સુરતમાં સાયબર ફ્રોડનો ભાંડો ફૂટ્યો! ₹1550 કરોડના આંતરરાષ્ટ્રીય કૌભાંડનો માસ્ટરમાઈન્ડ ઝડપાયો

“સુરત સોનાની મુરત”… આ કહેવત સુરતની જાહોજલાલી માટે વપરાય છે. ડાયમંડ સિટી અને ટેક્સટાઈલ સિટી તરીકે વિશ્વભરમાં પ્રખ્યાત સુરત હવે એક ખોટા કારણસર ચર્ચામાં આવ્યું છે. સુરત પોલીસના ઇકોનોમિક ઓફેન્સ સેલ (EOW) અને સાયબર ક્રાઈમ બ્રાન્ચે એક એવા International Cyber Fraud (આંતરરાષ્ટ્રીય સાયબર કૌભાંડ) નો પર્દાફાશ કર્યો છે,

હવાલા નેટવર્ક અને દુબઈ કનેક્શનનો પર્દાફાશ

જેના આંકડા સાંભળીને તમારા હોશ ઉડી જશે.

વાત લાખો કે કરોડોની નથી, પણ પૂરા ₹1550 કરોડ (1550 Crores) ની છે! હા, તમે બરાબર વાંચ્યું. સુરતના રસ્તેથી દેશના અર્થતંત્રને કોરી ખાતું એક રાક્ષસી કૌભાંડ પકડાયું છે. આ કેસમાં પોલીસે મુખ્ય માસ્ટરમાઈન્ડની ધરપકડ કરી લીધી છે અને તેની પૂછપરછમાં જે ખુલાસા થયા છે તે બોલિવૂડની કોઈ ક્રાઈમ થ્રિલર મુવીથી કમ નથી.

1. બ્રેકિંગ ન્યૂઝ: સુરત પોલીસની મોટી સફળતા

છેલ્લા કેટલાક સમયથી સુરત પોલીસને બાતમી મળી રહી હતી કે શહેરમાં કેટલાક શંકાસ્પદ આર્થિક વ્યવહારો થઈ રહ્યા છે. શહેરના અલગ-અલગ વિસ્તારોમાં ચાલતી ઓફિસોમાં બેસીને કરોડો રૂપિયા આમથી તેમ થઈ રહ્યા હતા.

ઓપરેશનની વિગત: સુરત પોલીસ કમિશનરના માર્ગદર્શન હેઠળ એક સ્પેશિયલ ટીમ બનાવવામાં આવી હતી. આ ટીમે શહેરના પોશ વિસ્તારમાં આવેલી એક ઓફિસ પર દરોડા પાડ્યા હતા.

• જપ્તી: દરોડા દરમિયાન પોલીસને સેંકડો ડેબિટ કાર્ડ્સ, ચેકબુક્સ, મોબાઈલ ફોન્સ અને લેપટોપ મળી આવ્યા હતા.
• ધરપકડ: પોલીસે સ્થળ પરથી મુખ્ય સૂત્રધાર (માસ્ટરમાઈન્ડ) અને તેના સાગરીતોની ધરપકડ કરી છે.
• આંકડો: પ્રાથમિક તપાસમાં વ્યવહારોનો આંકડો નાનો લાગતો હતો, પરંતુ જેમ જેમ બેંક સ્ટેટમેન્ટ્સ ખુલતા ગયા, તેમ તેમ આ આંકડો ₹1550 કરોડ સુધી પહોંચી ગયો.

2. કૌભાંડ શું છે? (Understanding the Scam)

આ કોઈ સામાન્ય બેંક ફ્રોડ નથી. આ એક Money Laundering અને Cyber Crime નું આંતરરાષ્ટ્રીય સિન્ડિકેટ છે. સરળ ભાષામાં સમજીએ તો, સાયબર ક્રિમિનલ્સ (જેમ કે ગેમિંગ ફ્રોડ, ડિજિટલ અરેસ્ટ સ્કેમ, ઇન્વેસ્ટમેન્ટ સ્કેમ કરનારા) જે પૈસા ભોળા લોકો પાસેથી લૂંટે છે, તે પૈસાને ભારતની બહાર (દુબઈ/ચીન) મોકલવા માટે આ નેટવર્કનો ઉપયોગ થતો હતો.

આ કૌભાંડ બે ભાગમાં ચાલે છે:

1. ઈનકમિંગ: ભારતના સામાન્ય લોકો સાથે સાયબર ફ્રોડ કરીને તેમના પૈસા વિવિધ બેંક ખાતામાં જમા કરાવવા.
2. આઉટગોઈંગ: તે પૈસાને ‘લેયરિંગ’ દ્વારા ફેરવીને ક્રિપ્ટોકરન્સી (USDT) અથવા હવાલા મારફતે વિદેશ મોકલવા.

