ગાંધીનગર: ગુજરાતના તેજસ્વી અને આર્થિક રીતે નબળા વર્ગના વિદ્યાર્થીઓ માટે એક અત્યંત મહત્વના સમાચાર સામે આવ્યા છે. રાજ્ય સરકાર દ્વારા સંચાલિત મુખ્યમંત્રી જ્ઞાન સાધના મેરીટ સ્કોલરશીપ પરીક્ષા (CGMS) – 2026 માટે ઓનલાઈન ફોર્મ ભરવાની છેલ્લી તારીખ નજીક આવી રહી છે. જે વિદ્યાર્થીઓએ હજુ સુધી અરજી નથી કરી, તેમના માટે 28 ફેબ્રુઆરી છેલ્લો દિવસ છે.
રાજ્ય પરીક્ષા બોર્ડ (SEB) દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલી સત્તાવાર સૂચના મુજબ, આ યોજના અંતર્ગત તેજસ્વી વિદ્યાર્થીઓને ધોરણ 9 થી 12 સુધીના અભ્યાસ માટે કુલ ₹94,000 સુધીની માતબર સહાય આપવામાં આવે છે. આ આર્ટિકલમાં અમે તમને સ્કોલરશીપની પાત્રતા, અરજી પ્રક્રિયા અને મહત્વની તારીખો વિશેની સંપૂર્ણ વિગતો આપીશું.
૧. મુખ્યમંત્રી જ્ઞાન સાધના સ્કોલરશીપ યોજના શું છે?
ગુજરાત સરકારના શિક્ષણ વિભાગ દ્વારા વર્ષ 2023 થી આ મહત્વકાંક્ષી યોજના શરૂ કરવામાં આવી છે. આ યોજનાનો મુખ્ય હેતુ એવા વિદ્યાર્થીઓને આર્થિક ટેકો પૂરો પાડવાનો છે જેઓ ભણવામાં હોંશિયાર છે પરંતુ આર્થિક પરિસ્થિતિને કારણે ખાનગી શાળાઓમાં ઉચ્ચ શિક્ષણ મેળવી શકતા નથી.
દર વર્ષે સમગ્ર રાજ્યમાંથી મેરીટના આધારે 25,000 તેજસ્વી વિદ્યાર્થીઓની પસંદગી કરવામાં આવે છે. આ વિદ્યાર્થીઓને ધોરણ 9 થી 12 દરમિયાન વાર્ષિક ધોરણે શિષ્યવૃત્તિ આપવામાં આવે છે, જેથી તેઓ કોઈપણ આર્થિક બોજ વગર પોતાનું ભવિષ્ય ઉજ્જવળ બનાવી શકે.
૨. સ્કોલરશીપની રકમ અને મળવાપાત્ર લાભો
આ યોજના હેઠળ વિદ્યાર્થીને કઈ શાળામાં પ્રવેશ મેળવે છે તેના આધારે અલગ-અલગ રકમ મળે છે. કુલ ચાર વર્ષના અભ્યાસ દરમિયાન વિદ્યાર્થીને નીચે મુજબની સહાય પ્રાપ્ત થઈ શકે છે:
ખાનગી (સ્વનિર્ભર) શાળાઓ માટે:
જો વિદ્યાર્થી પરીક્ષા પાસ કરીને ખાનગી શાળામાં પ્રવેશ લે છે, તો તેને નીચે મુજબની રકમ મળે છે:
- ધોરણ 9 અને 10: વાર્ષિક ₹22,000 (બે વર્ષના ₹44,000)
- ધોરણ 11 અને 12: વાર્ષિક ₹25,000 (બે વર્ષના ₹50,000)
- કુલ લાભ: ₹94,000
સરકારી અથવા ગ્રાન્ટેડ શાળાઓ માટે:
જો વિદ્યાર્થી સરકારી કે ગ્રાન્ટેડ શાળામાં અભ્યાસ ચાલુ રાખે છે, તો તેને મળવાપાત્ર રકમ:
- ધોરણ 9 અને 10: વાર્ષિક ₹5,000
- ધોરણ 11 અને 12: વાર્ષિક ₹7,000
- કુલ લાભ: ₹24,000

૩. પાત્રતાના માપદંડો (Eligibility Criteria)
આ સ્કોલરશીપ માટે ફોર્મ ભરતા પહેલા વિદ્યાર્થીએ નીચેની શરતો પૂર્ણ કરવી આવશ્યક છે:
- શૈક્ષણિક લાયકાત: વિદ્યાર્થીએ ધોરણ 1 થી 8 નો અભ્યાસ સરકારી અથવા અનુદાનિત (ગ્રાન્ટેડ) પ્રાથમિક શાળામાં સળંગ પૂર્ણ કરેલો હોવો જોઈએ.
- RTE હેઠળ પ્રવેશ: જે વિદ્યાર્થીઓએ RTE (Right to Education) હેઠળ ખાનગી શાળામાં ધોરણ 1 માં પ્રવેશ મેળવીને ધોરણ 8 સુધીનો અભ્યાસ પૂર્ણ કર્યો હોય, તેઓ પણ આ પરીક્ષા માટે પાત્ર છે.
