બોલીવુડના ‘દબંગ’ અને કરોડો ચાહકોના હૃદયસમ્રાટ સલમાન ખાન માટે મુસીબતોનો અંત આવવાનું નામ નથી લઈ રહ્યો. એક તરફ તેમના ઘરની સુરક્ષા અને ગેંગસ્ટર્સની ધમકીઓનો મામલો હજુ શાંત નથી થયો, ત્યાં બીજી તરફ એક જૂના અને વિવાદાસ્પદ કેસે ફરી એકવાર માથું ઊંચક્યું છે. આ વખતે મામલો કાળા હરણ કે હિટ એન્ડ રનનો નથી, પરંતુ એક ટીવી જાહેરાતનો છે – ખાસ કરીને રાજશ્રી પાન મસાલા (Rajshree Pan Masala) ની જાહેરાત.
આજે મનોરંજન જગતમાં ત્યારે મોટો ભૂકંપ આવ્યો જ્યારે કોર્ટમાં સલમાન ખાન વિરુદ્ધ સીધા ધરપકડ વોરંટ (Arrest Warrant) ની માંગ કરવામાં આવી. આ સમાચાર વાયુવેગે ફેલાતાની સાથે જ બોલીવુડના નિર્માતાઓથી લઈને સલમાનના ચાહકો સુધી સૌના શ્વાસ અધ્ધર થઈ ગયા છે. રાજશ્રી પાન મસાલાની જાહેરાતને લઈને ચાલી રહેલા કેસમાં સલમાન ખાનની ગેરહાજરીને મુદ્દો બનાવીને ફરિયાદી પક્ષે કોર્ટમાં આકરું વલણ અપનાવ્યું છે.
આ 4000 શબ્દોના વિશેષ અહેવાલમાં આપણે જાણીશું કે કોર્ટમાં આજે બરાબર શું થયું? આ કેસની પૃષ્ઠભૂમિ શું છે? પાન મસાલાની જાહેરાતો પર કાયદો શું કહે છે? અને જો વોરંટ ઇશ્યુ થાય તો સલમાન ખાન અને તેમની આગામી ફિલ્મો પર શું અસર થશે? ચાલો, આ હાઈ-પ્રોફાઈલ ડ્રામાની દરેક પરત ખોલીએ.
ભાગ 1: કોર્ટરૂમ ડ્રામા – આજે શું બન્યું?
મુંબઈ અને લખનઉના કાનૂની વર્તુળોમાં આજે સવારથી જ ગણગણાટ હતો. રાજશ્રી પાન મસાલા કેસની સુનાવણી દરમિયાન ફરિયાદી પક્ષના વકીલે જે દલીલો કરી, તેણે કેસની દિશા બદલી નાખી છે.
સતત ગેરહાજરીનો મુદ્દો આ કેસ ઘણા સમયથી ચાલી રહ્યો છે. કોર્ટે અગાઉ પણ સલમાન ખાનને સમન્સ પાઠવીને પોતાનો પક્ષ રજૂ કરવા અથવા હાજર રહેવા જણાવ્યું હતું. જોકે, સલમાન ખાનના વકીલો દ્વારા અવારનવાર ‘હાજરીમાંથી મુક્તિ’ (Exemption Application) ની અરજીઓ કરવામાં આવતી હતી. આજે પણ જ્યારે સલમાન ખાન કોર્ટમાં હાજર ન રહ્યા, ત્યારે ફરિયાદી પક્ષે આક્રમક રજૂઆત કરી હતી.
ફરિયાદી પક્ષની દલીલ હતી કે, “આરોપી એક સેલિબ્રિટી છે તેનો અર્થ એ નથી કે તેઓ કાયદાથી ઉપર છે. કોર્ટના વારંવારના આદેશ છતાં હાજર ન રહેવું એ કોર્ટની અવમાનના છે. તેથી, હવે તેમને કોર્ટમાં લાવવા માટે જામીનપાત્ર અથવા બિન-જામીનપાત્ર ધરપકડ વોરંટ ઇશ્યુ કરવામાં આવે.”
જજનું વલણ કોર્ટે આ દલીલોને ગંભીરતાથી લીધી છે. જોકે, સલમાન ખાનની લીગલ ટીમે સુરક્ષાના કારણો અને વ્યસ્તતાનું કારણ આપીને વધુ સમય માંગ્યો છે, પરંતુ કોર્ટે સ્પષ્ટ સંકેત આપ્યો છે કે કાયદાનું પાલન કરવું અનિવાર્ય છે. આગામી સુનાવણીમાં જો સંતોષકારક જવાબ ન મળે, તો વોરંટ ઇશ્યુ થવાની પ્રબળ શક્યતા છે. આ એક એવો વળાંક છે જેણે સલમાનની કાનૂની મુસીબતોમાં મોટો વધારો કર્યો છે.
