સરકારી નોકરીના નામે કરોડોનો સ્કેમ, EDએ ગુજરાત સહિત 6 રાજ્યોના 15 શહેરમાં દરોડા

ED Raid Gujarat News: ભારતમાં સરકારી નોકરી મેળવવાની ઘેલછા કેટલી હદે છે, તેનો ફાયદો ઉઠાવીને ઠગ ટોળકીઓ હવે કરોડો રૂપિયાના કૌભાંડો આચરી રહી છે. તાજેતરમાં એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ (ED) એ દેશભરમાં એક મોટું સર્ચ ઓપરેશન હાથ ધરીને સરકારી નોકરીના નામે ચાલતા એક આંતરરાજ્ય કૌભાંડનો પર્દાફાશ કર્યો છે. ગુજરાતના અમદાવાદ અને સુરત સહિત દેશના 6 રાજ્યોના 15 શહેરોમાં એકસાથે દરોડા પાડીને EDએ સ્કેમર્સની ઉંઘ હરામ કરી દીધી છે.

આ બ્લોગમાં આપણે જાણીશું કે આ સ્કેમ કેવી રીતે આચરવામાં આવતું હતું, કયા રાજ્યોમાં દરોડા પડ્યા અને સામાન્ય માણસે આવી છેતરપિંડીથી કેવી રીતે બચવું જોઈએ.

૧. ઓપરેશનનો ચિતાર: EDના દરોડાની વિગત

એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ (ED) ને લાંબા સમયથી બાતમી મળી રહી હતી કે એક એવું નેટવર્ક સક્રિય છે જે રેલવે, બેંકિંગ અને અન્ય સરકારી વિભાગોમાં નોકરી અપાવવાના બહાને બેરોજગાર યુવાનો પાસેથી કરોડો રૂપિયા પડાવી રહ્યું છે.

• ક્યાં પડ્યા દરોડા? ગુજરાત (અમદાવાદ, સુરત), મહારાષ્ટ્ર, ઉત્તર પ્રદેશ, બિહાર, હરિયાણા અને દિલ્હી.
• ટાર્ગેટ કોણ હતું? આ દરોડા મુખ્યત્વે એવા એજન્ટો અને વચેટિયાઓના ઘરે પાડવામાં આવ્યા હતા જેઓ પોતે ઉચ્ચ અધિકારીઓ સાથે સંપર્ક હોવાનો દાવો કરતા હતા.
• શું જપ્ત થયું? દરોડા દરમિયાન કરોડો રૂપિયાની રોકડ, વાંધાજનક દસ્તાવેજો, નકલી નિમણૂક પત્રો (Fake Appointment Letters) અને મોટી સંખ્યામાં ડિજિટલ પુરાવા જપ્ત કરવામાં આવ્યા છે.

૨. કેવી રીતે ચાલતું હતું આ કરોડોનું સ્કેમ? (Modus Operandi)

આ ઠગ ટોળકી ખૂબ જ વ્યવસ્થિત રીતે (Professional way) કામ કરતી હતી જેથી કોઈને શંકા ન જાય. તેમની કાર્યપદ્ધતિ કંઈક આ પ્રકારની હતી:

1. નિશાન બનાવવું: સોશિયલ મીડિયા અથવા લોકલ એજન્ટો દ્વારા એવા યુવાનોની યાદી મેળવવામાં આવતી જેઓ સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓની તૈયારી કરતા હોય.
2. ખોટો વિશ્વાસ અપાવવો: ઠગો પોતાને મંત્રાલયના સચિવો અથવા મોટા અધિકારીઓના ખાસ માણસો તરીકે ઓળખાવતા. તેઓ ખાતરી આપતા કે “પરીક્ષા તો માત્ર ફોર્માલિટી છે, તમારું સિલેક્શન ડાયરેક્ટ સેટિંગથી થઈ જશે.”
3. નકલી ઈન્ટરવ્યુ અને ઓફિસ: ઘણીવાર આ ઠગો મોંઘી હોટલોમાં અથવા ભાડે રાખેલી ઓફિસોમાં નકલી ઈન્ટરવ્યુ પણ ગોઠવતા હતા જેથી ઉમેદવારને બધું જ સાચું લાગે.
4. ખોટા નિમણૂક પત્રો: પૈસા લીધા બાદ ઉમેદવારને સરકારી લોગોવાળા હૂબહૂ સાચા લાગે તેવા ‘નકલી એપોઇન્ટમેન્ટ લેટર’ પધરાવી દેવામાં આવતા હતા.

