ભારત એક એવો દેશ છે જ્યાં પ્રતિભા, ત્યાગ અને સમર્પણની ક્યારેય અછત રહી નથી. કાશ્મીરથી કન્યાકુમારી સુધી અને ગુજરાતથી અરુણાચલ પ્રદેશ સુધી, આ ધરતીના સપૂતોએ પોતાની આવડત અને સેવા દ્વારા માત્ર દેશમાં જ નહીં પરંતુ સમગ્ર વિશ્વમાં ભારતનું નામ રોશન કર્યું છે. દર વર્ષે પ્રજાસત્તાક દિવસની પૂર્વ સંધ્યાએ ભારત સરકાર દ્વારા દેશના સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માનોમાંના એક એવા પદ્મ પુરસ્કારોની જાહેરાત કરવામાં આવે છે. આ પરંપરા ૨૦૨૬માં પણ અકબંધ રહી છે. આ વર્ષે જાહેર કરાયેલા પદ્મ પુરસ્કાર 2026 ની યાદી માત્ર નામોનું લિસ્ટ નથી, પરંતુ તે ભારતના વિવિધ રંગો, સંસ્કૃતિ અને સિદ્ધિઓનું પ્રતિબિંબ છે. આ વખતે કુલ ૧૩૧ હસ્તીઓને સન્માનિત કરવામાં આવ્યા છે, જેમાં બોલિવૂડના દિગ્ગજ અભિનેતા ધર્મેન્દ્ર, ભારતીય ક્રિકેટ ટીમના કેપ્ટન રોહિત શર્મા, ગાયિકા અલકા યાજ્ઞિક અને ઝારખંડના નેતા શિબુ સોરેન જેવા મોટા નામો સામેલ છે. ગુજરાત માટે પણ આ ગૌરવની ક્ષણ છે કારણ કે રાજ્યના ૫ સપૂતોને પણ આ યાદીમાં સ્થાન મળ્યું છે.
પ્રજાસત્તાક દિવસ અને પદ્મ પુરસ્કારોની ગરિમા
૨૬મી જાન્યુઆરી, એટલે કે પ્રજાસત્તાક દિવસ, ભારતીય લોકશાહીનો સૌથી મોટો તહેવાર છે. આ દિવસે ભારતનું બંધારણ અમલમાં આવ્યું હતું. આ પાવન અવસર પર દેશ તે લોકોને સલામ કરે છે જેમણે કળા, સાહિત્ય, વિજ્ઞાન, સમાજસેવા, રમતગમત અને જાહેર જીવનમાં અસાધારણ યોગદાન આપ્યું છે. ભારત રત્ન પછી પદ્મ વિભૂષણ, પદ્મ ભૂષણ અને પદ્મશ્રી એ દેશના સૌથી પ્રતિષ્ઠિત નાગરિક સન્માનો છે. પદ્મ પુરસ્કાર 2026 ની જાહેરાત સાથે જ સમગ્ર દેશમાં ખુશીનો માહોલ છવાઈ ગયો છે. આ પુરસ્કારો માત્ર વ્યક્તિગત સિદ્ધિઓનું સન્માન નથી, પરંતુ તે આવનારી પેઢી માટે પ્રેરણાનો સ્ત્રોત પણ છે. આ વર્ષની યાદીમાં ‘પીપલ્સ પદ્મ’ ની ઝલક જોવા મળે છે, એટલે કે એવા અજાણ્યા નાયકોને પણ સન્માનિત કરવામાં આવ્યા છે જેમણે ચૂપચાપ સમાજ માટે પોતાનું જીવન સમર્પિત કરી દીધું છે.
સિનેમાના ‘હી-મેન’ને સર્વોચ્ચ સન્માન: પદ્મ વિભૂષણ ધર્મેન્દ્ર
ભારતીય સિનેમાના ઈતિહાસમાં અમુક કલાકારો એવા છે જેમનું નામ સુવર્ણ અક્ષરે લખાયેલું છે. તેમાંથી એક નામ છે ધર્મેન્દ્ર. છ દાયકાથી વધુ સમય સુધી દર્શકોના દિલ પર રાજ કરનાર આ દિગ્ગજ અભિનેતાને દેશના બીજા સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માન ‘પદ્મ વિભૂષણ’ થી નવાજવાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. પદ્મ વિભૂષણ ધર્મેન્દ્ર નું નામ જાહેર થતાની સાથે જ બોલિવૂડ અને તેમના કરોડો ચાહકોમાં આનંદની લહેર દોડી ગઈ છે.
