સોમવારની સવારે ગાંધીનગરમાં રાજકીય ગરમાવો
નમસ્કાર ગુજરાત! આજે તારીખ ૧૬ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬, સોમવાર છે. આજથી ગુજરાત રાજ્યના શક્તિપીઠ સમાન ગાંધીનગરના વિઠ્ઠલભાઈ પટેલ ભવન ખાતે ૧૫મી વિધાનસભાનું ‘બજેટ સત્ર’ (Budget Session 2026) વિધિવત રીતે શરૂ થઈ રહ્યું છે. આ સત્ર માત્ર આંકડાઓની માયાજાળ નથી, પરંતુ આગામી વર્ષોમાં ગુજરાતની પ્રગતિ કઈ દિશામાં જશે તેનો રોડમેપ છે.
આ વર્ષનું બજેટ અત્યંત મહત્વનું છે, કારણ કે વર્ષ ૨૦૨૬ ના અંતમાં રાજ્યમાં ‘સ્થાનિક સ્વરાજની ચૂંટણીઓ’ (નગરપાલિકા, મહાનગરપાલિકા અને પંચાયતો) યોજાવાની છે. રાજકીય પંડિતો માની રહ્યા છે કે ભૂપેન્દ્ર પટેલ સરકાર આ બજેટ દ્વારા રાજ્યની જનતાને રીઝવવા માટે અનેક જનકલ્યાણકારી જાહેરાતોનો વરસાદ કરી શકે છે. વિરોધ પક્ષ અને શાસક પક્ષ વચ્ચેની આ ખેંચતાણમાં અનેક Political Forces (રાજકીય બળો) સક્રિય થયા છે.
ભાગ ૧: સત્રની શરૂઆત અને રાજ્યપાલનું સંબોધન
પરંપરા મુજબ, બજેટ સત્રની શરૂઆત ગુજરાતના રાજ્યપાલ આચાર્ય દેવવ્રતના સંબોધનથી થઈ છે.
- સરકારની સિદ્ધિઓ: રાજ્યપાલે તેમના પ્રવચનમાં છેલ્લા એક વર્ષમાં સરકારે કરેલી કામગીરી, ખાસ કરીને સેમિકન્ડક્ટર પોલિસી, રિન્યુએબલ એનર્જી અને વાઈબ્રન્ટ ગુજરાત સમિટની સફળતાની નોંધ લીધી છે.
- ભવિષ્યનું વિઝન: રાજ્યપાલે ‘વિકસિત ગુજરાત ૨૦૪૭’ ના વિઝન પર ભાર મૂક્યો છે, જે દર્શાવે છે કે રાજ્યની Developmental Forces (વિકાસશીલ શક્તિઓ) હવે વૈશ્વિક સ્તરે સ્પર્ધા કરવા તૈયાર છે.
ભાગ ૨: ચૂંટણીલક્ષી બજેટ – જનતા માટે મોટી જાહેરાતોની અપેક્ષા
સ્થાનિક સ્વરાજની ચૂંટણીઓ જ્યારે માથે હોય ત્યારે બજેટ હંમેશા ‘લોકભોગ્ય’ હોય છે. આ વખતે પણ સરકાર નીચે મુજબના ક્ષેત્રોમાં મોટી રાહતો આપી શકે છે:
૧. ગ્રામીણ વિકાસ અને ખેતી (Agricultural Forces):
ખેડૂતો ગુજરાતની મોટી વોટબેંક છે.
- સબસિડી: સોલાર પંપ અને ટપક સિંચાઈ માટે વધુ સબસિડીની જાહેરાત થઈ શકે છે.
- ખેત ધિરાણ: ઝીરો ટકા વ્યાજે લોન લેવાની મર્યાદા વધારવામાં આવી શકે છે.
- કુદરતી ખેતી: પ્રાકૃતિક ખેતી કરતા ખેડૂતો માટે પ્રોત્સાહક યોજનાઓ જાહેર થવાની પૂરી શક્યતા છે.
૨. મધ્યમ વર્ગ અને શહેરી વિકાસ:
શહેરી વિસ્તારોમાં રહેતા મધ્યમ વર્ગને મોંઘવારીમાંથી રાહત આપવા માટે:
- પ્રોપર્ટી ટેક્સ: મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન વિસ્તારોમાં પ્રોપર્ટી ટેક્સના દરોમાં રાહત અથવા રિબેટ સ્કીમની જાહેરાત થઈ શકે છે.
- મેટ્રો અને કનેક્ટિવિટી: અમદાવાદ, સુરત બાદ હવે રાજકોટ અને વડોદરામાં મેટ્રો કનેક્ટિવિટી માટે ફંડની ફાળવણી કરવામાં આવશે.
