ઈરાન-ઈઝરાયલ યુદ્ધ: અબુ ધાબીમાં ઈરાની હુમલો, ભારતીય ઘાયલ; દૂતાવાસે આપી માહિતી

મધ્ય પૂર્વ (Middle East) માં છેલ્લા 48 કલાકોમાં જે ઘટનાઓ ઘટી છે, તેણે સમગ્ર વિશ્વને ત્રીજા વિશ્વયુદ્ધ (World War 3) ના દરવાજે લાવીને ઊભું કરી દીધું છે. અમેરિકા અને ઇઝરાયેલના હુમલામાં ઈરાનના સુપ્રીમ લીડર અયાતુલ્લા અલી ખામેનેઈના મોત બાદ, ઈરાને હવે આખા ખાડી ક્ષેત્ર (Gulf Region) ને બાનમાં લેવાનું શરૂ કર્યું છે. અત્યાર સુધી આ યુદ્ધ માત્ર ઈરાન અને ઇઝરાયેલ પૂરતું સીમિત લાગતું હતું, પરંતુ હવે આ યુદ્ધની આગ સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) ની રાજધાની અબુ ધાબી સુધી પહોંચી ગઈ છે.

1. અબુ ધાબી પર મિસાઈલ અને ડ્રોન એટેક: રવિવારની ભયાનક સવાર

ઈરાનની ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) એ અગાઉ જ ચેતવણી આપી હતી કે જે પણ દેશ અમેરિકા કે ઇઝરાયેલને પોતાની જમીનનો ઉપયોગ કરવા દેશે, તેને નષ્ટ કરી દેવામાં આવશે. રવિવારે વહેલી સવારે ઈરાને પોતાની ધમકીને અમલમાં મૂકી.

• હુમલાનું સ્વરૂપ: મળતા અહેવાલો મુજબ, ઈરાન તરફથી ડઝનબંધ ‘કમિકાઝે ડ્રોન્સ’ (Kamikaze Drones – શહીદ 136) અને શોર્ટ-રેન્જ બેલિસ્ટિક મિસાઇલો અબુ ધાબીની દિશામાં છોડવામાં આવી હતી.
• એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ સક્રિય: અબુ ધાબીમાં તૈનાત અમેરિકન ‘પેટ્રિઓટ’ (Patriot) અને થાડ (THAAD) એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ્સે આમાંથી મોટાભાગની મિસાઇલો અને ડ્રોન્સને હવામાં જ નષ્ટ કરી દીધા હતા.
• કાટમાળ પડવાથી નુકસાન: જોકે, આકાશમાં નષ્ટ થયેલી મિસાઇલો અને ડ્રોન્સનો સળગતો કાટમાળ (Debris) અબુ ધાબીના મુસાફા (Musaffah) ઔદ્યોગિક વિસ્તાર અને એરપોર્ટની નજીકના કેટલાક રહેણાંક વિસ્તારોમાં પડ્યો હતો. આ કાટમાળ પડવાને કારણે અમુક ઇમારતોમાં આગ લાગી અને કેટલાક વાહનોને ભારે નુકસાન પહોંચ્યું. આ જ ઔદ્યોગિક વિસ્તારમાં અનેક ભારતીય કામદારો રહે છે.

2. ભારતીય નાગરિક ઘાયલ: દૂતાવાસની સત્તાવાર પુષ્ટિ અને મેડિકલ અપડેટ

આ હુમલાની સૌથી દુઃખદ બાબત એ છે કે તેનો શિકાર એક ભારતીય નાગરિક બન્યો છે. જ્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે એ બ્રેકિંગ ન્યૂઝ આવ્યા કે ઈરાન-ઈઝરાયલ યુદ્ધ: અબુ ધાબીમાં ઈરાની હુમલો, ભારતીય ઘાયલ; દૂતાવાસે આપી માહિતી, ત્યારે નવી દિલ્હીમાં વિદેશ મંત્રાલય (MEA) તાત્કાલિક હરકતમાં આવી ગયું.

