ગુજરાત બોર્ડ પરીક્ષા 2026 (GSEB Board Exam 2026): ગુજરાત રાજ્ય શિક્ષણ બોર્ડ (GSEB) દ્વારા આયોજિત ધોરણ 10 (SSC) અને ધોરણ 12 (HSC) ની બોર્ડ પરીક્ષાઓનો આજથી રાજ્યભરમાં ભવ્ય પ્રારંભ થયો છે. લાખો વિદ્યાર્થીઓની આતુરતાનો અંત આવ્યો છે અને કારકિર્દીના આ મહત્વના પડાવ માટે વિદ્યાર્થીઓ સજ્જ જોવા મળી રહ્યા છે. કોઈપણ પ્રકારની ગેરરીતિ અટકાવવા માટે શિક્ષણ વિભાગ દ્વારા પરીક્ષા કેન્દ્રો પર ચુસ્ત પોલીસ બંદોબસ્ત અને 100% CCTV કવરેજ સુનિશ્ચિત કરવામાં આવ્યું છે.
1. ગુજરાતમાં લાખો વિદ્યાર્થીઓ આપી રહ્યા છે પરીક્ષા (Gujarat Board Exam Statistics)
આ વર્ષે ગુજરાત બોર્ડની પરીક્ષામાં બેસનાર વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યામાં નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્યો છે. શિક્ષણ બોર્ડ દ્વારા મળતી માહિતી મુજબ:
- ધોરણ 10 (SSC): અંદાજે 9 થી 10 લાખ જેટલા વિદ્યાર્થીઓ નોંધાયા છે.
- ધોરણ 12 (HSC – સામાન્ય અને વિજ્ઞાન પ્રવાહ): અંદાજે 5 થી 6 લાખ વિદ્યાર્થીઓ પરીક્ષા આપી રહ્યા છે.
- કુલ પરીક્ષા કેન્દ્રો: રાજ્યભરમાં હજારોની સંખ્યામાં પરીક્ષા કેન્દ્રો ઊભા કરવામાં આવ્યા છે, જેમાં ખાસ કરીને સંવેદનશીલ (Sensitive) અને અતિ-સંવેદનશીલ (Hyper-sensitive) કેન્દ્રો પર વિશેષ ધ્યાન આપવામાં આવ્યું છે.
આટલી મોટી સંખ્યામાં જ્યારે વિદ્યાર્થીઓ પરીક્ષા આપતા હોય ત્યારે વ્યવસ્થાપન જાળવવું એ એક મોટો પડકાર છે, પરંતુ ગુજરાત સરકાર અને શિક્ષણ વિભાગ દ્વારા મહિનાઓ અગાઉથી જ આ માટેનું માઇક્રો-પ્લાનિંગ કરવામાં આવ્યું હતું.
2. પરીક્ષા કેન્દ્રો પર 100% CCTV અને પોલીસ બંદોબસ્ત (CCTV and Police Security at Exam Centers)
આ વખતની ગુજરાત બોર્ડ પરીક્ષા 2026 ની સૌથી મોટી વિશેષતા એ છે કે તેને ગેરરીતિ-મુક્ત (Copy-free) બનાવવા માટે અત્યાધુનિક ટેકનોલોજી અને માનવબળનો સમન્વય કરવામાં આવ્યો છે.
a. સેન્ટ્રલ કંટ્રોલ રૂમથી સીધી નજર
ગાંધીનગર સ્થિત વિદ્યા સમીક્ષા કેન્દ્ર અને શિક્ષણ બોર્ડની કચેરી ખાતે એક વિશાળ ‘સ્ટેટ લેવલ કંટ્રોલ રૂમ’ શરૂ કરવામાં આવ્યો છે. અહીંથી રાજ્યના ખૂણેખૂણે આવેલા તમામ પરીક્ષા કેન્દ્રોના CCTV કેમેરાનું લાઈવ મોનિટરિંગ કરવામાં આવી રહ્યું છે. જો કોઈ પણ વર્ગખંડમાં શંકાસ્પદ પ્રવૃત્તિ જણાશે, તો સીધી જ કેન્દ્ર સંચાલકને સૂચના આપવામાં આવશે.
b. ચુસ્ત પોલીસ સુરક્ષા
- સ્ટ્રોંગ રૂમની સુરક્ષા: પ્રશ્નપત્રો લીક ન થાય તે માટે જે સ્થળે પ્રશ્નપત્રો રાખવામાં આવ્યા છે (સ્ટ્રોંગ રૂમ), ત્યાં 24 કલાક હથિયારધારી પોલીસ જવાનોનો પહેરો ગોઠવવામાં આવ્યો છે.
