ગુજરાતીઓ માટે દિવાળી કરતા પણ મોટો કોઈ તહેવાર હોય તો તે છે Uttarayan (ઉત્તરાયણ). આવતીકાલે આખું ગુજરાત ધાબે ચડશે. તલના લાડુ, ચીકી અને ઊંધિયાની તૈયારીઓ થઈ ગઈ છે, ફિરકીઓ તૈયાર છે અને પતંગોને કિન્ના બંધાઈ ગયા છે. પણ બધાના મનમાં એક જ ડર અને એક જ સવાલ છે—“આ વખતે પવન રહેશે કે નહીં?”
અંબાલાલ પટેલની મોટી આગાહી
ગુજરાતના હવામાન શાસ્ત્રી અને ખેડૂતોના માર્ગદર્શક ગણાતા Ambalal Patel (અંબાલાલ પટેલ) એ પતંગરસિયાઓ માટે એક મોટી અને મહત્વની આગાહી કરી છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ, વર્ષ 2026 ની ઉત્તરાયણ પવનની દ્રષ્ટિએ યાદગાર રહેવાની છે, પરંતુ સાથે સાથે હાડ થીજવતી ઠંડી પણ સહન કરવી પડશે.
કયા શહેરમાં પવન સૌથી સારો રહેશે? અને પવન મુજબ તમારે કેવી પતંગ પસંદ કરવી જોઈએ? ચાલો જાણીએ.
1. અંબાલાલ પટેલની મુખ્ય આગાહી: “પવન દેવ રાજી રહેશે”
અંબાલાલ પટેલની આગાહી પર ગુજરાતના લોકો આંધળો વિશ્વાસ કરે છે. તેમના મતે, આ વખતે મકરસંક્રાંતિ પર ગ્રહોની સ્થિતિ અને વાતાવરણના દબાણને કારણે પવનની ગતિ સામાન્યથી સારી રહેવાની શક્યતા છે.
મુખ્ય મુદ્દાઓ:
- પવનની ગતિ: સરેરાશ 10 થી 18 કિમી પ્રતિ કલાક (kmph).
- દિશા: પવન મુખ્યત્વે ઉત્તર-પૂર્વ (North-East) દિશામાંથી ફૂંકાશે.
- ઠંડી: પવનની સાથે સાથે ઠંડીનું જોર પણ રહેશે. લઘુત્તમ તાપમાન 10 થી 12 ડિગ્રી રહેવાની શક્યતા છે.
અંબાલાલ કાકાએ કહ્યું છે કે, “આ વખતે પતંગરસિયાઓએ નિરાશ થવું નહીં પડે. પતંગો આકાશમાં સ્થિર રહેશે અને પેચ લડાવવાની મજા આવશે.”
2. 14 જાન્યુઆરી (ઉત્તરાયણ): કલાકો મુજબ પવનનું સમયપત્રક
પતંગ રસિયાઓને સૌથી વધુ રસ એ જાણવામાં હોય છે કે કયા સમયે ધાબે ચડવું. અંબાલાલની આગાહી અને હવામાન ખાતાના ડેટા મુજબ 14મી જાન્યુઆરીનું અનુમાનિત સમયપત્રક નીચે મુજબ છે:
સવાર (7:00 AM થી 10:30 AM): ધીમી શરૂઆત
- સ્થિતિ: સવારના સમયે પવન થોડો ધીમો રહી શકે છે.
- ગતિ: 6 થી 8 કિમી/કલાક.
- ટિપ: આ સમયે ભારે પતંગો (જેમ કે ગેંડા કે ચાપ) ચગાવવા મુશ્કેલ પડશે. સવારે હળવી પતંગો (ખંભાતી કે પાવલા) ચગાવવી.
બપોર (11:00 AM થી 3:30 PM): ગોલ્ડન ટાઈમ
- સ્થિતિ: સૂરજ માથે આવતા જ પવનનું જોર વધશે. આ પતંગ ચગાવવાનો શ્રેષ્ઠ સમય હશે.
- ગતિ: 12 થી 18 કિમી/કલાક.
- ટિપ: આ સમયે પવનમાં ‘દમ’ હશે. તમે મોટી સાઈઝની પતંગો અને પૂંછડી વાળી પતંગો આરામથી ચગાવી શકશો. આ સમયે ‘કાઈપો છે’ ના નારા સૌથી વધુ ગુંજશે.
સાંજ (4:00 PM થી 6:30 PM): જોરદાર પવન
- સ્થિતિ: સાંજના સમયે પવનની ગતિ યથાવત રહેશે અથવા થોડી વધશે.
- ગતિ: 15 થી 20 કિમી/કલાક.
- ટિપ: આ સમયે પતંગ કાપવાની અને લૂંટવાની મજા આવશે. સાંજે તુક્કલ ચગાવવા માટે પણ પવન અનુકૂળ રહેશે.
3. 15 જાન્યુઆરી (વાસી ઉત્તરાયણ): કેવો રહેશે માહોલ?
ઘણા અમદાવાદીઓ માટે તો 14 કરતા 15 તારીખ (વાસી ઉત્તરાયણ) વધુ મહત્વની હોય છે. અંબાલાલ પટેલના જણાવ્યા મુજબ, 15મી જાન્યુઆરીએ પવનની ગતિ 14મી કરતા પણ સારી રહેવાની શક્યતા છે.
- પવનની ગતિ સવારથી જ સારી રહેશે.
