સમાજ માટે એક લાલ બત્તી સમાન ઘટના
ભારતીય સંસ્કૃતિમાં લગ્નને એક પવિત્ર બંધન માનવામાં આવે છે. બે પરિવારો અને બે અજાણી વ્યક્તિઓ જ્યારે એક પવિત્ર અગ્નિની સાક્ષીએ સાત ફેરા ફરે છે, ત્યારે તે આખી જિંદગી સાથ નિભાવવાના વચનો આપે છે. પરંતુ, આજના આધુનિક સમયમાં ઘણીવાર આ પવિત્ર સંબંધ ગણતરીના દિવસોમાં જ કોઈ નિર્દોષ યુવતી માટે મોતનો કૂવો બની જતો હોય છે. હાલમાં જ ગુજરાતના ગીર સોમનાથ જિલ્લાના ઉના તાલુકામાંથી એક અત્યંત હૃદયદ્રાવક અને કંપાવી મૂકે તેવી ઘટના સામે આવી છે, જેમાં લગ્નના 22 દિવસમાં પત્નીએ જીવન ટૂંકાવ્યું છે. આ ઘટનાએ સમગ્ર પંથકમાં અરેરાટી ફેલાવી દીધી છે અને સમાજની વિચારધારા પર અનેક ગંભીર સવાલો ઊભા કર્યા છે.
જ્યારે કોઈ દીકરી પોતાના પિતાનું આંગણું છોડીને સાસરે જાય છે, ત્યારે તેની આંખોમાં એક સુખી અને સમૃદ્ધ ભવિષ્યના અનેક સપનાઓ હોય છે. પરંતુ ઉનાના દાંડી ગામમાં બનેલી આ ઘટના દર્શાવે છે કે કેવી રીતે પતિનો શારીરિક અને માનસિક ત્રાસ એક યુવતીને આત્મહત્યા જેવા અત્યંત પીડાદાયક અને અંતિમ પગલાં તરફ ધકેલી શકે છે.
ઘટનાની વિગતવાર માહિતી: શું બન્યું હતું ઉનાના દાંડી ગામમાં?
પ્રાપ્ત અહેવાલો અને પોલીસ ફરિયાદ મુજબ, આ સમગ્ર કરુણ ઘટના ગીર સોમનાથ જિલ્લાના ઉના તાલુકાના દાંડી ગામની છે. ઉનાના દેલવાડા ગામના વતની મુકેશભાઈ કરશનભાઈ સોલંકીએ પોતાની મોટી દીકરી પ્રગનાના લગ્ન ખૂબ જ હર્ષોલ્લાસ અને સામાજિક રીતિ-રિવાજો મુજબ 22 ફેબ્રુઆરીના રોજ ઉનાના જ દાંડી ગામના રહેવાસી કમલેશભાઈ સામતભાઈ મજીઠીયા સાથે કરાવ્યા હતા.
લગ્નના શરૂઆતના દિવસો સામાન્ય રીતે કોઈપણ નવદંપતી માટે મધુર અને એકબીજાને સમજવાના હોય છે. પરંતુ પ્રગનાના નસીબમાં કંઈક અલગ જ લખાયેલું હતું. લગ્ન પછી તરત જ તેના પતિ કમલેશનું વર્તન બદલાવા લાગ્યું હતું. પોલીસ ફરિયાદમાં નોંધાયેલી વિગતો અનુસાર:
- માનસિક અને શારીરિક ત્રાસની શરૂઆત: લગ્નના થોડા જ દિવસોમાં કમલેશે પ્રગનાને નાની-નાની બાબતોમાં મેણાં-ટોણાં મારવાનું અને માનસિક ત્રાસ આપવાનું શરૂ કર્યું.
- ચારિત્ર્ય પર શંકા: સંબંધોમાં સૌથી મોટી તિરાડ ત્યારે પડે છે જ્યારે વિશ્વાસનો અભાવ હોય. કમલેશ પોતાની નવવિવાહિત પત્ની પર શંકા કરતો હતો અને ચારિત્ર્યને લઈને હીન કક્ષાના આક્ષેપો કરતો હતો.