- કેન્દ્ર પર પોલીસ ચેકિંગ: પરીક્ષા કેન્દ્રમાં પ્રવેશતા પહેલા તમામ વિદ્યાર્થીઓનું ચેકિંગ કરવામાં આવે છે. કેન્દ્રની આસપાસ 100 મીટરના વિસ્તારમાં કલમ 144 લાગુ કરવામાં આવી છે, જેથી બિનજરૂરી ભીડ એકઠી ન થાય અને શાંતિપૂર્ણ માહોલ જળવાઈ રહે.
c. ફ્લાઈંગ સ્ક્વોડ (Flying Squads) ની બાજ નજર
જિલ્લા કક્ષાએ DEO (જિલ્લા શિક્ષણાધિકારી) દ્વારા વિશેષ ફ્લાઈંગ સ્ક્વોડની રચના કરવામાં આવી છે. આ સ્ક્વોડ આકસ્મિક રીતે કોઈપણ પરીક્ષા કેન્દ્રની મુલાકાત લઈ શકે છે અને ચેકિંગ હાથ ધરી શકે છે.
3. પેપર લીક અને ગેરરીતિ રોકવા કડક કાયદાઓ (Strict Action Against Malpractices)
રાજ્ય સરકારે પેપર લીક જેવી ગંભીર ગુનાહિત પ્રવૃત્તિઓ ડામવા માટે કડક વલણ અપનાવ્યું છે. જો કોઈ શિક્ષક, કેન્દ્ર સંચાલક કે અન્ય કોઈ વ્યક્તિ પ્રશ્નપત્ર લીક કરવા કે વિદ્યાર્થીને ચોરી કરાવવામાં સંડોવાયેલ જણાશે, તો તેમની સામે ‘ગુજરાત જાહેર પરીક્ષા (ગેરરીતિ અટકાવવા બાબત) અધિનિયમ’ હેઠળ આકરી કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. જેમાં દંડથી લઈને જેલની સજા અને સરકારી નોકરીમાંથી કાયમી બરતરફી સુધીની જોગવાઈઓ છે. વિદ્યાર્થીઓને પણ કોઈ પણ પ્રકારની ઇલેક્ટ્રોનિક ગેજેટ કે કાપલી ન લઈ જવા કડક સૂચના અપાઈ છે. જો વિદ્યાર્થી ગેરરીતિ કરતા પકડાશે તો તેનું આખું વર્ષ બગડી શકે છે અને બોર્ડ દ્વારા તેને આગામી પરીક્ષાઓ માટે ગેરલાયક ઠેરવવામાં આવી શકે છે.
4. વિદ્યાર્થીઓ માટે શિક્ષણ બોર્ડની મહત્વની માર્ગદર્શિકા (Guidelines for Students)
પરીક્ષા આપવા જતા તમામ વિદ્યાર્થીઓએ કેટલીક ખાસ બાબતોનું ધ્યાન રાખવું અત્યંત જરૂરી છે:
- રિપોર્ટિંગ ટાઈમ (Reporting Time): પરીક્ષા શરૂ થવાના સમય કરતા ઓછામાં ઓછા 30 થી 45 મિનિટ પહેલા પરીક્ષા કેન્દ્ર પર પહોંચી જવું હિતાવહ છે.
- હૉલ ટિકિટ (Admit Card): હૉલ ટિકિટ કે રિસીપ્ટ વિના પ્રવેશ મળશે નહીં. તેની એક ઝેરોક્ષ નકલ ઘરે પણ સુરક્ષિત રાખવી.
- પરવાનગી ધરાવતી વસ્તુઓ: ફક્ત પારદર્શક પાઉચ, બોલપેન (વાદળી અને કાળી), પેન્સિલ, રબર, ફૂટપટ્ટી અને પારદર્શક પાણીની બોટલ જ અંદર લઈ જવાની મંજૂરી છે.
- પ્રતિબંધિત વસ્તુઓ (Banned Items): સ્માર્ટવોચ, મોબાઈલ ફોન, કેલ્ક્યુલેટર (જો વિષયમાં માન્ય ન હોય તો), બ્લૂટૂથ ડિવાઇસ કે કોઈપણ પ્રકારના સ્માર્ટ ગેજેટ્સ સંપૂર્ણપણે પ્રતિબંધિત છે.
- માનસિક શાંતિ: પ્રશ્નપત્ર હાથમાં આવે ત્યારે 15 મિનિટનો સમય ફક્ત પેપર વાંચવા માટે આપવામાં આવે છે. આ સમયમાં પેપર શાંતિથી વાંચીને કયા પ્રશ્નોના ઉત્તર પહેલા લખવા છે તેનું આયોજન કરી લેવું.
5. રાજ્ય સરકાર અને એસ.ટી. નિગમની વિશેષ સુવિધા (Transport Facilities by GSRTC)
ગામડાઓમાંથી શહેરમાં કે અન્ય તાલુકામાં પરીક્ષા આપવા જતા વિદ્યાર્થીઓને મુસાફરીમાં કોઈ તકલીફ ન પડે તે માટે ગુજરાત રાજ્ય માર્ગ વાહનવ્યવહાર નિગમ (GSRTC) દ્વારા ખાસ એક્સ્ટ્રા બસો દોડાવવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે.
