ભારતી સિંહની આંખમાં આંસુ: બીજા બાળકના જન્મ પછી ‘પોસ્ટપાર્ટમ’ અસર સામે સંઘર્ષ

લોકપ્રિય કોમેડિયન ભારતી સિંહ અને તેના પતિ હર્ષ લિમ્બાચિયાના ઘરે હાલમાં જ બીજા પુત્રનું આગમન થયું છે. પરંતુ આ ખુશીના માહોલ વચ્ચે ભારતી અત્યારે ‘પોસ્ટપાર્ટમ ઇમોશન્સ’ (Postpartum Emotions) એટલે કે સુવાવડ પછીના માનસિક અને ભાવનાત્મક ફેરફારો સામે ઝઝૂમી રહી છે.

તેના તાજેતરના વ્લોગમાં ભારતી ખૂબ જ ભાવુક જોવા મળી હતી અને હર્ષે એક આદર્શ પતિની જેમ તેને સાંત્વના આપી હતી. આ ઘટના પરનો સંપૂર્ણ અહેવાલ નીચે મુજબ છે:

ભારતી સિંહે 19 ડિસેમ્બર, 2025 ના રોજ બીજા દીકરા (જેને તેઓ પ્રેમથી ‘કાજુ’ કહે છે) ને જન્મ આપ્યો છે. સામાન્ય રીતે હસતી-હસાવતી ભારતી તેના લેટેસ્ટ વીડિયોમાં રડતી જોવા મળી હતી. તેણે ખુલાસો કર્યો કે તે કારણ વગર પણ અત્યારે ખૂબ જ રડી રહી છે અને પોતાની લાગણીઓ પર કાબૂ રાખી શકતી નથી.

ભારતીએ શું કહ્યું? (શા માટે તે રડી રહી છે?)

ભારતીએ તેના વ્લોગમાં કેમેરા સામે રડતા રડતા કહ્યું કે તેને પોતાને પણ ખબર નથી કે તે કેમ રડી રહી છે.

• અચાનક આવતા આંસુ: ભારતીએ જણાવ્યું કે, “હું અત્યારે રડીને હટી છું, પણ ખબર નહીં કેમ વારંવાર રડવું આવી જાય છે. ઘરમાં બધું બરાબર છે, હર્ષ અને ગોલા (મોટો દીકરો લક્ષ્ય) સાથે છે, કામ માટે પણ લોકો છે, છતાં બેઠા બેઠા આંસુ નીકળી જાય છે.”
• પોસ્ટપાર્ટમ ઈફેક્ટ: ભારતીએ આશ્ચર્ય વ્યક્ત કર્યું કે ભગવાને આટલી ખુશી આપી છે છતાં આ ‘પોસ્ટપાર્ટમ અસર’ શું હોય છે? તે મનથી ખુશ છે પણ ભાવનાત્મક રીતે પોતે અસ્થિર અનુભવી રહી છે.

હર્ષ લિમ્બાચિયાએ આપી હિંમત

જ્યારે ભારતી પોતાની લાગણીઓ સમજાવી શકતી નહોતી, ત્યારે હર્ષે તેને ખૂબ જ પ્રેમથી હેન્ડલ કરી:

• સાંત્વના અને મજાક: હર્ષે ભારતીના આંસુ લૂછ્યા અને તેને હસાવવા માટે મજાક-મસ્તી પણ કરી. તેણે ભારતીને સમજાવી કે આ હોર્મોનલ ફેરફારોને કારણે સામાન્ય છે.
• ટ્રાવેલિંગની ઈચ્છા: ભારતીએ હર્ષને ફરિયાદ કરી કે સોશિયલ મીડિયા પર અન્ય સેલિબ્રિટીઝના ન્યૂ યર વેકેશનના ફોટા જોઈને તેને થોડી જેલસી (ઈર્ષ્યા) થઈ રહી છે, કારણ કે તે પોતે ક્યાંય જઈ શકતી નથી. હર્ષે તેને વચન આપ્યું કે તે જલ્દી ઠીક થઈ જશે ત્યારે તેઓ સાથે ફરવા જશે.