ધર્મેન્દ્ર દેઓલ, જેમને દુનિયા પ્રેમથી ‘ધરમ પાજી’ અથવા બોલિવૂડના ‘હી-મેન’ તરીકે ઓળખે છે, તેમનો જન્મ પંજાબના એક નાના ગામમાં થયો હતો. એક સાધારણ પરિવારમાંથી આવીને મુંબઈની માયાનગરીમાં સ્થાન બનાવવું અને દાયકાઓ સુધી સુપરસ્ટાર બની રહેવું એ કોઈ નાની વાત નથી. ૧૯૬૦ના દાયકામાં ‘દિલ ભી તેરા હમ ભી તેરે’ ફિલ્મથી શરૂ થયેલી તેમની સફર આજે પણ અવિરત ચાલુ છે. ‘શોલે’ માં વીરુનું પાત્ર હોય કે ‘ચુપકે ચુપકે’ માં કોમેડી, ‘સત્યકામ’ માં ગંભીર અભિનય હોય કે તાજેતરમાં આવેલી ‘રોકી ઔર રાની કી પ્રેમ કહાની’ માં એક પ્રેમાળ દાદાની ભૂમિકા, ધર્મેન્દ્રએ સાબિત કર્યું છે કે અભિનયને ઉંમર સાથે કોઈ લેવાદેવા નથી.
તેમને પદ્મ વિભૂષણ આપવાનો નિર્ણય એ વાતની સાબિતી છે કે કળાના ક્ષેત્રમાં તેમના યોગદાનને દેશે બિરદાવ્યું છે. ધર્મેન્દ્ર માત્ર એક એક્ટર નથી, પરંતુ એક લાગણી છે. તેમણે એક્શન, રોમાન્સ અને કોમેડી એમ ત્રણેય જોનરમાં મહારત હાંસલ કરી છે. ભારતીય સિનેમાને વૈશ્વિક સ્તરે લઈ જવામાં અને હિન્દી ભાષાને લોકપ્રિય બનાવવામાં તેમનો સિંહફાળો રહ્યો છે. ૯૦ વર્ષની ઉંમરે પણ તેમની કામ પ્રત્યેની ધગશ યુવાનોને શરમાવે તેવી છે. પદ્મ વિભૂષણ ધર્મેન્દ્ર ને મળવું એ માત્ર તેમનું જ નહીં પરંતુ સમગ્ર ભારતીય ફિલ્મ ઉદ્યોગનું સન્માન છે.
હિટમેનનો દબદબો: રોહિત શર્મા પદ્મશ્રી થી સન્માનિત
ભારતમાં ક્રિકેટ માત્ર એક રમત નથી પણ એક ધર્મ છે, અને ક્રિકેટરો ભગવાન સમાન પૂજાય છે. ભારતીય ક્રિકેટના આધુનિક યુગના સૌથી સફળ બેટ્સમેન અને કેપ્ટન રોહિત શર્માને ‘પદ્મશ્રી’ પુરસ્કાર માટે પસંદ કરવામાં આવ્યા છે. રોહિત શર્મા પદ્મશ્રી પુરસ્કાર મેળવનાર ખેલાડીઓની યાદીમાં સામેલ થતા ક્રિકેટ જગતમાં ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે.
મુંબઈના બોરીવલીથી શરૂ થયેલી રોહિત શર્માની ક્રિકેટ યાત્રા સંઘર્ષ અને સફળતાની એક અદભુત કહાની છે. વનડે ક્રિકેટમાં ત્રણ બેવડી સદી ફટકારવાનો વિશ્વ રેકોર્ડ હોય કે પછી આઈપીએલમાં મુંબઈ ઈન્ડિયન્સને પાંચ વાર ચેમ્પિયન બનાવવાનું નેતૃત્વ, રોહિત શર્માએ હંમેશા પોતાની ક્ષમતા સાબિત કરી છે. ‘હિટમેન’ તરીકે ઓળખાતા રોહિત શર્માએ ભારતીય ટીમને અનેક યાદગાર જીત અપાવી છે. ખાસ કરીને તાજેતરના વર્ષોમાં તેમની કેપ્ટન્સીમાં ભારતીય ટીમે જે પ્રદર્શન કર્યું છે, તેણે દેશનું માથું ગર્વથી ઊંચું કર્યું છે.