ભાગ ૩: શિક્ષણ અને આરોગ્ય – માનવ સંસાધન શક્તિ (Human Forces)
ગુજરાત સરકાર હવે ભૌતિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની સાથે સાથે માનવ સંસાધન પર પણ ભાર મૂકી રહી છે.
- મિશન સ્કૂલ્સ ઓફ એક્સલન્સ: સરકારી શાળાઓને હાઈ-ટેક બનાવવા માટે બજેટમાં મોટો હિસ્સો ફાળવવામાં આવશે.
- હેલ્થ કાર્ડ: આયુષ્માન ભારત અને ‘પીએમ જય’ યોજના હેઠળ મફત સારવારની મર્યાદા વધારીને ₹૧૦ લાખથી ₹૧૫ લાખ (અપેક્ષિત) કરવામાં આવી શકે છે.
- નવી મેડિકલ કોલેજો: જિલ્લા કક્ષાએ નવી મેડિકલ કોલેજો અને સુપર-સ્પેશિયાલિટી હોસ્પિટલોની જાહેરાત થઈ શકે છે.
ભાગ ૪: રોજગાર અને ઉદ્યોગ – Economic Forces નું એન્જિન
ગુજરાત એ દેશનું મેન્યુફેક્ચરિંગ હબ છે.
- સ્ટાર્ટઅપ્સ: યુવાનો માટે નવા સ્ટાર્ટઅપ ફંડની જાહેરાત થઈ શકે છે.
- MSME: નાના ઉદ્યોગોને વીજળી અને ટેક્સમાં રાહત આપીને તેમની Competitive Forces (સ્પર્ધાત્મક શક્તિઓ) વધારવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે.
- ગિફ્ટ સિટી: ગિફ્ટ સિટીના બીજા ફેઝના વિકાસ માટે વિશેષ આર્થિક પેકેજની શક્યતા છે.
ભાગ ૫: વિરોધ પક્ષની રણનીતિ – Opposition Forces
વિધાનસભામાં કોંગ્રેસ અને આમ આદમી પાર્ટી (AAP) પણ આક્રમક મૂડમાં છે.
- મુદ્દાઓ: બેરોજગારી, પેપર લીક કાંડ, અને વધતી મોંઘવારી જેવા મુદ્દે વિપક્ષ સરકારને ઘેરશે.
- ખેડૂતોના પ્રશ્નો: પાક વીમો અને પોષણક્ષમ ભાવના મુદ્દે વિધાનસભામાં હોબાળો થવાની શક્યતા છે.
- વિપક્ષી Forces એ સરકારના બજેટને ‘ચૂંટણીલક્ષી ગતકડું’ ગણાવવાની તૈયારી કરી લીધી છે.
ભાગ ૬: સ્થાનિક સ્વરાજની ચૂંટણી અને બજેટનું કનેક્શન
કેમ આ બજેટ ગેમચેન્જર બની શકે છે?
- વોટબેંક પોલિટિક્સ: નગરપાલિકા અને પંચાયતની ચૂંટણીઓ પહેલા સરકાર કોઈપણ નવો ટેક્સ લાદવાનું જોખમ નહીં લે.
- મહિલાલક્ષી યોજનાઓ: મહિલાઓ માટે ફ્રી બસ મુસાફરી અથવા નવી સહાય યોજનાઓ જાહેર થઈ શકે છે.
- આ બજેટ દ્વારા ભાજપ પોતાની Social Forces (સામાજિક બળો) મજબૂત કરવાનો પ્રયાસ કરશે.
ભાગ ૭: ટેકનોલોજી અને ઈનોવેશન – Digital Forces
૨૦૨૬ નું બજેટ ‘ડિજિટલ ગુજરાત’ પર કેન્દ્રિત હશે.
- AI અને ડેટા સાયન્સ: શાળાઓ અને કોલેજોમાં AI લેબ બનાવવા માટે જોગવાઈ.
- ઈ-ગવર્નન્સ: તમામ સરકારી સેવાઓ પેપરલેસ કરવા માટે ટેકનોલોજીકલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પાછળ ખર્ચ.
- આનાથી વહીવટમાં પારદર્શિતા આવશે અને ભ્રષ્ટાચારને અટકાવતી Regulatory Forces મજબૂત થશે.
ભાગ ૮: ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર – પ્રગતિના પંથે ગુજરાત
- નદીઓના શુદ્ધિકરણ: સાબરમતી રિવરફ્રન્ટ જેવા પ્રોજેક્ટ્સ અન્ય શહેરોમાં (તાપી, નર્મદા) વિસ્તારવાની જાહેરાત.
