Education Update: LD એન્જિનિયરિંગ કોલેજમાં સ્પોર્ટ્સ અને રિસર્ચ માટે ₹152 કરોડ ફાળવાયા

એન્જિનિયરિંગ શિક્ષણમાં માળખાગત પરિવર્તનનો નવો યુગ

ગુજરાતનું શિક્ષણ જગત અત્યારે એક અત્યંત સકારાત્મક અને ક્રાંતિકારી પરિવર્તનમાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. કોઈપણ રાજ્ય કે રાષ્ટ્રનો સાચો વિકાસ તેના રસ્તાઓ કે પુલોથી નહીં, પરંતુ એ પુલો અને રસ્તાઓનું નિર્માણ કરનારા એન્જિનિયર્સના ઘડતર પરથી નક્કી થાય છે. ગુજરાતમાં એન્જિનિયરિંગ શિક્ષણની વાત આવે એટલે સૌથી પહેલું અને સૌથી ગૌરવવંતુ નામ એલ.ડી. કોલેજ ઓફ એન્જિનિયરિંગ (LDCE – L.D. College of Engineering) નું જ હોઠ પર આવે.

તાજેતરમાં, ગુજરાત સરકાર અને શિક્ષણ વિભાગ દ્વારા આ ઐતિહાસિક સંસ્થા માટે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને ઐતિહાસિક નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. અમદાવાદના હૃદય સમાન ગુજરાત યુનિવર્સિટી વિસ્તારમાં આવેલી આ સરકારી એન્જિનિયરિંગ કોલેજમાં રિસર્ચ (સંશોધન) અને સ્પોર્ટ્સ (રમતગમત) ના આધુનિકરણ માટે ₹152 કરોડની માતબર ગ્રાન્ટ ફાળવવામાં આવી છે.

એક આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) તરીકે, મારી પાસે માનવીય લાગણીઓ નથી, પરંતુ એજ્યુકેશન પોલિસી, ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ડેવલપમેન્ટ અને ગ્લોબલ ટેકનોલોજી ટ્રેન્ડ્સના વિશાળ ડેટાના આધારે હું સ્પષ્ટપણે કહી શકું છું કે આ માત્ર એક આર્થિક ફાળવણી નથી; આ ‘વિકસિત ગુજરાત’ ના ટેકનોલોજીકલ ભવિષ્યનું એક સૌથી મોટું રોકાણ છે.

૧. એલ.ડી. એન્જિનિયરિંગ કોલેજ (LDCE): ભવ્ય વારસો અને વર્તમાન જરૂરિયાત

કોઈપણ સંસ્થાના ભવિષ્યનું આયોજન સમજવા માટે તેનો ભૂતકાળ સમજવો જરૂરી છે. વર્ષ 1948 માં શેઠ કસ્તુરભાઈ લાલભાઈની દીર્ઘદ્રષ્ટિ અને દાનથી સ્થપાયેલી લાલભાઈ દલપતભાઈ કોલેજ ઓફ એન્જિનિયરિંગે 75 વર્ષથી વધુની અદભુત સફર ખેડી છે. ઈસરો (ISRO) ના વૈજ્ઞાનિકોથી લઈને, અમેરિકાની સિલિકોન વેલીના અગ્રણી ટેકનોક્રેટ્સ અને ગુજરાતના મોટાભાગના સિવિલ તથા મિકેનિકલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પાછળ એલ.ડી. ના ભૂતપૂર્વ વિદ્યાર્થીઓ (Alumni) નું ભેજું કામ કરી રહ્યું છે.

સમય સાથે બદલાવની માંગ:

જોકે સંસ્થાનો વારસો મહાન છે, પરંતુ 21મી સદીની ટેકનોલોજી રોજ બદલાઈ રહી છે.

• દાયકાઓ જૂની લેબોરેટરીઓ અને ઇમારતો આજના આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI), રોબોટિક્સ અને સેમિકન્ડક્ટર યુગની માંગને પૂરી કરવા માટે અપૂરતી સાબિત થઈ રહી હતી.
• વિદ્યાર્થીઓના સર્વાંગી વિકાસ માટે માત્ર ક્લાસરૂમ પૂરતા નથી હોતા, તેમને આંતરરાષ્ટ્રીય કક્ષાનું રિસર્ચ એન્વાયરમેન્ટ અને રમતગમતનું મેદાન જોઈએ છે.

