અમદાવાદ (5 માર્ચ 2026): રંગોનો તહેવાર હોળી અને ધુળેટી (Holi and Dhuleti 2026) લોકોના જીવનમાં આનંદ અને ઉમંગ લાવવા માટે ઉજવવામાં આવે છે. પરંતુ, આ વર્ષે અમદાવાદ અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં આ તહેવાર અનેક પરિવારો માટે કાળोતરો બનીને આવ્યો છે. અમદાવાદમાં હોળી-ધુળેટી દરમિયાન દુર્ઘટનાઓ નો સિલસિલો એટલો ભયानક રહ્યો કે માત્ર 48 કલાકની અંદર શહેર અને જિલ્લામાં અલગ-અલગ બનાવોમાં 25થી વધુના મોત નીપજ્યા હોવાના અહેવાલો સામે આવ્યા છે.
રંગોથી રંગાયેલા ચહેરાઓ પાછળ આંસુ અને માતમનો માહોલ છવાઈ ગયો છે. ડૂબી જવાની ઘટનાઓ, જીવલેણ માર્ગ અકસ્માતો અને નજીवी બાબતે થયેલી હિંસક અથડામણોએ હોળીના પવિત्र તહેવારને લોહીલુહાણ કરી દીધો છે. આ વિસ્તૃત ન્યૂઝ રિપોર્ટમાં આપણે જાણીશું કે આખરે એવા કયા કારણો હતા જેના લીધે આટલી મોટી સંખ્યામાં લોકોએ પોતાના જીવ ગુમાવ્યા, અને અમદાવાદ સિવિલ હોસ્પિટલ તથા પોલીસ પ્રશાસનની કામગીરી કેવી રહી.
The Dark Shadow over the Festival of Colors: રંગોના તહેવાર પર છવાયો કાળો પડછાયો
માર્ચ મહિનાની શરૂઆતમાં જ જ્યારે અમદાવાદ શહેર હોળીના રંગોમાં રંગાવા માટે તૈયાર હતું, ત્યારે કોઈએ કલ્પના પણ નહોતી કરી કે આ ઉજવણી આટલી હદે જીવલેણ સાબિત થશે. સામાન્ય રીતે હોળી-ધુળેટીના દિવસે લોકો મિત્રો અને પરિવાર સાથે રંગ રમીને નદી કે કેનાલમાં નાહવા જતા હોય છે અથવા તો બાઈક પર બેસીને શહેરમાં ફરવા નીકળતા હોય છે. પરંતુ ઉત્સાહમાં ભાન ભૂલી જવાની આ આદત આ વર્ષે ભારે પડી છે.
પોલીસ કંટ્રોલ રૂમ અને ઇમરજન્સી સેવા 108 ના આંકડા મુજબ, ધુળેટીના દિવસે સવારથી લઈને મોડી રાત સુધીમાં સેંકડો કોલ્સ આવ્યા હતા. જેમાં મોટાભાગના કોલ્સ અકસ્માत, મારામારી અને નદી/કેનાલમાં ડૂબવાને લગતા હતા. 25થી વધુના મોત નો આ આંકડો માત્ર એક જ જગ્યાનો નથી, પરંતુ સમગ્ર અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (AMC) વિસ્તાર અને અમદાવાદ ગ્રામ્યના અલગ-અલગ પોલીસ સ્ટેશન વિસ્તારોનો કુલ આંકડો છે.
Drowning Tragedies: સાબરમતી નદી અને નર્મદા કેનાલ બની કાળનો કોળિયો
અમદાવાદમાં હોળી-ધુળેટી દરમિયાન દુર્ઘટનાઓ માં સૌથી વધુ મૃત્યુઆંક પાણીમાં ડૂબવાને કારણે નોંધાયો છે. ધુળેટી રમીને કલર કાઢવા માટે યુવાનોના ટોળેટોળા શહેરની સાબરમતી નદી (Sabarmati River) અને આસપાસથી પસાર થતી નર્મદા કેનાલ (Narmada Canal) પર પહોંચ્યા હતા.
