સોના-ચાંદીના ભાવમાં કડાકો! ખરીદી માટે સોનેરી તક
ગુજરાતીઓ માટે સોનું એ માત્ર શણગારની વસ્તુ નથી, પરંતુ તે ‘આપત્તિ સમયનો સાથી’ અને ‘શુભ પ્રસંગોની શાન’ છે. છેલ્લા કેટલાય સમયથી આસમાને પહોંચેલા સોનાના ભાવે મધ્યમ વર્ગની ચિંતા વધારી દીધી હતી. પરંતુ આજે સવારે સોના અને ચાંદીના ભાવમાં આવેલા અચાનક અને મોટા ઘટાડાએ ગ્રાહકોને મોટી રાહત આપી છે. જો તમે પણ લગ્ન પ્રસંગ માટે અથવા રોકાણના હેતુથી સોનું ખરીદવાનું વિચારી રહ્યા હોવ, તો આ સમાચાર તમારા માટે અત્યંત મહત્વના છે.
આજના આ વિશેષ અહેવાલમાં આપણે જાણીશું કે ગુજરાતના મુખ્ય શહેરોમાં સોના-ચાંદીના ભાવ શું છે, ભાવ ઘટવા પાછળના કારણો કયા છે, અને શું આ ખરીદી કરવાનો યોગ્ય સમય છે કે હજુ રાહ જોવી જોઈએ?
૧. આજની બજાર સ્થિતિ: સોના-ચાંદીમાં મોટું ગાબડું
આજે સવારે બુલિયન માર્કેટ (Bullion Market) ખુલતાની સાથે જ સોના અને ચાંદીના ભાવમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં આવેલી નરમાશની સીધી અસર ભારતીય બજારો અને ખાસ કરીને ગુજરાતના ઝવેરી બજારો પર જોવા મળી રહી છે.
- સોનું (Gold): પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ સોનાના ભાવમાં મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે. ૨૪ કેરેટ અને ૨૨ કેરેટ બંને પ્રકારના સોનામાં ભાવ ઘટ્યા છે.
- ચાંદી (Silver): ચાંદીના ભાવમાં પણ કિલો દીઠ મોટો કડાકો બોલ્યો છે, જે ઉદ્યોગો અને સામાન્ય ગ્રાહકો બંને માટે રાહતરૂપ છે.
આ ઘટાડો છેલ્લા કેટલાક અઠવાડિયાનો સૌથી મોટો એક દિવસીય ઘટાડો માનવામાં આવી રહ્યો છે. જ્વેલર્સના મતે, ભાવ ઘટવાને કારણે શો-રૂમમાં ગ્રાહકોની ભીડ વધવાની શક્યતા છે.
૨. ગુજરાતના મુખ્ય શહેરોમાં આજના ભાવ (City-wise Rates)
ગુજરાત એ સોના-ચાંદીના વેપારનું હબ માનવામાં આવે છે. અમદાવાદ, સુરત, રાજકોટ અને વડોદરા જેવા શહેરોમાં સોનાના ભાવમાં સામાન્ય તફાવત જોવા મળતો હોય છે. (નોંધ: નીચે આપેલા ભાવ સૂચક છે અને બજારની વધઘટ પર આધારિત હોઈ શકે છે. આ ભાવમાં જીએસટી (GST) અને મેકિંગ ચાર્જ સામેલ નથી).
અમદાવાદ (Ahmedabad Gold Rate)
અમદાવાદના માણેકચોક અને સી.જી. રોડ પરના જ્વેલર્સના જણાવ્યા મુજબ, આજે સોનાના ભાવમાં નરમાશ છે.
- ૨૪ કેરેટ (૧૦ ગ્રામ): ભાવમાં અંદાજે ₹___ નો ઘટાડો.
- ૨૨ કેરેટ (૧૦ ગ્રામ): જે સામાન્ય રીતે દાગીના બનાવવા વપરાય છે, તેના ભાવમાં પણ રાહત છે.
- ચાંદી (૧ કિલો): ઔદ્યોગિક માંગ ઘટતા ભાવ નીચે આવ્યા છે.
સુરત (Surat Gold Rate)
ડાયમંડ સિટી સુરતમાં પણ સોનાના ભાવ ગગડ્યા છે. વરાછા અને ઘોડદોડ રોડના જ્વેલર્સમાં આજે સવારથી જ પૂછપરછ વધી છે.
