સૌરાષ્ટ્રના ઔદ્યોગિક વિકાસની શેરબજારમાં ઐતિહાસિક એન્ટ્રી
ભારતીય શેરબજારમાં પ્રાઇમરી માર્કેટનો (IPO) ક્રેઝ અત્યારે ચરમસીમા પર છે. રોકાણકારો સતત એવી કંપનીઓની શોધમાં હોય છે જેનો પાયો મજબૂત હોય અને ભવિષ્યનો ગ્રોથ સ્પષ્ટ હોય. ગુજરાત અને ખાસ કરીને સૌરાષ્ટ્રના ઔદ્યોગિક હબ ‘રાજકોટ’ માટે આ એક અત્યંત ગૌરવની ક્ષણ છે. રાજકોટ સ્થિત અને હાઈ-પ્રિસિઝન એન્જિનિયર્ડ કમ્પોનન્ટ્સ બનાવતી અગ્રણી કંપની ઓમ્નિટેક એન્જિનિયરિંગ લિમિટેડ (Omnitech Engineering Limited) પોતાનો ₹583 કરોડનો મેઈનબોર્ડ IPO લઈને મૂડીબજારમાં પ્રવેશી રહી છે.
આગામી 25 ફેબ્રુઆરી, 2026 ના રોજ પબ્લિક સબસ્ક્રિપ્શન માટે ખુલવા જઈ રહેલો આ IPO માત્ર એક કંપનીનું ફંડ રેઇઝિંગ (Fund raising) નથી, પરંતુ તે ભારતના ‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’ અને એન્જિનિયરિંગ નિકાસની સફળતાનું એક ઉત્તમ ઉદાહરણ છે. એક નાણાકીય અને બજાર વિશ્લેષક તરીકે, મેં કંપનીના ‘રેડ હેરિંગ પ્રોસ્પેક્ટસ’ (RHP) નો ઝીણવટભર્યો અભ્યાસ કર્યો છે. આ મેટા-બ્લોગ ખાસ એવા રોકાણકારો અને માર્કેટ ટ્રેડર્સ માટે તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે જેઓ ન્યૂઝ પોર્ટલ અને ફાઇનાન્શિયલ પ્લેટફોર્મ્સ પર સચોટ ડેટા શોધી રહ્યા છે.
1. ઓમ્નિટેક એન્જિનિયરિંગ લિમિટેડ: કંપનીનો વ્યાપ અને બિઝનેસ મોડલ
રોકાણ કરતા પહેલા કંપની શું વ્યવસાય કરે છે તે સમજવું સૌથી અગત્યનું છે. સપ્ટેમ્બર 2006 માં એક સામાન્ય ભાગીદારી પેઢી તરીકે શરૂ થયેલી ઓમ્નિટેક એન્જિનિયરિંગ, આજે એક પબ્લિક લિમિટેડ કંપની બની ચૂકી છે.
- મુખ્ય વ્યવસાય: કંપની ઉચ્ચ-ચોકસાઈ (High-precision) વાળા એન્જિનિયર્ડ કમ્પોનન્ટ્સ, ટર્નકી ઇન્ડસ્ટ્રીયલ ઓટોમેશન સોલ્યુશન્સ અને કસ્ટમાઇઝ્ડ મિકેનિકલ સિસ્ટમ્સનું ઉત્પાદન કરે છે.
- ઉત્પાદન એકમો: ગુજરાતમાં કંપનીના કુલ ત્રણ મેન્યુફેક્ચરિંગ પ્લાન્ટ્સ છે, જે રાજકોટ, પડવલા અને મેટોડા-છાપરા ઔદ્યોગિક વસાહતોમાં આવેલા છે. આ પ્લાન્ટ્સ અત્યાધુનિક કમ્પ્યુટર ન્યુમેરિકલ કંટ્રોલ (CNC), ટર્ન મિલ સેન્ટર્સ (TMC) અને વર્ટિકલ મશીનિંગ સેન્ટર્સ (VMC) થી સજ્જ છે.
- ક્લાયન્ટ બેઝ અને નિકાસ: ઓમ્નિટેક માત્ર ભારત પૂરતી સીમિત નથી. કંપનીના ગ્રાહકો વૈશ્વિક સ્તરના છે, જેમાં હલિબર્ટન એનર્જી સર્વિસિસ (Halliburton), સુઝલોન (Suzlon), વેધરફોર્ડ અને ઓશકોશ એરોટેક જેવી જાયન્ટ કંપનીઓ સામેલ છે. નાણાકીય વર્ષ 2025 માં કંપનીની કુલ આવકનો 75% હિસ્સો માત્ર નિકાસ (Exports) માંથી આવ્યો છે, જે દર્શાવે છે કે તેમના ઉત્પાદનો વૈશ્વિક ગુણવત્તાના ધોરણો પર ખરા ઉતરે છે.