- જે કસર 14મીએ રહી ગઈ હોય, તે 15મીએ પૂરી થઈ જશે.
- વાસી ઉત્તરાયણે પવનની દિશા સ્થિર રહેવાથી પતંગો વારેવારે ગોથા નહીં ખાય.
4. શહેર મુજબ આગાહી (City-wise Forecast)
ગુજરાતના અલગ-અલગ વિસ્તારોમાં ભૌગોલિક સ્થિતિ મુજબ પવનમાં ફેરફાર જોવા મળશે.
- અમદાવાદ (Ahmedabad): અહીં પવનની ગતિ મધ્યમ રહેશે (12-15 kmph). બપોરના સમયે ઝાપટાં જેવો પવન ફૂંકાઈ શકે છે.
- રાજકોટ અને સૌરાષ્ટ્ર (Rajkot/Saurashtra): સૌરાષ્ટ્રમાં પવનનું જોર હંમેશા વધુ હોય છે. અહીં 15 થી 22 kmph ની ઝડપે પવન ફૂંકાઈ શકે છે. અહીં પતંગ સાચવવી અઘરી પડશે!
- સુરત અને દક્ષિણ ગુજરાત: અહીં દરિયાઈ પવનની અસર જોવા મળશે. સવાર કરતા બપોર પછી પવન સારો રહેશે.
- વડોદરા: મધ્ય ગુજરાતમાં પવનની ગતિ સામાન્ય રહેશે.
- કચ્છ: ઠંડીનું જોર સૌથી વધુ રહેશે અને સૂકો પવન ફૂંકાશે.
5. ઠંડીનો ચમકારો: મફલર તૈયાર રાખજો!
અંબાલાલ પટેલે ચેતવણી આપી છે કે ઉત્તર ભારતમાં હિમવર્ષા થઈ રહી હોવાથી ઠંડા પવનો ગુજરાત તરફ આવશે.
- Cold Wave: 14 અને 15 જાન્યુઆરીએ લઘુત્તમ તાપમાન ઘટી શકે છે.
- ધાબા પર પવન હોવાથી ઠંડી બેગણી લાગશે.
- સલાહ: સવારે અને સાંજે સ્વેટર, મફલર અને ટોપી પહેરીને જ ધાબે ચડવું. નાના બાળકો અને વૃદ્ધોએ ખાસ સાચવવું.
6. પવન મુજબ પતંગની પસંદગી (Pro Tips)
પવન સારો હોય કે ખરાબ, એક સાચો પતંગબાજ તેને સંભાળી જ લે છે. પણ જો તમે એક્સપર્ટ ન હોવ, તો અંબાલાલની આગાહી મુજબ આ તૈયારી રાખો:
- જો પવન ધીમો હોય (સવારે):
- પતંગના કિન્ના (કાણા) ઉપરની તરફ બાંધવા.
- હળવી સળી વાળી પતંગો પસંદ કરવી.
- પૂંછડી બાંધવાનું ટાળવું.
- જો પવન ભારે હોય (બપોરે/સાંજે):
- કિન્ના થોડા નીચેની તરફ રાખવા.
- પતંગના નીચેના ભાગમાં ટેપ મારવી અથવા લાંબી પૂંછડી બાંધવી જેથી પતંગ સ્થિર રહે.
- ‘લેપ’ (ભારે કાગળ) વાળી પતંગો વાપરવી.
7. સાવચેતી અને સુરક્ષા (Safety First)
પવનની મજા માણતા માણતા સુરક્ષા ન ચૂકવી જોઈએ.
- ધાબાની પાળી: પતંગ લૂંટવા કે કાપવાના ચક્કરમાં ધાબાની ધાર પર ન જવું.
- ચશ્મા અને ટોપી: આખો દિવસ તડકામાં રહેવાથી ડિહાઈડ્રેશન થઈ શકે છે. ગોગલ્સ અને ટોપી પહેરો. સનસ્ક્રીન લગાવવાનું ભૂલશો નહીં.
- પક્ષી બચાવો: સવારે 6 થી 9 અને સાંજે 5 થી 7 દરમિયાન પક્ષીઓનો ઉડવાનો સમય હોય છે. આ સમયે પતંગ ન ચગાવો તો સારું. કરુણા અભિયાન હેલ્પલાઈન નંબર 1962 સેવ કરી રાખો.
8. ચાઈનીઝ દોરીથી સાવધાન
આપણે અગાઉના બ્લોગમાં જોયું તેમ, ચાઈનીઝ દોરી પર પ્રતિબંધ છે.
- પવન સારો છે એટલે સાદી કોટન દોરીથી પણ પતંગ મસ્ત ચગશે અને કપાશે.
- ચાઈનીઝ દોરીનો ઉપયોગ કરીને કોઈનો જીવ જોખમમાં ન મુકશો.
9. “લપેટ….!”
અંબાલાલ પટેલની આગાહીએ પતંગરસિયાઓમાં નવો જોશ ભરી દીધો છે. જે લોકોને ડર હતો કે પવન નહીં હોય અને પતંગ હાથમાં પકડીને ઉભા રહેવું પડશે, તેમની ચિંતા દૂર થઈ છે.
14 અને 15 જાન્યુઆરી, 2026 નું આકાશ રંગબેરંગી પતંગોથી ભરાઈ જશે. પવન દેવ મહેરબાન છે, હવે બસ તમારે તમારી સ્કીલ બતાવવાની છે.
તમને સૌને Happy Uttarayan!