India AI Summit 2026: દિલ્હીમાં આયોજન, PM મોદી કરશે ઉદ્ઘાટન

ભારત મંડપમમાં ભવિષ્યનું સ્વાગત

નમસ્કાર ટેક-પ્રેમી મિત્રો! આજે તારીખ ૧૦ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬ છે. વિશ્વ આજે એક એવા મુકામ પર ઊભું છે જ્યાં મનુષ્ય અને મશીન વચ્ચેની ભેદરેખા પાતળી થઈ રહી છે. આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI) હવે માત્ર કલ્પના નથી રહી, પરંતુ આપણા રોજિંદા જીવનનો એક અભિન્ન અંગ બની ગયું છે. આ ક્રાંતિના કેન્દ્રમાં આજે ભારત ઊભું છે.

આજે સવારે જ સમાચાર આવ્યા છે કે ભારત સરકાર દ્વારા આયોજિત India AI Summit 2026 ની તમામ તૈયારીઓ પૂર્ણ થઈ ગઈ છે. નવી દિલ્હીના પ્રગતિ મેદાન સ્થિત ભવ્ય ‘ભારત મંડપમ’ (Bharat Mandapam) માં આવતીકાલે એટલે કે ૧૧ ફેબ્રુઆરીથી શરૂ થનારી આ સમિટનું ઉદ્ઘાટન બીજું કોઈ નહીં, પરંતુ દેશના વડાપ્રધાન Narendra Modi કરશે.

આ માત્ર એક ઈવેન્ટ નથી, પરંતુ વિશ્વને ભારતની ડિજિટલ તાકાત બતાવવાનો એક મહામંચ છે. ગત વર્ષે (૨૦૨૪-૨૫) આપણે જોયું કે કેવી રીતે ભારતે સેમિકન્ડક્ટર મિશન અને સ્પેસ ટેકનોલોજીમાં હરણફાળ ભરી. હવે ૨૦૨૬ માં ભારત Global AI Hub બનવાની દિશામાં મક્કમ ડગલાં માંડી રહ્યું છે. આ સમિટમાં Google, Microsoft, NVIDIA, અને OpenAI જેવી દિગ્ગજ કંપનીઓના CEO ભાગ લેવાના છે.

ભાગ ૧: સમિટનું વિઝન – ‘AI for All’ (સૌના માટે AI)

ભારત હંમેશાથી ટેકનોલોજીના લોકશાહીકરણ (Democratization) માં માનતું આવ્યું છે. India AI Summit 2026 ની થીમ પણ આ જ વિચારધારા પર આધારિત છે – ‘AI for All: Ethical, Inclusive, and Sustainable’ (સૌના માટે AI: નૈતિક, સર્વસમાવેશક અને ટકાઉ).

PM મોદીનું વિઝન:

વડાપ્રધાન મોદી હંમેશા કહે છે કે ભારત ત્રીજી ઔદ્યોગિક ક્રાંતિમાં પાછળ રહી ગયું હતું, પરંતુ ચોથી ઔદ્યોગિક ક્રાંતિ (Industry 4.0) નું નેતૃત્વ ભારત કરશે.

• સમાવેશી વિકાસ: AI નો ઉપયોગ માત્ર અમીરો કે શહેરી લોકો માટે નહીં, પરંતુ ગામડાના ખેડૂત, નાના વેપારી અને વિદ્યાર્થીઓ માટે થવો જોઈએ.
• ભાષિની (Bhashini): ભારતની ભાષાકીય વિવિધતાને ધ્યાનમાં રાખીને, સરકાર ભાષિની પ્રોજેક્ટ દ્વારા દરેક ભારતીય ભાષામાં AI ટૂલ્સ ઉપલબ્ધ કરાવવા માંગે છે.

આ સમિટનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ભારતને Global AI Powerhouse તરીકે સ્થાપિત કરવાનો છે, જ્યાં માત્ર AI નો વપરાશ નહીં, પરંતુ AI નું નિર્માણ (Innovation) પણ ભારતમાં જ થાય.

ભાગ ૨: ભારત મંડપમ – ટેકનોલોજીનું તીર્થસ્થાન

આવતીકાલે જ્યારે PM Modi Inauguration કરશે, ત્યારે ભારત મંડપમનો નજારો જોવાલાયક હશે. ૨૦૨૬ માં ભારત મંડપમ માત્ર એક કન્વેન્શન સેન્ટર નથી રહ્યું, પરંતુ તે ‘ટેકનોલોજીકલ તીર્થ’ બની ગયું છે.