- સુરતમાં સોનાના ભાવ અમદાવાદની સમકક્ષ જ છે, પરંતુ ડાયમંડ જ્વેલરીમાં ખાસ ડિસ્કાઉન્ટની શક્યતાઓ છે.
રાજકોટ (Rajkot Gold Rate)
સોનાના દાગીનાના ઉત્પાદન માટે વિશ્વભરમાં પ્રખ્યાત રાજકોટમાં સોનાના ભાવ ઘટતા સોની વેપારીઓમાં મિશ્ર પ્રતિસાદ છે.
- રાજકોટમાં ૨૨ કેરેટ સોનાની માંગ સૌથી વધુ રહેતી હોય છે, જેના ભાવમાં આજે ઘટાડો નોંધાયો છે.
વડોદરા (Vadodara Gold Rate)
વડોદરાના અલકાપુરી અને માંડવી વિસ્તારમાં પણ સોનાના ભાવમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.
૩. ભાવ ઘટવા પાછળના ૫ મુખ્ય કારણો (Reasons Behind the Price Drop)
સોનાના ભાવ કોઈ એક કારણસર નથી ઘટતા. તેની પાછળ આંતરરાષ્ટ્રીય અને સ્થાનિક પરિબળો જવાબદાર હોય છે. આજે ભાવ ઘટવા પાછળના મુખ્ય કારણો નીચે મુજબ છે:
- અમેરિકન ફેડરલ રિઝર્વના સંકેત: અમેરિકાની મધ્યસ્થ બેંક (Federal Reserve) દ્વારા વ્યાજદરમાં ફેરફાર અથવા ફુગાવાને લઈને કરવામાં આવેલી જાહેરાતોની સીધી અસર સોના પર પડે છે. જો ડોલર મજબૂત થાય, તો સોનાના ભાવ ઘટે છે. આજે ડોલર ઇન્ડેક્સમાં સુધારો જોવા મળ્યો છે, જેથી સોનું સસ્તું થયું છે.
- આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં વેચવાલી: ગ્લોબલ માર્કેટમાં મોટા રોકાણકારોએ પ્રોફિટ બુકિંગ (નફો વસૂલવો) શરૂ કર્યું છે, જેના કારણે સોનાના ભાવ પર દબાણ આવ્યું છે.
- લગ્નસરાની સિઝન પહેલાં કરેક્શન: ભારતમાં લગ્નસરાની ધૂમ ખરીદી શરૂ થાય તે પહેલાં ઘણીવાર બજારમાં ‘કરેક્શન’ (ભાવમાં ઘટાડો) જોવા મળતું હોય છે. માંગ અને પુરવઠાના નિયમ મુજબ હાલ બજારમાં થોડી શાંતિ હોવાથી ભાવ ઘટ્યા છે.
- આયાત ડ્યુટી (Import Duty) ની ચર્ચા: બજેટ નજીક આવી રહ્યું હોવાથી, સરકાર સોના પરની ઈમ્પોર્ટ ડ્યુટીમાં ઘટાડો કરશે તેવી અટકળોને કારણે પણ બજારમાં ભાવ તૂટ્યા છે.
- જીઓ-પોલિટિકલ તણાવમાં ઘટાડો: જ્યારે વિશ્વમાં યુદ્ધ કે તણાવ હોય ત્યારે સોનાના ભાવ વધે છે (કારણ કે તેને સેફ હેવન માનવામાં આવે છે). પરંતુ હાલમાં કોઈ મોટા તણાવના સમાચાર ન હોવાથી રોકાણકારો જોખમી એસેટ્સ (જેમ કે શેરબજાર) તરફ વળ્યા છે.
૪. ૨૪ કેરેટ અને ૨૨ કેરેટ વચ્ચે શું તફાવત? (Know Your Gold)
ઘણા ગ્રાહકો ભાવ સાંભળીને મૂંઝવણમાં મુકાઈ જાય છે કે ૨૪ કેરેટ લેવું કે ૨૨ કેરેટ? ચાલો સરળ ભાષામાં સમજીએ:
- ૨૪ કેરેટ (24K Gold):
- આ ૯૯.૯% શુદ્ધ સોનું છે.
- તે ખૂબ જ નરમ હોય છે.
