Google Maps પરથી અચાનક ગાયબ થયો 22 કિમી લાંબો આઇલેન્ડ: શું દુનિયા વર્ષો સુધી ભ્રમમાં જીવતી હતી?

આજના આધુનિક યુગમાં, જ્યારે આપણને કોઈ અજાણી જગ્યાએ જવું હોય અથવા દુનિયાના કોઈ ખૂણા વિશે જાણવું હોય, ત્યારે આપણો સૌથી મોટો અને વિશ્વાસુ સાથી કોણ હોય છે? જવાબ એકદમ સરળ છે – ગૂગલ મેપ્સ (Google Maps). આપણને રસ્તો શોધવાથી લઈને કોઈ દેશની સરહદો જાણવા સુધી, આપણે આંખો બંધ કરીને આ ટેકનોલોજી પર ભરોસો કરીએ છીએ. આપણે માનીએ છીએ કે સેટેલાઇટ અને આધુનિક રડાર સિસ્ટમથી સજ્જ આ નકશાઓમાં જે દેખાય છે તે જ સત્ય છે. પણ વિચારો, જો કોઈ દિવસ તમને ખબર પડે કે જે વસ્તુ તમે નકશા પર વર્ષોથી જોઈ રહ્યા હતા, જેનું અસ્તિત્વ સદીઓથી દસ્તાવેજોમાં નોંધાયેલું હતું, તે વાસ્તવમાં ત્યાં છે જ નહીં તો? તમને થશે કે આ કોઈ ફિલ્મની વાર્તા છે, પણ ના, આ હકીકત છે. પેસિફિક મહાસાગર (પ્રશાંત મહાસાગર) માં એક એવો ટાપુ હતો જે નકશા પર દેખાતો હતો, તેનું નામ હતું, તેની લંબાઈ-પહોળાઈ હતી, પણ જ્યારે વૈજ્ઞાનિકો ત્યાં પહોંચ્યા, ત્યારે ત્યાં માત્ર ઘુઘવાતા દરિયા સિવાય કશું જ નહોતું.

આ ઘટના છે ‘સેન્ડી આઈલેન્ડ’ (Sandy Island) ની. એક એવો ટાપુ જે ૨૨ કિલોમીટર લાંબો હતો, છતાં એક જ ઝાટકે ગાયબ થઈ ગયો. આ ઘટનાએ માત્ર ભૂગોળશાસ્ત્રીઓને જ નહીં પણ સામાન્ય જનતાને પણ વિચારતા કરી દીધા કે શું આપણે ટેકનોલોજી પર વધારે પડતો ભરોસો કરી રહ્યા છીએ? Google Maps પરથી અચાનક ગાયબ થયો 22 કિમી લાંબો આઇલેન્ડ – આ હેડલાઈને આખી દુનિયામાં એક રહસ્યમય ચર્ચા જગાવી હતી. શું દુનિયા વર્ષો સુધી એક ભ્રમમાં જીવતી હતી? ચાલો, આ અદભુત અને રહસ્યમય ઘટનાના તળ સુધી જઈએ અને સમજીએ કે આખરે આ ‘ફેન્ટમ આઈલેન્ડ’ (ભૂતિયા ટાપુ) નું સત્ય શું છે.

શોધની શરૂઆત: જ્યારે વિજ્ઞાન ભ્રમ સાથે ટકરાયું

વાત છે વર્ષ ૨૦૧૨ ની. ઓસ્ટ્રેલિયાની યુનિવર્સિટી ઓફ સિડનીના ભૂસ્તરશાસ્ત્રીઓની એક ટીમ સંશોધન જહાજ ‘આરવી સધર્ન સર્વેયર’ (RV Southern Surveyor) પર સવાર હતી. તેમનો ઉદ્દેશ્ય પ્લેટ ટેક્ટોનિક્સ અને મહાસાગરના તળિયાનો અભ્યાસ કરવાનો હતો. તેઓ કોરલ સી (Coral Sea) માં ઓસ્ટ્રેલિયા અને ન્યૂ કેલેડોનિયાની વચ્ચેના વિસ્તારમાં સંશોધન કરી રહ્યા હતા.