- “તું મને ગમતી નથી”: કોઈપણ પત્ની માટે તેના પતિના મુખેથી આ શબ્દો સાંભળવા એ જીવતા જીવ મરવા સમાન હોય છે. કમલેશ અવારનવાર પ્રગનાને કહેતો કે “તું મને ગમતી નથી.” આ શબ્દોએ પ્રગનાના આત્મવિશ્વાસ અને માનસપટલ પર ગંભીર આઘાત પહોંચાડ્યો હતો.
દીકરીના લગ્ન બાદ પિતા મુકેશભાઈની તબિયત લથડતા, પ્રગના પોતાના પિયર દેલવાડા ખાતે પિતાની ખબર કાઢવા અને રોકાવા માટે આવી હતી. આ દરમિયાન ઘટનાના ત્રણ દિવસ પહેલાં તેનો પતિ કમલેશ ત્યાં આવ્યો હતો. તેણે પિયરમાં પણ પ્રગના સાથે ઉગ્ર બોલાચાલી અને ઝઘડો કર્યો હતો. ફરીથી એ જ શંકાઓ અને માનસિક ત્રાસનું પુનરાવર્તન થયું.
આ સતત ચાલતા ત્રાસ, અપમાન અને ભવિષ્યની ચિંતાથી હતાશ થઈને, પ્રગનાએ પોતાના પિયરમાં જ ગળે ફાંસો ખાઈને પોતાનું જીવન સમાપ્ત કરી લીધું. જ્યારે પરિવારજનોને આ વાતની જાણ થઈ, ત્યારે તેઓ તાત્કાલિક તેને હોસ્પિટલ લઈ ગયા, પરંતુ ફરજ પરના તબીબોએ તેને મૃત જાહેર કરી. પરિણામે, એક હસતો-રમતો પરિવાર શોકનાં સાગરમાં ગરકાવ થઈ ગયો અને એક એવો કિસ્સો નોંધાયો જ્યાં માત્ર લગ્નના 22 દિવસમાં પત્નીએ જીવન ટૂંકાવ્યું.
ઘટના બાદ મૃતક પ્રગનાના ભાઈએ પોતાના બનેવી કમલેશ મજીઠીયા વિરુદ્ધ ઉના પોલીસ મથકે દુષ્પ્રેરણા (આત્મહત્યા માટે મજબૂર કરવા) અને માનસિક-શારીરિક ત્રાસ અંગેની વિધિવત ફરિયાદ નોંધાવી છે. પોલીસે ગુનો નોંધીને આગળની સઘન તપાસ હાથ ધરી છે.
લગ્નજીવનના શરૂઆતના દિવસો અને માનસિક દબાણ
આપણે સૌ જાણીએ છીએ કે લગ્ન એ માત્ર બે વ્યક્તિઓનું જ નહીં, પરંતુ બે અલગ-અલગ પરિવેશ, માનસિકતા અને જીવનશૈલીનું મિલન છે. મનોવિજ્ઞાનીઓ (Psychologists) અને લગ્ન સલાહકારો (Marriage Counselors) ના મતે, લગ્ન પછીના પ્રથમ છ મહિના કોઈપણ દંપતી માટે સૌથી વધુ પડકારજનક હોય છે. ચાલો સમજીએ કે આ સમયગાળામાં એક યુવતીના મનમાં શું ચાલતું હોય છે અને શા માટે ઘરેલું હિંસા આટલી ઘાતક સાબિત થાય છે.
૧. કોગ્નિટિવ ડિસોનન્સ (Cognitive Dissonance) અને આઘાત
જ્યારે એક યુવતી લગ્ન કરીને જાય છે, ત્યારે તે પોતાના પાર્ટનર પાસે પ્રેમ, સુરક્ષા અને આદરની અપેક્ષા રાખે છે. પરંતુ જ્યારે તેને પ્રેમની જગ્યાએ નફરત (“તું મને ગમતી નથી”) અને આદરની જગ્યાએ ચારિત્ર્ય પર શંકા મળે છે, ત્યારે તેના મગજમાં ભયંકર કોગ્નિટિવ ડિસોનન્સ ઊભું થાય છે. વાસ્તવિકતા અને સપનાઓ વચ્ચેનો આ વિરોધાભાસ એટલો પીડાદાયક હોય છે કે યુવતી ગંભીર ડિપ્રેશનનો શિકાર બની જાય છે.