1. સાબરમતી નદીમાં ડૂબવાની ઘટનાઓ (Incidents at Sabarmati River)
શહેરના રિવરફ્રન્ટ (Riverfront) વિસ્તારમાં સુરક્ષા વ્યવસ્થા હોવા છતાં, કેટલાક યુવાનોએ દૂરના છેવાડેથી નદીમાં છલાંગ લગાવી હતી. પાણીના પ્રવાહ અને ઊંડાઈનો અંદાજ ન આવતા અનેક યુવાનો ડૂબવા લાગ્યા હતા. ફાયર બ્રિગેડની રેસ્ક્યુ ટીમે ઘટનાસ્થળે પહોંચીને અનેક લોકોને બચાવ્યા હતા, પરંતુ તેમ છતાં સાબરમતી નદીના અલગ-અલગ પટ્ટાઓ પરથી 7 જેટલા યુવાનોના મૃતદેહ મળી આવ્યા છે. મૃતકોમાં મોટાભાગના 18 થી 25 વર્ષની વયના આશાસ્પદ યુવાનો છે.
2. નર્મદા કેનાલમાં મોતની છલાંગ (Fatal Drownings in Narmada Canal)
એસ.જી. હાઇવે (SG Highway) અને વૈષ્ણોદેવી સર્કલ (Vaishnodevi Circle) પાછળથી પસાર થતી નર્મદા કેનાલ દર વર્ષે ધુળેટીના દિવસે જોખમી સાબિત થાય છે. પોલીસની ચેતવણી અને પેટ્રોલિંગ છતાં, યુવાનો કેનાલમાં નાહવા પડ્યા હતા. કેનાલના ધસમસતા પ્રવાહમાં તણાઈ જવાને કારણે અને કેનાલની લપસણી દીવાલો પરથી બહાર ન નીકળી શકવાને કારણે 10 થી વધુ લોકોના ડૂબી જવાથી કરुण મોત નીપજ્યા છે. ફાયર બ્રિગેડના જવાનોએ સ્થાનિક તરવૈયાઓની મદદથી કલાકો સુધી સર્ચ ઓપરેશન ચલાવીને મૃતદેહો બહાર કાઢ્યા હતા.
“તહેવારના દિવસે અમે સતત લોકોને અપીલ કરીએ છીએ કે કેનાલ કે નદીમાં નાહવા ન પડો. પરંતુ યુવાનો માને નહિ અને ઉંડા પાણીમાં ગરકાવ થઈ જાય છે. એક જ દિવસમાં આટલા બધા મૃતદેહો કાઢવા એ અમારા માટે પણ અત્યંત દુઃખદ છે.” – ચીફ ફાયર ઓફિસર, અમદાવાદ.
Fatal Road Accidents and Drunk Driving: માર્ગ અકસ્માત અને ડ્રંક એન્ડ ડ્રાઈવનો કહેર
ધુળેટીના તહેવારમાં બીજી સૌથી મોટી આફત માર્ગ અકસ્માતો (Road Accidents) બનીને ત્રાટકી હતી. દારૂ અને ભાંગના નશામાં ચૂર થઈને બેફામ વાહનો હંકારવાને કારણે અનેક પરિવારોના માળા વિખેરાઈ ગયા છે.
ઓવરસ્પીડિંગ અને સ્ટંટબાજી (Overspeeding and Bike Stunts)
શહેરના સિંધુ ભવન રોડ (Sindhu Bhavan Road), એસ.જી. હાઇવે, એસ.પી. રિંગ રોડ (SP Ring Road) અને રિવરફ્રન્ટ પર યુવાનો ત્રિપલ સવારી (Triple Riding) અને કલરવાળા મોઢે બાઈક પર સ્ટંટ કરતા જોવા મળ્યા હતા.
- ડિવાઈડર સાથે અથડામણ: બેફામ સ્પીડે જતા બે-ત્રણ બાઈક સ્લિપ ખાઈને ડિવાઈડર સાથે અથડાયા હતા, જેમાં હેલ્મેટ ન પહેર્યું હોવાથી માથાના ભાગે ગંભીર ઈજાઓ પહોંચતા 5 યુવાનોના ઘટનાસ્થળે જ કમકમાટીભર્યા મોત નીપજ્યા હતા.
- હિટ એન્ડ રન (Hit and Run Cases): નશાની હાલતમાં કાર ચલાવતા નબીરાઓએ રસ્તા પર ચાલીને જતા કેટલાક રાહદારીઓને પણ અડફેટે લીધા હોવાના ત્રણ અલગ-અલગ બનાવો નોંધાયા છે.