વહાણના કેપ્ટન અને મુખ્ય વૈજ્ઞાનિક ડો. મારિયા સેટન નકશાનો અભ્યાસ કરી રહ્યા હતા. તેમની પાસે રહેલા ચાર્ટ્સ, ગૂગલ અર્થ અને વિશ્વના અન્ય પ્રતિષ્ઠિત નકશાઓમાં એક ટાપુ સ્પષ્ટપણે દેખાતો હતો – ‘સેન્ડી આઈલેન્ડ’. નકશા મુજબ, આ ટાપુ મેનહટન ટાપુ જેવો લાંબો હતો, જેની લંબાઈ લગભગ ૨૨ થી ૨૫ કિલોમીટર અને પહોળાઈ ૫ કિલોમીટર હતી.

જહાજ જ્યારે નિર્ધારિત લોકેશન નજીક પહોંચ્યું, ત્યારે ક્રૂ મેમ્બર્સ સાવધાન થઈ ગયા. કારણ કે નકશામાં ત્યાં જમીન દર્શાવવામાં આવી હતી, જો જહાજ છીછરા પાણીમાં જાય તો અકસ્માત થવાનો ભય રહેતો હતો. કેપ્ટને જહાજની ગતિ ધીમી કરી. રાતનો સમય હતો, રડાર અને સોનાર સિસ્ટમ સતત પાણીની ઊંડાઈ માપી રહી હતી. બધાની નજર ક્ષિતિજ પર હતી, જ્યાં તેમને જમીન અથવા ટાપુના કિનારા દેખાવાની અપેક્ષા હતી.

પરંતુ જેમ જેમ તેઓ નજીક ગયા, સાધનો કંઈક અલગ જ વાર્તા કહી રહ્યા હતા. સોનાર રીડિંગ મુજબ, ત્યાં દરિયાની ઊંડાઈ ૧૪૦૦ મીટર (લગભગ ૧.૪ કિલોમીટર) હતી! જમીનનો કોઈ પત્તો નહોતો. જ્યાં ટાપુ હોવો જોઈતો હતો, ત્યાં માત્ર અનંત વાદળી પાણી હતું. વૈજ્ઞાનિકો સ્તબ્ધ થઈ ગયા. શું તેઓ રસ્તો ભટકી ગયા હતા? તેમણે ફરીથી જીપીએસ ચેક કર્યું. કોઓર્ડિનેટ્સ બરાબર હતા. ગૂગલ મેપ્સ, મરીન ચાર્ટ્સ અને વેધર મેપ્સ – બધા જ કહેતા હતા કે અહીં જમીન છે. પણ વાસ્તવિકતામાં ત્યાં કશું જ નહોતું. તે ક્ષણે તેમને સમજાયું કે Google Maps પરથી અચાનક ગાયબ થયો 22 કિમી લાંબો આઇલેન્ડ વાસ્તવમાં ક્યારેય ત્યાં હતો જ નહીં. તેઓ એક એવા ટાપુને શોધવા નીકળ્યા હતા જે માત્ર કાગળ અને ડિજિટલ સ્ક્રીન પર જ અસ્તિત્વ ધરાવતો હતો.

સેન્ડી આઈલેન્ડનો ઇતિહાસ: એક સદી જૂની ભૂલ

આ કોઈ સામાન્ય ભૂલ નહોતી જે એકાદ-બે વર્ષ પહેલા થઈ હોય. સેન્ડી આઈલેન્ડનું આ ‘ભ્રામક અસ્તિત્વ’ સદીઓ જૂનું હતું. આ ટાપુનો ઇતિહાસ તપાસતા જાણવા મળ્યું કે તેની સૌપ્રથમ નોંધ ૧૭૭૪ માં પ્રખ્યાત સંશોધક કેપ્ટન જેમ્સ કૂક (James Cook) દ્વારા કરવામાં આવી હતી. તેમણે પોતાના ચાર્ટમાં ઓસ્ટ્રેલિયાની ઉત્તર-પૂર્વમાં એક ‘રેતાળ ટાપુ’ (Sandy Island) ની નોંધ કરી હતી.

