અમદાવાદ સ્કૂલ વિવાદ: સેવન્થ ડે સ્કૂલ હુમલા મામલે એડમિન-આચાર્યનો DEOને જવાબ

મણિનગરની ઘટનાએ શિક્ષણ જગતને હચમચાવ્યું

નમસ્કાર વાચક મિત્રો! આજે તારીખ ૧૦ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬ છે. ગુજરાતનું શિક્ષણ જગત, જે સામાન્ય રીતે બોર્ડની પરીક્ષાઓ અને પરિણામોની ચર્ચામાં વ્યસ્ત હોય છે, તે છેલ્લા કેટલાક સમયથી એક ગંભીર વિવાદનો સાક્ષી બન્યું છે. અમદાવાદના મણિનગર વિસ્તારમાં આવેલી Seventh Day School (સેવન્થ ડે સ્કૂલ) માં જે હિંસા અને તોડફોડની ઘટના બની, તેણે માત્ર શહેર જ નહીં પરંતુ સમગ્ર રાજ્યમાં ચકચાર જગાવી દીધી છે.

શાળાના આચાર્ય પર હુમલો, ક્લાસરૂમમાં તોડફોડ અને ધાર્મિક લાગણી દુભાવાના આક્ષેપો – આ બધું એક શાળાના પરિસરમાં બન્યું, જેને આપણે વિદ્યાનું મંદિર માનીએ છીએ. આ ઘટના બાદ અમદાવાદ જિલ્લા શિક્ષણાધિકારી (DEO) એ કડક વલણ અપનાવ્યું હતું અને શાળા સંચાલકોને કારણદર્શક નોટિસ પાઠવી હતી.

આજે, આ સમગ્ર પ્રકરણમાં એક મહત્વનો વળાંક આવ્યો છે. Ahmedabad School Controversy માં હવે શાળાના એડમિનિસ્ટ્રેશન અને આચાર્ય દ્વારા DEO ને સત્તાવાર લેખિત જવાબ આપવામાં આવ્યો છે. આ જવાબમાં શું કહેવામાં આવ્યું છે? શું શાળાએ પોતાની ભૂલ સ્વીકારી છે કે પછી વળતો પ્રહાર કર્યો છે? વાલીઓ અને સંગઠનોના આક્ષેપો સામે શાળાનો બચાવ શું છે?

ભાગ ૧: વિવાદની પૃષ્ઠભૂમિ – શું બન્યું હતું તે દિવસે? (The Incident Recap)

કોઈપણ જવાબનું વિશ્લેષણ કરતા પહેલા, એ જાણવું જરૂરી છે કે આખરે વિવાદનું મૂળ શું છે. મણિનગર સ્થિત Seventh Day School અચાનક સમાચારોમાં કેમ ચમકી?

હિંસાનું તાંડવ:

થોડા દિવસો પહેલા, હિન્દુ સંગઠનોના કાર્યકરો અને કેટલાક વાલીઓનું ટોળું શાળામાં ઘૂસી ગયું હતું. તેમનો આક્ષેપ હતો કે શાળામાં હિન્દુ વિદ્યાર્થીઓને ખ્રિસ્તી ધર્મની પ્રાર્થના કરવા મજબૂર કરવામાં આવે છે અને ‘જય શ્રી રામ’ બોલવા પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે. આ આક્ષેપોએ ઉગ્ર સ્વરૂપ ધારણ કર્યું અને જોતજોતામાં શાળાનું પરિસર રણમેદાનમાં ફેરવાઈ ગયું.

આચાર્ય પર હુમલો:

ટોળાનો રોષ એટલો ભયાનક હતો કે તેમણે શાળાના મહિલા આચાર્યને પણ છોડ્યા નહીં. ફર્નિચર તોડવામાં આવ્યું, કાચ ફોડવામાં આવ્યા અને આચાર્ય સાથે ગેરવર્તન કરવામાં આવ્યું. આ ઘટનાના વિડીયો સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયા, જેણે Ahmedabad School Controversy ને રાજ્યવ્યાપી મુદ્દો બનાવી દીધો.