રમતગમત ક્ષેત્રે પદ્મ પુરસ્કારોનું વિશેષ મહત્વ હોય છે. તે ખેલાડીઓને પ્રોત્સાહન આપે છે. રોહિત શર્માએ માત્ર રન જ નથી બનાવ્યા, પરંતુ મેદાન પર પોતાની શાંત અને મક્કમ નેતૃત્વ શૈલીથી એક ઉદાહરણ પૂરું પાડ્યું છે. રોહિત શર્મા પદ્મશ્રી એવોર્ડ માટેની પસંદગી એ યુવા ક્રિકેટરો માટે પ્રેરણારૂપ છે કે જો તમારામાં પ્રતિભા અને મહેનત કરવાની તૈયારી હોય, તો દેશ તમને ચોક્કસ સન્માનિત કરશે. તેમની પુલ શોટ મારવાની અદા અને પ્રેશર સિચ્યુએશનમાં ટીમ ઈન્ડિયાને બહાર કાઢવાની આવડત તેમને એક મહાન ખેલાડી બનાવે છે.
સૂરોની મલ્લિકા અને જન નેતા: પદ્મ ભૂષણના હકદાર
પદ્મ વિભૂષણ પછી દેશનું ત્રીજું સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માન ‘પદ્મ ભૂષણ’ છે. આ વર્ષે આ કેટેગરીમાં પણ કેટલાક દિગ્ગજ નામોનો સમાવેશ થયો છે, જેમાં બોલિવૂડની પ્રખ્યાત ગાયિકા અલકા યાજ્ઞિક અને ઝારખંડના પીઢ નેતા શિબુ સોરેન મુખ્ય છે.
અલકા યાજ્ઞિકનો અવાજ છેલ્લા ચાર દાયકાથી ભારતીય સંગીત પ્રેમીઓના કાનમાં મધ રેડી રહ્યો છે. ૯૦ના દાયકાના રોમેન્ટિક ગીતો હોય કે આજના જમાનાના મેલોડિયસ ટ્રેક્સ, અલકા યાજ્ઞિકે હજારો ગીતો ગાયા છે. બે વખત નેશનલ એવોર્ડ વિજેતા અને રેકોર્ડબ્રેક ફિલ્મફેર એવોર્ડ્સ જીતનાર અલકા યાજ્ઞિકને પદ્મ ભૂષણથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા છે. તાજેતરમાં જ ગિનીસ બુક ઓફ વર્લ્ડ રેકોર્ડ્સમાં સૌથી વધુ સ્ટ્રીમ થનાર આર્ટિસ્ટ તરીકે તેમનું નામ આવ્યું હતું, જે સાબિત કરે છે કે તેમનો જાદુ આજે પણ અકબંધ છે. એક દુર્લભ બીમારીનો સામનો કરી રહ્યા હોવા છતાં, સંગીત પ્રત્યેનું તેમનું સમર્પણ અતુલ્ય છે.
બીજી તરફ, ઝારખંડ મુક્તિ મોરચા (JMM) ના સુપ્રીમો અને ‘ગુરુજી’ તરીકે જાણીતા શિબુ સોરેનને પણ પદ્મ ભૂષણ એનાયત કરવામાં આવ્યો છે. શિબુ સોરેનનું જીવન આદિવાસી સમાજના ઉત્થાન અને ઝારખંડ રાજ્યની રચના માટેના સંઘર્ષમાં વીત્યું છે. રાજકીય મતભેદો હોવા છતાં, ભારત સરકારે તેમના જાહેર જીવનમાં આપેલા યોગદાન અને આદિવાસી કલ્યાણ માટેના તેમના પ્રયાસોને બિરદાવ્યા છે. આ દર્શાવે છે કે પદ્મ પુરસ્કાર 2026 ની પસંદગી પ્રક્રિયા રાજકારણથી ઉપર ઉઠીને ગુણવત્તા અને પ્રદાન પર આધારિત છે.
