સોમનાથની ભૂમિ પર સ્વામિનારાયણ નામનો નાદ
“જય સ્વામિનારાયણ” – આ મંત્ર માત્ર શબ્દો નથી, પણ લાખો હરિભક્તોના હૃદયનો ધબકાર છે. આજે તારીખ ૯ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬ ના રોજ, સૌરાષ્ટ્રના સાગર કાંઠે આવેલા પવિત્ર વેરાવળ શહેરમાં ભક્તિ અને શ્રદ્ધાનો એક અનોખો માહોલ સર્જાયો છે. સોમનાથ દાદાના સાનિધ્યમાં આવેલું Veraval Mandir (વેરાવળ મંદિર) આજે રોશની અને ભક્તોની ભીડથી ઝળહળી રહ્યું છે.
આજના તાજા BAPS News (BAPS સમાચાર) મુજબ, વેરાવળના આંગણે BAPS સ્વામિનારાયણ સંસ્થા દ્વારા એક ભવ્ય અને ગૌરવવંતો કાર્યક્રમ યોજવામાં આવ્યો હતો. પૂજ્ય સંતોના સાનિધ્યમાં યોજાયેલા આ કાર્યક્રમે માત્ર વેરાવળ જ નહીં, પણ સમગ્ર ગીર-સોમનાથ જિલ્લાના સત્સંગીઓમાં નવો પ્રાણ ફૂંક્યો છે. જ્યારે સાગરના મોજાં કિનારે અથડાઈને ઓમકારનો નાદ કરતા હતા, ત્યારે મંદિરના સભામંડપમાં સંતોની વાણીમાંથી જ્ઞાનગંગા વહી રહી હતી.
ભાગ ૧: મંદિર પરિસરનો દિવ્ય માહોલ (Divine Atmosphere)
આજે સવારથી જ વેરાવળના BAPS સ્વામિનારાયણ મંદિરે ઉત્સવ જેવો માહોલ હતો. મંદિરના શિખરો પર ફરકતી ધજા અને પ્રવેશદ્વાર પર કરવામાં આવેલી આકર્ષક સજાવટ આવનારા દરેક ભક્તનું સ્વાગત કરી રહી હતી.
સ્વયંસેવકોની સેવા:
BAPS સંસ્થાની સૌથી મોટી ઓળખ છે તેની શિસ્ત. કાર્યક્રમ શરૂ થાય તે પહેલાં જ સેંકડો સ્વયંસેવકો (Volunteers) ખડેપગે સેવા આપી રહ્યા હતા. વાહન પાર્કિંગથી લઈને પગરખાં ઉતારવાની વ્યવસ્થા, અને સભામંડપમાં બેઠક વ્યવસ્થા – બધું જ એટલું સુવ્યવસ્થિત હતું કે જાણે કોઈ દિવ્ય શક્તિ આ કાર્યનું સંચાલન કરી રહી હોય. Veraval Mandir ના પરિસરમાં અગરબત્તીની સુગંધ અને ધીમા અવાજે વાગતી ધૂન મનને શાંતિ આપી રહી હતી.
શણગાર:
મંદિરના ગર્ભગૃહમાં બિરાજમાન શ્રી અક્ષરપુરુષોત્તમ મહારાજ, રાધા-કૃષ્ણ દેવ અને ગુરુપરંપરાની મૂર્તિઓને વિશેષ વાઘા (વસ્ત્રો) અને સુવર્ણ અલંકારોથી શણગારવામાં આવી હતી. પુષ્પોની સુગંધ અને દીવાઓના પ્રકાશમાં મૂર્તિઓ જાણે સાક્ષાત વાત કરતી હોય તેવી ભાસતી હતી.
ભાગ ૨: પૂજ્ય સંતોનું આગમન અને સ્વાગત (Arrival of Saints)
કાર્યક્રમનો પ્રારંભ પૂજ્ય સંતોના આગમન સાથે થયો. BAPS સંસ્થાના વરિષ્ઠ અને વિદ્વાન સંતો જ્યારે સભામંડપમાં પધાર્યા, ત્યારે હરિભક્તોએ “સ્વામિનારાયણ… સ્વામિનારાયણ” ના ગગનભેદી નારા સાથે તેમનું સ્વાગત કર્યું.