ભાગ ૨: DEO ની એન્ટ્રી અને નોટિસનો મારો

ઘટનાની ગંભીરતાને જોતા, અમદાવાદ શહેરના જિલ્લા શિક્ષણાધિકારી (DEO) રોહિત ચૌધરીએ તાત્કાલિક અસરથી તપાસના આદેશ આપ્યા હતા. શિક્ષણ વિભાગ માટે આ માત્ર કાયદો અને વ્યવસ્થાનો પ્રશ્ન નહોતો, પરંતુ વિદ્યાર્થીઓની સુરક્ષા અને શાળાના નિયમોના પાલનનો પ્રશ્ન હતો.

કારણદર્શક નોટિસ:

DEO કચેરી દ્વારા Seventh Day School ના સંચાલકોને નોટિસ પાઠવવામાં આવી હતી. જેમાં મુખ્યત્વે નીચેના પ્રશ્નો પૂછવામાં આવ્યા હતા:

1. શાળામાં વિદ્યાર્થીઓની સુરક્ષા માટે શું વ્યવસ્થા હતી?
2. ધાર્મિક લાગણી દુભાય તેવી પ્રવૃત્તિઓ અંગેના આક્ષેપો પર શાળાનું શું કહેવું છે?
3. શાળાની માન્યતા કેમ રદ ન કરવી?

આ નોટિસનો જવાબ આપવા માટે શાળાને ચોક્કસ સમયમર્યાદા આપવામાં આવી હતી. અને આજે, એડમિન અને આચાર્ય તરફથી તે જવાબ રજૂ કરવામાં આવ્યો છે.

ભાગ ૩: શાળાનો જવાબ – બચાવ અને વળતા પ્રહાર (The School’s Reply)

આજના બ્લોગનો મુખ્ય હાર્દ અહીં છે. Seventh Day School ના એડમિનિસ્ટ્રેશન અને આચાર્યએ DEO ને આપેલા જવાબમાં પોતાના પક્ષે મજબૂત દલીલો રજૂ કરી છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, શાળાએ તમામ આક્ષેપોને પાયાવિહોણા ગણાવ્યા છે.

૧. લઘુમતી સંસ્થાનો દરજ્જો (Minority Institution Status):

શાળાએ પોતાના જવાબમાં ભારપૂર્વક જણાવ્યું છે કે તેઓ લઘુમતી ટ્રસ્ટ દ્વારા સંચાલિત સંસ્થા છે. ભારતીય બંધારણના આર્ટિકલ ૩૦ મુજબ, લઘુમતી સંસ્થાઓને પોતાની શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ સ્થાપવાનો અને વહીવટ કરવાનો અધિકાર છે.

• School Administration Reply માં કહેવામાં આવ્યું છે કે શાળામાં થતી પ્રાર્થના એ સંસ્થાના નિયમોનો એક ભાગ છે, પરંતુ કોઈને પણ બળજબરીથી ધર્મ પરિવર્તન કરાવવાનો કોઈ ઈરાદો કે પ્રવૃત્તિ નથી.

૨. ધર્મ પરિવર્તનના આક્ષેપોનું ખંડન:

શાળાએ સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું છે કે, “અમારી શાળામાં સર્વધર્મ સમભાવનું પાલન થાય છે. વિદ્યાર્થીઓને શિસ્ત અને નૈતિક મૂલ્યો શીખવવામાં આવે છે. વાલીઓ અને સંગઠનો દ્વારા જે Religious Conversion Allegations (ધર્મ પરિવર્તનના આક્ષેપો) લગાવવામાં આવ્યા છે, તે તદ્દન ખોટા અને ઉપજાવી કાઢેલા છે.”

