BLA Alert: BLAએ લોન્ચ કરી પહેલી એર યુનિટ, પાકિસ્તાનમાં ચિંતા

પહાડોથી આકાશ સુધી પહોંચ્યો બળવો

નમસ્કાર મિત્રો! આજે તારીખ ૧૩ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬, શુક્રવાર છે. દક્ષિણ એશિયાના રણનીતિક નકશા પર આજે એક એવી ઘટના બની છે જેણે ઈસ્લામાબાદના રાવલપિંડીમાં આવેલા પાકિસ્તાની સેનાના મુખ્યાલય (GHQ) માં ખળભળાટ મચાવી દીધો છે. પાકિસ્તાન માટે ‘ગળાનું હાડકું’ બની ગયેલા બલૂચિસ્તાન લિબરેશન આર્મી (BLA) એ આજે એક ધડાકો કરીને પોતાની સૈન્ય ક્ષમતામાં ઘાતક વધારો કર્યાની જાહેરાત કરી છે.

અત્યાર સુધી બલૂચ વિદ્રોહીઓ પહાડોમાં છુપાઈને ગેરિલા યુદ્ધ (Guerrilla Warfare) લડતા હતા અથવા આત્મઘાતી હુમલાઓ કરતા હતા. પરંતુ આજે BLA ની મજીદ બ્રિગેડે સત્તાવાર રીતે પોતાની “Air Unit” (હવાઈ ટુકડી) લોન્ચ કરી છે. આ સમાચાર બહાર આવતાની સાથે જ પાકિસ્તાની ગુપ્તચર સંસ્થા આઈએસઆઈ (ISI) અને Security Forces ના પગ નીચેથી જમીન સરકી ગઈ છે.

એક આતંકવાદી અથવા વિદ્રોહી જૂથ પાસે પોતાની હવાઈ તાકાત હોવી એ કોઈ નાની વાત નથી. આનો સીધો અર્થ એ છે કે હવે તેઓ ડ્રોન અને યુએવી (UAV) નો ઉપયોગ કરીને પાકિસ્તાની સેના અને ચીનના સીપેક (CPEC) પ્રોજેક્ટ્સ પર આકાશમાંથી હુમલો કરી શકશે. આધુનિક યુદ્ધમાં ડ્રોન ટેકનોલોજીએ જે રીતે યુક્રેન અને મધ્યપૂર્વમાં પાસા પલટ્યા છે, તે જોતા બલૂચિસ્તાનમાં ઉભો થયેલો આ નવો ખતરો પાકિસ્તાનના ટુકડા થવાની ભીતિને વધુ પ્રબળ બનાવે છે.

ભાગ ૧: BLA ની જાહેરાત – વિડીયો જોઈને દુનિયા ચોંકી (The Announcement)

આજે સવારે બલૂચિસ્તાન લિબરેશન આર્મીના પ્રવક્તા ‘જીયંદ બલોચ’ (Jeyand Baloch) દ્વારા સોશિયલ મીડિયા અને ડાર્ક વેબ પર એક વિડીયો જાહેર કરવામાં આવ્યો હતો.

વિડીયોમાં શું છે?

• નામ: આ નવી વિંગને ‘ફાલ્કન સ્ક્વોડ’ અથવા સ્થાનિક બલૂચ નામ આપવામાં આવ્યું છે.
• પ્રદર્શન: વિડીયોમાં BLA ના લડવૈયાઓ આધુનિક ડ્રોન ઓપરેટ કરતા દેખાય છે. આ ડ્રોન સામાન્ય કેમેરા ડ્રોન નથી, પણ તે બોમ્બ અને ગ્રેનેડ લઈ જઈ શકે તેવા ‘વેપનાઈઝ્ડ ડ્રોન’ (Weaponized Drones) છે.
• ટાર્ગેટ: વિડીયોમાં એક ડમી ટાર્ગેટ (જે પાકિસ્તાની આર્મીની ચોકી જેવો દેખાય છે) પર ડ્રોન દ્વારા સચોટ હુમલો કરીને તેને ઉડાવી દેવામાં આવે છે.
• સંદેશ: પ્રવક્તાએ ચેતવણી આપી છે કે, “અત્યાર સુધી પાકિસ્તાની Forces હેલિકોપ્ટર અને જેટ્સ દ્વારા અમારા ગામડાઓ પર બોમ્બમારા કરતી હતી. હવે અમે જવાબ આપીશું. હવે આકાશ પર તમારો એકાધિકાર નથી.”