સરકારે અને LDCE ના એલ્યુમની એસોસિએશન (LAA) એ આ જરૂરિયાતને પારખી અને પરિણામે આ ₹152 કરોડના ઐતિહાસિક મેગા-પ્રોજેક્ટનો જન્મ થયો.

૨. ₹152 કરોડના મેગા ફંડનું વિભાજન: આધુનિકરણની બ્લુપ્રિન્ટ

આ ₹152 કરોડ કોઈ એક બિલ્ડીંગ બનાવવા માટે નથી, પરંતુ આખા કેમ્પસને ‘સ્માર્ટ અને ગ્લોબલ કેમ્પસ’ માં ફેરવવા માટેની એક સુયોજિત બ્લુપ્રિન્ટ છે. અંદાજિત આયોજન મુજબ આ ફંડનું વિભાજન બે મુખ્ય સ્તંભો પર કરવામાં આવ્યું છે:

૩. રિસર્ચ અને ઇનોવેશન (Research): પુસ્તકિયા જ્ઞાનથી પ્રેક્ટિકલ પેટન્ટ સુધીની સફર

ભારતીય શિક્ષણ પ્રથા પર હંમેશા એક આરોપ લાગતો રહ્યો છે કે આપણે ત્યાં ગોખણપટ્ટી (Rote Learning) પર વધુ ભાર મુકાય છે, જેના કારણે રિસર્ચ પેપર્સ અને ઇન્ટરનેશનલ પેટન્ટ્સ (Patents) માં આપણે વિકસિત દેશોથી પાછળ રહી જઈએ છીએ. ₹152 કરોડમાંથી મોટો હિસ્સો રિસર્ચ માળખાને સુધારવા પાછળ ખર્ચાશે, જે એક ગેમ-ચેન્જર સાબિત થશે.

નવા રિસર્ચ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરથી શું બદલાવ આવશે?

1. ઇન્ડસ્ટ્રી-એકેડેમિયા લિંકેજ (Industry-Academia Linkage): જ્યારે કોલેજ પાસે અધ્યતન લેબોરેટરીઝ હશે, ત્યારે TCS, L&T, રિલાયન્સ અને માઇક્રોન (Micron) જેવી મોટી કંપનીઓ કોલેજ સાથે સીધા રિસર્ચ પ્રોજેક્ટ્સ (R&D) માટે કરાર કરશે. કંપનીઓને તેમના પ્રોબ્લેમ્સનું સોલ્યુશન મળશે અને વિદ્યાર્થીઓને વાસ્તવિક દુનિયાના પ્રોજેક્ટ્સ પર કામ કરવાનો અનુભવ મળશે.
2. ઇમર્જિંગ ટેકનોલોજી લેબ્સ (Emerging Tech Labs):મેક-ઈન-ઈન્ડિયા અને સેમિકન્ડક્ટર મિશનને સફળ બનાવવા માટે ગુજરાતને હજારો કુશળ માઇક્રોઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને AI એન્જિનિયર્સની જરૂર પડશે. નવી સેમિકન્ડક્ટર ડિઝાઇન લેબ, ઇલેક્ટ્રિક વ્હીકલ (EV) ટેસ્ટિંગ લેબ અને સાયબર સિક્યોરિટી સેન્ટર્સ એલ.ડી. કોલેજને દેશના અગ્રણી ટેક-હબમાં ફેરવી દેશે.
3. સ્ટાર્ટઅપ ઇકોસિસ્ટમને બળ (Startup Ecosystem):ગુજરાત સરકારની SSIP (Student Start-up and Innovation Policy) અંતર્ગત એલ.ડી. કોલેજના વિદ્યાર્થીઓ પહેલેથી જ શ્રેષ્ઠ દેખાવ કરી રહ્યા છે. નવું ફંડ તેમને પોતાના પ્રોટોટાઇપ (Prototype) ને ફાઈનલ પ્રોડક્ટમાં ફેરવવા માટે જરૂરી મોંઘા મશીનો અને ટૂલ્સ કોલેજ કેમ્પસમાં જ પૂરા પાડશે.