ગુજરાતનું ગૌરવ: ૫ ગુજરાતીઓનું વિશેષ સન્માન
ગુજરાતની ધરતી હંમેશા સેવા, સાહસ અને ઉદ્યમની ધરતી રહી છે. ગુજરાતી પદ્મ પુરસ્કાર વિજેતા ઓની યાદી જ્યારે બહાર પડે છે, ત્યારે પ્રત્યેક ગુજરાતીની છાતી ગજગજ ફૂલે છે. ૨૦૨૬ના પદ્મ પુરસ્કારોમાં કુલ ૧૩૧ હસ્તીઓમાંથી ૫ રત્નો ગુજરાતના છે. આ પાંચ મહાનુભાવોએ સાહિત્ય, શિક્ષણ, સમાજસેવા, કળા અને ઉદ્યોગ જગતમાં પોતાની આગવી ઓળખ ઉભી કરી છે.
ભલે સત્તાવાર યાદીમાં નામોની વિગતો લાંબી હોય, પરંતુ ગુજરાતના આ ૫ વિજેતાઓએ રાજ્યની સંસ્કૃતિ અને વિકાસમાં જે ફાળો આપ્યો છે તે અમૂલ્ય છે. આમાંના કેટલાક એવા સામાજિક કાર્યકરો હોઈ શકે છે જેમણે આદિવાસી વિસ્તારોમાં શિક્ષણની જ્યોત જલાવી છે, અથવા કોઈ એવા લોક કલાકાર હોઈ શકે છે જેમણે લુપ્ત થતી કળાને જીવંત રાખી છે. ગુજરાત હંમેશા વેપાર માટે જાણીતું રહ્યું છે, પરંતુ આ પુરસ્કારો સાબિત કરે છે કે ગુજરાત કળા અને સેવામાં પણ પાછળ નથી.
ગુજરાતી પદ્મ પુરસ્કાર વિજેતા ઓની પસંદગી દર્શાવે છે કે કેન્દ્ર સરકાર ગુજરાતના ‘ગ્રાસરૂટ લેવલ’ (પાયાના સ્તરે) કામ કરતા લોકોને ઓળખી રહી છે. આ પાંચ વિજેતાઓમાં કોઈ ડાયરા કલાકાર હોઈ શકે, જેમણે લોકસાહિત્યને દેશ-વિદેશમાં પહોંચાડ્યું હોય, અથવા કોઈ એવા ડોક્ટર હોઈ શકે જેમણે ગરીબોની મફત સેવા કરી હોય. આ સન્માન માત્ર તેમનું નથી, પણ ગુજરાતની અસ્મિતાનું છે.
૧૩૧ હસ્તીઓ: ભારતની વિવિધતાનું પ્રતિબિંબ
આ વર્ષે રાષ્ટ્રપતિએ કુલ ૧૩૧ પદ્મ પુરસ્કારો પ્રદાન કરવાની મંજૂરી આપી છે. આ યાદીમાં ૫ પદ્મ વિભૂષણ, ૧૭ પદ્મ ભૂષણ અને ૧૦૯ પદ્મશ્રી પુરસ્કારોનો સમાવેશ થાય છે. આ યાદીનું વિશ્લેષણ કરીએ તો તેમાં ભારતની ભવ્ય વિવિધતા જોવા મળે છે. પુરસ્કાર વિજેતાઓમાં ૩૦ થી વધુ મહિલાઓ છે, જે નારી શક્તિના વધતા પ્રભાવને દર્શાવે છે. આ ઉપરાંત, વિદેશી/એનઆરઆઈ/પીઆઈઓ/ઓસીઆઈ કેટેગરીના લોકો અને મરણોત્તર સન્માન પામેલા મહાનુભાવો પણ સામેલ છે.
પદ્મ પુરસ્કાર 2026 ની વિશેષતા એ છે કે તેમાં ‘અનસંગ હીરોઝ’ (અજાણ્યા નાયકો) ને પણ સ્થાન મળ્યું છે. એવા લોકો જે ક્યારેય અખબારોની હેડલાઇન્સમાં નથી આવતા, જેઓ લાઈમલાઈટથી દૂર રહીને જંગલોમાં, પહાડોમાં કે ઝૂંપડપટ્ટીઓમાં કામ કરે છે, તેમને સરકારે શોધી શોધીને સન્માનિત કર્યા છે. કોઈએ પર્યાવરણ બચાવવા આખું જંગલ ઉભું કર્યું છે, તો કોઈએ પરંપરાગત ખેતીને બચાવી રાખી છે. આ બદલાવ ભારત સરકારની બદલાયેલી વિચારધારાનો પુરાવો છે.