ભાગ 2: રાજશ્રી પાન મસાલા કેસ – મૂળ વિવાદ શું છે?
આ કેસની શરૂઆત ત્યારે થઈ જ્યારે સલમાન ખાને રાજશ્રી પાન મસાલા ની જાહેરાતમાં દેખાવાનું શરૂ કર્યું. આપણે સૌ જાણીએ છીએ કે ભારતમાં ગુટખા અને તમાકુ ઉત્પાદનોની સીધી જાહેરાત પર પ્રતિબંધ છે. આથી, કંપનીઓ ‘સરોગેટ એડવર્ટાઈઝિંગ’ (Surrogate Advertising) નો સહારો લે છે, જેમાં તેઓ પાન મસાલા કે ગુટખાના બ્રાન્ડ નેમ હેઠળ ‘ઈલાયચી’ અથવા ‘માઉથ ફ્રેશનર’ વેચવાનો દાવો કરે છે.
કાયદાકીય ઉલ્લંઘનનો આરોપ ફરિયાદીનો આરોપ છે કે સલમાન ખાન જેવી મોટી હસ્તી જ્યારે આવા ઉત્પાદનોની જાહેરાત કરે છે, ત્યારે તે યુવાનોને ગેરમાર્ગે દોરે છે. ભલે જાહેરાતમાં ‘ઈલાયચી’ લખ્યું હોય, પરંતુ તે બ્રાન્ડ મુખ્યત્વે પાન મસાલા અને તમાકુ માટે જાણીતી છે. આ સીધું Cigarettes and Other Tobacco Products Act (COTPA), 2003 નું ઉલ્લંઘન છે.
આ ઉપરાંત, ગ્રાહક સુરક્ષા કાયદા હેઠળ પણ સેલિબ્રિટીઝ જવાબદાર છે જો તેઓ ભ્રામક અથવા હાનિકારક ઉત્પાદનોનો પ્રચાર કરે. આ કેસમાં સલમાન ખાન પર આરોપ છે કે તેમણે પૈસા ખાતર લાખો યુવાનોના સ્વાસ્થ્ય સાથે ચેડાં કરતી પ્રોડક્ટને પ્રમોટ કરી છે.
ભાગ 3: બોલીવુડ અને પાન મસાલા – એક ‘ઝેરી’ સંબંધ
સલમાન ખાન એકલા નથી. બોલીવુડના મોટા ભાગના એ-લisters (A-Listers) પાન મસાલા બ્રાન્ડ્સ સાથે જોડાયેલા છે. આ આખો વિવાદ માત્ર કાયદાકીય નથી, પણ નૈતિક પણ છે.
વિમલ યુનિવર્સ vs રાજશ્રી એક તરફ અજય દેવગન, શાહરૂખ ખાન અને અક્ષય કુમાર ‘વિમલ’ ની જાહેરાત કરતા હતા (જોકે અક્ષય કુમારે વિવાદ બાદ પીછેહઠ કરી હતી). બીજી તરફ, સલમાન ખાન રાજશ્રી સાથે જોડાયા. આ સ્ટાર્સને આ જાહેરાતો માટે કરોડો રૂપિયા મળે છે. ઇન્ડસ્ટ્રીના અંદાજ મુજબ, એક પાન મસાલાની જાહેરાત માટે આ સ્ટાર્સને 5 થી 10 કરોડ રૂપિયા સુધીની ફી મળે છે, જે કોઈ પણ ફિલ્મ કરતા ઓછા સમયમાં કમાઈ શકાય છે.
પરંતુ સલમાન ખાનનો કેસ અલગ એટલા માટે પડ્યો કારણ કે તેમની છબી ‘બીઈંગ હ્યુમન’ (Being Human) સાથે જોડાયેલી છે. જે વ્યક્તિ ચેરિટી કરે છે, સ્વાસ્થ્ય પ્રત્યે જાગૃત છે (ફિટનેસ આઈકોન છે), તે કેન્સર નોતરી શકે તેવા ઉત્પાદનો વેચે તે ચાહકોને ગળે ઉતરતું નથી.