આ જાહેરાત માત્ર પ્રોપેગન્ડા નથી, પણ એક વાસ્તવિક ખતરો છે જે દર્શાવે છે કે બલૂચ આઝાદીની ચળવળ હવે હાઈ-ટેક બની રહી છે.

ભાગ ૨: મજીદ બ્રિગેડ – આત્મઘાતી ટુકડીનું આધુનિકીકરણ

BLA ની ‘મજીદ બ્રિગેડ’ (Majeed Brigade) પહેલેથી જ તેના આત્મઘાતી હુમલાઓ (Fidayeen Attacks) માટે કુખ્યાત છે. તેમણે કરાચી સ્ટોક એક્સચેન્જ અને ચીની દૂતાવાસ પર હુમલા કર્યા હતા.

એર વિંગની જરૂર કેમ પડી?

1. પહોંચ: જમીન પર કડક સુરક્ષાને કારણે સરકારી સંસ્થાઓ સુધી પહોંચવું મુશ્કેલ બની રહ્યું હતું.
2. સુરક્ષા કવચ: ડ્રોન દ્વારા તેઓ દૂર બેઠા પાકિસ્તાની Forces ના કેમ્પમાં ઘૂસી શકે છે.
3. ઓછું નુકસાન: આમાં લડવૈયાનો જીવ જતો નથી, માત્ર મશીનનું નુકસાન થાય છે.

આમ, મજીદ બ્રિગેડ હવે ‘હ્યુમન બોમ્બ’ થી આગળ વધીને ‘ફ્લાઈંગ બોમ્બ’ તરફ વળી છે. આ પરિવર્તન પાકિસ્તાની સેના માટે નાઈટમેર (Nightmare) સમાન છે.

ભાગ ૩: ડ્રોન ટેકનોલોજી – સસ્તું પણ ઘાતક હથિયાર

તમને પ્રશ્ન થશે કે પહાડોમાં રહેતા આ વિદ્રોહીઓ પાસે એરફોર્સ જેવી તાકાત ક્યાંથી આવી? અહીં વાત F-16 જેટની નથી, પણ કોમર્શિયલ અને મિલિટરી ગ્રેડ ડ્રોનની છે.

ટેકનિકલ પાસું:

• ક્વાડકોપ્ટર્સ: બજારમાં મળતા હાઈ-એન્ડ ડ્રોનને મોડિફાઈ કરીને તેમાં એક્સપ્લોઝિવ (વિસ્ફોટકો) ફીટ કરવામાં આવે છે.
• કામિકાઝી ડ્રોન (Kamikaze Drones): આ ડ્રોન પોતે જ મિસાઈલનું કામ કરે છે. તે ટાર્ગેટ સાથે અથડાઈને બ્લાસ્ટ થાય છે. રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધમાં આવા ઈરાની ‘શાહિદ’ ડ્રોનનો ખૂબ ઉપયોગ થયો છે.
• નાઈટ વિઝન: BLA એ દાવો કર્યો છે કે તેમની પાસે રાત્રે જોઈ શકાય તેવા થર્મલ કેમેરા વાળા ડ્રોન છે, જે પાકિસ્તાની Forces ની રાત્રિ પેટ્રોલિંગ ટીમ માટે મોટો ખતરો છે.

આ ટેકનોલોજી સસ્તી છે અને તેને ઓપરેટ કરવા માટે પાયલટ બનવાની જરૂર નથી, માત્ર થોડી તાલીમ પૂરતી છે.

ભાગ ૪: પાકિસ્તાની સેનાની ચિંતા – રડારમાં ન આવતો દુશ્મન

પાકિસ્તાની એરફોર્સ (PAF) પાસે એફ-૧૬ અને જેએફ-૧૭ જેવા ફાઈટર જેટ્સ છે. પરંતુ BLA ના આ નાના ડ્રોન સામે તે નકામા છે.

