મુંબઈના ગોરેગાંવમાં મકાનમાં ભીષણ આગ, ધુમાડાથી મહિલા સહિત 3ના મોત

તારીખ: 10 જાન્યુઆરી, 2026 સ્થળ: ગોરેગાંવ (વેસ્ટ), મુંબઈ

મુંબઈ, જેને સપનાનું શહેર કહેવામાં આવે છે, તે અવારનવાર આગની દુર્ઘટનાઓને કારણે ચર્ચામાં રહે છે. આજે સવારે મુંબઈના પશ્ચિમી પરા વિસ્તાર Goregaon માં એક હૃદયદ્રાવક ઘટના બની છે, જેણે ફરી એકવાર શહેરમાં ફાયર સેફ્ટીના નિયમો અને ઈમારતોની સુરક્ષા પર ગંભીર સવાલો ઊભા કર્યા છે.

ગોરેગાંવમાં આવેલી એક રહેણાંક ઈમારતમાં (Residential Building) ભીષણ આગ ફાટી નીકળી હતી. આ દુર્ઘટનામાં આગની જ્વાળાઓ કરતા પણ વધારે ઘાતક ઝેરી ધુમાડો (Toxic Smoke) સાબિત થયો છે. પ્રાપ્ત માહિતી મુજબ, ગૂંગળામણને કારણે એક મહિલા સહિત કુલ 3 લોકોના મોત થયા છે, જ્યારે અનેક લોકો ઘાયલ થયા છે.

આ બ્લોગમાં આપણે આ Goregaon Fire Tragedy ની દરેકે દરેક વિગત, બચાવ કામગીરી, આગ લાગવાનું કારણ અને મુંબઈની હાઈરાઈઝ બિલ્ડીંગોમાં રહેતા લોકોએ શું સાવચેતી રાખવી જોઈએ, તે વિશે વિસ્તારથી વાત કરીશું.

1. ઘટના શું હતી? (The Incident Detail)

શનિવારની સવાર ગોરેગાંવના રહીશો માટે કાળ બનીને આવી હતી. ગોરેગાંવ (પશ્ચિમ) ના ગીચ વસ્તી ધરાવતા વિસ્તારમાં આવેલી એક બહુમાળી ઈમારતના નીચેના માળે આગ લાગી હતી.

• સમય: ઘટના વહેલી સવારે બની હોવાનું અનુમાન છે જ્યારે મોટાભાગના લોકો ગાઢ નિદ્રામાં હતા.
• પ્રસરણ: આગ પહેલા બીજા માળે લાગી હતી, પરંતુ તેનો ધુમાડો (Smoke) સીડીઓ અને લિફ્ટના ડક્ટ મારફતે ઉપરના માળ સુધી ઝડપથી પ્રસરી ગયો હતો.
• સ્થિતિ: આગની તીવ્રતા એટલી વધારે હતી કે તેને Level-2 Fire (મધ્યમથી ગંભીર) જાહેર કરવામાં આવી હતી.

જે મકાનમાં આગ લાગી હતી ત્યાં જૂના ફર્નિચર અને અન્ય જ્વલનશીલ સામગ્રી હોવાને કારણે આગે વિકરાળ સ્વરૂપ ધારણ કરી લીધું હતું. જોતજોતામાં આખી ઈમારત કાળા ડિબાંગ ધુમાડામાં લપેટાઈ ગઈ હતી.

2. ધુમાડો બન્યો સાયલન્ટ કિલર: 3 જિંદગીઓ હોમાઈ

આ દુર્ઘટનામાં સૌથી દુઃખદ પાસું એ છે કે પીડિતો આગમાં બળીને નહીં, પણ Suffocation (ગૂંગળામણ) ને કારણે મૃત્યુ પામ્યા છે.

શા માટે ધુમાડો જીવલેણ બને છે? જ્યારે કોઈ બંધ જગ્યામાં આગ લાગે છે, ત્યારે તેમાં કાર્બન મોનોક્સાઈડ (Carbon Monoxide) જેવા ઝેરી વાયુઓ ઉત્પન્ન થાય છે. જ્યારે વ્યક્તિ ઊંઘમાં હોય અને શ્વાસમાં આ ધુમાડો જાય, ત્યારે તે બેભાન થઈ જાય છે અને ફેફસામાં ઓક્સિજન પહોંચતું બંધ થઈ જાય છે.