- સેક્ટર્સ: આ કમ્પોનન્ટ્સ એનર્જી, એરોસ્પેસ, ઓટોમોટિવ, ફૂડ પ્રોસેસિંગ અને ફાર્માસ્યુટિકલ્સ જેવા બહુવિધ ઉદ્યોગોમાં વપરાય છે.
2. IPO ની મહત્વપૂર્ણ વિગતો અને ટાઇમલાઇન (IPO Details & Timeline)
ઓમ્નિટેક એન્જિનિયરિંગનો આ IPO બુક બિલ્ટ ઇશ્યૂ છે, જેમાં ફ્રેશ ઇશ્યૂ (નવા શેર) અને ઓફર ફોર સેલ (OFS – પ્રમોટર્સ દ્વારા શેરનું વેચાણ) બંનેનો સમાવેશ થાય છે.
IPO નું માળખું એક નજરમાં:
| વિગત (Particulars) | માહિતી (Details) |
| IPO ખુલવાની તારીખ | 25 ફેબ્રુઆરી, 2026 (બુધવાર) |
| IPO બંધ થવાની તારીખ | 27 ફેબ્રુઆરી, 2026 (શુક્રવાર) |
| પ્રાઇસ બેન્ડ (Price Band) | ₹216 થી ₹227 પ્રતિ શેર |
| ફેસ વેલ્યુ (Face Value) | ₹5 પ્રતિ શેર |
| લોટ સાઇઝ (Lot Size) | 66 શેર્સ |
| લઘુત્તમ રોકાણ (Retail Min.) | ₹14,982 (1 લોટ – 66 શેર્સ) |
| મહત્તમ રોકાણ (Retail Max.) | ₹1,94,766 (13 લોટ – 858 શેર્સ) |
| કુલ ઇશ્યૂ સાઇઝ (Total Issue) | ₹583 કરોડ (આશરે 2.56 કરોડ શેર્સ) |
| ફ્રેશ ઇશ્યૂ (Fresh Issue) | ₹418 કરોડ |
| ઓફર ફોર સેલ (OFS) | ₹165 કરોડ (પ્રમોટર ઉદયકુમાર અરૂણકુમાર પારેખ દ્વારા) |
| કર્મચારીઓ માટે ડિસ્કાઉન્ટ | ₹11 પ્રતિ શેર |
| લિસ્ટિંગ એક્સચેન્જ | BSE અને NSE |
મહત્વની તારીખો (Allotment & Listing Schedule):
- એલોટમેન્ટની તારીખ: 2 માર્ચ, 2026 (સોમવાર)
- રિફંડની શરૂઆત અને ડિમેટ ખાતામાં શેર જમા: 4 માર્ચ, 2026 (બુધવાર)
- સંભવિત લિસ્ટિંગ તારીખ: 5 માર્ચ, 2026 (ગુરુવાર)
(નોંધ: ઇશ્યૂનું સંચાલન ઇક્વિરસ કેપિટલ (Equirus Capital) અને ICICI સિક્યોરિટીઝ દ્વારા કરવામાં આવી રહ્યું છે, જ્યારે રજિસ્ટ્રાર તરીકે MUFG Intime India ની નિમણૂક કરાઈ છે.)
3. ફંડનો ઉપયોગ: ₹418 કરોડ ક્યાં વપરાશે? (Objects of the Issue)
રોકાણકાર તરીકે એ જાણવું જરૂરી છે કે કંપની જે નવું ફંડ એકત્ર કરી રહી છે, તેનું તે શું કરશે. ઓમ્નિટેક એન્જિનિયરિંગ ફ્રેશ ઇશ્યૂમાંથી મળેલા ₹418 કરોડનો અત્યંત વ્યૂહાત્મક (Strategic) રીતે ઉપયોગ કરવાની છે:
- નવા મેન્યુફેક્ચરિંગ પ્લાન્ટ્સ (₹233.5 કરોડ): રાજકોટમાં કંપનીના બે નવા અદ્યતન ઉત્પાદન એકમો (Facility 1 અને 2) સ્થાપવા માટે આ રકમનો મોટો હિસ્સો ફાળવવામાં આવ્યો છે. આનાથી કંપનીની ઉત્પાદન ક્ષમતા અનેકગણી વધશે.