પડકારો:

1. ડિટેક્શન: આ ડ્રોન ખૂબ નાના હોય છે અને નીચી ઉંચાઈએ ઉડે છે, તેથી મોટા રડાર તેને પકડી શકતા નથી.
2. કોસ્ટ ઈફેક્ટિવ: એક ડ્રોનની કિંમત ૧-૨ લાખ રૂપિયા હોય છે, જ્યારે તેને તોડી પાડવા માટે વપરાતી મિસાઈલની કિંમત કરોડોમાં હોય છે. આ આર્થિક રીતે પાકિસ્તાનને પોસાય તેમ નથી.
3. સુરક્ષાનો વ્યાપ: બલૂચિસ્તાન પાકિસ્તાનનો સૌથી મોટો પ્રાંત છે. દરેક ગેસ પાઈપલાઈન, દરેક ચેકપોસ્ટ અને દરેક ચીની પ્રોજેક્ટ પર એન્ટી-ડ્રોન સિસ્ટમ લગાવવી અશક્ય છે.

પાકિસ્તાની Forces અત્યારે એન્ટી-ડ્રોન ગન અને જામર (Jammers) ખરીદવા માટે દોડધામ કરી રહી છે, પણ તે પૂરતું નથી.

ભાગ ૫: સીપેક (CPEC) અને ચીની નાગરિકો – સૌથી મોટો ટાર્ગેટ

BLA નું મુખ્ય લક્ષ્ય ‘ચાઈના-પાકિસ્તાન ઈકોનોમિક કોરિડોર’ (CPEC) છે. તેઓ માને છે કે ચીન બલૂચિસ્તાનના કુદરતી સંસાધનો (સોનું, ગેસ) લૂંટી રહ્યું છે.

ગ્વાદર પોર્ટ પર ખતરો:

ગ્વાદર બંદર એ સીપેકનું હૃદય છે.

• અત્યાર સુધી ગ્વાદરની ફરતે પાકિસ્તાની Forces એ લોખંધી સુરક્ષા વ્યવસ્થા ગોઠવી હતી. જમીન પરથી ત્યાં કોઈ ઘૂસી શકે તેમ નહોતું.
• પરંતુ હવે, BLA ની એર યુનિટ સમુદ્ર પરથી અથવા નજીકની ટેકરીઓ પરથી ડ્રોન ઉડાડીને ગ્વાદર પોર્ટ પર કામ કરતા ચીની એન્જિનિયરો કે જહાજોને નિશાન બનાવી શકે છે.
• જો ગ્વાદર પર ડ્રોન હુમલો થાય, તો ચીન સીપેક પ્રોજેક્ટમાંથી પીછેહઠ કરી શકે છે, જે પાકિસ્તાનની ડૂબતી અર્થવ્યવસ્થા માટે છેલ્લો ફટકો સાબિત થશે.

ભાગ ૬: હથિયારો ક્યાંથી આવ્યા? – અફઘાનિસ્તાન કનેક્શન?

આ સૌથી મોટો પ્રશ્ન છે કે BLA પાસે આ આધુનિક ડ્રોન અને વિસ્ફોટકો ક્યાંથી આવ્યા?

બ્લેક માર્કેટ:

• ૨૦૨૧ માં જ્યારે અમેરિકા અફઘાનિસ્તાન છોડીને ગયું, ત્યારે અબજો ડોલરના અત્યાધુનિક હથિયારો અને સર્વેલન્સ સાધનો ત્યાં છોડી ગયું હતું.
• આ હથિયારો હવે બ્લેક માર્કેટમાં વેચાઈ રહ્યા છે. એવું મનાય છે કે BLA એ આ જ માર્કેટમાંથી નાઈટ વિઝન ગોગલ્સ, સ્નાઈપર રાઈફલ્સ અને હવે ડ્રોન ટેકનોલોજી ખરીદી છે.
• પાકિસ્તાને પોતે જ અફઘાનિસ્તાનમાં જે અસ્થિરતા ઉભી કરી હતી, તે હવે ‘ભસ્માસુર’ બનીને તેની સામે આવી છે. તેના જ પડોશમાંથી હથિયારો આવી રહ્યા છે અને તેની Forces ને મારી રહ્યા છે.

ભાગ ૭: પાકિસ્તાન સરકારનું મૌન અને આંતરિક ડર

૧૩ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬ ના રોજ આ સમાચાર આવ્યા બાદ પાકિસ્તાન સરકાર અને સેનાએ હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર નિવેદન આપ્યું નથી. આ મૌન ઘણું સૂચક છે.

