ગુજરાતના પ્રવાસન ક્ષેત્રે ફરી એકવાર રોમાંચક સમાચાર આવ્યા છે. લાંબા સમયના વિરામ બાદ, ગુજરાતના દરિયાકિનારે અને જળાશયોમાં ‘સી-પ્લેન’ (Sea-plane) સેવાનો પુનઃ પ્રારંભ થવા જઈ રહ્યો છે. આ સેવા માત્ર પરિવહનનું સાધન નથી, પરંતુ ગુજરાતના બ્લુ ઈકોનોમી અને પ્રવાસનને નવી ઊંચાઈએ લઈ જવાનું એક મહત્વનું કદમ છે.
સી-પ્લેન સેવા એટલે શું?
સી-પ્લેન એક એવું વિમાન છે જે જમીન (રનવે) અને પાણી બંને પરથી ઉતરાણ અને ઉડાન ભરી શકે છે. ગુજરાત પાસે ૧૬૦૦ કિમી લાંબો વિશાળ દરિયાકિનારો અને અનેક મોટા જળાશયો છે, જે આ સેવા માટે આદર્શ છે.
નવા રૂટ્સ અને આયોજન
રાજ્ય સરકાર અને કેન્દ્રના નાગરિક ઉડ્ડયન મંત્રાલય દ્વારા આ વખતે વધુ આયોજનબદ્ધ રીતે સેવા શરૂ કરવામાં આવી રહી છે. સંભવિત મુખ્ય રૂટ્સ નીચે મુજબ છે:

- સાબરમતી રિવરફ્રન્ટ (અમદાવાદ) થી સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી (કેવડિયા): આ સૌથી લોકપ્રિય રૂટ છે જે પ્રવાસીઓને સીધા વિશ્વની સૌથી ઊંચી પ્રતિમા સુધી પહોંચાડશે.
- સાબરમતી રિવરફ્રન્ટ થી શેત્રુંજય ડેમ (પાલિતાણા): જૈન તીર્થધામની મુલાકાતે આવતા શ્રદ્ધાળુઓ માટે આ આશીર્વાદરૂપ બનશે.
- ધરોઈ ડેમ થી અમદાવાદ: ઉત્તર ગુજરાતના પ્રવાસન સ્થળોને જોડવા માટે આ રૂટ મહત્વનો છે.
- દ્વારકા અને સોમનાથ: દરિયાકિનારાના ધાર્મિક સ્થળોને જોડવા માટે પણ સર્વેક્ષણ કરવામાં આવી રહ્યું છે.
આ વખતે શું નવું છે? (Key Improvements)
અગાઉની સરખામણીએ આ વખતે કેટલીક બાબતો પર વિશેષ ધ્યાન આપવામાં આવ્યું છે:
- નાના એરક્રાફ્ટનો ઉપયોગ: 9 થી 14 સીટર ધરાવતા નાના વિમાનોનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે, જે પાણીમાં સરળતાથી ઓપરેટ થઈ શકે.
- સ્થાનિક મેન્ટેનન્સ: સી-પ્લેનના મેન્ટેનન્સ માટે સ્થાનિક સ્તરે જ સુવિધાઓ ઊભી કરવામાં આવી છે જેથી ટેકનિકલ ખામીને કારણે સેવા ખોરવાય નહીં.
- કનેક્ટિવિટી: આ સેવાની ટિકિટ બુકિંગ પ્રક્રિયાને સરળ બનાવીને તેને મુખ્ય એરલાઇન્સ સાથે જોડવાનું આયોજન છે.
સી-પ્લેન સેવાના ફાયદા
| ફાયદો | વિગત |
| સમયની બચત | રસ્તા માર્ગે જે અંતર કાપતા 4-5 કલાક થાય છે, તે સી-પ્લેન દ્વારા માત્ર 45 મિનિટમાં કાપી શકાશે. |
| પ્રવાસનનો વિકાસ | વિદેશી અને અન્ય રાજ્યોના પ્રવાસીઓ માટે આ એક મોટું આકર્ષણનું કેન્દ્ર બનશે. |
| રોજગારી | વોટર એરોડ્રોમ અને ગ્રાઉન્ડ સ્ટાફ તરીકે સ્થાનિક લોકોને રોજગારીની નવી તકો મળશે. |
| ઈમરજન્સી સેવા | જરૂરિયાતના સમયે મેડિકલ ઈમરજન્સી માટે પણ આ સેવાનો ઉપયોગ થઈ શકશે. |

પડકારો અને ઉકેલ
સી-પ્લેન સેવામાં મુખ્યત્વે પાણીની સપાટી (Water Level) અને હવામાન મોટા પડકારો છે. ચોમાસા દરમિયાન નદી કે ડેમમાં પાણીનું સ્તર વધ-ઘટ થતું હોવાથી વોટર એરોડ્રોમનું મેનેજમેન્ટ મહત્વનું છે. સરકાર આ માટે ફ્લોટિંગ જેટી (Floating Jetty) અને આધુનિક સિગ્નલિંગ સિસ્ટમનો ઉપયોગ કરી રહી છે.
નિષ્કર્ષ
ગુજરાતમાં સી-પ્લેન સેવાનો પુનઃ પ્રારંભ એ રાજ્યના વિકાસની ગતિ દર્શાવે છે. તે માત્ર પ્રવાસન જ નહીં, પણ પરિવહનના ક્ષેત્રમાં પણ ક્રાંતિ લાવશે. જો તમે સાહસિક પ્રવાસના શોખીન હોવ, તો હવે તમારે વિદેશ જવાની જરૂર નથી, ગુજરાતનો દરિયાકિનારો જ તમને આ અદભૂત અનુભવ કરાવશે.