- દેવાની ચુકવણી (₹50 કરોડ): કંપની પર હાલમાં જે બાકી ઋણ (Borrowings) છે, તેમાંથી અમુક હિસ્સાની પૂર્વ-ચુકવણી (Pre-payment) કરવા માટે. આ પગલું કંપનીના વ્યાજ ખર્ચને ઘટાડશે અને નફાકારકતા વધારશે.
- સોલાર પેનલ્સ (₹18.6 કરોડ): ગ્રીન એનર્જી અને ખર્ચ ઘટાડવાના ભાગરૂપે વર્તમાન ફેસિલિટી પર રૂફટોપ સોલાર પેનલ્સ લગાવવા માટે.
- સામાન્ય કોર્પોરેટ હેતુઓ: બાકીની રકમનો ઉપયોગ કંપનીના ભવિષ્યના વિકાસ અને ઓપરેશનલ જરૂરિયાતો માટે કરવામાં આવશે.
4. કંપનીનું નાણાકીય પ્રદર્શન (Financial Health Analysis)
કોઈપણ મેન્યુફેક્ચરિંગ કંપનીનું સાચું મૂલ્યાંકન તેની બેલેન્સશીટ અને પ્રોફિટ-લોસ (P&L) સ્ટેટમેન્ટ પરથી થાય છે. ઓમ્નિટેકની નાણાકીય વૃદ્ધિ ખરેખર પ્રભાવશાળી રહી છે.
આવક અને નફાના આંકડાઓ (કરોડ રૂપિયામાં):
| નાણાકીય વર્ષ (FY) | કુલ આવક (Total Revenue) | ચોખ્ખો નફો (PAT) | નેટ વર્થ (Net Worth) | કુલ ઋણ (Total Borrowing) |
| FY 2023 | ₹177.33 કરોડ | ₹32.29 કરોડ | ₹59.94 કરોડ | ₹88.81 કરોડ |
| FY 2024 | ₹178.18 કરોડ | ₹18.91 કરોડ | – | ₹102.56 કરોડ |
| FY 2025 | ₹342.91 કરોડ | ₹43.87 કરોડ | ₹204.44 કરોડ | ₹129.25 કરોડ |
| Sep 2025 (6 મહિના) | ₹236.69 કરોડ | ₹27.78 કરોડ | ₹232.27 કરોડ | ₹382.91 કરોડ (ટૂંકાગાળાના દેવા સહિત) |
નાણાકીય વિશ્લેષણના મુખ્ય તારણો:
- આવકમાં જંગી ઉછાળો: નાણાકીય વર્ષ 2024 ની સરખામણીમાં વર્ષ 2025 માં કંપનીની આવક લગભગ બમણી (92.5% નો વધારો) થઈ છે.
- નફાકારકતા: નફો (Profit After Tax) પણ FY24 ના ₹18.9 કરોડથી 132% ઉછળીને FY25 માં ₹43.87 કરોડ સુધી પહોંચી ગયો છે.
- ઓર્ડર બુક: સપ્ટેમ્બર 2025 સુધીમાં કંપનીની ઓર્ડર બુક ₹1,764.7 કરોડ ની વિક્રમી સપાટીએ છે, જે દર્શાવે છે કે આગામી 2-3 વર્ષ સુધી કંપની પાસે આવકની કોઈ કમી રહેશે નહીં.
5. ગ્રે માર્કેટ પ્રીમિયમ (GMP) અને લિસ્ટિંગનો અંદાજ
શેરબજારમાં લિસ્ટિંગ પહેલા અનાધિકૃત માર્કેટ (ગ્રે માર્કેટ) માં શેરની જે ડિમાન્ડ હોય છે, તેને GMP કહેવાય છે.
- વર્તમાન ટ્રેન્ડ: 21 થી 23 ફેબ્રુઆરી વચ્ચે ઓમ્નિટેક એન્જિનિયરિંગના IPO નું GMP આશરે ₹14 થી ₹16 ની આસપાસ ચાલી રહ્યું છે.
- લિસ્ટિંગ અંદાજ: જો આપણે ₹227 ની અપર પ્રાઇસ બેન્ડને ધ્યાનમાં લઈએ, તો ગ્રે માર્કેટના આંકડા મુજબ શેર આશરે ₹241 થી ₹243 ની આસપાસ લિસ્ટ થઈ શકે છે. આનો અર્થ એ છે કે રોકાણકારોને પ્રથમ દિવસે આશરે 6% થી 7% નું પ્રીમિયમ (Listing Gain) મળવાની ધારણા છે.(નોંધ: GMP એ માત્ર એક અંદાજ છે અને સત્તાવાર ડેટા નથી. બજારની વધઘટ મુજબ તેમાં ફેરફાર થઈ શકે છે.)