આ પકડાયેલું નેટવર્ક મુખ્યત્વે “આઉટગોઈંગ” ચેનલ તરીકે કામ કરતું હતું.

3. મોડસ ઓપરેન્ડી: કેવી રીતે થતું હતું ₹1550 કરોડનું ટ્રાન્ઝેક્શન?

આ સ્કેમની પદ્ધતિ એટલી ચાલાકીભરી હતી કે બેંકો અને તપાસ એજન્સીઓ પણ શરૂઆતમાં થાપ ખાઈ ગઈ હતી. ચાલો સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ સમજીએ.

Step 1: ડમી બેંક એકાઉન્ટ્સ (Mule Accounts)

કૌભાંડીઓને પૈસા ફેરવવા માટે સેંકડો બેંક એકાઉન્ટ્સની જરૂર હતી.

• તેમણે સુરત અને આસપાસના ગામડાઓના ગરીબ અને મજૂર વર્ગના લોકોને ટાર્ગેટ કર્યા.
• લોકોને નાની રકમ (જેમ કે ₹5,000 કે ₹10,000) આપીને તેમના આધારકાર્ડ અને પાનકાર્ડ પર બેંકમાં ખાતા ખોલાવ્યા.
• આ ખાતાની ચેકબુક, પાસબુક અને એટીએમ કીટ કૌભાંડીઓએ પોતાની પાસે રાખી લીધી. આવા ખાતાઓને Mule Accounts કહેવાય છે.

Step 2: શેલ કંપનીઓ (Shell Companies)

બેંકમાં સીધા કરોડો રૂપિયા જમા થાય તો શંકા જાય. તેથી, માસ્ટરમાઈન્ડે બનાવટી (Shell) કંપનીઓ ઉભી કરી.

• ઈમ્પોર્ટ-એક્સપોર્ટના લાયસન્સ લીધા.
• આ કંપનીઓના નામે કરન્ટ એકાઉન્ટ્સ ખોલાવ્યા.
• કાગળ પર એવું બતાવ્યું કે આ કંપનીઓ ડાયમંડ કે ટેક્સટાઈલનો વેપાર કરે છે, પણ હકીકતમાં કોઈ માલ સામાન હતો જ નહીં.

Step 3: પૈસાનો પ્રવાહ

જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ સાયબર ફ્રોડનો શિકાર બને (દા.ત. શેરબજાર સ્કેમમાં), ત્યારે તે પૈસા આ ડમી એકાઉન્ટ્સમાં જમા થતા. ત્યાંથી તે પૈસા શેલ કંપનીના એકાઉન્ટમાં ટ્રાન્સફર થતા.

Step 4: વિદેશ પ્રયાણ (Crypto Route)

અંતે, આ પૈસાનો ઉપયોગ કરીને USDT (Tether) જેવી ક્રિપ્ટોકરન્સી ખરીદવામાં આવતી અથવા દુબઈમાં બેઠેલા હેન્ડલર્સને હવાલા મારફતે મોકલી દેવામાં આવતા.

4. માસ્ટરમાઈન્ડ કોણ? દુબઈ કનેક્શનનો ખુલાસો

પોલીસ તપાસમાં સામે આવ્યું છે કે પકડાયેલો માસ્ટરમાઈન્ડ (જેનું નામ મીડિયા રિપોર્ટ્સ મુજબ સ્થાનિક વેપારી હોઈ શકે છે) માત્ર એક મહોરું છે. આ આખા ખેલના અસલી ખેલાડીઓ Dubai અને China માં બેઠા છે.

દુબઈ કનેક્શન:

• આ માસ્ટરમાઈન્ડ દુબઈમાં બેઠેલા તેના આકાઓના ઇશારે કામ કરતો હતો.
• તેને દરેક ટ્રાન્ઝેક્શન પર ચોક્કસ કમિશન મળતું હતું.
• તપાસમાં દુબઈના આઈપી એડ્રેસ (IP Address) અને વોટ્સએપ ચેટ્સ મળી આવી છે, જે સાબિત કરે છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય ગેંગ સુરતને સોફ્ટ ટાર્ગેટ બનાવી રહી હતી.

ચીનનો રોલ: ભારતમાં થતા મોટાભાગના લોન એપ ફ્રોડ અને ગેમિંગ ફ્રોડનું મૂળ ચીન હોય છે. આ ₹1550 કરોડમાંથી મોટો ભાગ ચીની હેકર્સ પાસે પહોંચ્યો હોવાની આશંકા છે.