ગોલા (લક્ષ્ય) ની સમજદારી

ભારતીએ શેર કર્યું કે તેનો મોટો દીકરો લક્ષ્ય (ગોલા) હવે મોટો ભાઈ બની ગયો છે. જ્યારે લક્ષ્ય હોસ્પિટલમાં તેને મળવા આવ્યો અને પૂછ્યું, “મમ્મી, તમે ઠીક છો ને?”, ત્યારે ભારતી ફરીથી ભાવુક થઈ ગઈ હતી.

પોસ્ટપાર્ટમ ડિપ્રેશન/ઈમોશન્સ શું છે?

ડૉક્ટરોના મતે, બાળકના જન્મ પછી સ્ત્રીના શરીરમાં હોર્મોન્સમાં મોટો ફેરફાર થાય છે.

• બેબી બ્લૂઝ: જન્મ પછીના શરૂઆતના દિવસોમાં ચિંતા, થાક અને કારણ વગર રડવું એ સામાન્ય છે, જેને ‘બેબી બ્લૂઝ’ કહેવાય છે.
• સપોર્ટની જરૂર: ભારતીએ આ વિષય પર ખુલ્લેઆમ વાત કરીને અન્ય માતાઓને પણ સંદેશ આપ્યો છે કે આવી સ્થિતિમાં પરિવારનો સાથ ખૂબ જ જરૂરી છે.

ભારતી અને હર્ષનો પરિવાર

ભારતી અને હર્ષના લગ્ન 2017 માં થયા હતા. તેમને પહેલો પુત્ર લક્ષ્ય (ગોલા) 2022 માં થયો હતો. હવે 19 ડિસેમ્બરના રોજ બીજા દીકરાના જન્મ સાથે તેમનો પરિવાર પૂર્ણ થયો છે. ફેન્સ અને સેલિબ્રિટીઝ ભારતીના આ હિંમતભર્યા વીડિયોની પ્રશંસા કરી રહ્યા છે અને તેને જલ્દી સ્વસ્થ થવાની પ્રાર્થના કરી રહ્યા છે.

બાળકના જન્મ પછી સ્ત્રીના શરીરમાં આવતા હોર્મોનલ અને માનસિક ફેરફારો ખૂબ જ જટિલ હોય છે. ભારતી સિંહ જેવી હસતી-ખેલતી વ્યક્તિ પણ જ્યારે આ પરિસ્થિતિમાંથી પસાર થાય છે, ત્યારે તે સાબિત કરે છે કે આ કોઈ ગંભીર બીમારી નથી પરંતુ એક તબક્કો છે જેને સમજવો જરૂરી છે.

અહીં પોસ્ટપાર્ટમ ઇમોશન્સ (Postpartum Emotions) અને તેનાથી બચવાના ઉપાયો વિશે વિગતવાર માહિતી છે:

પોસ્ટપાર્ટમ ‘બેબી બ્લૂઝ’ (Baby Blues) ના લક્ષણો

મોટાભાગની સ્ત્રીઓ (લગભગ 80%) બાળકના જન્મ પછીના પ્રથમ 10-15 દિવસમાં આ અનુભવે છે:

• કારણ વગર રડવું: નાની વાતમાં કે કોઈ પણ કારણ વગર આંસુ આવી જવા.
• મૂડ સ્વિંગ્સ: એક મિનિટે ખૂબ ખુશ હોવું અને બીજી જ મિનિટે ઉદાસ થઈ જવું.
• ચિંતા અને ગભરામણ: “શું હું મારા બાળકની સંભાળ રાખી શકીશ?” એવો સતત ડર લાગવો.
• થાક અને અનિદ્રા: બાળક ઊંઘતું હોય તો પણ ઊંઘ ન આવવી.