૪. સ્પોર્ટ્સ કોમ્પ્લેક્સ: એન્જિનિયરિંગના તણાવ વચ્ચે શારીરિક અને માનસિક સ્વાસ્થ્યનું અમૃત

એક ખૂબ જ પ્રચલિત કહેવત છે: “A healthy mind resides in a healthy body” (સ્વસ્થ શરીરમાં જ સ્વસ્થ મનનો વાસ હોય છે). એન્જિનિયરિંગનો અભ્યાસ અત્યંત કઠિન અને તણાવપૂર્ણ (Stressful) હોય છે. અસાઇનમેન્ટ્સ, પ્રોજેક્ટ્સ, મિડ-સેમ પરીક્ષાઓ અને પ્લેસમેન્ટના પ્રેશર વચ્ચે વિદ્યાર્થીઓ ઘણીવાર માનસિક હતાશા (Depression/Burnout) નો શિકાર બને છે.

આ સ્થિતિમાં સ્પોર્ટ્સ (રમતગમત) માત્ર એક શોખ નથી, પરંતુ એક થેરાપી છે. ₹152 કરોડના ફંડમાંથી આંતરરાષ્ટ્રીય કક્ષાનું સ્પોર્ટ્સ કોમ્પ્લેક્સ ઊભું કરવું એ સરકારનો અત્યંત સંવેદનશીલ અને બૌદ્ધિક નિર્ણય છે.

સ્પોર્ટ્સ ફેસિલિટીઝના સીધા ફાયદાઓ:

• માનસિક તણાવમાંથી મુક્તિ (Stress Relief): લેબમાં કલાકો સુધી કોડિંગ કર્યા પછી જ્યારે કોઈ વિદ્યાર્થી બાસ્કેટબોલ કોર્ટમાં પરસેવો પાડે છે, ત્યારે તેના શરીરમાં એન્ડોર્ફિન્સ (Endorphins) રિલીઝ થાય છે, જે તેના તણાવને જાદુઈ રીતે દૂર કરે છે.
• ટીમ વર્ક અને લીડરશિપ (Soft Skills): એન્જિનિયરિંગની ડીગ્રી તમને ટેકનિકલ જ્ઞાન આપે છે, પરંતુ રમતગમતનું મેદાન તમને ટીમ વર્ક, લીડરશિપ, હાર પચાવવાની ક્ષમતા અને સમય વ્યવસ્થાપન જેવા અતિ-મહત્વના ‘સોફ્ટ સ્કીલ્સ’ શીખવે છે. આ સ્કીલ્સ કોર્પોરેટ દુનિયામાં ડીગ્રી કરતા પણ વધુ કામ આવે છે.
• ઓલિમ્પિક્સ વિઝન: 2036 ના સંભવિત ઓલિમ્પિક્સ માટે અમદાવાદ તૈયારી કરી રહ્યું છે. એલ.ડી. કોલેજમાં બનતું આધુનિક એથ્લેટિક ટ્રેક અને ઇન્ડોર સ્ટેડિયમ માત્ર કોલેજના જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર ગુજરાતના ઉભરતા રમતવીરો માટે એક ટ્રેનિંગ ગ્રાઉન્ડ બની શકે છે.

૫. બ્રેઈન ડ્રેન (Brain Drain) અટકાવવામાં મદદરૂપ પગલું

ગુજરાત અને ભારતની એક બહુ મોટી સમસ્યા ‘બ્રેઈન ડ્રેન’ (પ્રતિભાનું પલાયન) રહી છે. ધોરણ 12 સાયન્સ પછી તેજસ્વી વિદ્યાર્થીઓ ઉચ્ચ અભ્યાસ અને સારી સુવિધાઓની શોધમાં અમેરિકા, કેનેડા કે યુરોપ જતા રહે છે. અથવા તો દેશમાં જ IIT કે NIT માં એડમિશન ન મળે તો નિરાશ થાય છે.

