ઉત્તરાયણનો તહેવાર નજીક આવતા જ ગુજરાતમાં ઉત્સાહનો માહોલ જામ્યો છે. આ વર્ષે અમદાવાદમાં આંતરરાષ્ટ્રીય પતંગ મહોત્સવ (International Kite Festival 2026) કંઈક ખાસ રહેવાનો છે, કારણ કે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા નવા કાર્યક્રમો સાથે તેનો પ્રારંભ કરવામાં આવશે. આ વખતે પરંપરાગત પતંગબાજીની સાથે ટેકનોલોજી અને સંસ્કૃતિનો અનોખો સંગમ જોવા મળશે.
૧. વડાપ્રધાન દ્વારા ડિજિટલ પ્રારંભ
આ વખતે પતંગ મહોત્સવની શરૂઆત માત્ર આકાશમાં પતંગ ચગાવીને જ નહીં, પણ એક ભવ્ય ડ્રોન શો (Drone Show) દ્વારા કરવામાં આવશે. વડાપ્રધાન સાબરમતી રિવરફ્રન્ટ ખાતેથી આ મહોત્સવને ખુલ્લો મુકશે.
- થીમ: આ વર્ષની થીમ ‘વિકસિત ભારત @ 2047’ અને ‘પર્યાવરણ સુરક્ષા’ રાખવામાં આવી છે.
- ઉદ્ઘાટન સમારોહ: સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમોમાં ગુજરાતની અસ્મિતાની સાથે ભારતના વિવિધ રાજ્યોની કલાનું પ્રદર્શન થશે.
૨. આ વર્ષે શું ફેરફાર કરવામાં આવ્યા છે?
પરંપરાગત રીતે ઉજવાતા આ મહોત્સવમાં ૨૦૨૬માં કેટલાક નોંધપાત્ર ફેરફારો છે:
- નાઈટ પતંગબાજી (Night Kite Flying): પહેલીવાર રાત્રિના સમયે LED પતંગો માટે ખાસ ‘ગ્લો-ઇન-ધ-ડાર્ક’ ઝોન બનાવવામાં આવ્યો છે.
- રોબોટિક પતંગો: સાયન્સ સિટીના સહયોગથી એવા પતંગો પ્રદર્શિત કરાશે જે સેન્સર અને રોબોટિક ટેકનોલોજીથી હવામાં સ્થિર રહી શકે.
- વર્ચ્યુઅલ રિયાલિટી (VR) ઝોન: જે લોકો પતંગ ચગાવતા ડરતા હોય અથવા શીખવા માંગતા હોય, તેમના માટે VR હેડસેટ દ્વારા પતંગ ચગાવવાનો અનુભવ આપતા સ્ટોલ્સ ઉભા કરાયા છે.
૩. આંતરરાષ્ટ્રીય પતંગબાજોનો મેળાવડો
આ વર્ષે ૭૫થી વધુ દેશોના પતંગબાજો અમદાવાદમાં પોતાની કલા પ્રદર્શિત કરવા આવશે:
- વિવિધ દેશો: ફ્રાન્સ, તુર્કી, ઇન્ડોનેશિયા, ન્યૂઝીલેન્ડ અને જાપાન જેવા દેશોના પતંગબાજો તેમના વિશાળ કદના પતંગો (જેવા કે ડ્રેગન, માછલી અને કાર્ટૂન કેરેક્ટર) લઈને આવશે.
- દેશી પતંગો: અમદાવાદ, ખંભાત અને સુરતના પતંગોની વિશેષતા દર્શાવતો એક પેવેલિયન તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે.
૪. પર્યાવરણ અને સુરક્ષા માટે નવી ગાઈડલાઈન્સ
પક્ષીઓની સુરક્ષા અને સ્વચ્છતાને ધ્યાનમાં રાખીને સરકારે કડક સૂચનાઓ આપી છે:
- ચાઇનીઝ દોરી પર પ્રતિબંધ: ગ્લાસ-કોટિંગ વાળી અને સિન્થેટિક દોરી (ચાઇનીઝ માન્જો) ના વેચાણ અને ઉપયોગ પર કડક પાબંદી છે.
- પક્ષી બચાવો અભિયાન: મહોત્સવના સ્થળ પર જ પશુ-પક્ષીઓ માટે મોબાઈલ ડિસ્પેન્સરી અને વન વિભાગની ટિમ તહેનાત રહેશે.
- પ્લાસ્ટિક મુક્ત ઉત્સવ: રિવરફ્રન્ટ પર સિંગલ યુઝ પ્લાસ્ટિકના વપરાશ પર પ્રતિબંધ રહેશે.
૫. પ્રવાસીઓ માટે જરૂરી માહિતી
| વિગત | માહિતી |
| મુખ્ય સ્થળ | સાબરમતી રિવરફ્રન્ટ (વલ્લભ સદન પાસે), અમદાવાદ |
| તારીખ | ૭ જાન્યુઆરી થી ૧૪ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૬ |
| પ્રવેશ | મફત (અમુક પ્રદર્શન માટે ઓનલાઈન રજીસ્ટ્રેશન જરૂરી હોઈ શકે) |
| પાર્કિંગ | રિવરફ્રન્ટ રોડ પર નિયુક્ત પાર્કિંગ પ્લોટ્સ |
નિષ્કર્ષ
અમદાવાદમાં પતંગ મહોત્સવ હવે માત્ર એક રમત નથી, પણ વિશ્વકક્ષાનું પ્રવાસન આકર્ષણ બની ગયું છે. વડાપ્રધાનની હાજરી આ ઉત્સવને વધુ ગરિમાપૂર્ણ બનાવશે અને ગુજરાતના પ્રવાસન ઉદ્યોગને નવો વેગ આપશે.