ટ્રાફિક પોલીસે (Ahmedabad Traffic Police) મોડી રાત સુધી ડ્રંક એન્ડ ડ્રાઈવ (Drunk and Drive) ની સ્પેશિયલ ડ્રાઈવ ચલાવીને સેંકડો વાહનો ડિટેઈન કર્યા હતા અને દારૂ પીને વાહન ચલાવનારાઓ વિરુદ્ધ કડક કાયદાકીય કાર્યવાહી કરી હતી.
Clashes and Violence over Colors: કલર લગાવવા બાબતે હિંસક અથડામણ, હત્યાના બનાવ
તહેવાર પ્રેમ અને ભાઈચારાનો છે, પરંતુ ‘બૂરા ન માનો હોળી હૈ’ ના નામે કરવામાં આવતી બળજબરી આ વર્ષે હત્યાના ગુનાઓ (Murder Cases) માં પરિણમી છે.
શહેરના પૂર્વ વિસ્તાર (East Ahmedabad) જેવા કે બાપુનગર, નિકોલ, અમરાઈવાડી અને ગોમતીપુર વિસ્તારોમાં રંગ લગાવવા બાબતે બે જૂથો અને પડોશીઓ વચ્ચે ભારે અથડામણ થઈ હતી.
- નજીવી બાબતે તીક્ષ્ण હથિયારોના ઘા: એક વિસ્તારમાં પોતાની ઈચ્છા વિરુદ્ધ કલર લગાવવા બાબતે શરૂ થયેલી સામાન્ય બોલાચાલીએ ઉગ્ર સ્વરૂપ ધારણ કર્યું હતું. જોतજોતામાં પાઇપ, લાકડીઓ અને છરીઓ ઉછળવા લાગી હતી. આ જૂથ અથડામણમાં ગંભીર રીતે ઘાયલ થયેલા 3 લોકોના સારવાર દરમિયાન મોત નીપજ્યા છે.
- આ ઉપરાંત, જૂनी અદાવત (Old Rivalry) ની અદાવત રાખીને હોળીના ટોળાનો લાભ ઉઠાવીને હુમલો કરવામાં આવ્યો હોય તેવા બનાવો પણ પોલીસ ચોपડે નોંધાયા છે. પોલીસે આ મામલે હત્યા અને રાયોટિંગ (Rioting) નો ગુનો નોંધીને ડઝનબંધ આરોપીઓની ધરપકડ કરી છે.
Civil Hospital overwhelmed with Patients: સિવિલ હોસ્પિટલના ટ્રોમા સેન્ટરમાં દર્દીઓનો ધસારો
અમદાવાદમાં હોળી-ધુળેટી દરમિયાન દુર્ઘટનાઓ ના પગલે એશિયાની સૌથી મોટી અમદાવાદ સિવિલ હોસ્પિટલ (Ahmedabad Civil Hospital) અને અન્ય ખાનગી હોસ્પિટલોના ટ્રોમા સેન્ટરો દર્દીઓથી ઉભરાઈ ગયા હતા. હોસ્પિટલ પ્રશાસને અગાઉથી જ તહેવારને ધ્યાનમાં રાખીને ઈમરજન્સી વોર્ડ (Emergency Ward) માં વધારાના ડોક્ટરો અને નર્સિંગ સ્ટાફ તૈનાત રાખ્યો હતો.
આખો દિવસ એમ્બ્યુલન્સની સાયરનોથી હોસ્પિટલ પરિસર ગુંજતું રહ્યું હતું.
- કેમિકલ રંગો અને મેડિકલ ઇમરજન્સી (Chemical Colors Impact): માત્ર અકસ્માતો જ નહીં, પરંતુ ઝેરી કેમિકલ વાળા રંગોને કારણે આંખમાં ઇન્ફેક્શન (Eye Infection), ત્વચાની એલર્જી (Skin Allergy) અને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ પડતી હોય તેવા 200 થી વધુ કેસો સિવિલ હોસ્પિટલની ઓપીડી (OPD) માં નોંધાયા હતા.
