે ફેવરિટ સ્પોટ છે. અહીં કડા ડેમ અને હથણી માતા ધોધ જેવા લોકેશન છે જ્યાં જંગલની મધ્યમાં કેમ્પિંગ કરી શકાય છે.
- કેમ જવું: જો તમે જંગલની શાંતિ અને રાત્રે તારાઓ ભરેલું આકાશ જોવા માંગતા હોવ, તો આ શ્રેષ્ઠ જગ્યા છે.
- ખાસિયત: કડા ડેમના કિનારે રાત્રે કેમ્પિંગ કરવું એ બેસ્ટ અનુભવ છે કારણ કે ત્યાં પાણી અને જંગલ બંનેનો સંગમ જોવા મળે છે.
- લોકેશન: કડા ડેમ અથવા ટાર્ઝન ફેમિલી કેમ્પસાઈટ.
૫. ઓર સંગ નદી કિનારો અને ઝંડ હનુમાન (છોટાઉદેપુર)
છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલી ઓર સંગ નદી અને તેની આસપાસના જંગલ વિસ્તારો કેમ્પિંગ માટે ખૂબ જ સુંદર છે. ઝંડ હનુમાન મંદિરની આસપાસના પહાડી વિસ્તારો ટ્રેકિંગ અને ટેન્ટ સ્ટે માટે જાણીતા છે.
- કેમ જવું: અહીં કુદરતી નજારાની સાથે સાથે ધાર્મિક શાંતિ પણ મળે છે. ઓર સંગ નદીના કિનારે રેતીના પટમાં કેમ્પિંગ કરવાની મજા જ અલગ છે.
- ખાસિયત: અહીંની પર્વતમાળાઓ અને નદીનો નજારો ફોટોગ્રાફી માટે પણ બેસ્ટ છે.
- લોકેશન: ઝંડ હનુમાન આસપાસનો ફોરેસ્ટ એરિયા.
ચોક્કસ, જો તમે કેમ્પિંગના શોખીન હોવ તો ગુજરાતમાં હજુ પણ એવી કેટલીક અદભૂત જગ્યાઓ છે જે પ્રકૃતિ પ્રેમીઓમાં ખૂબ લોકપ્રિય છે. અહીં વધુ ૫ લોકેશન્સ ઉમેર્યા છે:
૬. પૂર્ણા વન્યજીવ અભયારણ્ય (ડાંગ)
સાપુતારાથી થોડે દૂર આવેલું પૂર્ણા અભયારણ્ય સાચા અર્થમાં ‘ફોરેસ્ટ કેમ્પિંગ’નો અનુભવ આપે છે. અહીં પૂર્ણા નદીના કિનારે અને ઊંચા સાગના વૃક્ષો વચ્ચે રાત વિતાવવી એ એક સાહસથી ઓછું નથી.
- કેમ જવું: અહીં ખૂબ જ ગાઢ જંગલ છે, જે ટ્રેકર્સ અને વાઈલ્ડ લાઈફ ફોટોગ્રાફર્સ માટે સ્વર્ગ સમાન છે.
- ખાસિયત: મહાલ ઇકો-કેમ્પસાઈટ અહીંની સૌથી પ્રખ્યાત જગ્યા છે, જ્યાં નદીના કિનારે હટ્સ અને ટેન્ટની વ્યવસ્થા મળી રહે છે.
- લોકેશન: મહાલ, ડાંગ.
૭. ગીરનું જંગલ અને હીરણ નદી (જૂનાગઢ/ગીર સોમનાથ)
એશિયાટિક લાયનનું ઘર ગણાતું ગીર માત્ર સફારી માટે જ નહીં, પણ રિવર-સાઈડ સ્ટે માટે પણ અદભૂત છે. ગીરના બોર્ડર વિસ્તારમાં હીરણ નદીના કિનારે ઘણા રિસોર્ટ્સ અને કેમ્પસાઈટ્સ આવેલા છે.
- કેમ જવું: જંગલની સવારનો અનુભવ કરવા અને નસીબ હોય તો સિંહની ગર્જના સાંભળવા માટે.
- ખાસિયત: અહીં સવારની સફારી સાથે કેમ્પિંગનો આનંદ માણી શકાય છે. નદીના શાંત પાણીમાં મગર જોવાનો લ્હાવો પણ મળી શકે છે.