૨. સામાજિક પ્રતિષ્ઠાનો ભય (Fear of Social Stigma)
ભારતીય સમાજમાં આજે પણ છૂટાછેડા (Divorce) ને એક કલંક માનવામાં આવે છે. જ્યારે કોઈ યુવતીને લગ્નના ગણતરીના દિવસોમાં જ ખબર પડે છે કે તેનો પતિ તેને અપનાવવા તૈયાર નથી, ત્યારે તેના મનમાં સૌથી પહેલો વિચાર એ આવે છે કે “હવે સમાજ શું કહેશે?” દીકરીના મા-બાપની ઈજ્જત અને સમાજના ડરને કારણે યુવતીઓ પોતાના પર થતા અત્યાચાર વિશે ખુલીને વાત કરી શકતી નથી અને અંદરથી ઘૂંટાતી રહે છે.
૩. ‘આઈસોલેશન’ અથવા એકલતાની લાગણી
નવા ઘરમાં યુવતી પાસે એવો કોઈ અંગત વ્યક્તિ હોતો નથી જેની પાસે તે પોતાનું દુઃખ ઠાલવી શકે. જો પતિ જ વિલન બની જાય, તો યુવતી સંપૂર્ણપણે એકલી પડી જાય છે. આ આઈસોલેશન તેના માનસિક સ્વાસ્થ્યને ખતમ કરી નાખે છે. ઉનાના કિસ્સામાં, પતિની શંકાશીલ પ્રકૃતિએ પ્રગનાને એવી હદે લાચાર કરી દીધી કે તેને મૃત્યુ જ એકમાત્ર વિકલ્પ લાગ્યો.
આવા અત્યંત સંવેદનશીલ તબક્કે જ્યારે યોગ્ય માર્ગદર્શન કે કાઉન્સેલિંગ નથી મળતું, ત્યારે પરિણામ સ્વરૂપ એવા બનાવો બને છે જેમાં લગ્નના 22 દિવસમાં પત્નીએ જીવન ટૂંકાવ્યું હોય.
લગ્નસંબંધોમાં વહેલા ભંગાણના મુખ્ય કારણો (Root Causes of Early Marital Breakdown)
આધુનિક સમાજમાં લગ્નજીવનના શરૂઆતના વર્ષોમાં જ બ્રેકઅપ અથવા આત્મહત્યા જેવા કિસ્સાઓમાં ચિંતાજનક રીતે વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. સમાજશાસ્ત્રીઓ (Sociologists) આ પાછળ કેટલાક મુખ્ય કારણો દર્શાવે છે:
- પસંદગીનો અભાવ અથવા દબાણપૂર્વકના લગ્ન: ઘણીવાર યુવક કે યુવતીના મનમાં કોઈ અન્ય વ્યક્તિ હોય છે, પરંતુ પરિવારના દબાણ અથવા સામાજિક મજબૂરીના કારણે તેઓ લગ્ન માટે હા પાડી દે છે. લગ્ન પછી તેઓ પોતાના નવા પાર્ટનરને સ્વીકારી શકતા નથી અને પોતાનો બધો જ ગુસ્સો નિર્દોષ પાર્ટનર પર ઉતારે છે. કદાચ પતિ કમલેશના કિસ્સામાં પણ આવું જ કંઈક “તું મને ગમતી નથી” વાક્ય પાછળ છુપાયેલું હોઈ શકે છે.
- શંકાશીલ સ્વભાવ (Suspicious Nature): શંકા એ એક એવી ઉધઈ છે જે ગમે તેવા મજબૂત સંબંધને કોરી ખાય છે. સોશિયલ મીડિયાના આ યુગમાં, પાર્ટનરના ફોન ચેક કરવા, તેની ગત જિંદગી (Past life) વિશે સવાલો કરવા અને નાની બાબતોમાં તેના ચારિત્ર્ય પર આંગળી ઉઠાવવી એ એક માનસિક બીમારી (Paranoia) નું સ્વરૂપ લઈ ચૂક્યું છે.
