મોજીલા ભાવનગરમાં ‘વટ’ નો સવાલ
નમસ્કાર વાચક મિત્રો! આજે તારીખ ૧૩ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬, શુક્રવાર છે. ગુજરાતમાં કાઠિયાવાડની વાત આવે એટલે ‘વટ, વચન અને વેરમાં’ માનનારી પ્રજાની છબી ઉપસી આવે. તેમાં પણ ભાવનગર એટલે કલા અને સંસ્કૃતિની નગરી, પણ સાથે સાથે શોખીન લોકોનું શહેર. ભાવનગરના લોકો ખાણી-પીણીના જેટલા શોખીન છે, તેટલા જ શોખીન તેઓ પોતાની લાઈફસ્ટાઈલ અને વાહનો બાબતે છે.
આજે ભાવનગર આરટીઓ (RTO) કચેરી તરફથી વાહન માલિકો માટે એક મોટા સમાચાર આવ્યા છે. જે લોકો પોતાની નવી ગાડી કે બાઈક માટે કોઈ ફેન્સી નંબર, લકી નંબર કે પછી ‘વીઆઈપી’ (VIP) નંબર લેવા માંગતા હોય, તેમના માટે હવે તક આવી ગઈ છે. ભાવનગર આરટીઓ દ્વારા નવી સિરીઝ માટે Silver-Gold Number Plate E-Auction (સિલ્વર અને ગોલ્ડ નંબર પ્લેટની ઈ-હરાજી) ની જાહેરાત કરવામાં આવી છે.
ગાડી ભલે પાંચ લાખની હોય કે પચાસ લાખની, પણ તેનો નંબર જો ‘૧૧૧૧’ કે ‘૦૦૭’ કે પછી ‘૯૯૯૯’ હોય, તો રસ્તા પર નીકળતી વખતે એક અલગ જ રુઆબ પડે છે. આ ક્રેઝને ધ્યાનમાં રાખીને સરકારે ઈ-ઓક્શનની સુવિધા શરૂ કરી છે, જેનાથી પારદર્શિતા પણ જળવાય છે અને સરકારની તિજોરી પણ ભરાય છે.
ભાગ ૧: નવી સિરીઝ અને હરાજીની વિગતો (Auction Details)
ભાવનગર આરટીઓ (GJ-04) દ્વારા ફોર-વ્હીલર (કાર) અને ટુ-વ્હીલર માટે નવી સિરીઝ શરૂ કરવામાં આવી રહી છે. જ્યારે પણ નવી સિરીઝ ખુલે, ત્યારે ૧ થી ૯૯૯૯ સુધીના નંબરો ઉપલબ્ધ થાય છે. તેમાંથી પસંદગીના નંબરો માટે હરાજી થાય છે.
હરાજીનું સમયપત્રક (સંભવિત):
૧૩ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬ ના રોજ જાહેર થયેલી વિગતો મુજબ:
- રજીસ્ટ્રેશન પ્રક્રિયા: રસ ધરાવતા વાહન માલિકોએ આગામી ૩ થી ૪ દિવસમાં ઓનલાઇન રજીસ્ટ્રેશન કરાવવાનું રહેશે.
- બિડિંગ (બોલી) નો સમય: રજીસ્ટ્રેશન પૂર્ણ થયા બાદ ૨ દિવસ માટે બિડિંગ વિન્ડો ખુલશે.
- પરિણામ: બિડિંગ પૂરું થયાના ૨૪ કલાકમાં પરિણામ જાહેર થશે અને સૌથી વધુ બોલી લગાવનારને નંબર ફાળવવામાં આવશે.
આ પ્રક્રિયા સંપૂર્ણપણે ઓનલાઇન છે, એટલે કે તમારે આરટીઓ કચેરીના ધક્કા ખાવાની જરૂર નથી. તમે ઘરે બેઠા parivahan.gov.in પર જઈને આમાં ભાગ લઈ શકો છો.