૩. સીસીટીવી ફૂટેજ અને પુરાવા:

શાળાએ પોતાના બચાવમાં સીસીટીવી ફૂટેજ પણ રજૂ કર્યા છે. જવાબમાં ઉલ્લેખ છે કે, “જે દિવસે ઘટના બની, તે દિવસે ટોળું પૂર્વયોજિત કાવતરાના ભાગરૂપે શાળામાં ઘૂસી આવ્યું હતું. ફૂટેજમાં સ્પષ્ટ જોઈ શકાય છે કે અમારા સ્ટાફે વિદ્યાર્થીઓને બચાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, જ્યારે ટોળું તોડફોડ કરી રહ્યું હતું.”

ભાગ ૪: આચાર્યનો પક્ષ – “હું ભોગ બની છું, આરોપી નહીં”

હુમલાનો ભોગ બનેલા આચાર્યએ પોતાના વ્યક્તિગત નિવેદનમાં પણ DEO ને રજૂઆત કરી છે. તેમણે પોતાની શારીરિક અને માનસિક પીડા વ્યક્ત કરી છે.

• સુરક્ષાનો પ્રશ્ન: આચાર્યએ પૂછ્યું છે કે, “એક શિક્ષક તરીકે શું મારે મારા જીવના જોખમે કામ કરવું પડશે? જે રીતે મારી સાથે ગેરવર્તન થયું, તે શું ભારતીય સંસ્કૃતિ છે?”
• શિસ્ત vs ધર્મ: તેમણે સ્પષ્ટતા કરી છે કે વિદ્યાર્થીઓને જ્યારે કોઈ શિસ્તભંગ બદલ ટોકવામાં આવે છે, ત્યારે તેને ધાર્મિક રંગ આપી દેવામાં આવે છે. “અમે વિદ્યાર્થીઓને પ્રાર્થનામાં શાંતિથી ઉભા રહેવાનું કહીએ છીએ, તે શિસ્ત છે, ધર્મ લાદવો નહીં,” એમ તેમણે જવાબમાં ઉમેર્યું છે.

આ જવાબ દ્વારા શાળાએ બોલ હવે શિક્ષણ વિભાગ અને પોલીસના કોર્ટમાં નાખી દીધો છે.

ભાગ ૫: પોલીસ તપાસ અને ક્રોસ-ફરિયાદ (Police Investigation)

આ Ahmedabad School Controversy માં માત્ર શિક્ષણ વિભાગ જ નહીં, પોલીસ પણ સક્રિય છે. મણિનગર પોલીસ સ્ટેશનમાં સામસામી ફરિયાદો (Cross Complaints) નોંધાઈ છે.

શાળા તરફથી ફરિયાદ:

શાળા સંચાલકોએ રાયોટિંગ (Rioting), તોડફોડ, મારામારી અને મહિલા પર હુમલો કરવાની કલમો હેઠળ ટોળા વિરુદ્ધ ફરિયાદ નોંધાવી છે. Seventh Day School ના જવાબમાં પણ પોલીસ ફરિયાદની નકલ DEO ને સોંપવામાં આવી છે, જેથી સાબિત કરી શકાય કે તેઓ પીડિત પક્ષ છે.

વાલીઓ/સંગઠનો તરફથી ફરિયાદ:

બીજી તરફ, વાલીઓએ ધાર્મિક લાગણી દુભાવવા અને બાળકોને માનસિક ત્રાસ આપવા બદલ શાળા સંચાલકો સામે ફરિયાદ નોંધાવી છે. પોલીસ હાલમાં બંને પક્ષોના પુરાવાઓ ચકાસી રહી છે.

ભાગ ૬: શિક્ષણ જગત પર અસર – ભયના ઓથાર હેઠળ વિદ્યાર્થીઓ

આ સમગ્ર વિવાદમાં સૌથી વધુ નુકસાન કોનું થયું છે? વિદ્યાર્થીઓનું. ૧૦ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬ ના રોજ હવે જ્યારે બોર્ડની પરીક્ષાઓ નજીક છે, ત્યારે Student Safety અને માનસિક સ્વાસ્થ્ય એક મોટો પ્રશ્ન બની ગયો છે.