પોસ્ટપાર્ટમ ડિપ્રેશન (PPD) ક્યારે ગંભીર બને?

જો આ લાગણીઓ 2-3 અઠવાડિયા પછી પણ ચાલુ રહે અથવા વધતી જાય, તો તેને પોસ્ટપાર્ટમ ડિપ્રેશન કહેવાય છે. તેના ચિહ્નો:

• બાળક સાથે જોડાણ (Bonding) કરવામાં તકલીફ પડવી.
• સતત નકારાત્મક વિચારો આવવા.
• ભૂખ ન લાગવી અથવા વધુ પડતું ખાવું.
• જે વસ્તુઓમાં પહેલા આનંદ આવતો હતો તે હવે ગમવી નહીં.

આ પરિસ્થિતિમાંથી બહાર આવવા માટેના ઉપાયો

જો તમે અથવા તમારી આસપાસ કોઈ સ્ત્રી આ અનુભવી રહી હોય, તો નીચેના પગલાં ભરો:

A. તમારી લાગણીઓ વ્યક્ત કરો

ભારતી સિંહે કર્યું તેમ, તમારી લાગણીઓ છુપાવવાને બદલે તેને વ્યક્ત કરો. તમારા પતિ, મિત્ર કે માતા સાથે વાત કરો. કહેવાથી મન હળવું થાય છે.

B. પૂરતી ઊંઘ અને આરામ

બાળકની સંભાળમાં ઊંઘ પૂરી નથી થતી, જે ડિપ્રેશનનું મુખ્ય કારણ છે. જ્યારે બાળક ઊંઘે ત્યારે તેની સાથે ઊંઘી જવાનો પ્રયત્ન કરો. ઘરના કામમાં અન્યની મદદ લેતા અચકાશો નહીં.

C. પૌષ્ટિક આહાર (Diet)

શરીરમાં લોહીની ઉણપ કે વિટામિન્સની કમી પણ માનસિક સ્વાસ્થ્યને અસર કરે છે. સૂકા મેવા, લીલા શાકભાજી અને પૂરતું પાણી પીવાનું રાખો.

D. ‘મી-ટાઈમ’ (Me-Time)

દિવસની માત્ર 10 મિનિટ તમારી મનપસંદ વસ્તુ કરો. ગીત સાંભળવું, થોડો સમય તાજી હવામાં બેસવું કે માત્ર શાંતિથી ચા પીવી પણ તમને તાજગી આપી શકે છે.

પરિવાર અને પતિની ભૂમિકા (હર્ષ લિમ્બાચિયાની જેમ)

આ સમયે પત્નીને જજ (Judge) કરવાને બદલે તેને સમજવી જરૂરી છે:

• તેને કહો કે “તમે બધું જ બરાબર કરી રહ્યા છો.”
• બાળકની ડાયપર બદલવી કે તેને રમાડવામાં મદદ કરો જેથી માતાને આરામ મળે.
• તેને સાંભળો, તેને કોઈ સલાહ આપવા કરતા તેની વાત સમજવી વધુ જરૂરી છે.

નિષ્કર્ષ

ભારતી સિંહની આ પારદર્શિતા દર્શાવે છે કે સેલિબ્રિટીઝ પણ સામાન્ય માણસ જેવા જ પડકારોનો સામનો કરે છે. હર્ષ અને ભારતીની બોન્ડિંગ ફરી એકવાર ફેન્સના દિલ જીતી રહી છે.

પોસ્ટપાર્ટમ ઇમોશન્સ એ કોઈ શરમની વાત નથી. તે એક કુદરતી પ્રક્રિયા છે. જો સ્થિતિ વધુ ગંભીર જણાય, તો કોઈ ગાયનેકોલોજિસ્ટ કે કાઉન્સેલરની સલાહ લેવામાં જરા પણ વિલંબ ન કરવો જોઈએ. ભારતી સિંહે આ વિષય પર વાત કરીને હજારો માતાઓને હિંમત આપી છે.