ભાગ ૨: Market Forces અને ડિમાન્ડ – ભાવ વધવાનું કારણ
કોઈ પણ વસ્તુની કિંમત બજારના નિયમો પર નક્કી થાય છે. અર્થશાસ્ત્રમાં જેને આપણે Market Forces (બજારના બળો) કહીએ છીએ – એટલે કે માંગ અને પુરવઠો – તે અહીં પણ લાગુ પડે છે.
- Demand (માંગ): ‘૦૦૦૧’ નંબર એક જ હોય છે, પણ તેને લેવાવાળા ૧૦ લોકો હોય છે. જ્યારે માંગ પુરવઠા કરતા વધી જાય, ત્યારે ભાવ આસમાને પહોંચે છે.
- Supply (પુરવઠો): આરટીઓ પાસે મર્યાદિત સંખ્યામાં જ ગોલ્ડન નંબરો હોય છે.
- આ Forces ને કારણે જ આપણે જોઈએ છીએ કે ઘણીવાર ગાડીની કિંમત કરતા નંબરની કિંમત વધી જાય છે. ભાવનગર જેવા શહેરમાં જ્યાં ઉદ્યોગપતિઓ અને જમીનદારોની સંખ્યા વધુ છે, ત્યાં પૈસા કરતા પ્રતિષ્ઠા (Status) વધુ મહત્વની છે. આ Forces જ છે જે હરાજીમાં લાખો રૂપિયાની બોલી બોલાવવા માટે પ્રેરે છે.
ભાગ ૩: ગોલ્ડ અને સિલ્વર નંબર એટલે શું? (Types of Numbers)
સરકારે ફેન્સી નંબરોને અલગ અલગ કેટેગરીમાં વહેંચ્યા છે, અને દરેકની બેઝ પ્રાઈઝ (Base Price – શરૂઆતની કિંમત) અલગ અલગ હોય છે.
૧. ગોલ્ડન નંબરો (Golden Numbers):
આ સૌથી મોંઘા અને ડિમાન્ડિંગ નંબરો છે.
- ઉદાહરણ: 0001, 0005, 0007, 0009, 1111, 9999 વગેરે.
- બેઝ પ્રાઈઝ: કાર માટે આ નંબરોની બેઝ પ્રાઈઝ સામાન્ય રીતે ₹૪૦,૦૦૦ થી લઈને ₹૧,૦૦,૦૦૦ સુધીની હોય છે (રાજ્ય સરકારના નિયમો મુજબ ફેરફાર હોઈ શકે).
- આ નંબરો માટે સૌથી વધુ સ્પર્ધા થાય છે. ઘણીવાર ૦૦૦૧ નંબર માટે બોલી ૧૦ લાખ કે ૨૦ લાખ સુધી પણ પહોંચી જાય છે.
૨. સિલ્વર નંબરો (Silver Numbers):
ગોલ્ડન પછીના બીજા ક્રમના લોકપ્રિય નંબરો.
- ઉદાહરણ: 0011, 0100, 0786, 1234, 2222, 5555, 7777 વગેરે.
- બેઝ પ્રાઈઝ: આની કિંમત ગોલ્ડન કરતા ઓછી હોય છે, દા.ત. ₹૧૫,૦૦૦ થી ₹૨૫,૦૦૦.
૩. જનરલ/અન્ય પસંદગીના નંબરો:
આ સિવાયના નંબરો જે ગોલ્ડ કે સિલ્વરમાં નથી આવતા, પણ કોઈને પોતાની જન્મતારીખ કે એનિવર્સરી મુજબ જોઈતા હોય.
- ઉદાહરણ: જન્મ તારીખ ૧૫ છે તો ‘૦૦૧૫’ અથવા સરવાળો ૯ થતો હોય તેવો નંબર.
ભાગ ૪: ભાવનગરનો ‘ક્રેઝ’ – કેમ ખર્ચાય છે લાખો રૂપિયા?
ભાવનગરની પ્રજા મનમૌજી છે. અહીં અલંગ શીપ બ્રેકિંગ યાર્ડ, ડાયમંડ ઉદ્યોગ અને રોલિંગ મિલોના કારણે લોકોની આર્થિક સધ્ધરતા સારી છે.