અક્ષય કુમારનું ઉદાહરણ જ્યારે અક્ષય કુમારે વિમલની જાહેરાત કરી હતી, ત્યારે સોશિયલ મીડિયા પર એટલો હોબાળો થયો હતો કે તેમણે માફી માંગવી પડી હતી અને કોન્ટ્રાક્ટ પૂરો થાય ત્યાં સુધી જ ચાલુ રાખવાની જાહેરાત કરી હતી. સલમાન ખાનના કિસ્સામાં આવું કોઈ જાહેર માફીનામું આવ્યું નથી, ઉલટાનું હવે કાયદાકીય સકંજો કસાઈ રહ્યો છે.
ભાગ 4: સલમાન ખાનનો કાનૂની ઈતિહાસ – ભૂતકાળના પડછાયા
સલમાન ખાન અને કોર્ટ કચેરીનો સંબંધ દાયકાઓ જૂનો છે. જ્યારે પણ કોઈ નવો કેસ આવે છે, ત્યારે જૂના કેસોના પડછાયા ફરી તાજા થાય છે. આ ધરપકડ વોરંટની માંગને ગંભીરતાથી લેવાનું કારણ એ છે કે સલમાનનો ‘ટ્રેક રેકોર્ડ’.
- કાળિયાર શિકાર કેસ (Blackbuck Poaching Case): 1998 નો આ કેસ હજુ પણ સલમાનનો પીછો છોડતો નથી. જોધપુર કોર્ટમાં આજે પણ તારીખો પડે છે. બિશ્નોઈ ગેંગની ધમકીઓનું મૂળ પણ આ જ કેસ છે.
- હિટ એન્ડ રન કેસ: મુંબઈના ફૂટપાથ પર સૂતેલા લોકો પર ગાડી ચઢાવી દેવાનો આરોપ. જોકે, આ કેસમાં તેમને હાઈકોર્ટમાંથી રાહત મળી હતી, પરંતુ તેની છબી પર પડેલો ડાઘ હજુ ભુંસાયો નથી.
- આર્મ્સ એક્ટ કેસ: લાયસન્સ વગર હથિયાર રાખવાનો કેસ.
જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ પર પહેલેથી જ ગંભીર કેસો ચાલતા હોય, ત્યારે કોર્ટ અન્ય કેસોમાં (જેમ કે આ પાન મસાલા કેસ) પણ કડક વલણ અપનાવી શકે છે. સલમાનની લીગલ ટીમ હંમેશા સક્ષમ રહી છે, પરંતુ કાયદાની પ્રક્રિયામાં ‘વોરંટ’ શબ્દ જ મોટો ભય પેદા કરે છે.
ભાગ 5: સરોગેટ એડવર્ટાઈઝિંગ – કાયદો શું કહે છે?
આ કેસના કેન્દ્રમાં ‘સરોગેટ એડવર્ટાઈઝિંગ’ છે. ચાલો તેને થોડું ઊંડાણપૂર્વક સમજીએ. ભારત સરકારે તમાકુ અને દારૂની સીધી જાહેરાત પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. આથી કંપનીઓ એક ચોર રસ્તો શોધે છે.
તેઓ સમાન બ્રાન્ડ નેમ સાથે સોડા, પાણી, સીડી (CD) અથવા ઈલાયચી વેચવાની જાહેરાત બનાવે છે.
- પ્રોડક્ટ: રાજશ્રી ઈલાયચી.
- ઉદ્દેશ્ય: રાજશ્રી ગુટખા/પાન મસાલાની યાદ અપાવવી.
- લોગો અને પેકેજિંગ: બંનેનું પેકેજિંગ એકદમ સરખું હોય છે.
CCPA ની નવી ગાઈડલાઈન્સ સેન્ટ્રલ કન્ઝ્યુમર પ્રોટેક્શન ઓથોરિટી (CCPA) એ તાજેતરમાં કડક નિયમો બનાવ્યા છે. નવા નિયમ મુજબ, જો કોઈ સેલિબ્રિટી આવી ભ્રામક જાહેરાતમાં ભાગ લે છે, તો તેમને માત્ર દંડ જ નહીં, પણ 1 થી 3 વર્ષ સુધી કોઈપણ જાહેરાત કરવા પર પ્રતિબંધ પણ લાગી શકે છે. સલમાન ખાન સામેનો આ કેસ આ જ નિયમોના આધારે મજબૂત બની રહ્યો છે. કોર્ટ એ જોવા માંગે છે કે શું સલમાને આ પ્રોડક્ટના જોખમો વિશે જાણકારી મેળવી હતી? શું તેમણે માત્ર પૈસા ખાતર આંખ આડા કાન કર્યા?