ઘાયલ ભારતીયની વિગતો:

• અબુ ધાબી સ્થિત ભારતીય દૂતાવાસે પુષ્ટિ કરી છે કે મુસાફા ઇન્ડસ્ટ્રીયલ એરિયામાં મિસાઈલનો કાટમાળ પડવાથી એક 32 વર્ષીય ભારતીય યુવક ઘાયલ થયો છે, જે મૂળ કેરળનો રહેવાસી છે.
• હાલત સ્થિર: દૂતાવાસના અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ, યુવકને તાત્કાલિક નજીકની ‘શેખ ખલીફા મેડિકલ સિટી’ (SKMC) હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યો છે. તેને કાચ અને ધાતુના ટુકડા (Shrapnel) વાગવાથી સામાન્ય ઇજાઓ પહોંચી છે, પરંતુ હાલ તેની તબિયત ખતરાની બહાર અને સ્થિર છે.
• દૂતાવાસની મદદ: ભારતીય રાજદૂત અને તેમના પ્રતિનિધિઓએ હોસ્પિટલની મુલાકાત લઈને ઘાયલ યુવક અને તેના પરિવારને તમામ પ્રકારની મેડિકલ અને કાનૂની સહાય પૂરી પાડવાની ખાતરી આપી છે.

3. અબુ ધાબીમાં ભારતીય દૂતાવાસની કડક એડવાઇઝરી (Emergency Guidelines)

યુએઈ (UAE) માં આશરે 35 લાખ જેટલા ભારતીયો વસે છે, જે યુએઈની કુલ વસ્તીના લગભગ 30% થી વધુ છે. આટલી મોટી સંખ્યામાં રહેતા પોતાના નાગરિકોની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે અબુ ધાબી સ્થિત ભારતીય દૂતાવાસે અને દુબઈ સ્થિત કોન્સ્યુલેટ જનરલ ઓફ ઇન્ડિયાએ એક સંયુક્ત ઈમરજન્સી એડવાઇઝરી જારી કરી છે.

દૂતાવાસે ભારતીયોને નીચે મુજબની સૂચનાઓ આપી છે:

1. શાંતિ જાળવો અને અફવાઓથી બચો: સોશિયલ મીડિયા પર ફરતા ફેક ન્યૂઝ અને પેનિક મેસેજ પર વિશ્વાસ ન કરો. માત્ર UAE સરકાર અને ભારતીય દૂતાવાસની સત્તાવાર વેબસાઇટ કે ટ્વિટર હેન્ડલ પરથી મળતી માહિતીને જ અનુસરો.
2. બિનજરૂરી બહાર જવાનું ટાળો: ખાસ કરીને અબુ ધાબીના ઔદ્યોગિક વિસ્તારો અને સૈન્ય મથકોની આસપાસ રહેતા કામદારોને જ્યાં સુધી પરિસ્થિતિ સામાન્ય ન થાય ત્યાં સુધી ઘર કે લેબર કેમ્પની અંદર જ રહેવાની સલાહ છે.
3. ફોટા કે વીડિયો ન લો: યુએઈના કાયદા મુજબ, મિસાઈલ હુમલા કે એર-ડિફેન્સ સિસ્ટમની કામગીરીના વીડિયો ઉતારવા કે તેને સોશિયલ મીડિયા પર શેર કરવા એ ગંભીર ગુનો છે. દૂતાવાસે ભારતીયોને આ કાયદાનું ચુસ્તપણે પાલન કરવા તાકીદ કરી છે.
4. દસ્તાવેજો તૈયાર રાખો: તમામ ભારતીયોને તેમના પાસપોર્ટ, એમિરેટ્સ આઈડી (Emirates ID), અને જરૂરી દસ્તાવેજો એક સુરક્ષિત બેગમાં તૈયાર રાખવા જણાવાયું છે, જેથી કોઈ પણ ઇમરજન્સી ઇવેક્યુએશન (સ્થળાંતર) વખતે મુશ્કેલી ન પડે.
5. ઓનલાઈન રજિસ્ટ્રેશન: જે લોકો શોર્ટ-ટર્મ વિઝા કે ટુરિસ્ટ વિઝા પર UAE માં છે, તેમને દૂતાવાસના પોર્ટલ પર પોતાનું નામ નોંધાવવા અપીલ કરાઈ છે.

4. ઈરાનના નિશાને અબુ ધાબી કેમ? (The Strategic Reason Behind the Attack)

જ્યારે લોકો સાંભળે છે કે ઈરાન-ઈઝરાયલ યુદ્ધ: અબુ ધાબીમાં ઈરાની હુમલો, ભારતીય ઘાયલ; દૂતાવાસે આપી માહિતી, ત્યારે એક મોટો સવાલ એ ઉઠે છે કે ઈરાનની સીધી દુશ્મની ઇઝરાયેલ અને અમેરિકા સાથે છે, તો પછી અબુ ધાબી પર હુમલો કેમ?