આ Spiritual Event (આધ્યાત્મિક કાર્યક્રમ) ની શરૂઆત દીપ પ્રાગટ્યથી કરવામાં આવી હતી. ભારતીય સંસ્કૃતિમાં અગ્નિને સાક્ષી માનીને કોઈ પણ શુભ કાર્યની શરૂઆત થાય છે. સંતોના હસ્તે દીપ પ્રાગટ્ય થતાં જ સભામાં એક સકારાત્મક ઊર્જાનો સંચાર થયો. વેરાવળના સ્થાનિક અગ્રણીઓ અને મંદિરના કોઠારી સ્વામી દ્વારા સંતોનું પુષ્પહારથી સ્વાગત કરવામાં આવ્યું. આ દ્રશ્ય ગુરુ અને શિષ્યના પ્રેમનું પ્રતીક હતું.
ભાગ ૩: કીર્તન આરાધના – ભક્તિરસની હેલી
સંતોના પ્રવચન પહેલાં વાતાવરણને ભક્તિમય બનાવવા માટે યુવક મંડળ અને સંતો દ્વારા કીર્તન ભક્તિ રજૂ કરવામાં આવી. “મારે ઘેર આવજો છોગાળા… લાદું લાડુડી… ” અને “વ્હાલા તારા વેણમાં… “ જેવા લોકપ્રિય કીર્તનોએ ભક્તોને ડોલાવી દીધા. તબલા અને પેટીના સૂર સાથે ગવાતા આ કીર્તનો સાંભળીને સૌ કોઈ સંસારની ચિંતાઓ ભૂલીને પરમાત્માના ધ્યાનમાં લીન થઈ ગયા હતા.
BAPS ની કીર્તન પરંપરા બ્રહ્માનંદ સ્વામી અને પ્રેમાનંદ સ્વામીના સમયથી ચાલી આવે છે. આજના BAPS News માં આ સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમની પણ ખાસ નોંધ લેવામાં આવી છે, કારણ કે આજના આધુનિક યુગમાં યુવાનોને આવી શાસ્ત્રીય અને ભક્તિ સંગીત સાથે જોડાયેલા રાખવા એ એક મોટી સિદ્ધિ છે.
ભાગ ૪: સંતોના આશીર્વચન – જીવન જીવવાની જડીબુટ્ટી (Spiritual Discourses)
કાર્યક્રમનો મુખ્ય ભાગ હતો પૂજ્ય સંતોનું પ્રવચન. આ સભાનો વિષય હતો – “પારિવારિક શાંતિ અને સંસ્કાર સિંચન”. આજના સમયમાં જ્યારે વિભક્ત કુટુંબો વધી રહ્યા છે અને ઘરમાં ક્લેશનું વાતાવરણ છે, ત્યારે BAPS Saints દ્વારા આપવામાં આવેલું માર્ગદર્શન અમૃત સમાન હતું.
૧. ઘરસભાનો મહિમા:
એક વરિષ્ઠ સંતે પોતાના પ્રવચનમાં પૂજ્ય Pramukh Swami Maharaj (પ્રમુખસ્વામી મહારાજ) ના સુવર્ણ સંદેશને યાદ કર્યો – “ઘર સભા એ દુઃખની દવા છે.” તેમણે સમજાવ્યું કે, “આજે આપણે મોબાઈલ અને ટીવીમાં એટલા વ્યસ્ત થઈ ગયા છીએ કે પરિવારના સભ્યો એકબીજા સાથે વાત નથી કરતા. જો રોજ રાત્રે આખો પરિવાર ભેગો મળીને ૨૦ મિનિટ સત્સંગ કરે, પ્રાર્થના કરે અને એકબીજા સાથે દિવસભરની ચર્ચા કરે, તો ઘરમાં ક્યારેય ઝઘડા નહીં થાય. Veraval Mandir દ્વારા આ અભિયાન ઘરે-ઘરે પહોંચાડવામાં આવી રહ્યું છે.”
૨. વ્યસન મુક્તિ – સમાજ સુધારણા:
સૌરાષ્ટ્રના યુવાનોમાં વધતા વ્યસન પર પણ સંતોએ લાલબત્તી ધરી હતી. તેમણે કહ્યું કે, “વ્યસન માત્ર શરીરને નહીં, પણ આખા કુળને બરબાદ કરે છે.” તેમણે અનેક દાખલા આપીને યુવાનોને વ્યસન મુક્ત થવાની પ્રતિજ્ઞા લેવડાવી. BAPS સંસ્થાના પ્રયાસોથી લાખો લોકોએ દારૂ, બીડી અને ગુટખા છોડીને નવું જીવન શરૂ કર્યું છે.