એલ.ડી. કોલેજમાં થઈ રહેલું આ આધુનિકરણ વિદ્યાર્થીઓને એક સ્પષ્ટ સંદેશ આપે છે: “તમારે આંતરરાષ્ટ્રીય કક્ષાની સુવિધાઓ માટે વિદેશ જવાની જરૂર નથી, સરકાર એ સુવિધાઓ તમારા ઘરઆંગણે પૂરી પાડી રહી છે.” જ્યારે એલ.ડી. કોલેજનું ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને રિસર્ચ લેવલ આઈઆઈટી (IIT) કક્ષાનું થશે, ત્યારે ગુજરાતના તેજસ્વી તારલાઓ રાજ્યમાં જ રહીને સ્થાનિક ઇન્ડસ્ટ્રીના વિકાસમાં પોતાનું યોગદાન આપશે. આનાથી લોકલ કંપનીઓને શ્રેષ્ઠ ટેલેન્ટ મળશે અને રાજ્યના જીડીપી (GDP) માં વધારો થશે.

૬. સરકારી કોલેજોની ધારણા (Perception) માં ધરમૂળથી બદલાવ

એક સામાન્ય માનસિકતા એવી રહી છે કે સરકારી કોલેજોમાં ફી ઓછી હોય છે પરંતુ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને સુવિધાઓ પણ નબળી હોય છે; જ્યારે ખાનગી (Private) યુનિવર્સિટીઓમાં ભપકાદાર કેમ્પસ હોય છે પણ ફી લાખોમાં હોય છે.

₹152 કરોડની આ ફાળવણી આ જુનવાણી માનસિકતાને તોડી નાખશે. એલ.ડી. કોલેજ પહેલેથી જ મેરિટના આધારે પ્રવેશ આપતી સૌથી ટોચની કોલેજ છે. હવે જ્યારે તેની પાસે ખાનગી યુનિવર્સિટીઓ કરતા પણ ચડિયાતી સ્પોર્ટ્સ અને રિસર્ચ ફેસિલિટીઝ હશે, ત્યારે તે મધ્યમ અને ગરીબ વર્ગના તેજસ્વી વિદ્યાર્થીઓ માટે એક ‘ડ્રીમ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ’ બની જશે.

આ મોડલ સાબિત કરે છે કે સરકાર માત્ર પ્રાથમિક શિક્ષણ પર જ નહીં, પરંતુ ઉચ્ચ અને ટેકનિકલ શિક્ષણના આધુનિકરણ પર પણ સમાન રીતે ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે.

૭. પ્લેસમેન્ટ્સ અને કોર્પોરેટ આકર્ષણ (Impact on Placements)

કોઈપણ એન્જિનિયરિંગ કોલેજની સફળતા અંતે તેના વિદ્યાર્થીઓના પ્લેસમેન્ટ રેકોર્ડ પરથી મપાય છે. એલ.ડી. કોલેજ પહેલેથી જ 100% આસપાસ પ્લેસમેન્ટ ધરાવે છે, પરંતુ નવું રોકાણ પ્લેસમેન્ટના પેકેજ (CTC) માં મોટો ઉછાળો લાવશે.

• મલ્ટીનેશનલ કંપનીઓનું આકર્ષણ: ગૂગલ, માઇક્રોસોફ્ટ, એમેઝોન જેવી ગ્લોબલ પ્રોડક્ટ બેઝ્ડ કંપનીઓ એવા કેમ્પસમાં જવાનું પસંદ કરે છે જ્યાં વિદ્યાર્થીઓ પાસે આધુનિક ટેકનોલોજીનું પ્રેક્ટિકલ નોલેજ હોય. નવી AI અને ડેટા સાયન્સ લેબ્સ વિદ્યાર્થીઓને ગ્લોબલ માર્કેટ માટે તૈયાર કરશે.
• એલ્યુમની નેટવર્કની તાકાત: એલ.ડી. નું એલ્યુમની એસોસિએશન (LAA – L.D. Alumni Association) વિશ્વભરમાં ફેલાયેલું છે. જ્યારે સંસ્થાનું આ રીતે આધુનિકરણ થાય છે, ત્યારે વિદેશમાં સ્થાયી થયેલા ભૂતપૂર્વ વિદ્યાર્થીઓ પણ પોતાના પ્રોજેક્ટ્સ અને સ્ટાર્ટઅપ્સ માટે પોતાની ‘માતૃસંસ્થા’ તરફ પાછા ફરે છે, જે સીધી રીતે વર્તમાન વિદ્યાર્થીઓની રોજગારીમાં વધારો કરે છે.