- ઉપયોગ: આના દાગીના બનાવી શકાતા નથી કારણ કે તે આકાર જાળવી શકતું નથી. આનો ઉપયોગ સિક્કા (Coins) કે લગડી (Bars) ખરીદવા અને રોકાણ માટે જ થાય છે.
- ૨૨ કેરેટ (22K Gold):
- આમાં ૯૧.૬% સોનું અને બાકીના ભાગમાં તાંબુ, જસત કે નિકલ જેવી અન્ય ધાતુઓ ભેળવવામાં આવે છે.
- આ મિશ્રણને કારણે સોનું સખત બને છે.
- ઉપયોગ: તમારા ગળાનો હાર, વીંટી, બંગડી કે અન્ય કોઈપણ દાગીના માત્ર ૨૨ કેરેટ (કે ૧૮ કેરેટ) સોનામાંથી જ બને છે.
- ૧૮ કેરેટ (18K Gold):
- આમાં ૭૫% સોનું અને ૨૫% અન્ય ધાતુ હોય છે.
- હીરા જડેલા (Diamond Studded) દાગીના માટે ૧૮ કેરેટ સોનું વપરાય છે કારણ કે તે હીરાને મજબૂતીથી પકડી રાખે છે.
ટીપ: જો તમે રોકાણ માટે સોનું લો છો તો ૨૪ કેરેટ લો, અને પહેરવા માટે લો છો તો ૨૨ કેરેટના ભાવ તપાસો.
૫. સોનું ખરીદતા પહેલા આટલું ખાસ તપાસો (Buying Guide)
આજે ભાવ ઘટ્યા છે એટલે તમે સોનીની દુકાને દોડી જાઓ તે પહેલાં, છેતરાઈ ન જાઓ તે માટે નીચેની બાબતોનું ધ્યાન રાખવું અનિવાર્ય છે:
(A) હોલમાર્ક (BIS Hallmark)
ભારત સરકારે સોનાની શુદ્ધતા માટે હોલમાર્કિંગ ફરજિયાત બનાવ્યું છે. દાગીના ખરીદતી વખતે બિલોરી કાચથી દાગીના પર BIS નો લોગો, શુદ્ધતા ગ્રેડ (જેમ કે 22K916) અને ૬ અંકનો HUID કોડ ચેક કરો. હોલમાર્ક વગરનું સોનું ખરીદવું એટલે નુકસાનને નોતરું આપવું.
(B) મેકિંગ ચાર્જ (Making Charges)
સોનાના ભાવ ઉપરાંત તમારે દાગીનાની ઘડામણ (Making Charge) ચૂકવવી પડે છે. ભાવ ઘટ્યા હોય ત્યારે જ્વેલર્સ ઘણીવાર મેકિંગ ચાર્જ વધારી દેતા હોય છે. અલગ-અલગ દુકાનોમાં મેકિંગ ચાર્જની સરખામણી કરો અને જ્યાં વ્યાજબી લાગે ત્યાંથી જ ખરીદી કરો. ઘણીવાર તહેવારોમાં મેકિંગ ચાર્જ પર ડિસ્કાઉન્ટ પણ મળતું હોય છે.
(C) વજનમાં કાપ (Wastage)
ઘણા જૂના જ્વેલર્સ હજુ પણ વજનમાં કાપ કે ઘટ ગણે છે. હવે આધુનિક સિસ્ટમમાં માત્ર મેકિંગ ચાર્જ હોય છે. ખાતરી કરો કે તમે જે સોનાના પૈસા આપો છો તેટલું જ સોનું તમારા દાગીનામાં છે.
(D) પાકું બિલ (GST Bill)
થોડા પૈસા બચાવવા માટે કાચા બિલ પર સોનું ન ખરીદો. ૩% GST ભરીને પાકું બિલ લેવાથી ભવિષ્યમાં જ્યારે તમે તે સોનું વેચવા કે બદલવા જશો ત્યારે તમને પૂરતા ભાવ મળશે અને કાયદાકીય સુરક્ષા પણ રહેશે.
૬. શું આ રોકાણ કરવાનો યોગ્ય સમય છે? (Investment Advice)
બજાર નિષ્ણાતોના મતે, આજના ઘટાડાને એક તક તરીકે જોવી જોઈએ.