- માથા અને હાડકાની ઈજાઓ: બાઈક પરથી પડી જવાને કારણે અને મારામારીમાં ઘાયલ થયેલા લોકોની સંખ્યા પણ ખૂબ મોટી હતી. ઓર્થોપેડિક અને ન્યુરો-સર્જરી વિભાગના ડોક્ટરોએ સતત ઓપરેશનો કરવા પડ્યા હતા.
Police and Administration Action: પોલીસ અને પ્રશાસનની ભૂમિકા પર ઉઠ્યા સવાલો?
જ્યારે એક જ દિવસમાં 25થી વધુના મોત થાય છે, ત્યારે સ્વાભાવિક રીતે જ કાયદો અને વ્યવસ્થા (Law and Order) ની સ્થિતિ પર સવાલો ઊભા થાય છે. શું પોલીસ અને પ્રશાસન આ દુર્ઘટનાઓને રોકવામાં નિષ્ફળ રહ્યા?
અમદાવાદ પોલીસ કમિશનર દ્વારા અગાઉથી જ જાહેરનામું (Notification) બહાર પાડવામાં આવ્યું હતું કે જાહેર રસ્તાઓ પર આવता-જતા લોકો પર કલર કે કાદવ ફેંકવો નહીં, નશાની હાલતમાં વાહન ન ચલાવવું, અને જોખમી રીતે કેનાલ કે નદીમાં ન જવું.
- પોલીસ બંદોબસ્ત: શહેરના તમામ 48 પોલીસ સ્ટેશનોનો સ્ટાફ, ટ્રાફિક પોલીસ અને પીસીઆર (PCR) વાન સતત પેટ્રોલિંગમાં હતા.
- નિષ્ફળતા ક્યાં રહી? આટલી મોટી સંખ્યામાં લોકો રસ્તા પર ઉતરી આવે ત્યારે દરેક વ્યક્તિની અંગત રીતે દેખરેख રાખવી પોલીસ માટે પણ અશક્ય બની જાય છે. નર્મદા કેનાલનો પટ્ટો એટલો લાંબો છે કે પોલીસ એક જગ્યાએથી લોકોને હટાવે ત્યાં બીજી જગ્યાએથી લોકો પાણીમાં ઉતરી જાય છે.
આથી કહી શકાય કે આ દુર્ઘટનાઓ પાછળ માત્ર પ્રશાસનની નિષ્ફળતા જ નહીં, પરંતુ લોકોની બેદરકારી અને શિસ્તનો અભાવ સૌથી મોટું કારણ છે.
The Core Reasons: શા માટે તહેવારોમાં જ વધે છે મોતનો આંકડો? (Why Festival Tragedies Occur)
ભારતીય તહેવારો આનંદ માટે છે, તો પછી હોળી-ધુળેટી જેવા પવિત્ર તહેવારમાં જ આટલી મોટી સંખ્યામાં દુર્ઘટનાઓ કેમ સર્જાય છે? સામાજિક કાર્યકરો અને મનોચિકિત્સકો આ માટે નીચે મુજબના કારણોને જવાબદાર માને છે:
- નશાનું દૂષણ (Substance Abuse): તહેવારના નામે દારૂ, ભાંગ અને અન્ય કેફી દ્રવ્યોના સેવનનું પ્રમાણ વધી જાય છે. નશામાં વ્યક્તિ પોતાની વિચારવાની અને નિર્ણય લેવાની ક્ષમતા ગુમાવી બેસે છે, જે માર્ગ અકસ્માત અને મારામારીનું સીધું કારણ બને છે.
- હીરોઇઝમ અને દેખાદેખી (Show-off & Heroism): યુવાનોમાં સોશિયલ મીડિયા પર રીલ્સ (Reels) અને સ્ટેટસ મુકવાનો ક્રેઝ એટલો હદે વધી ગયો છે કે તેઓ જોખમી જગ્યાઓ પર જઈને નદીમાં કૂદકા મારે છે અથવા બાઈક પર જીવલેણ સ્ટંટ કરે છે. આ થોડી સેકન્ડની વાહ-વાહી જીવલેણ સાબિત થાય છે.