ત્યારબાદ, સૌથી મહત્વની નોંધ ૧૮૭૬ માં થઈ હતી. ‘વેલોસિટી’ (Velocity) નામના એક વ્હેલ શિકારી જહાજે આ ટાપુ જોયાનો દાવો કર્યો હતો. આ જહાજના કેપ્ટને નોંધ્યું હતું કે તેમણે ૧૯ ડિગ્રી દક્ષિણ અક્ષાંશ અને ૧૫૯ ડિગ્રી પૂર્વ રેખાંશ પર મોટા રેતાળ ટાપુઓ જોયા હતા. આ રિપોર્ટના આધારે, બ્રિટિશ એડમિરલ્ટી ચાર્ટમાં ૧૯૦૮ માં આ ટાપુને સત્તાવાર રીતે ઉમેરવામાં આવ્યો. તે સમયના નકશા બનાવવા માટે વહાણવટીઓના અવલોકનો જ મુખ્ય આધાર હતા. જો કોઈ કેપ્ટન કહે કે તેણે ટાપુ જોયો છે, તો તેને નકશામાં ઉમેરી દેવામાં આવતો, જેથી ભવિષ્યમાં અન્ય જહાજો ત્યાં અથડાઈ ન જાય.

આ રીતે, એક માનવીય ભૂલ અથવા ભ્રમ સત્તાવાર રેકોર્ડનો હિસ્સો બની ગયો. દાયકાઓ વીતતા ગયા, નકશાઓ અપડેટ થતા ગયા, પરંતુ કોઈએ ત્યાં જઈને ખાતરી કરવાની તસ્દી લીધી નહીં. જૂના નકશાનો ડેટા નવા નકશામાં કોપી થતો રહ્યો. જ્યારે ડિજિટલ યુગ આવ્યો, ત્યારે આ જ જૂનો ડેટા ડેટાબેઝમાં ફીડ કરવામાં આવ્યો. ગૂગલ અર્થ અને ગૂગલ મેપ્સ જેવી જાયન્ટ કંપનીઓ પણ યુએસ મિલિટરી અને અન્ય હાઈડ્રોગ્રાફિક ડેટાનો ઉપયોગ કરે છે, જેમાં આ જૂની ભૂલ ચાલુ રહી હતી. પરિણામે, ૨૧મી સદીમાં પણ આપણે ૨૨ કિમી લાંબા ટાપુના ભ્રમમાં જીવતા રહ્યા.

વૈજ્ઞાનિક ખુલાસો: ટાપુ નહીં તો શું હતું?

હવે પ્રશ્ન એ થાય છે કે જો ત્યાં ટાપુ નહોતો, તો કેપ્ટન કૂક અને વેલોસિટી જહાજના કેપ્ટને શું જોયું હતું? શું તેઓ જૂઠું બોલતા હતા? વૈજ્ઞાનિકો માને છે કે તેઓ જૂઠું નહોતા બોલતા, પરંતુ કુદરતી ઘટનાનો ભોગ બન્યા હતા.

સૌથી પ્રબળ સિદ્ધાંત ‘પ્યુમિસ રાફ્ટ’ (Pumice Raft) નો છે. પ્યુમિસ એટલે જ્વાળામુખીના વિસ્ફોટથી નીકળતા હળવા, છિદ્રાળુ પથ્થરો. આ પથ્થરો એટલા હળવા હોય છે કે તે પાણી પર તરે છે. જ્યારે દરિયાની નીચે કોઈ જ્વાળામુખી ફાટે છે, ત્યારે લાખો ટન પ્યુમિસ પથ્થરો દરિયાની સપાટી પર આવી જાય છે અને એકત્ર થઈને એક વિશાળ તરાપા (Raft) જેવું બનાવે છે.