૩. શ્રદ્ધા અને ધીરજ:
જીવનમાં આવતી મુશ્કેલીઓનો સામનો કેવી રીતે કરવો, તે વિશે વાત કરતા સંતોએ કહ્યું કે, “ભગવાનના ભક્ત પર દુઃખ આવે છે, પણ ભગવાન તેને હારવા દેતા નથી. સોમનાથ દાદાની આ ભૂમિ પર શ્રદ્ધા રાખજો, ભગવાન સ્વામિનારાયણ હંમેશા તમારી સાથે છે.’
ભાગ ૫: પ્રમુખસ્વામી મહારાજ અને વેરાવળનો નાતો
આજના આ ગૌરવભર્યા કાર્યક્રમમાં બ્રહ્મસ્વરૂપ Pramukh Swami Maharaj ને યાદ કરવામાં આવ્યા હતા. પ્રમુખસ્વામી મહારાજે વેરાવળ અને સૌરાષ્ટ્રના ગામડે-ગામડે ફરીને સત્સંગનો પ્રચાર કર્યો હતો. એક વિડીયો પ્રેઝન્ટેશન દ્વારા બાપાની વેરાવળ મુલાકાતના સ્મરણો તાજા કરવામાં આવ્યા હતા. જ્યારે સ્ક્રીન પર પ્રમુખસ્વામી મહારાજની સૌમ્ય મૂર્તિ દેખાઈ, ત્યારે આખા હોલમાં “પ્રમુખસ્વામી મહારાજની જય” ના નારા ગુંજી ઉઠ્યા. અનેક ભક્તોની આંખોમાં હર્ષના આંસુ આવી ગયા.
બાપા હંમેશા કહેતા કે, “બીજાના ભલામાં આપણું ભલું છે.” આ મંત્ર આજે પણ BAPS News અને પ્રવૃત્તિઓનો આધારસ્તંભ છે. વેરાવળનું આ ભવ્ય મંદિર પણ તેમના સંકલ્પ અને આશીર્વાદનું જ ફળ છે.
ભાગ ૬: મહંતસ્વામી મહારાજનો સંદેશ (Mahant Swami Maharaj’s Message)
કાર્યક્રમના અંતે, પ્રગટ ગુરુહરિ Mahant Swami Maharaj નો વિશેષ વિડીયો આશીર્વાદ સંદેશ પ્રસારિત કરવામાં આવ્યો હતો. ભલે સ્વામીશ્રી શારીરિક રીતે ત્યાં હાજર નહોતા, પણ તેમનો દિવ્ય અવાજ અને વાણી સાંભળીને ભક્તોને તેમના સાક્ષાત દર્શન થયાનો અનુભવ થયો.
સ્વામીશ્રીએ વેરાવળના ભક્તોને આશીર્વાદ આપતા કહ્યું: “સંપ, સુહૃદભાવ અને એકતા રાખજો. ઠાકોરજીમાં દ્રઢ પ્રીતિ રાખજો. વેરાવળના ભક્તોની ભક્તિ જોઈને ખૂબ રાજીપો થાય છે. દરેકના ઘરમાં શાંતિ રહે અને બધા સત્સંગમાં આગળ વધે તેવી મહારાજ અને સ્વામીને પ્રાર્થના.”
સ્વામીશ્રીના આ ટૂંકા પણ સચોટ સંદેશાએ સૌના હૃદયમાં સ્થાન બનાવી લીધું. Satsang Sabha (સત્સંગ સભા) નો આ સૌથી ભાવુક અને મહત્વનો ભાગ હતો.
ભાગ ૭: યુવા પ્રવૃત્તિ અને બાળ સંસ્કાર (Youth Activities)
આ કાર્યક્રમમાં Veraval Mandir ના બાળ મંડળ અને યુવક મંડળ દ્વારા પણ વિશેષ પ્રસ્તુતિ કરવામાં આવી હતી.
- નાના બાળકોએ મુખપાઠ કરેલા શ્લોકો અને વચનામૃત બોલીને સૌને મંત્રમુગ્ધ કરી દીધા હતા.