આની પાછળ ખૂબ જ ગંભીર ભૌગોલિક રાજકીય (Geopolitical) અને વ્યૂહાત્મક કારણો છે:

• અલ ધફરા એર બેઝ (Al Dhafra Air Base): અબુ ધાબીની નજીક ‘અલ ધફરા એર બેઝ’ આવેલું છે. આ બેઝ પર અમેરિકન એરફોર્સના હજારો સૈનિકો અને ફાઈટર જેટ્સ (જેમ કે F-35) તૈનાત છે. ઈરાન માને છે કે અમેરિકન ફોર્સ અહીંથી જ તેમના પર નજર રાખી રહી છે અને ઓપરેશન્સ કંડક્ટ કરી રહી છે.
• અબ્રાહમ એકોર્ડ્સ (Abraham Accords): 2020 માં UAE અને ઇઝરાયેલ વચ્ચે ઐતિહાસિક શાંતિ કરાર (અબ્રાહમ એકોર્ડ્સ) થયા હતા, જેના કારણે બંને દેશો વચ્ચે મજબૂત આર્થિક અને રાજદ્વારી સંબંધો સ્થપાયા છે. ઈરાન આ મિત્રતાને પોતાની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે ખતરો માને છે અને આરબ દેશોને સજા આપવા માંગે છે.
• આર્થિક કરોડરજ્જુ તોડવાનો પ્રયાસ: અબુ ધાબી અને દુબઈ એ મધ્ય પૂર્વના સૌથી મોટા આર્થિક, પ્રવાસન અને લોજિસ્ટિક હબ છે. અહીં એક નાનકડો હુમલો પણ આંતરરાષ્ટ્રીય રોકાણકારોમાં ગભરાટ ફેલાવી શકે છે અને UAE ના શેરબજાર તથા રિયલ એસ્ટેટ માર્કેટને તબાહ કરી શકે છે. ઈરાન સીધી રીતે અમેરિકાને હરાવી શકે તેમ નથી, તેથી તે અમેરિકાના સાથી દેશોની ઇકોનોમીને નુકસાન પહોંચાડી રહ્યું છે.

5. યુએઈમાં ભારતીય ડાયસ્પોરાની ચિંતા: ડરનો માહોલ

અબુ ધાબીના આ હુમલાએ યુએઈમાં વસતા ભારતીય સમુદાયના મનમાં એક અજાણ્યો ભય ઊભો કરી દીધો છે. ગુજરાત, કેરળ, પંજાબ અને ઉત્તર પ્રદેશના લાખો કામદારો યુએઈમાં કન્સ્ટ્રક્શન, હોસ્પિટાલિટી અને રિટેલ સેક્ટરમાં કામ કરે છે.

• પરિવારોની ચિંતા: ભારતમાં રહેતા તેમના માતા-પિતા અને પરિવારો સતત ન્યૂઝ ચેનલો પર નજર રાખી રહ્યા છે. ફોન નેટવર્ક અને વોટ્સએપ પર લોકો પોતાના સંબંધીઓની સલામતીના ખબરઅંતર પૂછી રહ્યા છે.
• ફ્લાઇટ્સ રદ: આ હુમલા અને એરસ્પેસ બંધ થવાને કારણે અબુ ધાબી ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ અને દુબઈ એરપોર્ટ પરથી ભારત આવતી અનેક ફ્લાઇટ્સ રદ થઈ ગઈ છે. ટિકિટના ભાડા આસમાને પહોંચી ગયા છે, જેના કારણે જે લોકો ડરના માર્યા ભારત પરત ફરવા માંગે છે, તેઓ પણ એરપોર્ટ પર જ અટવાયા છે.
• આર્થિક સુરક્ષાનો ભય: લેબર કેમ્પમાં રહેતા શ્રમિકોને ડર છે કે જો યુદ્ધ લાંબુ ચાલશે, તો કન્સ્ટ્રક્શન પ્રોજેક્ટ્સ અટકી જશે અને તેમની નોકરીઓ જતી રહેશે.

6. નવી દિલ્હીથી ચાંપતી નજર: વડાપ્રધાન મોદી અને CCS નો એક્શન પ્લાન

ઈરાન-ઈઝરાયલ યુદ્ધ: અબુ ધાબીમાં ઈરાની હુમલો, ભારતીય ઘાયલ; દૂતાવાસે આપી માહિતી – આ અહેવાલ વડાપ્રધાન કાર્યાલય (PMO) સુધી પહોંચી ચૂક્યો છે.

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં કેબિનેટ કમિટી ઓન સિક્યોરિટી (CCS) ની સતત બેઠકો ચાલી રહી છે.