- સહનશક્તિનો અભાવ (Lack of Tolerance): આજની પેઢીમાં સહનશક્તિ અને જતું કરવાની ભાવના ઘટી ગઈ છે. જો કે, ઘરેલું હિંસા કે ત્રાસ ક્યારેય સહન ન કરવો જોઈએ, પરંતુ વાતચીત દ્વારા સમસ્યાનો ઉકેલ લાવવાની જગ્યાએ સીધા જ હિંસક માર્ગો અપનાવવામાં આવે છે.
- ખોટી અપેક્ષાઓ (Unrealistic Expectations): ફિલ્મો અને સિરિયલો જોઈને લગ્નજીવન વિશે બાંધેલી કાલ્પનિક અપેક્ષાઓ જ્યારે વાસ્તવિક જીવનની જવાબદારીઓ સાથે અથડાય છે, ત્યારે હતાશા જન્મે છે.
એબ્યુઝિવ પાર્ટનરને કેવી રીતે ઓળખવો? (Red Flags to Identify an Abusive Partner)
લગ્ન પહેલા અથવા સગાઈના સમયગાળા દરમિયાન કેટલીક એવી વર્તણૂકો હોય છે, જેને ઓળખીને યુવતીઓ ભવિષ્યના મોટા ખતરાથી બચી શકે છે. આ ‘રેડ ફ્લેગ્સ’ ને ક્યારેય અવગણવા જોઈએ નહીં:
- અતિશય પઝેસિવનેસ (Over-possessiveness): જો તમારો પાર્ટનર તમારી દરેક ગતિવિધિ પર નજર રાખતો હોય, તમે કોની સાથે વાત કરો છો તેના પર નિયંત્રણ લાદતો હોય, તો તે પ્રેમ નહીં પણ માનસિક બીમારી છે.
- અપમાનજનક ભાષાનો પ્રયોગ: ગુસ્સામાં વારંવાર ગાળો બોલવી, તમારા દેખાવ (Look), પરિવાર કે આર્થિક સ્થિતિ પર હીન કક્ષાની ટિપ્પણી કરવી.
- નિર્ણય લેવામાં ભાગીદારી ન આપવી: તમારા મંતવ્યોને કચડી નાખવા અને હંમેશા “હું કહું તેમ જ થવું જોઈએ” તેવો આગ્રહ રાખવો.
- મારપીટ કે શારીરિક હિંસાની ધમકી: નાની વાતમાં વસ્તુઓ ફેંકવી, હાથ ઉપાડવો કે ડરાવવા-ધમકાવવા. (યાદ રાખો, શારીરિક હિંસા ક્યારેય ‘ભૂલથી’ થતી નથી, તે એક પેટર્ન છે).
- તમારા પરિવાર અને મિત્રોથી દૂર કરવા: એબ્યુઝર હંમેશા એવો પ્રયાસ કરે છે કે પીડિત વ્યક્તિ પોતાના સપોર્ટ સિસ્ટમ (મા-બાપ, મિત્રો) થી કપાઈ જાય, જેથી તે લાચાર બની રહે.
જ્યારે આવા લક્ષણો દેખાય, ત્યારે પરિવારજનોએ દીકરીને સમજાવવાને બદલે સગાઈ કે સંબંધ તોડી નાખવાની હિંમત દાખવવી જોઈએ.
સમાજની રૂઢિચુસ્ત વિચારધારા: “થોડું સહન કરી લે, બધું ઠીક થઈ જશે”
ઉનાની આ કરુણ ઘટના આપણને સમાજની એક અત્યંત કડવી વાસ્તવિકતા તરફ આંગળી ચિંધે છે. જ્યારે કોઈ દીકરી પોતાના પિયરમાં આવીને સાસરિયાના ત્રાસની કે પતિના ખરાબ વર્તનની ફરિયાદ કરે છે, ત્યારે મોટાભાગના કિસ્સાઓમાં પરિવારજનોનો પ્રથમ પ્રતિભાવ શું હોય છે?
“દીકરી, નવું ઘર છે, સમય લાગશે.” “થોડું સહન કરતા શીખ.” “પતિનો ગુસ્સો થોડા દિવસોમાં શાંત થઈ જશે, તારે જ સમાધાન કરવું પડશે.”