પરીક્ષાનો તણાવ અને વિવાદ:

વિદ્યાર્થીઓ ડરેલા છે. જે શાળામાં પોલીસ બંદોબસ્ત હોય, જ્યાં કાચ તૂટેલા હોય, ત્યાં ભણવું મુશ્કેલ છે. મનોવૈજ્ઞાનિકોનું કહેવું છે કે આવી હિંસક ઘટનાઓ બાળકોના મન પર ઊંડી અસર કરે છે. શાળાએ પોતાના જવાબમાં પણ લખ્યું છે કે, “આવી ઘટનાઓથી વિદ્યાર્થીઓના અભ્યાસ પર વિપરીત અસર પડી છે અને વાલીઓએ પણ સમજવું જોઈએ કે શિક્ષણના ધામને રાજકીય અખાડો ન બનાવવો જોઈએ.”

ભાગ ૭: કાયદાકીય દ્રષ્ટિકોણ – આર્ટિકલ ૨૯ અને ૩૦

આ કેસમાં બંધારણીય જોગવાઈઓ ખૂબ મહત્વની છે.

• આર્ટિકલ ૩૦ (Article 30): લઘુમતીઓને પોતાની શિક્ષણ સંસ્થાઓ સ્થાપવાનો અધિકાર આપે છે.
• RTE Act: શિક્ષણનો અધિકાર કાયદો વિદ્યાર્થીઓને કોઈપણ જાતના ભેદભાવ વિના શિક્ષણ આપવાની વાત કરે છે.

DEO એ હવે નક્કી કરવાનું છે કે શું શાળાએ લઘુમતી દરજ્જાનો દુરુપયોગ કર્યો છે કે પછી ટોળાએ કાયદો હાથમાં લીધો છે? DEO Action આ રિપોર્ટના આધારે જ નક્કી થશે. જો શાળા દોષિત સાબિત થાય, તો તેની માન્યતા રદ થઈ શકે છે અને જો નિર્દોષ સાબિત થાય, તો હુમલાખોરો સામે કડક પગલાં લેવાશે.

ભાગ ૮: વાલી મંડળ અને સંગઠનોની પ્રતિક્રિયા

શાળાએ DEO ને જવાબ આપ્યો છે તે સમાચાર મળતા જ વાલી મંડળો ફરી સક્રિય થયા છે. તેમનું કહેવું છે કે શાળા ગોળગોળ જવાબો આપી રહી છે.

• હિન્દુ સંગઠનોનો દાવો: “અમારી પાસે વિદ્યાર્થીઓના નિવેદનો છે જેમાં તેમણે સ્વીકાર્યું છે કે તેમને પ્રાર્થના માટે દબાણ કરવામાં આવતું હતું. સીસીટીવી ફૂટેજ સાથે ચેડાં કરવામાં આવ્યા હોઈ શકે છે.”
• વાલીઓનો આક્રોશ: ઘણા વાલીઓએ હવે પોતાના બાળકોને આ શાળામાંથી ઉઠાવી લેવાનો નિર્ણય કર્યો છે (School Leaving Certificate – LC). તેઓ માને છે કે જ્યાં વિવાદ હોય ત્યાં બાળકનું ભવિષ્ય સુરક્ષિત નથી.

ભાગ ૯: શિક્ષણ વિભાગની મૂંઝવણ

અમદાવાદ DEO રોહિત ચૌધરી અને રાજ્યના શિક્ષણ મંત્રી માટે આ એક જટિલ કેસ છે.

1. જો તેઓ શાળા સામે કડક પગલાં લે છે, તો લઘુમતી સંસ્થાઓ વિરોધ કરી શકે છે અને કોર્ટમાં જઈ શકે છે.
2. જો તેઓ નરમ વલણ અપનાવે છે, તો બહુમતી સમાજ અને વાલીઓની નારાજગી વહોરવી પડશે.