મૃતકોની વિગત: પોલીસ અને હોસ્પિટલના સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર:

1. એક 45 વર્ષીય મહિલા, જે સીડીઓ પરથી ભાગવાનો પ્રયાસ કરી રહી હતી ત્યારે ધુમાડાને કારણે બેભાન થઈ ગઈ હતી.
2. બે પુરુષો, જેમના ફ્લેટમાં ધુમાડો ભરાઈ ગયો હતો અને તેઓ બહાર નીકળી શક્યા ન હતા.

આ ત્રણેયને નજીકની ટ્રોમા કેર હોસ્પિટલમાં લઈ જવામાં આવ્યા હતા, જ્યાં ડોક્ટરોએ તેમને Dead on Arrival (મૃત જાહેર) કર્યા હતા. આ Mumbai Fire News સાંભળીને સમગ્ર વિસ્તારમાં શોકનું મોજું ફરી વળ્યું છે.

3. બચાવ કામગીરી અને ફાયર બ્રિગેડની ભૂમિકા

આગના સમાચાર મળતાની સાથે જ Mumbai Fire Brigade ની ટીમ ઘટનાસ્થળે દોડી આવી હતી.

• ફાયર એન્જિન: લગભગ 8 થી 10 ફાયર એન્જિન અને વોટર ટેન્કર્સ ઘટનાસ્થળે પહોંચ્યા હતા.
• રેસ્ક્યુ: ફાયર બ્રિગેડના જવાનોએ સીડી (Ladder) નો ઉપયોગ કરીને ઉપરના માળે ફસાયેલા લોકોને બારીઓમાંથી બહાર કાઢ્યા હતા.
• પડકારો: ગોરેગાંવનો આ વિસ્તાર સાંકડી ગલીઓ માટે જાણીતો છે. રસ્તા પર પાર્ક કરેલી ગાડીઓને કારણે ફાયર બ્રિગેડને બિલ્ડીંગ સુધી પહોંચવામાં ભારે મુશ્કેલી પડી હતી. આ વિલંબ પણ ક્યારેક જીવલેણ સાબિત થતો હોય છે.

આશરે 4 કલાકની જહેમત બાદ આગ પર કાબૂ મેળવવામાં આવ્યો હતો. ત્યારબાદ Cooling Process (ઠંડક પ્રક્રિયા) શરૂ કરવામાં આવી હતી.

4. આંખે દેખ્યો અહેવાલ (Eyewitness Accounts)

ઘટનાસ્થળે હાજર પ્રત્યક્ષદર્શીઓ અને પાડોશીઓએ જે વર્ણન કર્યું તે રુંવાડા ઉભા કરી દે તેવું હતું.

એક સ્થાનિક રહીશે કહ્યું:

“સવારે અચાનક બૂમાબૂમ સંભળાઈ. અમે બારીમાંથી જોયું તો કાળો ધુમાડો નીકળી રહ્યો હતો. લોકો ‘બચાવો-બચાવો’ ની બૂમો પાડી રહ્યા હતા. જે લોકો ઉપરના માળે હતા તેઓ મોબાઈલની ફ્લેશ લાઈટ બતાવીને મદદ માંગી રહ્યા હતા. સીડીઓ પર એટલો ધુમાડો હતો કે કંઈ જ દેખાતું નહોતું.”

બીજા એક વ્યક્તિએ કહ્યું:

“જે 3 લોકોના મોત થયા છે, તે અમારા પાડોશી હતા. તે બચવા માટે દરવાજો ખોલીને લોબીમાં આવ્યા, પણ ત્યાં જ ધુમાડાના કારણે ઢળી પડ્યા. જો તેઓ ઘરમાં જ રહીને બારી પાસે ઉભા રહ્યા હોત તો કદાચ બચી શકત.”

5. આગ લાગવાનું કારણ શું? (Causes of Goregaon Fire)

હજુ સુધી સત્તાવાર કારણ જાહેર કરવામાં આવ્યું નથી, પરંતુ પ્રાથમિક તપાસમાં Short Circuit (શોર્ટ સર્કિટ) ને મુખ્ય કારણ માનવામાં આવી રહ્યું છે.

સંભવિત કારણો:

1. જૂનું વાયરિંગ: મુંબઈની ઘણી જૂની ઈમારતોમાં વાયરિંગ બદલવામાં આવતું નથી, જે ઓવરલોડ થતા આગનું કારણ બને છે.
2. ફાયર સેફ્ટીનો અભાવ: તપાસમાં એ પણ સામે આવી શકે છે કે શું બિલ્ડીંગની Fire Safety System (જેમ કે અગ્શામક યંત્રો, સ્પ્રિંકલર્સ) કામ કરતા હતા કે નહીં?
3. સ્ટોરેજ: સીડીઓની નીચે કે પેસેજમાં રાખવામાં આવેલો ભંગાર કે જૂનો સામાન આગને વધુ ભડકાવે છે.