ભાગ 6: બોલીવુડ પર અસર – ડર અને શાંતિ
આજના આ સમાચારે બોલીવુડમાં સન્નાટો ફેલાવી દીધો છે. સામાન્ય રીતે જ્યારે કોઈ સ્ટાર મુસીબતમાં હોય ત્યારે ઇન્ડસ્ટ્રી સપોર્ટમાં આવે છે, પણ આ વખતે મામલો અલગ છે.
નિર્માતાઓનો ડર સલમાન ખાન પર કરોડો રૂપિયાનો દાવ લાગેલો છે.
- સિકંદર (Sikandar): 2026 ની ઈદ પર રિલીઝ થનારી આ મેગા બજેટ ફિલ્મનું શૂટિંગ ચાલી રહ્યું છે. સાજીદ નડિયાદવાલા અને એ.આર. મુર્ગદોસ જેવા દિગ્ગજો આ પ્રોજેક્ટ સાથે જોડાયેલા છે. જો સલમાન કાયદાકીય ગૂંચવણમાં ફસાય, તો શૂટિંગ શેડ્યૂલ ખોરવાઈ શકે છે.
- બિગ બોસ (Bigg Boss): ટીવીનો સૌથી મોટો રિયાલિટી શો સલમાન વગર અધૂરો છે. જો વોરંટ ઇશ્યુ થાય અને તેમને હાજર થવું પડે, તો વિકેન્ડ કા વાર શૂટિંગ પર અસર પડી શકે.
એન્ડોર્સમેન્ટ માર્કેટ આ ઘટના બાદ અન્ય બ્રાન્ડ્સ પણ સાવચેત થઈ જશે. કોઈ પણ કંપની વિવાદાસ્પદ સેલિબ્રિટી સાથે જોડાવા માંગતી નથી. સલમાન ખાનની અન્ય જાહેરાતો પર પણ આની અસર પડી શકે છે. બીજી તરફ, અન્ય સ્ટાર્સ જેઓ પાન મસાલા વેચે છે (અજય દેવગન, શાહરૂખ ખાન, ટાઈગર શ્રોફ), તેઓ પણ હવે પોતાની લીગલ ટીમને કોન્ટ્રાક્ટ રી-ચેક કરવા કહેશે.
ભાગ 7: ચાહકોની પ્રતિક્રિયા – સોશિયલ મીડિયા વોર
સલમાન ખાનના ફેન બેઝ જેવો ફેન બેઝ દુનિયામાં ક્યાંય નથી. સમાચાર આવતાની સાથે જ સોશિયલ મીડિયા બે ભાગમાં વહેંચાઈ ગયું છે.
સમર્થનમાં (The Bhaijaan Army) ટ્વિટર (હવે X) પર #WeStandWithSalman ટ્રેન્ડ થઈ રહ્યું છે. ચાહકોનું કહેવું છે કે:
- “ભાઈને ટાર્ગેટ કરવામાં આવી રહ્યા છે.”
- “બીજા સ્ટાર્સ પણ એડ કરે છે, તો માત્ર સલમાન પર જ કેમ કેસ?”
- “આ માત્ર પબ્લિસિટી સ્ટંટ છે.”
વિરોધમાં (The Critics) બીજી તરફ, સામાજિક કાર્યકરો અને સામાન્ય નાગરિકો આ પગલાંને આવકારી રહ્યા છે.
- “કેન્સર વેચનારાઓને સજા મળવી જ જોઈએ.”
- “પૈસા માટે કંઈ પણ કરશો? થોડી તો સામાજિક જવાબદારી રાખો.”
- “રાજશ્રી પાન મસાલા કેસ એક ઉદાહરણ બનવો જોઈએ.”
મીમ્સનું બજાર પણ ગરમ છે. “બોલો ઝુબાં કેસરી” અને રાજશ્રીના સ્લોગન્સ સાથે સલમાનના કોર્ટના ફોટા મિક્સ કરીને વાયરલ કરવામાં આવી રહ્યા છે.
ભાગ 8: હવે આગળ શું? (Future Scenarios)
સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે હવે શું થશે? કાયદાકીય નિષ્ણાતોના મતે આગામી થોડા દિવસો ખૂબ મહત્વના છે.
1: વોરંટ ઇશ્યુ થાય જો કોર્ટ આગામી સુનાવણીમાં સલમાનના વકીલોની દલીલથી સંતુષ્ટ ન થાય અને વોરંટ ઇશ્યુ કરે, તો સલમાને રુબરુ કોર્ટમાં હાજર થઈને જામીન લેવા પડશે. આ દ્રશ્યો મીડિયા માટે મોટી હેડલાઇન બનશે.