આ રૂઢિચુસ્ત સલાહ ઘણીવાર દીકરીઓ માટે જીવલેણ સાબિત થાય છે. દીકરીને એમ લાગે છે કે હવે પિયરના દરવાજા પણ તેના માટે બંધ થઈ ગયા છે. માતા-પિતાએ એ સમજવાની જરૂર છે કે માનસિક અને શારીરિક હિંસા ક્યારેય “સમય જતાં” ઠીક થતી નથી, તે સમય સાથે વધુ ખરાબ થાય છે. જો મુકેશભાઈ (પ્રગનાના પિતા) કે અન્ય કોઈ પરિવારે દીકરીની પીડાને ગંભીરતાથી ન લીધી હોત, તો કદાચ પરિણામ કંઈક અલગ હોત. પરંતુ અહીં પતિએ પિયરમાં આવીને પણ ત્રાસ આપવાનું ચાલુ રાખ્યું, જે દર્શાવે છે કે ગુનેગારને કાયદા કે સમાજનો કોઈ જ ડર ન હતો.
આવા કિસ્સાઓ અટકાવવા માટે પરિવારોએ દીકરીને એવો મજબૂત વિશ્વાસ અપાવવો જોઈએ કે “લગ્ન તૂટશે તો ચાલશે, પણ તારો જીવ વધુ કિંમતી છે. અમે હંમેશા તારી સાથે ઊભા છીએ.” જ્યારે દીકરીને આ સુરક્ષા કવચ મળે છે, ત્યારે તે ક્યારેય એવું પગલું નથી ભરતી જ્યાં નોંધાય કે પતિના ત્રાસથી માત્ર લગ્નના 22 દિવસમાં પત્નીએ જીવન ટૂંકાવ્યું.
મહિલા સુરક્ષા અને ઘરેલું હિંસા સામે ભારતીય કાયદાકીય જોગવાઈઓ (Legal Framework & Rights)
જ્યારે કોઈ મહિલા પર સાસરીમાં અત્યાચાર થાય છે, ત્યારે ભારતીય કાયદા પ્રણાલીમાં તેને રક્ષણ આપવા અને ગુનેગારોને કડક સજા આપવા માટે અનેક કડક કાયદાઓ અસ્તિત્વમાં છે. ઉના કેસમાં પણ ભાઈ દ્વારા નોંધાવવામાં આવેલી ફરિયાદના આધારે પોલીસ આ કાયદાઓ હેઠળ કાર્યવાહી કરી શકે છે:
૧. ભારતીય ન્યાય સંહિતા (BNS) / અગાઉનો IPC નો કાયદો 498A (ક્રૂરતા – Cruelty):
આ કલમ હેઠળ જો પતિ અથવા સાસરિયાઓ પરિણીત મહિલા પ્રત્યે એવી કોઈ ક્રૂરતા આચરે છે જેનાથી તે આત્મહત્યા કરવા પ્રેરાય અથવા તેના જીવન, અંગ કે સ્વાસ્થ્ય (માનસિક કે શારીરિક) ને ગંભીર નુકસાન પહોંચે, તો ગુનેગારોને 3 વર્ષ સુધીની કેદ અને દંડની સજા થઈ શકે છે. માનસિક ત્રાસ, શંકા કરવી અને સતત અપમાનિત કરવું પણ આ કલમ હેઠળ ગુનો બને છે.
૨. આત્મહત્યા માટે દુષ્પ્રેરણા (Abetment to Suicide):
જ્યારે કોઈ વ્યક્તિના સતત અને અસહ્ય ત્રાસથી કંટાળીને બીજી વ્યક્તિ આત્મહત્યા કરવા મજબૂર બને છે, ત્યારે ઉશ્કેરણી કરનાર કે ત્રાસ આપનાર સામે આત્મહત્યાના દુષ્પ્રેરણાનો ગુનો (BNS / IPC 306) નોંધવામાં આવે છે. આ એક અત્યંત ગંભીર અને નોન-બેલેબલ (Non-bailable) ગુનો છે, જેમાં 10 વર્ષ સુધીની કેદની જોગવાઈ છે. કમલેશ મજીઠીયા વિરુદ્ધ આ જ ગંભીર કલમો હેઠળ પોલીસ કાર્યવાહી આગળ ધપાવશે.