6. રોકાણકારો માટે 360-ડિગ્રી વિશ્લેષણ: શા માટે રોકાણ કરવું અને જોખમો કયા છે?
તમારે આ IPO માં નાણાં રોકવા જોઈએ કે કેમ? ચાલો તેના હકારાત્મક અને નકારાત્મક પાસાઓ (Pros and Cons) નું તટસ્થ મૂલ્યાંકન કરીએ.
હકારાત્મક પાસાઓ (Strengths):
- વૈશ્વિક ગ્રાહકો (Global Marquee Clients): કંપનીની આવકનો 75% હિસ્સો 24 દેશોમાં ફેલાયેલા નિકાસમાંથી આવે છે. લાંબા ગાળાના ગ્રાહક કરારો (Contracts) કંપનીની આવકને સ્થિરતા પ્રદાન કરે છે.
- મજબૂત ઓર્ડર બુક: ₹1700 કરોડથી વધુની ઓર્ડર બુક એ કંપનીના પ્રોડક્ટ્સની વૈશ્વિક માંગનું સ્પષ્ટ પ્રમાણ છે.
- આર્થિક મૂલ્યાંકન (Valuation): ₹227 ની કિંમત પર કંપનીનું માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશન આશરે ₹2,807 કરોડ થાય છે. આ કિંમતે કંપનીનો P/E રેશિયો આશરે 53x છે. જ્યારે તેની હરીફ કંપનીઓ (જેમ કે MTAR Technologies નો 196x અને PTC Industries નો 428x) ઘણો ઊંચો P/E રેશિયો ધરાવે છે. આ દર્શાવે છે કે ઇશ્યૂ વાજબી કિંમતે (Reasonably Priced) લાવવામાં આવ્યો છે.
જોખમો (Key Risks):
- નિકાસ પર અતિ-નિર્ભરતા: 75% આવક વિદેશી ચલણમાં આવતી હોવાથી, વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇનમાં કોઈ વિક્ષેપ, ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ અથવા વિદેશી હૂંડિયામણ (Foreign Exchange) ના દરોમાં મોટી વધઘટ કંપનીના નફાને સીધી અસર કરી શકે છે.
- ઋણનું પ્રમાણ (Debt Levels): કંપનીનું વર્તમાન ઋણ (Borrowings) સપ્ટેમ્બર 2025 સુધીમાં ₹382 કરોડ આસપાસ પહોંચી ગયું છે, જે બેલેન્સશીટ પર થોડું દબાણ ઊભું કરે છે. જોકે, IPO ના ફંડથી તેઓ ₹50 કરોડનું દેવું ચૂકવશે તે રાહતની વાત છે.
- કાચા માલના ભાવો: સ્ટીલ, એલ્યુમિનિયમ અને અન્ય ધાતુઓના ભાવમાં આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે થતી વધઘટ મેન્યુફેક્ચરિંગ માર્જિનને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.
એક લાંબા ગાળાની મજબૂત ‘મેન્યુફેક્ચરિંગ’ સ્ટોરી
ઓમ્નિટેક એન્જિનિયરિંગ લિમિટેડનો IPO એવા રોકાણકારો માટે એક ઉત્તમ તક બની શકે છે જેઓ ઔદ્યોગિક ઓટોમેશન અને હાઈ-પ્રિસિઝન એન્જિનિયરિંગ સેક્ટરમાં લાંબા ગાળાના ગ્રોથ (Long-term growth) ની અપેક્ષા રાખે છે. કંપનીની જંગી ઓર્ડર બુક, નિકાસ આધારિત મોડલ અને રાજકોટમાં નવા પ્રોજેક્ટ્સનું વિસ્તરણ દર્શાવે છે કે મેનેજમેન્ટ પાસે ભવિષ્યનું સ્પષ્ટ વિઝન છે.
જો તમે માત્ર લિસ્ટિંગ ગેઈન (Listing Gain) માટે રોકાણ કરવા માંગતા હોવ, તો 6-7% નું અનુમાનિત પ્રીમિયમ કદાચ તમને બહુ આકર્ષક ન લાગે. પરંતુ, જો તમારો નજરિયો 2 થી 3 વર્ષનો છે, તો આ કંપનીના ફંડામેન્ટલ્સ ખરેખર આકર્ષક છે અને તે તમારા પોર્ટફોલિયોમાં એક સારી મિડ-કેપ મેન્યુફેક્ચરિંગ કંપની તરીકે સ્થાન પામી શકે છે.