આ તરતા પથ્થરોનો જથ્થો ક્યારેક કિલોમીટરો સુધી ફેલાયેલો હોય છે. દૂરથી જોતા તે રેતાળ જમીન કે ટાપુ જેવો જ લાગે છે. શક્ય છે કે ૧૮૭૬ માં વેલોસિટી જહાજ જ્યારે ત્યાંથી પસાર થયું, ત્યારે ત્યાં તાજેતરમાં કોઈ જ્વાળામુખી ફાટ્યો હોય અને દરિયા પર પ્યુમિસના પથ્થરો તરતા હોય. કેપ્ટને તેને સ્થિર જમીન માની લીધી અને નકશામાં ‘સેન્ડી આઈલેન્ડ’ તરીકે નોંધી લીધું. સમય જતાં આ તરતા પથ્થરો વિખેરાઈ ગયા અથવા ડૂબી ગયા, પણ નકશા પર તે જગ્યા કાયમ માટે ‘જમીન’ બની ગઈ.

આ સિદ્ધાંત એટલા માટે પણ મજબૂત છે કારણ કે આ વિસ્તાર જ્વાળામુખીની દૃષ્ટિએ સક્રિય છે. ટોંગા અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં અવારનવાર પાણીની નીચે વિસ્ફોટો થતા રહે છે. ૨૦૧૨ માં જ્યારે ઓસ્ટ્રેલિયન વૈજ્ઞાનિકોને ત્યાં પાણી મળ્યું, ત્યારે તેમણે તરત જ ગૂગલ અને નેશનલ જિયોગ્રાફિકને આ જાણ કરી. પરિણામે, Google Maps પરથી અચાનક ગાયબ થયો 22 કિમી લાંબો આઇલેન્ડ અને તેની જગ્યાએ હવે માત્ર સમુદ્ર દેખાય છે.

ભૂતિયા ટાપુઓ (Phantom Islands): ઇતિહાસના પાનાઓ પરનું રહસ્ય

સેન્ડી આઈલેન્ડ એકલો નથી. ઇતિહાસમાં આવા અનેક ‘ફેન્ટમ આઈલેન્ડ્સ’ નોંધાયેલા છે, જે નકશા પર વર્ષો સુધી રહ્યા અને પછી ગાયબ થઈ ગયા. આ ઘટનાઓ દર્શાવે છે કે માનવજાતનું પૃથ્વી વિશેનું જ્ઞાન હજુ પણ કેટલું અધૂરું હોઈ શકે છે.

૧. હાય-બ્રાઝિલ (Hy-Brasil): આયર્લેન્ડની પશ્ચિમે એટલાન્ટિક મહાસાગરમાં આ ટાપુ હોવાનું મનાતું હતું. ૧૩૨૫ થી લઈને ૧૮૬૫ સુધીના નકશાઓમાં આ ટાપુ દર્શાવવામાં આવતો હતો. દંતકથાઓ મુજબ આ ટાપુ ધુમ્મસથી ઘેરાયેલો રહેતો અને દર સાત વર્ષે એકવાર દેખાતો. અનેક અભિયાનો થયા પણ આખરે તે એક મિથક સાબિત થયો.

૨. બર્મેજા (Bermeja): મેક્સિકોના અખાતમાં આવેલો આ ટાપુ ૧૬મી સદીના નકશાઓમાં હતો. ૨૦૦૯ સુધી તે ગૂગલ મેપ્સ પર પણ દેખાતો હતો. આ ટાપુનું મહત્વ એટલા માટે હતું કારણ કે તે મેક્સિકોની દરિયાઈ સીમા નક્કી કરતો હતો, જેની નીચે તેલનો મોટો ભંડાર હતો. જ્યારે મેક્સિકોએ ત્યાં તપાસ કરી તો ટાપુ મળ્યો જ નહીં. ષડયંત્ર સિદ્ધાંતવાદીઓ માને છે કે અમેરિકાએ તેલ મેળવવા માટે આ ટાપુ ઉડાવી દીધો, પણ વાસ્તવમાં કદાચ તે ક્યારેય હતો જ નહીં અથવા ગ્લોબલ વોર્મિંગને કારણે ડૂબી ગયો.