6. મુંબઈ: હાઈરાઈઝ ઈમારતો અને ડેથ ટ્રેપ

Goregaon Fire Tragedy કોઈ એકલદોકલ ઘટના નથી. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં મુંબઈમાં કમલા મિલ્સ, સાકીનાકા, અને તાડદેવ જેવી અનેક ભયાનક આગની ઘટનાઓ બની છે.

શા માટે મુંબઈમાં આગ જીવલેણ બને છે?

• Box Grill: મુંબઈગરાઓ ચોરીના ડરથી બારીઓમાં લોખંડની ગ્રીલ (Box Grills) લગાવે છે. જ્યારે આગ લાગે છે, ત્યારે આ જ ગ્રીલ તેમને બહાર નીકળતા રોકે છે અને તેઓ ઘરમાં જ કેદ થઈ જાય છે.
• Ventilation: નવી ઈમારતોમાં વેન્ટિલેશનનો અભાવ હોય છે, જેના કારણે ધુમાડો બહાર નીકળી શકતો નથી.
• Narrow Roads: સાંકડા રસ્તાઓને કારણે ફાયર એન્જિન સમયસર પહોંચી શકતા નથી.

7. ફાયર સેફ્ટી: આગ લાગે ત્યારે શું કરવું અને શું ન કરવું?

આ બ્લોગનો ઉદ્દેશ્ય માત્ર સમાચાર આપવાનો નથી, પણ જાગૃતિ ફેલાવવાનો પણ છે. જો તમે હાઈરાઈઝ બિલ્ડીંગમાં રહો છો, તો આ Fire Safety Tips તમારે જાણવી જ જોઈએ.

શું કરવું (Do’s):

1. ફાયર એલાર્મ: જો ધુમાડો દેખાય તો તરત જ ફાયર એલાર્મ વગાડો અને બૂમો પાડીને પડોશીઓને જાણ કરો.
2. નીચે ઝૂકો: ધુમાડો હંમેશા ઉપર તરફ જાય છે. જો રૂમમાં ધુમાડો હોય, તો જમીન પર પેટ ભેર સરકીને (Crawl) બહાર નીકળો. જમીન પાસે ઓક્સિજન વધારે હોય છે.
3. ભીનું કપડું: નાક અને મોઢા પર ભીનો રૂમાલ અથવા કપડું રાખો. આ ધુમાડાના કણોને ફેફસામાં જતા રોકશે.
4. સીડીનો ઉપયોગ: હંમેશા સીડી (Stairs) નો ઉપયોગ કરો.

શું ન કરવું (Don’ts):

1. લિફ્ટનો ઉપયોગ: આગ લાગે ત્યારે ભૂલથી પણ Lift (એલિવેટર) નો ઉપયોગ ન કરો. લિફ્ટ પાવર ફેલ્યોરના કારણે બંધ થઈ શકે છે અને તેમાં ધુમાડો ભરાઈ જવાથી ગૂંગળામણ થઈ શકે છે.
2. દરવાજા ખુલ્લા ન રાખો: રૂમમાંથી બહાર નીકળતી વખતે દરવાજો બંધ કરતા જાઓ, જેથી આગ અને ધુમાડો તે રૂમમાં ફેલાતા અટકે.
3. પાછા ન જાઓ: એકવાર બિલ્ડીંગની બહાર નીકળી ગયા પછી, કોઈ સામાન લેવા માટે ફરી અંદર જવાની ભૂલ ન કરો.

8. પ્રશાસન અને સરકારની જવાબદારી

આ ઘટના બાદ મુંબઈ મહાનગરપાલિકા (BMC) અને પોલીસ દ્વારા તપાસના આદેશ આપવામાં આવ્યા છે.

• Fire Audit: શું આ બિલ્ડીંગનું ફાયર ઓડિટ થયું હતું? જો નહીં, તો સોસાયટીના પદાધિકારીઓ સામે પગલાં લેવાઈ શકે છે.
• વળતર: સરકાર દ્વારા મૃતકોના પરિવારો માટે સહાયની જાહેરાત થઈ શકે છે, પરંતુ પૈસાથી ગયેલી જિંદગી પાછી નથી આવતી.

આપણી સિસ્ટમમાં એક ખામી છે કે દુર્ઘટના બને પછી જ તંત્ર જાગે છે. ગોરેગાંવની આ ઘટના બાદ કદાચ ફરી થોડા દિવસ ચેકિંગ થશે, નોટિસો અપાશે, અને પછી બધું જેમ હતું તેમ થઈ જશે.