- યુવાનોએ એક નાટક રજૂ કર્યું હતું જેનો વિષય હતો – “આધુનિક જમાનામાં માતા-પિતાનો આદર”. આ નાટકે ઉપસ્થિત સૌને વિચારતા કરી દીધા હતા.
BAPS સંસ્થા માને છે કે બાળકો અને યુવાનો એ ભવિષ્ય છે. જો તેમનામાં અત્યારથી જ સંસ્કાર સિંચન થશે, તો આવતીકાલનો સમાજ શ્રેષ્ઠ બનશે. વેરાવળમાં ચાલતી બાળસભાઓ તેનું શ્રેષ્ઠ ઉદાહરણ છે.
ભાગ ૮: સમાજ સેવા અને રાહત કાર્યની ઝાંખી
આ કાર્યક્રમ દરમિયાન BAPS Saints દ્વારા સંસ્થાના સેવાકીય કાર્યોની પણ માહિતી આપવામાં આવી.
- વેરાવળ અને ગીર વિસ્તારમાં જ્યારે વાવાઝોડું કે પૂર જેવી કુદરતી આપત્તિઓ આવે છે, ત્યારે BAPS ના સ્વયંસેવકો સૌથી પહેલા મદદ માટે પહોંચી જાય છે.
- ગરીબ વિદ્યાર્થીઓને શૈક્ષણિક સહાય અને બીમાર લોકોને મેડિકલ સહાય પૂરી પાડવામાં આવે છે.
- પર્યાવરણ જાગૃતિ માટે વૃક્ષારોપણ અભિયાન ચલાવવામાં આવે છે.
આ બધી વાતો સાંભળીને નવોદિત લોકો પણ પ્રભાવિત થયા હતા અને તેમણે પણ આ સેવા યજ્ઞમાં જોડાવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી હતી.
ભાગ ૯: મહાઆરતી અને મહાપ્રસાદ (Grand Aarti)
કાર્યક્રમની પૂર્ણાહુતિ ભવ્ય મહાઆરતી સાથે થઈ. સેંકડો દીવડાઓ સાથે જ્યારે ઠાકોરજીની આરતી ઉતારવામાં આવી, ત્યારે આખું વાતાવરણ ઝળહળી ઉઠ્યું. ઘંટારવ અને શંખનાદ સાથે થયેલી આરતીએ એક દિવ્ય અનુભૂતિ કરાવી.
આરતી બાદ તમામ હરિભક્તો માટે મહાપ્રસાદ (ભોજન) ની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી હતી. BAPS ના રસોડાની શુદ્ધતા અને સાત્વિકતા જગજાહેર છે. ખીચડી, કઢી, શાક અને શીરાનો પ્રસાદ લઈને ભક્તો ધન્યતા અનુભવી રહ્યા હતા. પ્રસાદ લેતી વખતે પણ જે શિસ્ત અને પંગત વ્યવસ્થા જોવા મળી, તે Satsang Sabha ની શોભા વધારતી હતી.
ભાગ ૧૦: ભક્તોના પ્રતિભાવો (Devotee Reactions)
આ કાર્યક્રમમાં આવેલા કેટલાક ભક્તો સાથે અમે વાત કરી.
- રાકેશભાઈ (વેપારી): “હું ઘણા સમયથી તણાવમાં હતો, પણ આજે સંતોની વાત સાંભળીને મન હળવું થઈ ગયું. હવે હું રોજ ઘરે ઘરસભા શરૂ કરીશ.”
- મીનાબેન (ગૃહિણી): “મહંતસ્વામી મહારાજના આશીર્વાદ સાંભળીને એવું લાગ્યું કે જાણે સાક્ષાત ભગવાન મળ્યા. વેરાવળ મંદિરે આવીને ખૂબ શાંતિ મળે છે.”
- રાહુલ (વિદ્યાર્થી): “અહીંના યુવક મંડળમાં જોડાઈને મને ઘણું શીખવા મળ્યું છે. વ્યસન મુક્ત જીવન જીવવાની પ્રેરણા મને BAPS માંથી જ મળી છે.”
આ પ્રતિભાવો જ દર્શાવે છે કે આ Spiritual Event કેટલો સફળ રહ્યો છે.