૩. ક્રોકર લેન્ડ (Crocker Land): ૧૯૦૬ માં રોબર્ટ પીયરીએ આર્કટિકમાં એક વિશાળ જમીન જોયાનો દાવો કર્યો હતો. તેને શોધવા માટે એક મોટું અભિયાન પણ યોજાયું, જે દુર્ઘટનામાં પરિણમ્યું. પાછળથી સાબિત થયું કે તે માત્ર ‘ફાટા મોર્ગાના’ (Fata Morgana) – એક પ્રકારનું મૃગજળ હતું, જેમાં બરફ અને પ્રકાશના પરાવર્તનને કારણે ક્ષિતિજ પર જમીન હોવાનો ભાસ થાય છે.

ડિજિટલ યુગમાં પણ કેમ થઈ આવી ભૂલ?

તમને પ્રશ્ન થશે કે આપણે સેટેલાઇટ યુગમાં જીવીએ છીએ. આપણી પાસે અવકાશમાં સેંકડો ઉપગ્રહો છે જે પૃથ્વીના ખૂણેખૂણાના ફોટા પાડે છે. તો પછી ગૂગલ મેપ્સ જેવી જાયન્ટ કંપની આવી ભૂલ કેમ કરી શકે?

આ સમજવા માટે આપણે ગૂગલ અર્થ અને મેપ્સ કેવી રીતે કામ કરે છે તે સમજવું પડશે. ગૂગલ મેપ્સ માત્ર સેટેલાઇટ ફોટા નથી. તે અનેક ડેટાસેટ્સનું મિશ્રણ છે. જમીન માટે તે સેટેલાઇટ ઇમેજરી વાપરે છે, પણ દરિયા માટે તે ‘બાથિમેટ્રી’ (Bathymetry) ડેટા અને જૂના નૌકાદળના ચાર્ટ્સનો ઉપયોગ કરે છે.

૧. ડેટાનું મિશ્રણ: દરિયાની સપાટીના ફોટા સેટેલાઇટથી લેવામાં આવે ત્યારે તે ઘણીવાર વાદળો, મોજાં કે સૂર્યપ્રકાશના પરાવર્તનને કારણે સ્પષ્ટ નથી હોતા. તેથી, મેપિંગ કંપનીઓ જૂના ડિજિટાઈઝડ નકશાઓનો સંદર્ભ લે છે. સેન્ડી આઈલેન્ડના કિસ્સામાં, ‘વર્લ્ડ વેક્ટર શોરલાઈન’ ડેટાબેઝ (WVS) નો ઉપયોગ થયો હતો, જેમાં આ ટાપુ ભૂલથી રહી ગયો હતો.

૨. બ્લેકઆઉટ માસ્ક: જો તમે ૨૦૧૨ પહેલા ગૂગલ અર્થ પર સેન્ડી આઈલેન્ડ જોયો હોત, તો ત્યાં તમને જમીનના ફોટાને બદલે એક કાળો ધબ્બો (Black Blob) દેખાતો. આનો અર્થ એ હતો કે ગૂગલ પાસે ત્યાંનો સેટેલાઇટ ફોટો નથી, પણ ડેટાબેઝ કહે છે કે ત્યાં જમીન છે, તેથી સોફ્ટવેરે તે ભાગને કાળા રંગથી ઢાંકી દીધો હતો જેથી તે પાણીથી અલગ દેખાય. લોકોએ માની લીધું કે આ ટાપુ છે.