૩. ગુજરાત કનેક્શન: અમદાવાદ અને સુરતમાં EDની તપાસ

ગુજરાતમાં પણ આ સ્કેમના તાર જોડાયેલા હોવાનું સામે આવ્યું છે. અમદાવાદ અને સુરતમાં પાડવામાં આવેલા દરોડામાં કેટલાક એવા વ્યાપારીઓ અને એજન્ટોના નામ ખુલ્યા છે જેઓ આ નેટવર્કના મની લોન્ડરિંગ (Money Laundering) ના ભાગમાં સંડોવાયેલા હતા.

• અમદાવાદ: શહેરમાં 3 થી 4 લોકેશન પર તપાસ હાથ ધરવામાં આવી હતી. અહીંથી કેટલીક શંકાસ્પદ મિલકતોના દસ્તાવેજો મળ્યા છે જે આ કૌભાંડની કમાણીમાંથી ખરીદવામાં આવી હોવાની આશંકા છે.
• સુરત: સુરતમાં એક ફાઇનાન્સરના ત્યાં તપાસ દરમિયાન બેનામી ટ્રાન્ઝેક્શનની વિગતો મળી આવી છે.

૪. આંકડાઓ જે ચોંકાવી દે તેવા છે

પ્રાથમિક તપાસ મુજબ, આ સ્કેમ અંદાજે ₹100 કરોડથી પણ વધુ હોવાનું મનાય છે. એકલા ઉત્તર પ્રદેશ અને બિહારના હજારો યુવાનોએ પોતાનું ખેતર વેચીને કે લોન લઈને આ ઠગોને 5 થી 10 લાખ રૂપિયા આપ્યા હતા

૫. શા માટે સામાન્ય માણસ આ જાળમાં ફસાય છે?

નિષ્ણાતોના મતે, આ છેતરપિંડી પાછળ ત્રણ મુખ્ય કારણો છે:

• બેરોજગારી અને સ્પર્ધા: એક સરકારી જગ્યા માટે લાખો ફોર્મ ભરાય છે, જેના કારણે યુવાનો ગમે તે ભોગે નોકરી મેળવવા ‘શોર્ટકટ’ શોધે છે.
• જાગૃતિનો અભાવ: સરકારી ભરતી પ્રક્રિયા હંમેશા ઓનલાઇન અને પારદર્શક હોય છે, છતાં લોકો એજન્ટો પર વિશ્વાસ મૂકી દે છે.
• ભ્રષ્ટાચારની માનસિકતા: ઘણા લોકોને લાગે છે કે સરકારી નોકરી તો ‘પૈસા આપ્યા વગર’ મળતી જ નથી, જેનો ફાયદો ઠગો ઉઠાવે છે.

૬. કઈ રીતે બચવું? સાવચેતીના પગલાં

જો તમે પણ સરકારી નોકરીની તૈયારી કરી રહ્યા હોવ, તો આ બાબતો હંમેશા યાદ રાખો:

• કોઈ સેટિંગ હોતું નથી: ભારત સરકાર કે રાજ્ય સરકારની કોઈપણ ભરતી બોર્ડ (જેમ કે GPSC, SSC, IBPS) ક્યારેય પૈસા લઈને નોકરી આપતી નથી.
• ઓફિશિયલ વેબસાઇટ ચેક કરો: કોઈપણ જાહેરાત કે નિમણૂક પત્ર મળે તો તેને સંબંધિત વિભાગની અધિકૃત વેબસાઇટ પર જઈને વેરિફાઈ કરો.
• બેંક ટ્રાન્ઝેક્શન ટાળો: જો કોઈ વ્યક્તિ નોકરીના નામે અંગત ખાતામાં પૈસા માંગે, તો તે 100% ફ્રોડ છે.
• પોલીસને જાણ કરો: જો કોઈ એજન્ટ તમારો સંપર્ક કરે, તો ડર્યા વગર નજીકના પોલીસ સ્ટેશન અથવા સાયબર ક્રાઈમ હેલ્પલાઈન (1930) પર ફરિયાદ કરો.

૭. હવે આગળ શું થશે? (The Road Ahead)

• ED હાલમાં જપ્ત કરેલા દસ્તાવેજો અને ડિજિટલ ડેટાનું વિશ્લેષણ કરી રહી છે. એવી શક્યતા છે કે:
• આમાં કોઈ મોટા ગજાના રાજકારણીઓ કે અધિકારીઓની મિલીભગત છે કે કેમ તેની પણ તપાસ થશે.
• કૌભાંડના માસ્ટરમાઈન્ડની ટૂંક સમયમાં ધરપકડ થઈ શકે છે.
• આ સ્કેમમાં સંડોવાયેલા લોકોની બેનામી મિલકતો ED દ્વારા ટાંચમાં લેવામાં (Attach) આવશે.

સરકારી નોકરી સ્કેમ: EDની ઊંડી તપાસમાં ખુલ્યા ચોંકાવનારા રહસ્યો – કેવી રીતે ‘બ્લેક મની’ ને વ્હાઇટ કરાતું હતું?

મની ટ્રેલ: કરોડો રૂપિયા ક્યાં ગાયબ થયા? (Money Laundering Network)

ED ની તપાસમાં સૌથી મહત્વનો મુદ્દો એ છે કે આટલા બધા પૈસા ગયા ક્યાં? એજન્ટો યુવાનો પાસેથી રોકડ (Cash) માં પૈસા લેતા હતા જેથી કોઈ ઓનલાઈન રેકોર્ડ ન રહે.

• શેલ કંપનીઓનો ઉપયોગ: સ્કેમર્સ દ્વારા ડમી કંપનીઓ બનાવવામાં આવી હતી. આ રોકડ રકમને બિઝનેસના નફા તરીકે બતાવીને બેંકમાં જમા કરવામાં આવતી હતી.
• રિયલ એસ્ટેટમાં રોકાણ: તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે ગુજરાત અને હરિયાણામાં આ કૌભાંડના પૈસાથી મોંઘા પ્લોટ અને ફ્લેટ્સ ખરીદવામાં આવ્યા છે.
• લક્ઝરી લાઈફસ્ટાઈલ: મુખ્ય આરોપીઓ મોંઘી ગાડીઓ અને વિદેશ પ્રવાસો પાછળ આ રકમ ઉડાવતા હતા.

ટેકનોલોજીનો દુરુપયોગ: ‘ડીપ ફેક’ અને ‘ડિજિટલ ફોર્જરી’

આ આધુનિક જમાનાના ઠગ માત્ર વાતચીતમાં જ નહીં, પણ ટેકનોલોજીમાં પણ માહેર હતા:

• નકલી વેબસાઇટ્સ: ઠગોએ સરકારી વિભાગોની આબેહૂબ નકલી વેબસાઇટ્સ બનાવી હતી (દા.ત. www.railway-recruitment-india.org જેવી સાચી લાગતી પણ ખોટી સાઇટ્સ).
• ડિજિટલ સિગ્નેચર: તેઓ મોટા અધિકારીઓના ડિજિટલ સિગ્નેચર ચોરી કરીને અથવા ડુપ્લીકેટ બનાવીને ફેક લેટર્સ પર લગાવતા હતા.
• નકલી ઈમેલ આઈડી: ઉમેદવારોને .gov.in જેવા દેખાતા સત્તાવાર ઈમેલ આઈડી પરથી કન્ફર્મેશન મેઈલ મોકલવામાં આવતા હતા.