૩. ઘરેલું હિંસાથી મહિલાઓનું સંરક્ષણ અધિનિયમ, ૨૦૦૫ (PWDVA, 2005):
આ કાયદો મહિલાઓને તેમના સાસરીના ઘરમાં (Shared Household) સુરક્ષિત રહેવાનો, શારીરિક, માનસિક, આર્થિક કે જાતીય હિંસા સામે રક્ષણ મેળવવાનો અને ભરણપોષણ (Maintenance) મેળવવાનો સિવિલ અધિકાર પ્રદાન કરે છે. કોઈ પણ મહિલા પ્રોટેક્શન ઓફિસર (PO) અથવા સીધી મેજિસ્ટ્રેટ કોર્ટનો સંપર્ક કરીને આ કાયદા હેઠળ રક્ષણ મેળવી શકે છે.
૪. દહેજ મૃત્યુ (Dowry Death):
જોકે આ કિસ્સામાં પ્રાથમિક રીતે દહેજની માંગણીનો ઉલ્લેખ નથી, પરંતુ જો લગ્નના 7 વર્ષની અંદર કોઈ મહિલાનું અકુદરતી સંજોગોમાં (જેમ કે ફાંસો ખાઈને, દાઝી જવાથી) મૃત્યુ થાય અને તે પહેલાં દહેજ માટે ત્રાસ અપાયો હોવાનું સાબિત થાય, તો તેને ડાઉરી ડેથ ગણવામાં આવે છે, જેમાં આજીવન કેદ સુધીની સજાની જોગવાઈ છે.
કાયદાની આંખે આવા ગુનેગારો ક્યારેય બચી શકતા નથી, પરંતુ કાયદો હંમેશા ઘટના બન્યા પછી સક્રિય થાય છે. તેથી, મહિલાઓએ અને તેમના પરિવારોએ કાયદાકીય મદદ લેવામાં મોડું ન કરવું જોઈએ.
નિષ્ણાત સલાહ: પ્રી-મેરિટલ કાઉન્સેલિંગની અનિવાર્યતા (The Need for Pre-Marital Counseling)
આજના ઝડપી યુગમાં, લગ્નનો નિર્ણય માત્ર બે પરિવારોની આર્થિક કે સામાજિક સ્થિતિ જોઈને લેવાને બદલે, બે યુવા મનોની સંગતતા (Compatibility) ચકાસીને લેવો જોઈએ. સાયકિયાટ્રિસ્ટ્સ (Psychiatrists) ભારપૂર્વક ભલામણ કરે છે કે દરેક યુગલે લગ્ન પહેલા ‘પ્રી-મેરિટલ કાઉન્સેલિંગ’ લેવું જોઈએ.
- આ કાઉન્સેલિંગમાં શું થાય છે? નિષ્ણાત કાઉન્સેલર બંને પક્ષોના મંતવ્યો, જીવનશૈલી, આર્થિક અપેક્ષાઓ, ગુસ્સા પર નિયંત્રણ (Anger Management) અને ભવિષ્યના લક્ષ્યો વિશે ચર્ચા કરે છે.
- ફાયદા: આનાથી વ્યક્તિની છુપી માનસિક બીમારીઓ, શંકાશીલ સ્વભાવ અથવા હિંસક વલણ પહેલેથી જ પકડી શકાય છે. જો કોઈ ખામી દેખાય, તો લગ્નનો નિર્ણય પડતો મૂકી શકાય છે અને ભવિષ્યની મોટી દુર્ઘટનાઓ ટાળી શકાય છે.
પીડિત મહિલાઓ માટે ઇમરજન્સી હેલ્પલાઇન અને સપોર્ટ સિસ્ટમ (Emergency Helplines in Gujarat)
જો તમે અથવા તમારી આસપાસની કોઈ મહિલા ઘરેલું હિંસા કે માનસિક ત્રાસનો સામનો કરી રહી છે, તો મૌન રહેવાને બદલે તરત જ નીચે દર્શાવેલ સરકારી હેલ્પલાઇન અને સહાયક સંસ્થાઓનો સંપર્ક કરો:
- 181 અભયમ મહિલા હેલ્પલાઇન (181 Abhayam Women Helpline): ગુજરાત સરકાર દ્વારા ચલાવવામાં આવતી આ હેલ્પલાઇન 24×7 કાર્યરત છે. ઘરેલું હિંસા, છેડતી કે માનસિક ત્રાસના કિસ્સામાં 181 પર કોલ કરવાથી ગણતરીની મિનિટોમાં રેસ્ક્યુ વાન (પોલીસ અને કાઉન્સેલર સાથે) મહિલાની મદદ માટે પહોંચી જાય છે.