સ્ટેટસ સિમ્બોલ:
સમાજમાં એક અલગ ઓળખ ઉભી કરવા માટે વીઆઈપી નંબર જરૂરી માનવામાં આવે છે. જ્યારે કોઈ લક્ઝરી કાર પર ‘GJ-04-XX-0001’ નંબર લાગેલો હોય, ત્યારે રસ્તા પર જતા લોકો એકવાર તો તે ગાડી સામે જુએ જ છે. આ ‘ધ્યાન ખેંચવાની’ વૃત્તિ હરાજીમાં ભાવ વધારે છે.
ન્યુમરોલોજી (અંકશાસ્ત્ર):
ભારતમાં જ્યોતિષ અને અંકશાસ્ત્રમાં લોકો ખૂબ માને છે.
- ઘણા લોકો માને છે કે જો ગાડીનો નંબર તેમના લકી નંબર સાથે મેચ થતો હોય, તો અકસ્માત થતો નથી અને ધંધામાં બરકત આવે છે.
- દાખલા તરીકે, કોઈનો લકી નંબર ૯ છે, તો તે ‘૯૯૯૯’ અથવા જેનો સરવાળો ૯ થતો હોય (જેમ કે ૪૫૦૦) તેવો નંબર લેવા માટે ગમે તેટલા પૈસા ખર્ચવા તૈયાર થઈ જશે.
ધાર્મિક મહત્વ:
‘૭૮૬’ નંબર મુસ્લિમ સમાજમાં પવિત્ર મનાય છે, તો હિન્દુ સમાજમાં ‘૧૦૮’ કે ‘ૐ’ આકારના નંબરોની માંગ રહે છે.
ભાગ ૫: ઈ-ઓક્શન પ્રક્રિયા – સ્ટેપ બાય સ્ટેપ ગાઈડ
જો તમે પણ ભાવનગરમાં રહો છો અને આ હરાજીમાં ભાગ લેવા માંગો છો, તો અહીં તેની પ્રક્રિયા છે:
- Parivahan વેબસાઈટ: સૌથી પહેલા
parivahan.gov.inપર જાઓ અને ‘Online Services’ માં ‘Fancy Number Booking’ પસંદ કરો. - રજીસ્ટ્રેશન/લોગઈન: તમારે એક એકાઉન્ટ બનાવવું પડશે.
- નંબર સિલેક્શન: ઉપલબ્ધ નંબરોની લિસ્ટમાંથી તમને જોઈતો નંબર પસંદ કરો.
- બેઝ પ્રાઈઝની ચુકવણી: જે તે નંબર માટે નક્કી કરેલી ફી (Base Price) ઓનલાઇન ભરવી પડશે. આ ફી ભર્યા પછી જ તમે હરાજી માટે લાયક ગણાશો.
- બિડિંગ (બોલી લગાવવી): જ્યારે બિડિંગ વિન્ડો ખુલે, ત્યારે તમે તમારી કિંમત વધારી શકો છો. તમને સ્ક્રીન પર દેખાશે કે હાલમાં સૌથી ઊંચી બોલી કેટલી છે. તમારે તેનાથી વધુ રકમ (ચોક્કસ ગુણાંકમાં, દા.ત. ૧૦૦૦ કે ૫૦૦૦ ના વધારા સાથે) નાખવી પડશે.
- પરિણામ: સમય પૂરો થાય ત્યારે જેની બોલી સૌથી વધુ હશે, તેને નંબર ફાળવવામાં આવશે. બાકીની રકમ ભરીને એલોટમેન્ટ લેટર ડાઉનલોડ કરી લેવો.
જે લોકો હરાજીમાં હારી જાય છે, તેમને ભરેલી બેઝ પ્રાઈઝ રિફંડ મળી જાય છે (નિયમોને આધીન).