૩. કોપીરાઈટ ટ્રેપ્સ (પેપર ટાઉન્સ): એક રસપ્રદ વાત એ પણ છે કે નકશા બનાવતી કંપનીઓ ઘણીવાર કોપીરાઈટ ચોરી પકડવા માટે જાણીજોઈને નકશામાં ખોટી શેરીઓ કે નકલી ટાપુઓ ઉમેરતી હોય છે. જેને ‘પેપર ટાઉન્સ’ અથવા ‘ટ્રેપ સ્ટ્રીટ્સ’ કહેવાય છે. જો કોઈ બીજી કંપની તેમનો નકશો કોપી કરે, તો આ નકલી વસ્તુ પણ કોપી થઈ જાય અને ચોરી પકડાઈ જાય. જોકે, સેન્ડી આઈલેન્ડના કિસ્સામાં આવું નહોતું, તે શુદ્ધ માનવીય ભૂલનું પરિણામ હતું, પણ નકશાશાસ્ત્રમાં આવું બને છે તે હકીકત છે.

આપણી સમજ અને વાસ્તવિકતા વચ્ચેનો તફાવત

આ ઘટના આપણને એક દાર્શનિક પ્રશ્ન તરફ પણ દોરી જાય છે: વાસ્તવિકતા શું છે? શું જે આપણે જોઈએ છીએ તે જ સત્ય છે? કે પછી જે આપણે માની લીધું છે તે સત્ય બની જાય છે?

સદીઓ સુધી ખલાસીઓ સેન્ડી આઈલેન્ડના ભયથી તે રસ્તે જતા ડરતા હતા. નકશામાં ટાપુ હોવાને કારણે જહાજો પોતાનો રસ્તો બદલી નાખતા હતા. એટલે કે, ભલે ટાપુ ભૌતિક રીતે ત્યાં નહોતો, પણ તેની અસરો વાસ્તવિક હતી. તેણે લોકોના વર્તનને પ્રભાવિત કર્યું હતું. તેને કારણે ઇંધણ વધારે વપરાતું હતું અને મુસાફરી લાંબી થતી હતી. એક અસ્તિત્વહીન વસ્તુએ વાસ્તવિક દુનિયા પર પ્રભાવ પાડ્યો હતો.

આજના સોશિયલ મીડિયા અને ઈન્ટરનેટના યુગમાં પણ આવું જ છે. ‘ફેક ન્યૂઝ’ અથવા ખોટી માહિતી જ્યારે વારંવાર પ્રસારિત થાય છે, ત્યારે લોકો તેને સત્ય માની લે છે. Google Maps પરથી અચાનક ગાયબ થયો 22 કિમી લાંબો આઇલેન્ડ વાળી ઘટના આપણને શીખવે છે કે માહિતી (Data) અને જ્ઞાન (Knowledge) વચ્ચે મોટો તફાવત છે. ડેટા ખોટો હોઈ શકે છે, તેની ચકાસણી કરવી જરૂરી છે.

સંશોધનનું મહત્વ: હજુ ઘણું જાણવાનું બાકી છે

ઘણા લોકો માને છે કે પૃથ્વી પર હવે કશું જ શોધવાનું બાકી નથી. બધું જ નકશા પર અંકે કરાઈ ગયું છે. પણ સેન્ડી આઈલેન્ડની ઘટના સાબિત કરે છે કે આ માન્યતા ખોટી છે. આપણા મહાસાગરોનો ૮૦% થી વધુ ભાગ હજુ પણ અનએક્સપ્લોર્ડ (વણખેડાયેલો) છે. આપણી પાસે મંગળ ગ્રહની સપાટીના નકશા પૃથ્વીના મહાસાગરોના તળિયાના નકશા કરતા વધુ સારા છે.

જ્યારે ડો. મારિયા સેટન અને તેમની ટીમે આ ટાપુ ન હોવાનો ખુલાસો કર્યો, ત્યારે તે માત્ર ભૂલ સુધારણા નહોતી, પણ સંશોધનની જીત હતી. તેમણે બતાવ્યું કે વિજ્ઞાનનો અર્થ જ છે – પ્રશ્નો પૂછવા અને પ્રત્યક્ષ પ્રમાણ શોધવું. જૂના પુસ્તકો કે ડિજિટલ ડેટા પર આંધળો વિશ્વાસ કરવાને બદલે, ત્યાં જઈને સત્ય તપાસવું એ જ સાચું વિજ્ઞાન છે.