5. આતંકવાદ સાથે સંબંધ? (Terror Funding Angle)

જ્યારે આટલી મોટી રકમ ગેરકાયદેસર રીતે દેશની બહાર જાય છે, ત્યારે નેશનલ સિક્યુરિટી એજન્સીઓ (NIA/ED) પણ સતર્ક થઈ જાય છે. પોલીસ કમિશનરે પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં સંકેત આપ્યો છે કે આ પૈસાનો ઉપયોગ Terror Funding (આતંકવાદી પ્રવૃત્તિઓ) અથવા દેશવિરોધી કૃત્યો માટે થઈ રહ્યો હતો કે કેમ, તેની પણ તપાસ કરવામાં આવશે. દેશના અર્થતંત્રને ખોખલું કરવાનું આ એક મોટું ષડયંત્ર હોઈ શકે છે.

6. સામાન્ય લોકો કેવી રીતે ફસાયા? (Role of Common Man)

આ કૌભાંડનું સૌથી દુઃખદ પાસું એ છે કે તેમાં વપરાયેલા બેંક એકાઉન્ટ્સ સામાન્ય અને નિર્દોષ લોકોના છે.

• લાલચ: ઘણા યુવાનો અને મજૂરોને થોડા રૂપિયાની લાલચ આપીને તેમના દસ્તાવેજોનો દુરુપયોગ કરવામાં આવ્યો.
• અજાણતા ગુનો: જે લોકોએ પોતાના એકાઉન્ટ્સ ભાડે આપ્યા હતા, હવે તેઓ પણ પોલીસ તપાસના દાયરામાં આવશે. કાયદાની દ્રષ્ટિએ પોતાના એકાઉન્ટનો ઉપયોગ ફ્રોડ માટે કરવા દેવો એ પણ ગુનો છે.

7. સુરત પોલીસનું ‘ડિજિટલ સર્જિકલ સ્ટ્રાઈક’

સુરત પોલીસે જે રીતે આ કેસ ઉકેલ્યો છે, તે કાબિલેદાદ છે.

• ટેકનિકલ સર્વેલન્સ: પોલીસે હજારો બેંક ટ્રાન્ઝેક્શનનું એનાલિસિસ કર્યું.
• ડેટા માઈનિંગ: એકાઉન્ટ્સ વચ્ચેની કડીઓ જોડીને મુખ્ય કંપની સુધી પહોંચ્યા.
• રેડ: ગુપ્ત રાહે ઓપરેશન પાર પાડીને પુરાવા સાથે આરોપીઓને દબોચી લીધા.

આ કેસમાં ED (Enforcement Directorate) અને Income Tax વિભાગ પણ હવે જોડાશે, કારણ કે આ મની લોન્ડરિંગનો કેસ છે.

8. સાયબર ફ્રોડના વધતા કિસ્સા અને સુરત

સુરત આર્થિક રાજધાની હોવાથી સાયબર ગઠિયાઓ માટે પ્રિય બની ગયું છે.

• ડિજિટલ અરેસ્ટ: લોકોને ફેક પોલીસ બનીને ડરાવી પૈસા પડાવવા.
• શેરબજાર ફ્રોડ: ફેક ટ્રેડિંગ એપ્સ દ્વારા રોકાણના નામે ઠગાઈ. આ ₹1550 કરોડ આ તમામ નાના-મોટા ફ્રોડનું એકત્રીકરણ હોઈ શકે છે.

9. ચેતવણી: તમારું એકાઉન્ટ ભાડે ન આપો! (Safety Warning)

આ બ્લોગનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય માત્ર સમાચાર આપવાનો નથી, પણ તમને જાગૃત કરવાનો છે.

ધ્યાન રાખો:

1. બેંક એકાઉન્ટ: ક્યારેય પણ તમારું બેંક એકાઉન્ટ, એટીએમ કાર્ડ કે ચેકબુક બીજા કોઈને વાપરવા ન આપો. ભલે તે તમારો મિત્ર કે સગો હોય.
2. કમિશનની લાલચ: જો કોઈ કહે કે “તારા ખાતામાં પૈસા આવશે, તું મને રોકડા આપી દેજે, તને 10% કમિશન મળશે”, તો ના પાડી દો. તમે મની લોન્ડરિંગ કેસમાં જેલમાં જઈ શકો છો.
3. OTP શેરિંગ: અજાણ્યા વ્યક્તિ સાથે OTP શેર ન કરો.

સુરતમાં પકડાયેલું આ ₹1550 Crore Scam તો માત્ર હિમશીલાની ટોચ (Tip of the Iceberg) છે. સાયબર ક્રાઈમની દુનિયા બહુ ઊંડી અને અંધારી છે. પોલીસ પોતાનું કામ કરી રહી છે, પણ નાગરિક તરીકે આપણે પણ સતર્ક રહેવું પડશે. જે માસ્ટરમાઈન્ડ પકડાયો છે, તેની ધરપકડથી કદાચ સુરતમાં ચાલતા અન્ય નેટવર્ક્સ પર પણ લગામ આવશે. આ કેસ આવનારા દિવસોમાં ઘણા મોટા માથાઓના નામ ખોલી શકે છે.

સુરત પોલીસને આ શાનદાર કામગીરી બદલ સલામ!