ગુજરાત પોલીસ હવે આધુનિક ટેકનોલોજી તરફ હરણફાળ ભરી રહી છે. રાજ્યમાં કાયદો અને વ્યવસ્થાની સ્થિતિને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે ‘ડ્રોન પોલીસિંગ’ (Drone Policing) નો સત્તાવાર પ્રારંભ કરવામાં આવ્યો છે. આ ટેકનોલોજીથી માત્ર ગુનેગારો પર નજર જ નહીં, પરંતુ ઈમરજન્સીમાં લોકોની સુરક્ષા પણ સુનિશ્ચિત કરવામાં આવશે.
ગુજરાત દેશનું પ્રથમ એવું રાજ્ય બનવા જઈ રહ્યું છે જે આટલા મોટા પાયે પોલીસિંગમાં ડ્રોન ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરી રહ્યું છે. ગૃહ રાજ્ય મંત્રી હર્ષ સંઘવીના માર્ગદર્શન હેઠળ સુરત, અમદાવાદ અને રાજકોટ જેવા મુખ્ય શહેરોમાં આ સિસ્ટમ કાર્યરત કરવામાં આવી છે.

૧. ડ્રોન પોલીસિંગના મુખ્ય ઉદ્દેશ્યો
- ક્રાઉડ મેનેજમેન્ટ: મેળાઓ, રેલીઓ અને તહેવારો (જેમ કે રથયાત્રા કે ઉત્તરાયણ) દરમિયાન ભીડ પર નજર રાખવી.
- ટ્રાફિક કંટ્રોલ: શહેરના જંકશન પર ટ્રાફિક જામની સ્થિતિ જોઈને ગ્રાઉન્ડ ટીમ દ્વારા ત્વરિત નિકાલ કરવો.
- ગુનાખોરી પર નિયંત્રણ: સૂમસામ વિસ્તારો કે અંધારા રસ્તાઓ પર રાત્રિ પેટ્રોલિંગમાં ડ્રોનનો ઉપયોગ.
- રેસ્ક્યુ ઓપરેશન: પૂર કે કુદરતી હોનારત સમયે ફસાયેલા લોકોની ચોક્કસ ભાળ મેળવવી.
૨. આધુનિક ડ્રોનની વિશેષતાઓ
ગુજરાત પોલીસ દ્વારા વાપરવામાં આવતા ડ્રોન માત્ર કેમેરા નથી, પણ એક હાઈ-ટેક ગેજેટ છે:
- નાઈટ વિઝન કેમેરા: રાત્રિના અંધકારમાં પણ સ્પષ્ટ ફૂટેજ મેળવી શકાય છે.
- ફેસ રેકગ્નિશન: ભીડમાં છુપાયેલા વોન્ટેડ ગુનેગારોને ઓળખવાની ક્ષમતા.
- લાઉડ સ્પીકર સિસ્ટમ: હવામાંથી જ સૂચનાઓ આપીને ભીડને નિયંત્રિત કરવી.
- હાઈ-રેન્જ નેટવર્ક: કંટ્રોલ રૂમથી કિલોમીટરો દૂર રહીને પણ ડ્રોન ઓપરેટ કરી શકાય છે.
૩. ‘ત્રિ-નેત્ર’ પ્રોજેક્ટ સાથે જોડાણ
ડ્રોન પોલીસિંગને ગુજરાતના ફેમસ ‘ત્રિ-નેત્ર’ (CCTV નેટવર્ક) સાથે જોડવામાં આવ્યું છે. જ્યારે જમીન પરના CCTV કેમેરા કોઈ ખૂણે નથી પહોંચી શકતા, ત્યારે ડ્રોન તે વિસ્તારની જીવંત તસવીરો કંટ્રોલ રૂમ સુધી પહોંચાડે છે.
૪. ઉત્તરાયણ ૨૦૨૬માં વિશેષ ઉપયોગ
ચાલુ વર્ષે ઉત્તરાયણ દરમિયાન ડ્રોન પોલીસિંગનો સૌથી વધુ ઉપયોગ થવા જઈ રહ્યો છે:
- ચાઈનીઝ દોરી પકડવા: ધાબા પર ચાઈનીઝ દોરીથી પતંગ ઉડાડતા લોકો પર આકાશી નજર રખાશે.
- પ્રતિબંધિત વસ્તુઓ: ધાબા પર કરવામાં આવતા જોખમી સ્ટંટ કે દારૂની મહેફિલો પકડવા માટે ડ્રોન એક શક્તિશાળી સાધન બનશે.
૫. ટ્રેન્ડ પોલીસ કર્મચારીઓ
આ માટે ગુજરાત પોલીસે ખાસ ‘ડ્રોન સ્ક્વોડ’ તૈયાર કરી છે. આ ટીમમાં એવા પોલીસકર્મીઓ છે જેમને ડ્રોન ઉડાડવા અને તેના ડેટાનું એનાલિસિસ કરવાની વિશેષ તાલીમ આપવામાં આવી છે.
નિષ્કર્ષ:
ટેકનોલોજીનો આ ઉપયોગ પોલીસની કામગીરીને વધુ પારદર્શક અને ઝડપી બનાવશે. સામાન્ય નાગરિકો માટે આ સુરક્ષાનો વિષય છે, જ્યારે કાયદો તોડનારાઓ માટે આ એક મોટો પડકાર છે.