- જવાબદારીનો અભાવ (Lack of Civic Sense): માતા-પિતા દ્વારા પોતાના યુवान બાળકો ક્યાં જાય છે, કોની સાથે જાય છે અને શું કરી રહ્યા છે, તેના પર પૂરતું ધ્યાન આપવામાં આવતું નથી. જ્યારે દુર્ઘટના ઘટે છે ત્યારે જ પરિવારને જાણ થાય છે.
- ‘માફી’ ની માનસિકતા: “આજે તો તહેવાર છે, બધું ચાલે” આ માનસિકતા કાયદાના ભંગ માટે પ્રોત્સાહન પૂરું પાડે છે.
Lessons for the Future: ભવિષ્ય માટે બોધપાઠ અને જાગૃતિની જરૂરિયાત (Need for Awareness)
આ વર્ષે અમદાવાદમાં હોળી-ધુળેટી દરમિયાન દુર્ઘટનાઓ માં જે પરિવારોએ પોતાના યુवान દીકરાઓ અને સ્વજનો ગુમાવ્યા છે, તેમની ખોટ ક્યારેય પૂરી શકાશે નહીં. પરંતુ આ ગોઝારી ઘટનાઓમાંથી સમગ્ર ગુજરાતે એક બોધપાઠ (Lesson) લેવાની જરૂર છે જેથી આવતા વર્ષે આવી કોઈ કરુણાંતિકા ન સર્જાય.
- પ્રશાસનિક પગલાં: આવતા વર્ષથી કેનાલ અને રિવરફ્રન્ટ જેવા વિસ્તારોમાં ડ્રોન (Drone) દ્વારા સતત મોનિટરિંગ થવું જોઈએ અને પ્રતિબંધિત વિસ્તારોમાં પ્રવેશતા જ ભારે દંડની જોગવાઈ કરવી જોઈએ.
- શૈક્ષણિક સંસ્થાઓની ભૂમિકા: શાળાઓ અને કોલેજોમાં તહેવારોની ઉજવણી સુરક્ષિત રીતે કેવી રીતે કરવી તે અંગે સેમિનાર અને જાગૃતિ અભિયાન ચલાવવા જોઈએ.
- માતા-પિતાની જવાબદારી: તહેવારના દિવસે પોતાના બાળકો વાહન લઈને બહાર જાય ત્યારે તેમને સ્પીડ લિમિટ અને ટ્રાફિક નિયમોનું પાલન કરવાની કડક સૂચના આપવી જોઈએ.
આનંદનો તહેવાર શોકમાં ફેરવાયો
Holi 2026 નો આ તહેવાર અમદાવાદના ઇતિહાસમાં એક અત્યંત કાળા દિવસ તરીકે યાદ રાખવામાં આવશે. 25થી વધુના મોત એ માત્ર એક આંકડો નથી, પરંતુ 25 પરિવારોના ઓલવાઈ ગયેલા ચિરાગ છે. રંગોથી શરૂ થયેલો દિવસ સ્મશાનમાં ચિતાઓની આગ સાથે પૂરો થયો છે.
તહેવારો ઉજવવા જરૂરી છે, પરંતુ જિંદગીની કિંમત ચૂકવીને નહીં. ક્ષणિક આનંદ માટે જીવનને જોખમમાં મૂકવું એ કોઈ બહાદુરી નથી. કાયદાનું પાલન, સુરક્ષાના નિયમો અને એકબીજા પ્રત્યેનો આદર જ આપણા તહેવારોને સાચા અર્થમાં સાર્થક બનાવી શકે છે. ભગવાન મૃતકોના આત્માને શાંતિ અર્પે અને તેમના પરિવારોને આ પારાવાર દુઃખ સહન કરવાની શક્તિ આપે તેવી જ પ્રાર્થના.
મગન લુહાર CTC News ના ફાઉન્ડર અને ઓનર છે. પત્રકારત્વ ઉપરાંત તેઓ એક જાણીતા અભિનેતા (Actor) પણ છે. કલા અને મીડિયા ક્ષેત્રે બહોળો અનુભવ ધરાવતા મગનભાઈએ સામાજિક જવાબદારીની ભાવના સાથે આ ડિજિટલ પ્લેટફોર્મની સ્થાપના કરી છે. તેઓ ખાસ કરીને ગ્રામીણ વિકાસ અને સામાજિક મુદ્દાઓને પોતાની આગવી શૈલીમાં વાચા આપવા માટે જાણીતા છે.