પદ્મ પુરસ્કારોની પસંદગી પ્રક્રિયા: પારદર્શિતા અને લોકભાગીદારી
પહેલાના સમયમાં પદ્મ પુરસ્કારો પર ઘણીવાર ભલામણ અને લાગવગના આરોપો લાગતા હતા. પરંતુ છેલ્લા એક દાયકાથી આ પ્રક્રિયામાં ધરમૂળથી ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે. હવે સામાન્ય નાગરિક પણ કોઈ લાયક વ્યક્તિને નોમિનેટ કરી શકે છે. ઓનલાઈન પોર્ટલ દ્વારા નામાંકન મંગાવવામાં આવે છે અને એક ઉચ્ચ સ્તરીય સમિતિ તેની ચકાસણી કરે છે.
પદ્મ વિભૂષણ ધર્મેન્દ્ર અને રોહિત શર્મા પદ્મશ્રી જેવા નામો તો જાણીતા છે, પરંતુ બાકીના ૧૦૦થી વધુ નામોની પસંદગીમાં ખુબ ઊંડી તપાસ કરવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયામાં વ્યક્તિના કામની સામાજિક અસર (Social Impact) ને સૌથી વધુ મહત્વ આપવામાં આવે છે. શું તેમના કામથી ગરીબોનું ભલું થયું છે? શું તેમણે દેશનો વારસો સાચવ્યો છે? આ માપદંડો પર ખરા ઉતર્યા પછી જ રાષ્ટ્રપતિની મહોર લાગે છે. આ પારદર્શિતાને કારણે જ હવે પદ્મ પુરસ્કારોની પ્રતિષ્ઠામાં અનેકગણો વધારો થયો છે.
કલા અને સંસ્કૃતિનું સન્માન
આ વર્ષની યાદીમાં કલા ક્ષેત્રનું પ્રભુત્વ જોવા મળે છે. માત્ર બોલિવૂડ જ નહીં, પરંતુ શાસ્ત્રીય સંગીત, નૃત્ય, ચિત્રકામ અને લોકકલાના સાધકોને પણ સન્માનિત કરવામાં આવ્યા છે. ભારતની સંસ્કૃતિ તેની ઓળખ છે. જ્યારે કોઈ લોકગાયક અથવા શિલ્પકારને પદ્મશ્રી મળે છે, ત્યારે તેની સાથે જોડાયેલી આખી પરંપરાને સન્માન મળે છે. અલકા યાજ્ઞિકને પદ્મ ભૂષણ આપવો એ સુગમ સંગીત અને પ્લેબેક સિંગિંગની કળાનું બહુમાન છે.
વિજ્ઞાન, ટેકનોલોજી અને ઉદ્યોગ
આધુનિક ભારત વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજીના સહારે આગળ વધી રહ્યું છે. ચંદ્રયાન અને આદિત્ય-L1 જેવા મિશનની સફળતા પાછળ રહેલા વૈજ્ઞાનિકો અને એન્જિનિયરોને પણ આ યાદીમાં સ્થાન મળ્યું છે. આ ઉપરાંત, સ્ટાર્ટઅપ અને ઉદ્યોગ જગતના એવા સાહસિકો જેમણે દેશમાં રોજગારીનું સર્જન કર્યું છે અને મેક ઈન ઈન્ડિયાને સફળ બનાવ્યું છે, તેમને પણ બિરદાવવામાં આવ્યા છે.
સમાજસેવા: નિસ્વાર્થ કર્મયોગીઓ
પદ્મશ્રી પુરસ્કારોમાં સૌથી વધુ સંખ્યા સમાજસેવકોની છે. આ એવા લોકો છે જેમણે પોતાનું આખું જીવન બીજાના ભલા માટે ખર્ચી નાખ્યું છે. કોઈ અનાથ બાળકો માટે આશ્રમ ચલાવે છે, તો કોઈ દિવ્યાંગો માટે શાળા. કોઈએ નદીઓને પુનર્જીવિત કરી છે, તો કોઈએ પ્રાણીઓની સેવામાં જીવન અર્પણ કર્યું છે. પદ્મ પુરસ્કાર 2026 ની યાદીમાં આવા નામો વાંચીને આપણને આપણા ભારતીય હોવા પર ગર્વ થાય છે. આ કર્મયોગીઓ સાચા અર્થમાં ‘ભારત રત્ન’ છે.