- ચાલુ અભ્યાસ: વિદ્યાર્થી હાલમાં ધોરણ 8 માં અભ્યાસ કરતો હોવો જોઈએ.
- આવક મર્યાદા: * ગ્રામ્ય વિસ્તાર માટે: વાર્ષિક આવક ₹1,20,000 થી વધુ ન હોવી જોઈએ.
- શહેરી વિસ્તાર માટે: વાર્ષિક આવક ₹1,50,000 થી વધુ ન હોવી જોઈએ.
૪. મહત્વની તારીખો અને પરીક્ષાનું આયોજન
રાજ્ય પરીક્ષા બોર્ડ દ્વારા વર્ષ 2026 માટેનું ટાઈમટેબલ જાહેર કરી દેવામાં આવ્યું છે. વાલીઓ અને વિદ્યાર્થીઓએ નીચેની તારીખો ખાસ નોંધી લેવી જોઈએ:
| વિગત | તારીખ |
| ઓનલાઈન અરજી શરૂ થયાની તારીખ | 5 ફેબ્રુઆરી, 2026 |
| અરજી કરવાની છેલ્લી તારીખ | 28 ફેબ્રુઆરી, 2026 |
| પરીક્ષાની તારીખ (Tentative) | 4 એપ્રિલ, 2026 |
| પરીક્ષા ફી | નિઃશુલ્ક (કોઈ ફી ભરવાની નથી) |
નોંધ: અગાઉ ફોર્મ ભરવાની છેલ્લી તારીખ 16 ફેબ્રુઆરી હતી, જેને વધારીને હવે 28 ફેબ્રુઆરી કરવામાં આવી છે. આથી, હવે કોઈ પણ વિલંબ વગર અરજી કરી દેવી હિતાવહ છે.
૫. પરીક્ષા પદ્ધતિ અને અભ્યાસક્રમ (Exam Pattern)
મુખ્યમંત્રી જ્ઞાન સાધના મેરીટ સ્કોલરશીપની પસંદગી એક પ્રવેશ પરીક્ષા દ્વારા થાય છે.Gyan Sadhana Scholarship Exam 2026 Application Process. આ પરીક્ષાના માળખા વિશેની માહિતી નીચે મુજબ છે:
- કસોટીનો પ્રકાર: બહુવિકલ્પ પ્રકારની (MCQ Based).
- કુલ ગુણ: 120 ગુણ.
- સમય: 150 મિનિટ (2.5 કલાક).
- વિભાગો:
- MAT (બૌદ્ધિક યોગ્યતા કસોટી): 40 પ્રશ્નો (તાર્કિક પ્રશ્નો, શ્રેણી, આકૃતિઓ વગેરે).
- SAT (શૈક્ષણિક યોગ્યતા કસોટી): 80 પ્રશ્નો (ધોરણ 8 ના ગણિત, વિજ્ઞાન, સામાજિક વિજ્ઞાન અને ભાષાના વિષયો).
૬. ઓનલાઈન અરજી કેવી રીતે કરવી? (Step-by-Step Guide)
વિદ્યાર્થીઓ અથવા વાલીઓ જાતે પણ સત્તાવાર પોર્ટલ પરથી ફોર્મ ભરી શકે છે.
- સૌ પ્રથમ રાજ્ય પરીક્ષા બોર્ડની સત્તાવાર વેબસાઈટ www.sebexam.org પર જાઓ.
- હોમ પેજ પર “Apply Online” સેક્શનમાં જઈને Chief Minister Gyan Sadhana Merit Scholarship Examination-2026 લિંક પર ક્લિક કરો.
- વિદ્યાર્થીનો 18 અંકનો Child ID (Aadhar DISE Number) નાખો.
- વિદ્યાર્થીની વિગતો આપમેળે આવી જશે, ત્યારબાદ બાકી રહેતી માહિતી (મોબાઈલ નંબર, જાતિ, આવક વગેરે) ભરો.
- જરૂરી ડોક્યુમેન્ટ્સ (આવકનો દાખલો, જાતિનો દાખલો) અપલોડ કરો.
- ફોર્મ સબમિટ કર્યા પછી તેની પ્રિન્ટ આઉટ કાઢીને શાળામાં જમા કરાવવાની રહેશે.
મુખ્યમંત્રી જ્ઞાન સાધના સ્કોલરશીપ એ ગુજરાતના મધ્યમ અને ગરીબ વર્ગના તેજસ્વી બાળકો માટે પ્રગતિનું દ્વાર છે. ₹94,000 જેવી મોટી રકમ વિદ્યાર્થીના ઉચ્ચ શિક્ષણના પાયાને મજબૂત કરી શકે છે. જો તમે અથવા તમારી આસપાસ કોઈ લાયક વિદ્યાર્થી હોય, તો તેમને આ યોજના વિશે ચોક્કસ જણાવો. યાદ રાખજો, 28 ફેબ્રુઆરી પછી પોર્ટલ બંધ થઈ જશે, તેથી આજે જ અરજી પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરો.