ભાગ ૬: આરટીઓ માટે આવકનો મોટો સ્ત્રોત
આરટીઓ (RTO) માટે ટેક્સ અને લાયસન્સ ફી ઉપરાંત આ ફેન્સી નંબરોની હરાજી આવકનો એક બહુ મોટો સ્ત્રોત છે.
- Bhavnagar RTO Auction માં દર વર્ષે કરોડો રૂપિયાની આવક થાય છે.
- આ પૈસાનો ઉપયોગ રાજ્ય સરકાર માર્ગ સુરક્ષા અને પરિવહન સુવિધાઓ સુધારવા માટે કરે છે.
- ભૂતકાળમાં અમદાવાદ અને સુરત આરટીઓમાં ‘૦૦૦૧’ નંબર માટે ૩૦-૩૦ લાખ રૂપિયા સુધીની બોલી લાગી ચૂકી છે. ભાવનગર પણ આમાં પાછળ નથી.
ભાગ ૭: ડિજિટલ ક્રાંતિ – એજન્ટ પ્રથાનો અંત
પહેલાના જમાનામાં મનગમતા નંબર મેળવવા માટે આરટીઓ એજન્ટો અને વચેટિયાઓની મદદ લેવી પડતી હતી. તેમાં ભ્રષ્ટાચાર અને લાગવગનું જોર રહેતું હતું. “સાહેબની ઓળખાણ હોય તો નંબર મળે” એવી સ્થિતિ હતી.
પરંતુ, ૨૦૨૬ માં હવે બધું પારદર્શક છે. E-Auction ને કારણે:
- કોઈ પણ વ્યક્તિ ઘરે બેઠા ભાગ લઈ શકે છે.
- કોણે કેટલી બોલી લગાવી તે બધા જોઈ શકે છે.
- ‘માણસ જોઈને ભાવ કહેવાની’ પ્રથા બંધ થઈ ગઈ છે.
- આ ડિજિટલ સિસ્ટમ પ્રધાનમંત્રીના ‘ડિજિટલ ઈન્ડિયા’ વિઝનને સાર્થક કરે છે.
ભાગ ૮: હરાજીના નિયમો અને સાવચેતી
હરાજીમાં ભાગ લેતી વખતે કેટલીક બાબતોનું ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે:
- વાહન ખરીદેલું હોવું જોઈએ: હરાજીમાં ભાગ લેવા માટે તમારી પાસે વાહન ખરીદ્યાની રસીદ અથવા ચેસીસ નંબર હોવો જરૂરી છે (મોટાભાગના કિસ્સામાં).
- સમયમર્યાદા: નંબર એલોટ થયાના ચોક્કસ દિવસોમાં (દા.ત. ૩૦ દિવસ) તમારે વાહન રજીસ્ટ્રેશન કરાવી લેવું પડે છે, નહિતર નંબર રદ થઈ શકે છે.
- પૈસા જપ્ત થવાનો ભય: જો તમે બોલી જીતી જાઓ અને પછી બાકીની રકમ ન ભરો, તો તમે ભરેલી બેઝ પ્રાઈઝ જપ્ત થઈ જાય છે. તેથી ખાલી દેખાડો કરવા માટે બોલી ન લગાવવી.
ભાગ ૯: નંબર પ્લેટના ફોન્ટ અને કાયદો (HSRP Rules)
ઘણા લોકો હજારો રૂપિયા ખર્ચીને ફેન્સી નંબર લે છે, અને પછી તેને સ્ટાઈલિશ ફોન્ટમાં લખાવે છે. દાખલા તરીકે ‘8055’ નંબર લઈને તેને ‘BOSS’ વંચાય તેમ લખાવે છે. અથવા ‘4141’ ને ‘PAPA’ લખાવે છે.
પરંતુ યાદ રાખજો, RTO Rules 2026 મુજબ આ ગેરકાયદેસર છે.
- ભલે તમે હરાજીમાં નંબર ખરીદ્યો હોય, પણ નંબર પ્લેટ તો HSRP (High Security Registration Plate) જ હોવી જોઈએ.