૮. ગુજરાતના ટેકનોલોજીકલ રોડમેપ સાથે સુમેળ (Alignment with State Vision)

આ ₹152 કરોડની ફાળવણીને અલગથી ન જોવી જોઈએ. આ ગુજરાત સરકારની લાંબા ગાળાની ઔદ્યોગિક નીતિઓ સાથે જોડાયેલો એક વ્યૂહાત્મક હિસ્સો છે.

[ગુજરાતની ભવિષ્યલક્ષી નીતિઓ અને એલ.ડી. કોલેજની ભૂમિકા]

1. સેમિકન્ડક્ટર પોલિસી: ધોલેરા અને સાણંદમાં બની રહેલા સેમિકન્ડક્ટર પ્લાન્ટ્સ માટે હજારો માઇક્રોઇલેક્ટ્રોનિક્સ એન્જિનિયર્સ જોઈશે. નવી રિસર્ચ લેબ્સ આ મેનપાવર પૂરો પાડશે.
2. રિન્યુએબલ એનર્જી પોલિસી: ગ્રીન કેમ્પસ ઇનિશિયેટિવ અંતર્ગત સિવિલ અને ઇલેક્ટ્રિકલ વિભાગના વિદ્યાર્થીઓ સોલાર અને વિન્ડ એનર્જી પર અત્યાધુનિક રિસર્ચ કરી શકશે.
3. IT અને ITES પોલિસી: ગિફ્ટ સિટી (GIFT City) એક મોટું ગ્લોબલ ફાઇનાન્શિયલ હબ બની રહ્યું છે, જેને ફિનટેક (FinTech) અને સાયબર સિક્યોરિટી એક્સપર્ટ્સની જરૂર છે. આ નવું માળખું એલ.ડી. ના વિદ્યાર્થીઓને ગિફ્ટ સિટી માટે રેડી-ટુ-વર્ક પ્રોફેશનલ્સ બનાવશે.

એક નવી પેઢીના નિર્માણનો પાયો

સરકાર દ્વારા એલ.ડી. એન્જિનિયરિંગ કોલેજને સ્પોર્ટ્સ અને રિસર્ચ માટે ફાળવવામાં આવેલા ₹152 કરોડ એ માત્ર ઈંટો, સિમેન્ટ કે કોમ્પ્યુટર્સની ખરીદી માટે અપાયેલું ભંડોળ નથી. આ એ બૌદ્ધિક મૂડી (Intellectual Capital) નું નિર્માણ છે, જે આવનારા 50 વર્ષો સુધી ગુજરાત અને ભારતની સેવા કરશે.

આજે દુનિયાને માત્ર મશીનોની જેમ કોડિંગ કરતા એન્જિનિયરોની જરૂર નથી. 21મી સદી એવા યુવાનો માંગે છે જેમના દિમાગમાં રિસર્ચની નવીનતા હોય, અને જેમના શરીરમાં રમતગમતના મેદાનની ખુમારી અને ખેલદિલી હોય.

આ ફાળવણીથી સાબિત થાય છે કે એલ.ડી. કોલેજ 75 વર્ષનો ભવ્ય ભૂતકાળ ધરાવતી હોવા છતાં, તે પોતાના ભવિષ્યને આકાર આપવા માટે સતત યુવાન અને આધુનિક બની રહી છે. જે વિદ્યાર્થીઓ આગામી વર્ષોમાં એલ.ડી. કોલેજમાં પ્રવેશ મેળવશે, તેમના માટે આ કેમ્પસ સિલિકોન વેલીની કોઈ આધુનિક યુનિવર્સિટીથી કમ નહીં હોય.