- વિદ્યાર્થીઓ તેમની બોર્ડની રિસીપ્ટ કંડક્ટરને બતાવીને નક્કી કરેલા રૂટ પર સરળતાથી મુસાફરી કરી શકશે.
- એસ.ટી. ડેપો મેનેજરોને પણ સૂચના આપવામાં આવી છે કે બસો નિયમિત સમયે ઉપડે અને વિદ્યાર્થીઓ સમયસર કેન્દ્ર પર પહોંચી શકે તેનું ખાસ ધ્યાન રાખવું.
6. એક્ઝામ સ્ટ્રેસ મેનેજમેન્ટ અને ટોલ-ફ્રી હેલ્પલાઈન (Exam Stress Management & Helpline)
બોર્ડની પરીક્ષા દરમિયાન વિદ્યાર્થીઓ ઘણીવાર માનસિક તણાવ કે ડિપ્રેશનનો શિકાર બનતા હોય છે. આ સમસ્યાના ઉકેલ માટે શિક્ષણ વિભાગ અને આરોગ્ય વિભાગ દ્વારા ‘જીવન આસ્થા’ હેલ્પલાઇન અને ટોલ-ફ્રી નંબરો જાહેર કરવામાં આવ્યા છે.
- શિક્ષણ બોર્ડ હેલ્પલાઈન: 1800-233-5500 જે વિદ્યાર્થીઓને ભય લાગતો હોય, મૂંઝવણ થતી હોય કે હતાશા અનુભવાતી હોય તેઓ આ નંબર પર કોલ કરીને મનોચિકિત્સકો અને નિષ્ણાત કાઉન્સેલરની મફત સલાહ લઈ શકે છે.
વાલીઓ માટે ખાસ સંદેશ:
આ સમયગાળામાં વાલીઓની ભૂમિકા સૌથી મહત્વની હોય છે.
- તમારા સંતાનો પર વધુ માર્ક્સ લાવવા માટે અવાસ્તવિક દબાણ ન બનાવો.
- તેમના ખોરાક અને પૂરતી ઊંઘનું ધ્યાન રાખો.
- તેમને સતત પ્રોત્સાહિત કરતા રહો અને એ અહેસાસ કરાવો કે પરીક્ષાના પરિણામ કરતાં તેમનું સ્વાસ્થ્ય અને ખુશી વધુ મહત્વના છે.
7. પરિણામ અને મૂલ્યાંકનની પ્રક્રિયા (Evaluation and Results Process)
જેવી પરીક્ષાઓ પૂર્ણ થશે, કે તરત જ પેપર ચેકિંગ (મૂલ્યાંકન) ની પ્રક્રિયા શરૂ કરી દેવામાં આવશે. આ પ્રક્રિયાને ઝડપી અને પારદર્શક બનાવવા માટે રાજ્યમાં વિવિધ મૂલ્યાંકન કેન્દ્રો ઊભા કરવામાં આવ્યા છે.
- પેપર ચેકિંગની પ્રક્રિયા પણ CCTV ની દેખરેખ હેઠળ જ કરવામાં આવશે.
- શિક્ષણ બોર્ડના આયોજન મુજબ, જો બધું નિયત સમયપત્રક મુજબ ચાલશે તો મે મહિનાના અંતમાં અથવા જૂનની શરૂઆતમાં ધોરણ 10 અને 12 નું રિઝલ્ટ (GSEB SSC HSC Result 2026) ઓનલાઈન જાહેર થઈ શકે તેવી પ્રબળ શક્યતાઓ છે.
ગુજરાત બોર્ડ પરીક્ષા 2026 એ રાજ્યના લાખો વિદ્યાર્થીઓ માટે એક નવું શિખર સર કરવાની તક છે. સરકાર અને શિક્ષણ વિભાગે પરીક્ષાને પારદર્શક, સુરક્ષિત અને શાંતિપૂર્ણ બનાવવા માટે ઐતિહાસિક સુરક્ષા બંદોબસ્ત અને CCTV મોનિટરિંગની વ્યવસ્થા કરી છે. હવે જવાબદારી વિદ્યાર્થીઓની છે કે તેઓ કોઈપણ જાતના ડર કે તણાવ વિના, પૂરા આત્મવિશ્વાસ સાથે પરીક્ષા આપે અને પોતાના ઉજ્જવળ ભવિષ્યનું નિર્માણ કરે. તમામ વિદ્યાર્થીઓને બોર્ડની પરીક્ષા માટે ખૂબ ખૂબ શુભેચ્છાઓ (Best of Luck)!