ભોગ બનનારની વ્યથા: “ઘર વેચ્યું પણ નોકરી ન મળી”

બ્લોગમાં માનવીય પાસાને ઉમેરવા માટે, આ કૌભાંડમાં ફસાયેલા એક ઉમેદવારની આપવીતી (કાલ્પનિક પણ વાસ્તવિકતા પર આધારિત):

“મેં રેલ્વેમાં ક્લાર્કની નોકરી માટે મારા પિતાનું ૨ વીઘા ખેતર ગીરે મૂકીને ૮ લાખ રૂપિયા આપ્યા હતા. મને ટ્રેનિંગ લેટર પણ મળ્યો હતો, પણ જ્યારે હું ઓફિસે પહોંચ્યો ત્યારે ખબર પડી કે આ લેટર તો ફેક છે. આજે મારી પાસે ન નોકરી છે, ન ખેતર.” – એક પીડિત ઉમેદવાર.

કાયદાનો સકંજો: PMLA એક્ટ હેઠળ કાર્યવાહી

ED જ્યારે દરોડા પાડે છે, ત્યારે તે PMLA (Prevention of Money Laundering Act, 2002) હેઠળ કામ કરે છે. આ કાયદો ખૂબ જ કડક છે:

• જપ્તીની સત્તા: ED પાસે ગુનાની કમાણીથી બનેલી કોઈપણ મિલકતને જપ્ત કરવાની સત્તા છે.
• જામીનમાં મુશ્કેલી: PMLA હેઠળ ધરપકડ કરાયેલા આરોપીઓને જલ્દી જામીન મળતા નથી.
• પુરાવાનો બોજ: આ કાયદામાં આરોપીએ સાબિત કરવું પડે છે કે તેણે જે મિલકત વસાવી છે તે કાયદેસરની કમાણીમાંથી છે.

ભરતી બોર્ડની પ્રતિક્રિયા અને સુરક્ષા ફીચર્સ

દરોડા બાદ વિવિધ ભરતી બોર્ડે (Recruitment Boards) ઉમેદવારોને ચેતવણી આપતા નવા સુરક્ષા ફીચર્સ જાહેર કર્યા છે:

• QR કોડ: હવે નિમણૂક પત્રો પર QR કોડ હશે, જે સ્કેન કરવાથી સરકારી ડેટાબેઝ સાથે વેરિફાઈ થઈ શકશે.
• બ્લોકચેન ટેકનોલોજી: ભવિષ્યમાં ડિગ્રી અને એપોઇન્ટમેન્ટ લેટર્સ બ્લોકચેન પર રાખવાની વિચારણા ચાલી રહી છે જેથી તેમાં છેડછાડ ન થઈ શકે.
• હેલ્પલાઇન નંબર: દરેક બોર્ડે હવે ખાસ ‘વિજિલન્સ હેલ્પલાઇન’ શરૂ કરી છે જ્યાં ઉમેદવારો એજન્ટોની ફરિયાદ કરી શકે છે.

એક્સપર્ટ ઓપિનિયન: શું કહે છે કાયદાકીય નિષ્ણાતો?

સાયબર લો એક્સપર્ટ્સના મતે, આ પ્રકારના સ્કેમમાં ‘સોશિયલ એન્જિનિયરિંગ’નો ઉપયોગ થાય છે. લોકોની મજબૂરીનો ફાયદો ઉઠાવવો એ આ ઠગોનું મુખ્ય હથિયાર છે. નિષ્ણાતો સલાહ આપે છે કે જો કોઈ તમને ‘ગેરંટીડ’ નોકરીની વાત કરે, તો સમજી લેવું કે ત્યાં કંઈક ખોટું છે.

સમરી ચેકલિસ્ટ: નોકરી સાચી છે કે ખોટી તે કેવી રીતે ઓળખવી?