ગુજરાતના નાના એવા ગામડા કે શહેરમાંથી જ્યારે કોઈ પ્રતિભા વૈશ્વિક મંચ પર પહોંચે છે, ત્યારે આખો દેશ ગર્વ અનુભવે છે. આવો જ ગર્વ માહી નામની દીકરીએ અપાવ્યો હતો, જેની પસંદગી વિશ્વની સૌથી પ્રતિષ્ઠિત અંતરિક્ષ સંસ્થા NASA ના એક પ્રોગ્રામ માટે થઈ હતી. પરંતુ કમનસીબી એ છે કે, જે દીકરી આકાશના તારા શોધવા નીકળી હતી, તેની પાસે આજે ધરતી પર સંઘર્ષ કરવા માટે પૂરતા સાધનો પણ નથી.
૧. માહીની સિદ્ધિ: આકાશને આંબવાની જીદ
માહીએ નાની ઉંમરે વિજ્ઞાન અને ખગોળશાસ્ત્ર (Astronomy) માં એવી પકડ બનાવી કે તેની આવડત જોઈને ખુદ નાસાના વૈજ્ઞાનિકો પ્રભાવિત થયા હતા. તેની મહેનતને કારણે તેને નાસાની મુલાકાત અને ત્યાંના ખાસ ટ્રેનિંગ પ્રોગ્રામ માટે પસંદ કરવામાં આવી હતી. આ સિદ્ધિ મેળવનાર તે ખૂબ જ ગણ્યાગાંઠ્યા ભારતીય વિદ્યાર્થીઓમાંથી એક છે.
૨. પિતાની વ્યથા: “લેપટોપ અને ટેલિસ્કોપ વગર ભવિષ્ય અંધકારમાં”
માહીના પિતા મધ્યમ કે સામાન્ય આર્થિક પરિસ્થિતિ ધરાવે છે. દીકરીની પ્રતિભાને ખીલવવા માટે તેમણે અત્યાર સુધી બનતા તમામ પ્રયત્નો કર્યા છે, પરંતુ હવે આર્થિક તંગી આડે આવી રહી છે.
પિતાએ મીડિયા સમક્ષ પોતાની લાચારી વ્યક્ત કરતા જણાવ્યું હતું કે:
“મારી દીકરીમાં અદભૂત જ્ઞાન છે, પણ આગળ વધવા માટે તેની પાસે જરૂરી સાધનો નથી. તેને અભ્યાસ અને રિસર્ચ માટે એક સારા ‘લેપટોપ’ અને અવકાશને નિહાળવા માટે ‘ટેલિસ્કોપ’ની ખાસ જરૂર છે. જો આ સુવિધાઓ નહીં મળે, તો તેની વર્ષોની મહેનત એળે જશે.”
૩. મોટો પ્રશ્ન: પ્રતિભાની કદર ક્યારે?
આ કિસ્સો સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયા બાદ લોકોમાં ભારે રોષ જોવા મળી રહ્યો છે. પ્રશ્ન એ થાય છે કે:
- શું ભારતની દીકરીઓએ વૈશ્વિક સ્તરે પહોંચ્યા પછી પણ પાયાની સુવિધાઓ માટે ભીખ માંગવી પડશે?
- જે ખેલાડીઓ મેડલ લાવે છે તેમના પર લાખોનો વરસાદ થાય છે, તો પછી વૈજ્ઞાનિક ક્ષેત્રે નામ રોશન કરનાર વિદ્યાર્થીઓને મદદ કેમ નહીં?
- સ્થાનિક તંત્ર કે સરકાર આ બાબતે કેમ મૌન છે?
૪. કેવી રીતે થઈ શકે મદદ?
માહીના કિસ્સામાં જો સમયસર મદદ મળે, તો તે આવનારા સમયની મોટી વૈજ્ઞાનિક બની શકે છે. તેની જરૂરિયાતો નીચે મુજબ છે:
- હાઈ-એન્ડ લેપટોપ: કોડિંગ અને ડેટા એનાલિસિસ માટે.
- પ્રોફેશનલ ટેલિસ્કોપ: પ્રેક્ટિકલ ખગોળ વિજ્ઞાન માટે.
- સ્કોલરશિપ: આગળના અભ્યાસ અને નાસા જવાના ખર્ચ માટે.
નિષ્કર્ષ
માહીની આ કહાની એ વાતનું પ્રતીક છે કે ભારતમાં ટેલેન્ટની કોઈ કમી નથી, પરંતુ સંસાધનોના અભાવે ઘણી પ્રતિભાઓ દબાઈ જાય છે. આશા છે કે કોઈ સેવાભાવી સંસ્થા અથવા સરકાર માહીની આ હાકલ સાંભળશે અને તેને આકાશના સિતારા શોધવા માટે નવી પાંખો આપશે.