- જો ફેન્સી ફોન્ટ અથવા કલરફુલ નંબર પ્લેટ હશે, તો ટ્રાફિક પોલીસ તમને દંડ કરી શકે છે.
- નંબરનો ઉદ્દેશ્ય વાહનની ઓળખ કરવાનો છે, ફેશન કરવાનો નહીં.
ભાગ ૧૦: ૨૦૨૬ માં બદલાતા ટ્રેન્ડ્સ
હવે લોકો માત્ર ‘૦૦૦૧’ પાછળ નથી દોડતા. ૨૦૨૬ માં નવા ટ્રેન્ડ્સ જોવા મળી રહ્યા છે.
- મિરર નંબર્સ: ૮૦૦૮, ૧૦૦૧ જેવા નંબરો જે આગળ-પાછળથી સરખા વંચાય.
- સિક્વન્સ: ૧૨૩૪, ૫૬૭૮.
- ટોટલ (સરવાળો): ઘણા લોકો એવો નંબર શોધે છે જેનો સરવાળો તેમના મૂલાંક સાથે મેચ થાય.
- ઈલેક્ટ્રિક વ્હીકલ (EV) ના વધતા ક્રેઝ સાથે ગ્રીન નંબર પ્લેટ પર પણ ફેન્સી નંબર લેવાનો ટ્રેન્ડ વધ્યો છે.
ભાગ ૧૧: ભાવનગરીઓ માટે ટીપ્સ – કેવી રીતે જીતશો ઓક્શન?
જો તમારે ખરેખર મનગમતો નંબર જોઈએ જ છે, તો અહીં કેટલીક ટીપ્સ છે:
- છેલ્લી મિનિટની રાહ ન જુઓ: ઘણા લોકો છેલ્લી પાંચ મિનિટમાં બોલી લગાવવા બેસે છે, પણ સર્વર ડાઉન થઈ શકે છે.
- બજેટ નક્કી રાખો: આવેશમાં આવીને ગજા બહારની બોલી ન લગાવો. તમારી મહત્તમ મર્યાદા (Limit) પહેલાથી નક્કી કરી લો.
- પ્લાન B રાખો: જો તમારો મનપસંદ નંબર બહુ મોંઘો થઈ જાય, તો બીજો વિકલ્પ તૈયાર રાખો.
- ઈન્ટરનેટ કનેક્શન: બિડિંગના સમયે તમારું ઈન્ટરનેટ ફાસ્ટ હોવું જોઈએ, કારણ કે સેકન્ડોમાં બાજી પલટાઈ શકે છે.
ભાગ ૧૨: શોખ મોટી ચીજ છે
અંતમાં, ૧૩ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬ ના રોજ શરૂ થનારું આ ઓક્શન ભાવનગરના રસ્તાઓ પર નવી રોનક લાવશે. ફેન્સી નંબર લેવો એ કોઈ ગુનો નથી, તે વ્યક્તિગત પસંદગી અને શોખનો વિષય છે.
જો તમારી પાસે આર્થિક સગવડ હોય અને તમે તમારી મહેનતની કમાણીમાંથી સરકારને ટેક્સ ભરીને આ નંબર લો છો, તો તેમાં કશું ખોટું નથી. તેનાથી સરકારને પણ વિકાસ કામો માટે ભંડોળ મળે છે.
પરંતુ, એ પણ યાદ રાખવું જરૂરી છે કે વાહનનો નંબર ગમે તેટલો સારો હોય, ડ્રાઈવિંગ હંમેશા સુરક્ષિત અને નિયમો મુજબ હોવું જોઈએ. ‘૦૦૦૧’ નંબર અકસ્માત રોકતો નથી, પણ તમારી સાવચેતી રોકે છે.
ભાવનગરના શોખીન વાહન માલિકોને આ ઈ-ઓક્શન માટે શુભેચ્છાઓ! જોજો, ક્યાંક તમારી ગણતરી કરતા Market Forces બોલીને બહુ ઊંચે ન લઈ જાય.