2: સ્ટે ઓર્ડર (Stay Order) સલમાનની લીગલ ટીમ હાઈકોર્ટમાં જઈને નીચલી કોર્ટની કાર્યવાહી પર સ્ટે માંગી શકે છે. ભૂતકાળમાં પણ તેમણે આવું કર્યું છે. તેઓ દલીલ કરશે કે તેમના અસીલ (Client) કાયદાનું સન્માન કરે છે અને તેમના પ્રતિનિધિ (વકીલ) કોર્ટમાં હાજર છે જ.
3: માફી અને દંડ ઘણીવાર આવા ગ્રાહક સુરક્ષાના કેસોમાં સેલિબ્રિટી માફી માંગીને અને દંડ ભરીને કેસ પતાવવાનો પ્રયાસ કરે છે. સલમાન ખાન જાહેરાતમાંથી ખસી જાય અને ભવિષ્યમાં આવી એડ ન કરવાની બાંહેધરી આપે, તો કોર્ટ નરમ વલણ દાખવી શકે છે.
ભાગ 9: સામાજિક જવાબદારીનો પ્રશ્ન
આ આખો વિવાદ આપણને એક મોટા પ્રશ્ન તરફ લઈ જાય છે: સેલિબ્રિટીઝની જવાબદારી શું છે?
ભારતમાં ફિલ્મ સ્ટાર્સ અને ક્રિકેટર્સને ભગવાન માનવામાં આવે છે. ગામડાનો એક યુવાન સલમાન ખાનને જોઈને વિચારે છે કે જો ‘ભાઈ’ આ ખાય છે તો તે સારું જ હશે (અથવા સ્ટાઈલિશ હશે). જ્યારે આવા સ્ટાર્સ પાન મસાલા, સટ્ટાબાજીની એપ્સ (Betting Apps) કે હાનિકારક ડ્રિંક્સ પ્રમોટ કરે છે, ત્યારે તેઓ સમાજને ખોટી દિશામાં લઈ જાય છે.
સલમાન ખાન પોતાની સંસ્થા ‘બીઈંગ હ્યુમન’ દ્વારા કેન્સરના દર્દીઓની સારવારમાં મદદ કરે છે. તો પછી તેઓ એવી પ્રોડક્ટ કેમ પ્રમોટ કરે છે જે કેન્સરનું કારણ બની શકે? આ વિરોધાભાસ (Hypocrisy) હવે લોકોની નજરમાં આવી રહ્યો છે. કોર્ટનો ડર તો છે જ, પણ સાચી અદાલત જનતાની છે. જો જનતા નક્કી કરે કે આવા સ્ટાર્સનો બહિષ્કાર કરવો, તો જ આ ટ્રેન્ડ બદલાશે.
નિષ્કર્ષ: કાયદો સૌના માટે સમાન
રાજશ્રી પાન મસાલા કેસમાં સલમાન ખાન સામે ધરપકડ વોરંટની માંગ એ સાબિત કરે છે કે ભારતીય ન્યાયતંત્રમાં દેર છે પણ અંધેર નથી. ભલે તમે સુપરસ્ટાર હોવ, કરોડો કમાતા હોવ કે લાખો ચાહકો ધરાવતા હોવ, જ્યારે કાયદાના કઠેડામાં ઉભા રહેવાનો વારો આવે છે, ત્યારે તમે માત્ર એક ‘આરોપી’ છો.
આ ઘટના બોલીવુડ માટે એક ‘વેક-અપ કોલ’ છે. પૈસા કમાવવાની લ્હાયમાં કાયદા અને નૈતિકતાને નેવે મૂકવાનું પરિણામ શું આવી શકે છે, તે આજે સલમાન ખાન ભોગવી રહ્યા છે.
આગામી તારીખે કોર્ટ શું નિર્ણય લેશે તેના પર આખા દેશની નજર છે. શું સલમાન ખાન જેલના સળિયા પાછળ જશે? શું તેમને જામીન મળશે? કે પછી આ કેસ પણ લાંબી કાનૂની લડાઈમાં ફેરવાઈ જશે? જવાબ તો સમય જ આપશે, પણ અત્યારે તો એટલું ચોક્કસ છે કે ‘ભાઈજાન’ ની મુશ્કેલીઓ વધી ગઈ છે અને રાજશ્રીનો સ્વાદ તેમના માટે કડવો સાબિત થયો છે.
આ કેસની પળેપળની અપડેટ્સ માટે અને મનોરંજન જગતના આવા જ વિશ્લેષણાત્મક સમાચારો માટે અમારા બ્લોગ સાથે જોડાયેલા રહો.