ભાગ ૧૧: વેરાવળ મંદિરનો ઇતિહાસ અને મહત્વ
વેરાવળનું આ મંદિર માત્ર ઇંટો અને પથ્થરનું ઈમારત નથી, પણ શ્રદ્ધાનું કેન્દ્ર છે. અરબી સમુદ્રના કિનારે આવેલું આ મંદિર તેના સ્થાપત્ય માટે પણ જાણીતું છે. ગુલાબી પથ્થરમાંથી બનેલું આ મંદિર સોમનાથ આવતા યાત્રિકો માટે પણ આસ્થાનું ધામ બન્યું છે. અહીં નિયમિત રવિસભાઓ ભરાય છે. સંતોનું નિવાસ સ્થાન હોવાથી સત્સંગનો લાભ સતત મળતો રહે છે. Veraval Mandir એ આ વિસ્તારમાં આધ્યાત્મિક ચેતના જગાવવાનું કામ કર્યું છે.
ભાગ ૧૨: ૨૦૨૬ માં BAPS નું વિઝન
આજે ૨૦૨૬ માં BAPS સંસ્થા વૈશ્વિક સ્તરે વિસ્તરી ચૂકી છે. અબુ ધાબી મંદિર હોય કે અક્ષરધામ, સ્વામિનારાયણ ભગવાને સ્થાપેલી આ સંસ્થા આજે વિશ્વમાં શાંતિ અને સંવાદિતાનું પ્રતીક બની છે. વેરાવળમાં યોજાયેલો આ કાર્યક્રમ એ જ શૃંખલાનો એક ભાગ છે. સંસ્થાનું લક્ષ્ય છે કે દરેક વ્યક્તિ વ્યસનમુક્ત બને, દરેક ઘરમાં શાંતિ હોય અને દરેક હૃદયમાં ભગવાન હોય.
ભાગ ૧૩: આગામી કાર્યક્રમોની જાહેરાત
આ સભામાં આગામી સમયમાં આવતા ઉત્સવોની પણ જાહેરાત કરવામાં આવી હતી.
- આગામી ફાગણ સુદ પૂનમ (હોળી) ઉત્સવ.
- મહારાજ અને સ્વામીના પ્રાગટ્ય પર્વની ઉજવણી.
- વેકેશનમાં બાળકો માટે યોજાનાર સમર શિબિરો.
આ જાહેરાતો સાંભળીને હરિભક્તોમાં ફરી એકવાર ઉત્સાહ જોવા મળ્યો હતો.
આધ્યાત્મિક ઊર્જાનો સ્ત્રોત
અંતમાં, ૯ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬ ના રોજ વેરાવળ મંદિરે યોજાયેલો આ ગૌરવભર્યો કાર્યક્રમ ખરેખર અવિસ્મરણીય રહ્યો. BAPS News માં આ ઘટના એક સીમાચિહ્ન રૂપ ગણાશે. સંતોના આશીર્વાદ અને માર્ગદર્શન લઈને ભક્તો જ્યારે ઘરે પાછા ફર્યા, ત્યારે તેમની સાથે એક નવી આશા અને નવી સમજણ હતી.
આવા કાર્યક્રમો જ સમાજને જીવંત રાખે છે. ભૌતિક દોડધામમાં અટવાયેલા માણસને જ્યારે સંતોનું સાનિધ્ય મળે છે, ત્યારે તેને સાચી દિશા મળે છે. વેરાવળના આંગણે આ ભગીરથ કાર્ય કરવા બદલ BAPS સંસ્થા અને પૂજ્ય સંતોનો જેટલો આભાર માનીએ તેટલો ઓછો છે.
જો તમે ક્યારેય વેરાવળ કે સોમનાથ જાઓ, તો અચૂક આ મંદિરની મુલાકાત લેજો. ત્યાંની શાંતિ અને દિવ્યતા તમને સ્પર્શી જશે.
જય સ્વામિનારાયણ!
શું તમે ક્યારેય BAPS ના કોઈ કાર્યક્રમમાં હાજરી આપી છે? તમારો અનુભવ કેવો રહ્યો? કોમેન્ટ બોક્સમાં જરૂર જણાવો.
આધ્યાત્મિક અને ધાર્મિક સમાચારો માટે અમારા બ્લોગ સાથે જોડાયેલા રહો.