• રાજનૈતિક વાતચીત: વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે યુએઈના વિદેશ મંત્રી શેખ અબ્દુલ્લા બિન ઝાયેદ સાથે ટેલિફોનિક વાતચીત કરી છે અને અબુ ધાબી પર થયેલા આ આતંકવાદી હુમલાની આકરી નિંદા કરી છે. ભારતે યુએઈની સુરક્ષા પ્રત્યે પોતાની એકતા (Solidarity) દર્શાવી છે.
• ઇવેક્યુએશન સ્ટેન્ડબાય: જોકે હાલમાં ‘મેગા ઇવેક્યુએશન’ (સ્થળાંતર) ની જાહેરાત કરવામાં આવી નથી, પરંતુ ભારતીય વાયુસેનાના C-17 ગ્લોબમાસ્ટર વિમાનો અને પશ્ચિમી નૌકા કમાન્ડના યુદ્ધ જહાજોને ‘સ્ટેન્ડબાય’ મોડ પર રાખવામાં આવ્યા છે. જો યુએઈ કે અન્ય ખાડી દેશોમાં પરિસ્થિતિ વધુ વણસે, તો ભારત રાતોરાત પોતાના નાગરિકોને રેસ્ક્યુ કરવા માટે તૈયાર છે.

7. વૈશ્વિક શેરબજાર અને ક્રૂડ ઓઇલ પર બોમ્બાર્ડમેન્ટ

આ હુમલો માત્ર અબુ ધાબીની ધરતી પર નથી થયો, પરંતુ તેણે વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર પણ બોમ્બ ઝીંક્યો છે. યુએઈ વિશ્વના સૌથી મોટા તેલ ઉત્પાદક દેશોમાંનો એક છે.

• સોમવારે સવારે જ્યારે શેરબજારો ખુલ્યા, ત્યારે બોમ્બે સ્ટોક એક્સચેન્જ (BSE) અને અન્ય એશિયન માર્કેટ્સમાં મોટો કડાકો જોવા મળ્યો.
• ક્રૂડ ઓઇલ (Brent Crude) ના ભાવ બેરલ દીઠ 110 થી 115 ડોલરને પાર કરી ગયા છે. જો આ રીતે જ રિફાઇનરીઓ કે ઔદ્યોગિક વિસ્તારો પર હુમલા ચાલુ રહેશે, તો પેટ્રોલિયમ સપ્લાય ખોરવાઈ જશે, જેના કારણે ભારતમાં મોંઘવારીનો દર ભયજનક સ્તરે પહોંચી શકે છે.

8. શાંતિની આશા અને સતર્કતા

અબુ ધાબી પરનો આ હુમલો એ વાતની સાબિતી છે કે યુદ્ધ ક્યારેય કોઈ એક સીમા પૂરતું મર્યાદિત રહેતું નથી. તે પોતાની લપેટમાં નિર્દોષ નાગરિકો અને અસંબંધિત દેશોને પણ લઈ લે છે.

ઈરાન-ઈઝરાયલ યુદ્ધ: અબુ ધાબીમાં ઈરાની હુમલો, ભારતીય ઘાયલ; દૂતાવાસે આપી માહિતી ના આ અહેવાલે સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે જ્યાં સુધી મધ્ય પૂર્વમાં આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે કોઈ મધ્યસ્થી (Mediation) નહીં થાય અને શાંતિ વાટાઘાટો શરૂ નહીં થાય, ત્યાં સુધી આખું વિશ્વ આ ભયાનક અસ્થિરતાનો ભોગ બનતું રહેશે.

આ સમયે યુએઈમાં વસતા તમામ ભારતીયોએ અત્યંત ધીરજ અને સતર્કતા રાખવાની જરૂર છે. ભારત સરકાર પોતાના નાગરિકોની સુરક્ષા માટે કટિબદ્ધ છે અને દૂતાવાસ 24 કલાક કાર્યરત છે.

Magan Luhar

મગન લુહાર CTC News ના ફાઉન્ડર અને ઓનર છે. પત્રકારત્વ ઉપરાંત તેઓ એક જાણીતા અભિનેતા (Actor) પણ છે. કલા અને મીડિયા ક્ષેત્રે બહોળો અનુભવ ધરાવતા મગનભાઈએ સામાજિક જવાબદારીની ભાવના સાથે આ ડિજિટલ પ્લેટફોર્મની સ્થાપના કરી છે. તેઓ ખાસ કરીને ગ્રામીણ વિકાસ અને સામાજિક મુદ્દાઓને પોતાની આગવી શૈલીમાં વાચા આપવા માટે જાણીતા છે.