• ડર: જો સરકાર સ્વીકારે કે વિદ્રોહીઓ પાસે એર પાવર છે, તો સૈનિકોનું મનોબળ તૂટી જશે. બલૂચિસ્તાનમાં તૈનાત જવાનો પહેલાથી જ ડરેલા છે, હવે તેમને આકાશ તરફ પણ જોતા રહેવું પડશે.
• આરોપો: પાકિસ્તાન હંમેશાની જેમ ભારત (RAW) પર આરોપ મૂકશે. પરંતુ આંતરરાષ્ટ્રીય નિષ્ણાતો માને છે કે આ સ્થાનિક વિદ્રોહનું જ આધુનિકીકરણ છે.
• ઇન્ટેલિજન્સ ફેલિયર: આટલી મોટી તૈયારી અને ટેસ્ટિંગ થયું, છતાં ISI ને ખબર ન પડી? આ પાકિસ્તાની ગુપ્તચર તંત્રની મોટી નિષ્ફળતા છે.

ભાગ ૮: બલૂચિસ્તાનની ભૌગોલિક સ્થિતિ – BLA ને ફાયદો

બલૂચિસ્તાનનો વિસ્તાર પહાડી અને વેરાન છે. આ ભૌગોલિક સ્થિતિ ડ્રોન વોરફેર માટે આદર્શ છે.

• સંચાલન: પહાડોની ગુફાઓમાં બેસીને ડ્રોન ઓપરેટ કરી શકાય છે.
• છુપાવવું: ડ્રોન લોન્ચ કર્યા પછી ઓપરેટર તરત જ જગ્યા બદલી શકે છે, જેથી પાકિસ્તાની Forces તેને પકડી ન શકે.
• સિગ્નલ: પહાડી વિસ્તારમાં રેડિયો સિગ્નલ જામ કરવા મુશ્કેલ હોય છે, જેનો ફાયદો ડ્રોન ઓપરેટરો ઉઠાવે છે.

ભાગ ૯: 2026 માં બદલાયેલું યુદ્ધ – અસમપ્રમાણ યુદ્ધ (Asymmetric Warfare)

આને મિલિટરી ભાષામાં ‘અસમપ્રમાણ યુદ્ધ’ કહેવાય છે.

• એક તરફ પાકિસ્તાન પાસે પરમાણુ બોમ્બ અને લાખોની ફોજ છે.
• બીજી તરફ BLA પાસે મુઠ્ઠીભર લડવૈયાઓ અને સસ્તા ડ્રોન છે.
• છતાં, BLA ભારે પડી રહ્યું છે કારણ કે તેઓ નિયમો વગર લડે છે અને ક્યાંય પણ હુમલો કરી શકે છે.

જ્યારે એક નાનું ડ્રોન કરોડોના રડાર સ્ટેશન અથવા ફ્યુઅલ ડેપોને ઉડાવી દે, ત્યારે સૈન્યની તાકાત (Military Forces) ધરાશાયી થઈ જાય છે.

ભાગ ૧૦: ચીનની પ્રતિક્રિયા – સુરક્ષા કંપનીઓ ઉતારશે?

ચીન આ ઘટનાક્રમ પર બાજ નજર રાખી રહ્યું છે.

• ચીને પાકિસ્તાનને અલ્ટીમેટમ આપેલું છે કે જો તેના નાગરિકો સુરક્ષિત નહીં રહે, તો તે પોતાની સુરક્ષા એજન્સીઓ (Private Security Forces) પાકિસ્તાનમાં ઉતારશે.
• જો ચીની સૈનિકો કે સુરક્ષાકર્મીઓ બલૂચિસ્તાનમાં ઉતરશે, તો આ સંઘર્ષ આંતરરાષ્ટ્રીય બની જશે. પાકિસ્તાન માટે આ સાર્વભૌમત્વ (Sovereignty) ગુમાવવા જેવું હશે.
• BLA ની એર યુનિટની જાહેરાત ચીનને આ પગલું ભરવા માટે મજબૂર કરી શકે છે.

ભાગ ૧૧: ભારત માટે શું અર્થ?

ભારત સત્તાવાર રીતે બલૂચિસ્તાનમાં દખલ કરતું નથી, પણ આ ઘટના ભારત માટે મહત્વની છે.