- 112 ઇમરજન્સી રિસ્પોન્સ સપોર્ટ સિસ્ટમ (ERSS): કોઈપણ ઈમરજન્સી સ્થિતિમાં (પોલીસ, ફાયર, એમ્બ્યુલન્સ) 112 પર ડાયલ કરો.
- રાષ્ટ્રીય મહિલા આયોગ (NCW – National Commission for Women): રાષ્ટ્રીય સ્તરે મહિલાઓના અધિકારો માટે કામ કરતી આ સંસ્થામાં ઓનલાઇન ફરિયાદ નોંધાવી શકાય છે (ncw.nic.in).
- સ્થાનિક પોલીસ અને મહિલા સુરક્ષા સેલ: દરેક જિલ્લામાં સ્પેશિયલ ‘મહિલા પોલીસ સ્ટેશન’ અને ‘વુમન કાઉન્સેલિંગ સેન્ટર’ કાર્યરત હોય છે, જે પીડિત મહિલાને કાનૂની અને કૌટુંબિક માર્ગદર્શન પૂરું પાડે છે.
યાદ રાખો, સહન કરવું એ બહાદુરી નથી, પરંતુ અત્યાચાર સામે અવાજ ઉઠાવવો એ સાચી બહાદુરી છે. આત્મહત્યા ક્યારેય કોઈ સમસ્યાનો ઉકેલ હોઈ શકે નહીં.
એક જાગૃત સમાજ જ રોકી શકશે આવા બનાવો
ઉનાના દાંડી ગામની ઘટના માત્ર એક સમાચાર નથી, તે આપણા સમાજના કડવા સત્યનો અરીસો છે. ગીર સોમનાથમાં બનેલી આ ઘટના જ્યાં લગ્નના 22 દિવસમાં પત્નીએ જીવન ટૂંકાવ્યું, તે આપણને વિચારવા મજબૂર કરે છે કે આપણે દીકરીઓને ભણાવી-ગણાવીને મોટી તો કરી રહ્યા છીએ, પરંતુ શું આપણે તેમને એટલા આત્મનિર્ભર અને મજબૂત બનાવી રહ્યા છીએ કે તેઓ કોઈના ત્રાસ સામે ઝૂકવાને બદલે તેનો સામનો કરી શકે?
જવાબદારી માત્ર કાયદા કે પોલીસની નથી, પરંતુ સમાજના દરેક નાગરિક, માતા-પિતા અને મિત્રોની છે. પરિવારોએ દીકરીઓ સાથે સંવાદ (Communication) ખુલ્લો રાખવો પડશે. દીકરીઓને સમજાવવું પડશે કે જીવન બહુ અમૂલ્ય છે અને કોઈ એક વ્યક્તિના ખરાબ વર્તન કે ત્રાસથી હારીને તેને સમાપ્ત કરી દેવું એ કોઈ ઉકેલ નથી. જો સંબંધોમાં ઝેર ભળી ગયું હોય, તો કાયદાકીય માર્ગે તે સંબંધોનો અંત લાવવો બહેતર છે, નહિ કે પોતાના જીવનનો.
ભાવેશ CTC News ના ફાઉન્ડર અને ઓનર છે. તેઓ એક પ્રતિભાશાળી અભિનેતા (Actor) હોવાની સાથે ડિજિટલ મીડિયાના નિષ્ણાત પણ છે. અભિનય ક્ષેત્રે સક્રિય હોવા છતાં, પત્રકારત્વ દ્વારા લોકો સુધી સાચી અને સચોટ માહિતી પહોંચાડવી એ તેમનું મુખ્ય લક્ષ્ય છે. ટેકનોલોજી, કલા અને સમાચારના સમન્વય દ્વારા તેઓ CTC News ને નવી ઊંચાઈએ લઈ જઈ રહ્યા છે