- લોકેશન: સાસણ ગીર અને ભાલછેલ આસપાસના વિસ્તારો.
૮. પાલીતાણા અને શેત્રુંજી ડેમ (ભાવનગર)
શેત્રુંજી નદીના કિનારે અને પહાડોની તળેટીમાં કેમ્પિંગ કરવું એ સૌરાષ્ટ્રના લોકો માટે બેસ્ટ વિકલ્પ છે. અહીં નદીના વિશાળ પટ અને ડેમના નજારા મનને મોહી લે તેવા હોય છે.
- કેમ જવું: આધ્યાત્મિકતા અને સાહસનો સંગમ જોઈતો હોય ત્યારે. પાલીતાણાના પહાડોનું અંતર અહીંથી ખૂબ નજીક છે.
- ખાસિયત: સૂર્યાસ્ત વખતે ડેમનો નજારો અને ખુલ્લા આકાશ નીચે કેમ્પ-ફાયર કરવાની મજા અહીં ખાસ છે.
- લોકેશન: શેત્રુંજી ડેમ સાઈટ.
૯. વિજયનગરના પહાડો અને તારંગા હિલ્સ (મહેસાણા)
ઉત્તર ગુજરાતમાં અરવલ્લીની પર્વતમાળાઓ વચ્ચે કેમ્પિંગ કરવાનો લ્હાવો લેવા જેવો છે. તારંગા હિલ્સની આસપાસના પથરાળ અને જંગલવાળા વિસ્તારો એડવેન્ચર કેમ્પિંગ માટે બેસ્ટ છે.
- કેમ જવું: ટ્રેકિંગ અને પથ્થર પર ચઢાણ (Rock Climbing) ના શોખીનો માટે આ આદર્શ જગ્યા છે.
- ખાસિયત: અહીંની પહાડી ગુફાઓ અને જૈન મંદિરો જંગલની વચ્ચે એક અલગ શાંતિ આપે છે.
- લોકેશન: તારંગા જૈન મંદિરની આસપાસનો પહાડી વિસ્તાર.
૧૦. નર્મદા કેનાલ અને કેનાલ-સાઈડ કેમ્પિંગ (નળ સરોવર નજીક)
નળ સરોવર પક્ષી અભયારણ્યની આસપાસના વિસ્તારો અને તેની નજીકથી પસાર થતી કેનાલ પાસેના ખુલ્લા મેદાનો કેમ્પિંગ માટે વપરાય છે.
- કેમ જવું: જો તમે પક્ષીપ્રેમી (Bird Watcher) હોવ, તો શિયાળામાં અહીં હજારો પ્રવાસી પક્ષીઓ જોવા મળે છે.
- ખાસિયત: રાત્રે તારાઓ જોવાની (Star Gazing) એક્ટિવિટી માટે આ વિસ્તાર ખૂબ પ્રખ્યાત છે કારણ કે અહીં પ્રદૂષણ ઓછું હોય છે.
- લોકેશન: નળ સરોવર બોર્ડર અને નજીકના ખેત-વિસ્તારો.
કેમ્પિંગ ગિયર (સામાન) ચેકલિસ્ટ:
૧. મજબૂત ટેન્ટ અને સ્લીપિંગ બેગ.
૨. મચ્છર ભગાડવાની ક્રીમ (Odomos વગેરે).
૩. સૂકો નાસ્તો અને પૂરતું પાણી.
૪. પર્સનલ પાવર બેંક અને ઇમરજન્સી લાઇટ.
૫. ગરમ કપડાં (ખાસ કરીને શિયાળામાં જંગલ વિસ્તારમાં ઠંડી વધુ હોય છે).
કેમ્પિંગ માટે જરૂરી ટિપ્સ:
- કેમ્પિંગ માટે જતા પહેલા હંમેશા સ્થાનિક વન વિભાગની મંજૂરી લેવી અથવા રજિસ્ટર્ડ કેમ્પસાઈટ પસંદ કરવી.
- તમારી સાથે પીવાનું પાણી, ટોર્ચ, પ્રાથમિક સારવારની કીટ અને પાવર બેંક જરૂર રાખવી.
- જંગલમાં ગંદકી ન કરવી અને આગ પ્રગટાવતી વખતે ખાસ સાવચેતી રાખવી.