• પાકિસ્તાનનું ધ્યાન કાશ્મીર પરથી હટીને પશ્ચિમ સરહદ (બલૂચિસ્તાન-અફઘાનિસ્તાન) પર કેન્દ્રિત થશે.
• પાકિસ્તાની Forces બે મોરચે લડી શકવાની સ્થિતિમાં નથી.
• જો સીપેક પ્રોજેક્ટ નિષ્ફળ જાય, તો ભારત માટે તે વ્યૂહાત્મક જીત ગણાશે કારણ કે તે POK (પાક અધિકૃત કાશ્મીર) માંથી પસાર થાય છે.

ભાગ ૧૨: માનવ અધિકાર અને સ્થાનિક જનતા

આ લડાઈમાં સૌથી વધુ નુકસાન સામાન્ય બલૂચ નાગરિકોનું થઈ રહ્યું છે.

• BLA ના હુમલા બાદ પાકિસ્તાની Forces દ્વારા સામાન્ય ગામડાઓ પર દમન ગુજારવામાં આવે છે.
• ‘મિસિંગ પર્સન્સ’ (ગુમ થયેલા લોકો) નો મુદ્દો ગંભીર છે.
• હવે ડ્રોન હુમલાના બહાને પાકિસ્તાની સેના એર સ્ટ્રાઈક કરી શકે છે, જેમાં નિર્દોષ નાગરિકો મરી શકે છે.

ભાગ ૧૩: ભવિષ્યનું ચિત્ર – શું પાકિસ્તાન તૂટશે?

૧૩ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬ ના રોજ ઉભી થયેલી આ સ્થિતિ ૧૯૭૧ જેવી લાગી રહી છે.

• ત્યારે પૂર્વ પાકિસ્તાન (બાંગ્લાદેશ) માં મુક્તિ વાહિની હતી, આજે બલૂચિસ્તાનમાં BLA છે.
• ફરક માત્ર એટલો છે કે મુક્તિ વાહિની પાસે ડ્રોન નહોતા, જ્યારે BLA ટેકનોલોજીથી સજ્જ છે.
• પાકિસ્તાનની આર્થિક સ્થિતિ કંગાળ છે, રાજકીય અસ્થિરતા છે અને હવે સૈન્ય પડકાર પણ વધી ગયો છે. આ ત્રિભેટે પાકિસ્તાનનું અસ્તિત્વ ખતરામાં છે.

ભાગ ૧૪: એર યુનિટની ક્ષમતા – અટકળો અને વાસ્તવિકતા

BLA એ દાવો કર્યો છે, પણ તેની ક્ષમતા કેટલી છે?

• શું તેમની પાસે લાંબા અંતરના ડ્રોન છે?
• શું તેઓ એકસાથે ડ્રોન સ્વાર્મ (Swarm) એટેક કરી શકે છે?
• જો તેઓ ગેસ પ્લાન્ટ્સ કે ઓઈલ રિફાઈનરી પર ડ્રોન ફેંકે, તો આખા પાકિસ્તાનમાં અંધારપટ છવાઈ શકે છે. બલૂચિસ્તાન એ પાકિસ્તાનનું એનર્જી હબ છે, તેથી આ ખતરો બહુ મોટો છે.

ભાગ ૧૫: આકાશ હવે સુરક્ષિત નથી

અંતમાં, ૧૩ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬ ની આ ઘટના દક્ષિણ એશિયાના સુરક્ષા સમીકરણો બદલી નાખશે.

BLA ની એર યુનિટ એ માત્ર હથિયાર નથી, પણ એક મનોવૈજ્ઞાનિક જીત છે. તેમણે સાબિત કર્યું છે કે દમન સામે લડવા માટે તેઓ કોઈપણ હદ સુધી જઈ શકે છે. પાકિસ્તાની Security Forces માટે હવે જમીન પર ચાલવું તો મુશ્કેલ હતું જ, હવે ખુલ્લા આકાશ નીચે ઉભા રહેવું પણ મોતને આમંત્રણ આપવા જેવું છે.

આ લડાઈ હવે લોહિયાળ બનશે. પાકિસ્તાન કદાચ મોટા પાયે ઓપરેશન કરશે, પણ ઈતિહાસ સાક્ષી છે કે ટેકનોલોજી અને જનસમર્થન ધરાવતા વિદ્રોહને માત્ર બંદૂકની અણીએ દબાવી શકાતો નથી.

બલૂચિસ્તાનના પહાડોમાંથી ઉડેલા આ ‘યાંત્રિક પક્ષીઓ’ (ડ્રોન) ઈસ્લામાબાદના શાસકોની ઊંઘ હરામ કરી નાખશે તે નક્કી છે.