મરણોત્તર સન્માન: યાદોને સલામ
દર વર્ષની જેમ આ વર્ષે પણ કેટલાક મહાનુભાવોને મરણોત્તર સન્માન આપવામાં આવ્યું છે. ભલે તેઓ આજે આપણી વચ્ચે શારીરિક રીતે નથી, પરંતુ તેમના કાર્યો અમર છે. મરણોત્તર પુરસ્કાર એ વાતની ખાતરી આપે છે કે રાષ્ટ્ર તેના સાચા હીરોઝને ક્યારેય ભૂલતું નથી.
આ પુરસ્કારોનું મહત્વ અને ભવિષ્ય
પદ્મ પુરસ્કારો માત્ર એક મેડલ કે સર્ટિફિકેટ નથી. તે રાષ્ટ્ર દ્વારા આપવામાં આવતી માન્યતા છે. જ્યારે કોઈ વ્યક્તિને પદ્મશ્રી કે પદ્મ વિભૂષણ મળે છે, ત્યારે તેની જવાબદારી વધી જાય છે. તેઓ સમાજ માટે રોલ મોડેલ બની જાય છે. શાળામાં ભણતા બાળક માટે રોહિત શર્મા પદ્મશ્રી એક સપનું બની જાય છે કે મહેનત કરીને હું પણ આ સન્માન મેળવી શકું છું. સંઘર્ષ કરતા કલાકાર માટે પદ્મ વિભૂષણ ધર્મેન્દ્ર ની સફર એક આશા બની રહે છે.
ગુજરાતી પદ્મ પુરસ્કાર વિજેતા ઓ રાજ્યના યુવાનોને સંદેશ આપે છે કે તમે ગુજરાતના કોઈપણ ખૂણે બેસીને, કોઈપણ ક્ષેત્રમાં શ્રેષ્ઠ કામ કરશો તો દેશ તમારી નોંધ લેશે. આ પુરસ્કારો રાષ્ટ્રીય એકતાને મજબૂત કરે છે. વિવિધ ભાષા, ધર્મ અને પ્રાંતના લોકોને એક મંચ પર લાવીને ‘એક ભારત, શ્રેષ્ઠ ભારત’ નું ચિત્ર ખડું કરે છે.
પ્રજાસત્તાક દિવસ ૨૦૨૬ ની પૂર્વ સંધ્યાએ જાહેર થયેલા આ પુરસ્કારોએ દેશમાં એક નવો ઉત્સાહ ભર્યો છે. ધર્મેન્દ્ર જેવા પીઢ કલાકારથી લઈને રોહિત શર્મા જેવા યુવા આઈકોન સુધી, અને અલકા યાજ્ઞિકના સૂરોથી લઈને શિબુ સોરેનના સંઘર્ષ સુધી – આ યાદીમાં ભારતનો આત્મા વસે છે. અને તેમાં પણ ૫ ગુજરાતીઓનો સમાવેશ એ સોનામાં સુગંધ ભળવા જેવું છે.
આ ૧૩૧ હસ્તીઓ માત્ર વ્યક્તિ નથી, તેઓ સંસ્થાઓ છે. તેમનું જીવન, તેમનો સંઘર્ષ અને તેમની સફળતા એ ૧૪૦ કરોડ ભારતીયોની સફળતા છે. આપણે આશા રાખીએ કે આ પરંપરા વર્ષોવર્ષ ચાલતી રહે અને દેશના સાચા રત્નોને આ રીતે જ સન્માન મળતું રહે.
આ પદ્મ પુરસ્કાર 2026 ની યાદી આપણને યાદ અપાવે છે કે ભારત માત્ર ભૌગોલિક સીમાઓથી બનેલો દેશ નથી, પરંતુ તે સપનાઓ, સંકલ્પો અને સિદ્ધિઓનો દેશ છે. આપણે સૌ આ વિજેતાઓને હાર્દિક અભિનંદન પાઠવીએ અને સંકલ્પ કરીએ કે આપણે પણ આપણા ક્ષેત્રમાં દેશનું નામ રોશન કરવા માટે યથાશક્તિ યોગદાન આપીશું.
જય હિન્દ! જય ભારત!