- ટુરિઝમ: સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી બાદ હવે ધોળાવીરા અને ગિરનાર ટુરિઝમ સર્કિટ માટે ખાસ ફંડ.
- આ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સ રાજ્યના પ્રવાસન ક્ષેત્રે નવી Driving Forces સાબિત થશે.
ભાગ ૯: મોંઘવારી પર કાપ – Consumer Forces
સામાન્ય માણસ અત્યારે વધતી કિંમતોથી પરેશાન છે.
- ગેસ સિલિન્ડર: ઉજ્જવલા યોજના હેઠળ ગેસ સિલિન્ડરમાં વધુ સબસિડી અથવા વાર્ષિક મફત સિલિન્ડરની સંખ્યા વધારી શકાય છે.
- વીજળી: ગરીબ અને મધ્યમ વર્ગ માટે અમુક યુનિટ સુધી મફત વીજળી અથવા સસ્તી વીજળીની માંગ સંતોષાઈ શકે છે.
ભાગ ૧૦: ગુજરાતનું દેવું અને નાણાકીય સ્થિત
અર્થશાસ્ત્રીઓનું માનવું છે કે જનકલ્યાણકારી જાહેરાતોની વચ્ચે રાજ્યના દેવાને સંતુલિત રાખવું એ સૌથી મોટો પડકાર છે.
- Fiscal Responsibility: નાણામંત્રીએ સાબિત કરવું પડશે કે ગુજરાતની આર્થિક Stability Forces મજબૂત છે.
- રાજ્યના જીડીપી (GSDP) માં દ્વિઅંકી વૃદ્ધિ (Double-digit growth) જાળવી રાખવાનો લક્ષ્યાંક હશે.
ભાગ ૧૧: સામાજિક ન્યાય અને કલ્યાણ
- અનુસૂચિત જાતિ/જનજાતિ: પછાત વર્ગોના ઉત્થાન માટે વિશેષ કોર્પોરેશન ફંડિંગ.
- વૃદ્ધાશ્રમ અને આશ્રમશાળાઓ: રાજ્યમાં સામાજિક સુરક્ષાની Protective Forces ને વધારવા માટે આધુનિક સુવિધાઓ સાથેના આશ્રયસ્થાનોની સ્થાપના.
ભાગ ૧૨: ૨૦૨૬ બજેટની હાઈલાઈટ્સ (અપેક્ષિત)
| વિભાગ | અપેક્ષિત ફાળવણીમાં વધારો | મુખ્ય ફોકસ |
| કૃષિ | ૧૫-૨૦% | સિંચાઈ અને પ્રાકૃતિક ખેતી |
| શિક્ષણ | ૧૦-૧૨% | ટેકનોલોજીકલ હબ |
| આરોગ્ય | ૧૮% | ગ્રામીણ હેલ્થ સેન્ટર્સ |
| ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર | ૨૫% | સ્માર્ટ સિટીઝ અને રોડ નેટવર્ક |
ભાગ ૧૩: જનતાના અભિપ્રાય – Public Forces
બજેટ સત્ર પહેલા અમે કેટલાક નાગરિકો સાથે વાત કરી:
- અમરેલીના ખેડૂત: “અમને સસ્તી વીજળી અને ખાતર જોઈએ છે.”
- અમદાવાદના નોકરિયાત: “પ્રોપર્ટી ટેક્સમાં રાહત મળે તો રવિવાર સુધરી જાય.”
- આ જનતાનો અવાજ જ સરકારને નિર્ણયો લેવા માટે મજબૂર કરતી સૌથી મોટી Democratic Force છે.
ભાગ ૧૪: વિકાસની નવી ઊંચાઈ
અંતમાં, ૧૬ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬ થી શરૂ થયેલું આ બજેટ સત્ર ગુજરાત માટે ઐતિહાસિક સાબિત થઈ શકે છે. સ્થાનિક સ્વરાજની ચૂંટણીઓને ધ્યાનમાં રાખીને સરકાર ‘બધાને રાજી’ કરવાની નીતિ અપનાવી શકે છે.
પરંતુ, સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે શું આ યોજનાઓનું અમલીકરણ યોગ્ય રીતે થશે? શું Administrative Forces ભ્રષ્ટાચાર વગર આ લાભો જનતા સુધી પહોંચાડશે?
આગામી ૨૫-૩૦ દિવસ સુધી વિધાનસભામાં ચર્ચા-વિચારણા થશે. અમે તમને બજેટની એક-એક વિગત અને વિભાગવાર ફાળવણીની માહિતી આપતા રહીશું. ગુજરાતના વિકાસની આ રફ્તાર અટકવી ન જોઈએ.