આ ઘટનાની વૈશ્વિક અસરો

જ્યારે આ સમાચાર ૨૦૧૨ ના નવેમ્બરમાં જાહેર થયા, ત્યારે સોશિયલ મીડિયા પર તોફાન મચી ગયું. લોકો ટ્વિટર અને ફેસબુક પર ગૂગલ મેપ્સના સ્ક્રીનશોટ શેર કરવા લાગ્યા. કેટલાક લોકોએ મજાકમાં કહ્યું કે “લોસ્ટ” (Lost) ટીવી સીરીઝનો ટાપુ મળી ગયો છે. તો વળી કેટલાકે એલિયન્સ અને બરમુડા ટ્રાયેન્ગલ જેવી થીયરીઓ પણ જોડી દીધી.

પરંતુ ભૂગોળશાસ્ત્રીઓ માટે આ ગંભીર બાબત હતી. નેશનલ જિયોગ્રાફિક સોસાયટીએ તરત જ પોતાના નકશાઓ સુધારવાની જાહેરાત કરી. ગૂગલે પણ ટૂંક સમયમાં જ પોતાના ડેટાબેઝમાંથી સેન્ડી આઈલેન્ડ હટાવી દીધો. આજે જો તમે ગૂગલ અર્થ પર ૧૯.૨૨°S ૧૫૯.૯૩°E કોઓર્ડિનેટ્સ નાખશો, તો તમને ત્યાં માત્ર સમુદ્ર દેખાશે. જોકે, ગૂગલે ત્યાં જમીનની નીચેના ભાગ (Seabed) ના ફોટા અપડેટ કર્યા છે જેથી લોકો જોઈ શકે કે ત્યાં ખરેખર શું છે.

આ ઘટનાએ દરિયાઈ કાયદાઓ પર પણ પ્રશ્નો ઉભા કર્યા. ન્યૂ કેલેડોનિયા (જે ફ્રાન્સના તાબામાં છે) ના આર્થિક ક્ષેત્ર (Exclusive Economic Zone) માં આ ટાપુ આવતો હતો. જો ટાપુ હોત, તો ફ્રાન્સને તેની આસપાસના દરિયાઈ સંસાધનો (માછલી, ખનીજ, તેલ) પર હક મળત. ટાપુ ગાયબ થવાથી દેશોની આર્થિક સરહદો પણ બદલાઈ શકે છે.

આપણે શું શીખ્યા?

સેન્ડી આઈલેન્ડની વાર્તા એક રસપ્રદ રહસ્યકથા જેવી છે, જેમાં ઇતિહાસ, વિજ્ઞાન, ટેકનોલોજી અને માનવીય મનોવિજ્ઞાનનો અદભુત સંગમ છે. ૨૨ કિમી લાંબો ટાપુ, જે સદીઓ સુધી નકશા પર રહ્યો, ખલાસીઓને ડરાવતો રહ્યો અને ગૂગલ જેવી મહાકાય કંપનીને પણ છેતરતો રહ્યો, તે અંતે માત્ર એક ભ્રમ સાબિત થયો.

આ ઘટના આપણને શીખવે છે કે: ૧. ટેકનોલોજી અદ્ભુત છે, પણ તે મનુષ્ય દ્વારા જ બનાવેલી છે અને તેમાં ભૂલો હોઈ શકે છે. ૨. પ્રકૃતિ હજુ પણ રહસ્યોથી ભરેલી છે. આપણી પૃથ્વી વિશે આપણું જ્ઞાન સતત અપડેટ થતું રહેવું જોઈએ. ૩. જિજ્ઞાસા અને સંશોધન વૃત્તિ ક્યારેય મરવી ન જોઈએ. જે સ્વીકૃત સત્ય છે તેને પણ પડકારવાની હિંમત હોવી જોઈએ.