“સોનામાં ઘટાડે ખરીદી (Buy on Dips) ની રણનીતિ હંમેશા ફાયદાકારક રહી છે. જે લોકો લગ્ન માટે ખરીદી કરવાનું વિચારી રહ્યા હતા તેમના માટે આ શ્રેષ્ઠ સમય છે. લાંબા ગાળાના રોકાણકારોએ પણ પોર્ટફોલિયોમાં સોનું ઉમેરવું જોઈએ.” — કમલેશ શાહ, બુલિયન માર્કેટ એનાલિસ્ટ.
જો તમે ફિઝિકલ ગોલ્ડ (દાગીના) સાચવવાની ઝંઝટમાં પડવા નથી માંગતા, તો નીચેના વિકલ્પો પણ વિચારી શકો છો:
- Sovereign Gold Bond (SGB): સરકાર દ્વારા બહાર પાડવામાં આવતા ગોલ્ડ બોન્ડ સૌથી સુરક્ષિત છે. તેમાં મેકિંગ ચાર્જ નથી લાગતો, જીએસટી નથી લાગતો અને ઉપરથી વાર્ષિક ૨.૫% વ્યાજ મળે છે.
- Digital Gold: ફોનપે, પેટીએમ કે ગૂગલ પે જેવી એપ્સ દ્વારા તમે ૧ રૂપિયાનું સોનું પણ ખરીદી શકો છો.
- Gold ETFs: શેરબજારમાં ટ્રેડિંગ કરતા લોકો માટે ગોલ્ડ ઈટીએફ એક સારો વિકલ્પ છે.
૭. ચાંદીમાં પણ કડાકો: ઉદ્યોગોને રાહત
સોનાની સાથે ચાંદીના ભાવમાં પણ મોટો ઘટાડો થયો છે. ચાંદીનો ઉપયોગ હવે માત્ર પાયલ કે વાસણો પૂરતો મર્યાદિત નથી રહ્યો. ઇલેક્ટ્રિક વ્હીકલ (EV), સોલર પેનલ અને મોબાઈલ ઇન્ડસ્ટ્રીમાં ચાંદીની જબરદસ્ત માંગ છે.
આજે ચાંદીના ભાવ ઘટતા મધ્યમ વર્ગ માટે ભેટ-સોગાદ આપવા માટે ચાંદીની વસ્તુઓ ખરીદવી સસ્તી પડશે. સાથે જ, ઔદ્યોગિક એકમોને કાચો માલ સસ્તો પડતા ઉત્પાદન ખર્ચમાં ઘટાડો થશે.
૮. લગ્નસરા અને તહેવારો પર અસર
ગુજરાતમાં હવે લગ્નસરાની મોસમ પૂરબહારમાં ખીલશે. સામાન્ય રીતે લગ્નની સીઝન શરૂ થાય ત્યારે માંગ વધવાને કારણે ભાવ વધતા હોય છે. પરંતુ સીઝન શરૂ થતા પહેલા જ ભાવ ઘટતા પરિવારોમાં ખુશીનો માહોલ છે.
- જે માતા-પિતાએ દીકરીના લગ્ન માટે દાગીના બનાવવાનું બાકી રાખ્યું હતું, તેઓ હવે બજેટમાં વધુ સોનું ખરીદી શકશે.
- જ્વેલર્સ અપેક્ષા રાખી રહ્યા છે કે આ ભાવ ઘટાડાને કારણે આગામી વીકએન્ડમાં (શનિ-રવિ) બજારમાં રેકોર્ડબ્રેક ભીડ જોવા મળશે.
૯. ભવિષ્યનો અંદાજ: ભાવ હજુ ઘટશે કે વધશે?
આ સવાલ દરેકના મનમાં હોય છે. જ્યોતિષીઓ અને આર્થિક નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે:
- ટૂંકા ગાળામાં ભાવમાં હજુ પણ થોડી વધઘટ (Volatality) જોવા મળી શકે છે.
- જોકે, દિવાળી સુધીમાં અથવા વર્ષના અંત સુધીમાં સોનાના ભાવ ફરીથી નવી ઊંચાઈએ પહોંચી શકે છે.
- ઐતિહાસિક ડેટા દર્શાવે છે કે સોનું લાંબા ગાળે હંમેશા પોઝિટિવ રિટર્ન આપે છે. તેથી ભાવ ઘટે ત્યારે ખરીદી લેવું એ શાણપણ છે.