તેથી, શિક્ષણ વિભાગ હવે પોલીસ રિપોર્ટ અને શાળાના જવાબનું ‘ક્રોસ-વેરિફિકેશન’ (Cross-verification) કરશે. એક ખાસ તપાસ સમિતિની રચના પણ કરવામાં આવી છે જે શાળાના શિક્ષકો અને વિદ્યાર્થીઓના ગુપ્ત નિવેદનો લેશે.

ભાગ ૧૦: શું શાળાની માન્યતા રદ થશે? (Future Implications)

સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે Seventh Day School નું ભવિષ્ય શું? ગુજરાત માધ્યમિક અને ઉચ્ચત્તર માધ્યમિક શિક્ષણ બોર્ડના નિયમો અનુસાર, જો કોઈ શાળા વિદ્યાર્થીઓની સુરક્ષા કરવામાં નિષ્ફળ જાય અથવા કોમી એખલાસ ડહોળવાનું કામ કરે, તો તેની માન્યતા રદ થઈ શકે છે.

પરંતુ, શાળાના જવાબમાં જે કાયદાકીય મુદ્દાઓ ટાંકવામાં આવ્યા છે, તેને જોતા લાગે છે કે આ લડાઈ લાંબી ચાલશે. કદાચ હાઈકોર્ટ સુધી પણ મામલો પહોંચી શકે છે. શાળાએ સ્પષ્ટ સંકેત આપ્યો છે કે તેઓ કાયદાકીય લડાઈ માટે તૈયાર છે.

ભાગ ૧૧: સામાજિક વિશ્લેષણ – શાળાઓમાં ધર્મનું સ્થાન શું?

આ ઘટનાએ એક મોટી સામાજિક ચર્ચા જગાવી છે. શું શાળાઓમાં કોઈપણ પ્રકારની ધાર્મિક પ્રાર્થના હોવી જોઈએ? ગાંધીજીના ગુજરાતમાં ‘સર્વધર્મ સમભાવ’ ની વાતો થાય છે, પરંતુ વ્યવહારમાં અસહિષ્ણુતા વધી રહી છે.

• એક પક્ષ માને છે કે શાળાઓમાં માત્ર રાષ્ટ્રગીત અને સરસ્વતી વંદના જ હોવી જોઈએ.
• બીજો પક્ષ માને છે કે લઘુમતી શાળાઓને તેમના ધર્મના મૂલ્યો શીખવવાનો અધિકાર છે, જ્યાં સુધી તે બીજા પર થોપવામાં ન આવે.

Ahmedabad School Controversy એ આ ચર્ચાને ફરી કેન્દ્રમાં લાવી દીધી છે.

ભાગ ૧૨: નિષ્કર્ષ – શિક્ષણ બચાવો, બાળપણ બચાવો

અંતમાં, ૧૦ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬ ના આ વિશ્લેષણ પરથી એટલું ચોક્કસ કહી શકાય કે Seventh Day School Attack પ્રકરણ હજુ પૂરું નથી થયું. શાળાએ DEO ને જવાબ આપીને દડો હવે તંત્રના કોર્ટમાં નાખ્યો છે.

પરંતુ આ બધામાં, આપણે એ ન ભૂલવું જોઈએ કે શાળા એ ઈંટો અને દીવાલો નથી, તે બાળકોથી બને છે. જ્યારે પુખ્ત વયના લોકો (પછી તે શાળા સંચાલકો હોય કે તોડફોડ કરનારા કાર્યકરો) પોતાના અહંકાર અને વિચારધારાની લડાઈ લડે છે, ત્યારે બાળકનું નિર્દોષ બાળપણ કચડાઈ જાય છે.

જરૂર છે કે DEO અને પોલીસ તટસ્થ તપાસ કરે. જો શાળા દોષિત હોય તો દાખલારૂપ કાર્યવાહી થાય, અને જો ટોળું દોષિત હોય તો કાયદાનું શાસન સ્થાપિત થાય. શિક્ષણના મંદિરો ભયમુક્ત હોવા જોઈએ, તે જ આજના સમયની માંગ છે.