હાઈ-ટેક વ્યવસ્થા:

• AI હોલોગ્રામ સ્વાગત: મહેમાનોનું સ્વાગત પરંપરાગત રીતની સાથે સાથે AI સંચાલિત હોલોગ્રામ દ્વારા કરવામાં આવશે, જે ભારતીય સંસ્કૃતિની ઝાંખી કરાવશે.
• રોબોટિક ગાઈડ્સ: સમિટમાં આવનારા ડેલિગેટ્સને રસ્તો બતાવવા અને માહિતી આપવા માટે ‘મેડ ઇન ઇન્ડિયા’ હ્યુમનોઇડ રોબોટ્સ તૈનાત કરવામાં આવ્યા છે.
• સુરક્ષા: સમગ્ર વેન્યુની સુરક્ષા માટે ફેસિયલ રેકગ્નિશન અને AI ડ્રોન સિસ્ટમનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે.

આ દર્શાવે છે કે ભારત માત્ર AI ની વાતો નથી કરતું, પરંતુ તેને અમલમાં પણ મૂકે છે. India AI Summit 2026 એ ભારતની ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને ટેકનોલોજીકલ ક્ષમતાનું જીવંત ઉદાહરણ છે.

ભાગ ૩: કોણ કોણ આવી રહ્યું છે? – દિગ્ગજોનો જમાવડો

આ સમિટની ભવ્યતાનો અંદાજ એ વાત પરથી લગાવી શકાય છે કે સિલિકોન વેલીથી લઈને યુરોપ અને એશિયાના ટોચના ટેક લીડર્સ દિલ્હીમાં ધામા નાખી રહ્યા છે.

1. સુંદર પિચાઈ (Google): ભારતીય મૂળના આ CEO ભારત માટે ખાસ AI પેકેજની જાહેરાત કરી શકે છે.
2. સત્ય નડેલા (Microsoft): ભારતના ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં ક્લાઉડ કમ્પ્યુટિંગ અને AI ના વિસ્તરણ માટે મોટી ભાગીદારીની શક્યતા છે.
3. જેન્સન હુઆંગ (NVIDIA): ભારતને સુપરકમ્પ્યુટર અને AI ચિપ્સ પૂરી પાડવા માટે NVIDIA ની ભૂમિકા મહત્વની છે.
4. સેમ ઓલ્ટમેન (OpenAI): ChatGPT ના સર્જક ભારતના સ્ટાર્ટઅપ ઇકોસિસ્ટમ સાથે જોડાવા આતુર છે.

આ ઉપરાંત, ૫૦ થી વધુ દેશોના મંત્રીઓ, નીતિ નિર્માતાઓ અને સંશોધકો Delhi AI Event માં ભાગ લેશે. આ ગ્લોબલ નેટવર્કિંગ ભારત માટે અબજો ડોલરના રોકાણના દરવાજા ખોલી શકે છે.

ભાગ ૪: ‘ઈન્ડિયા એઆઈ મિશન’ (India AI Mission) – ૧૦,૦૦૦ કરોડનું રોકાણ

આ સમિટનો સૌથી મહત્વનો એજન્ડા ભારત સરકારના મહત્વાકાંક્ષી India AI Mission ને વેગ આપવાનો છે. કેબિનેટે અગાઉ આ મિશન માટે ૧૦,૦૦૦ કરોડ રૂપિયાથી વધુનું બજેટ મંજૂર કર્યું હતું.

મિશનના મુખ્ય સ્તંભો:

1. કોમ્પ્યુટિંગ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર: AI મોડલ્સને ટ્રેન કરવા માટે ભારે કોમ્પ્યુટિંગ પાવર (GPUs) ની જરૂર પડે છે. સરકાર પબ્લિક-પ્રાઈવેટ પાર્ટનરશીપ (PPP) મોડલ દ્વારા દેશમાં જ વિશાળ ડેટા સેન્ટર્સ અને સુપરકમ્પ્યુટર્સ સ્થાપશે.
2. AI સ્ટાર્ટઅપ્સ: નવા ઉદ્યોગસાહસિકોને ફંડિંગ અને મેન્ટરશિપ પૂરી પાડવી.
3. કૌશલ્ય વિકાસ (Skilling): આવનારા ૩ વર્ષમાં ૧ કરોડ યુવાનોને AI, મશીન લર્નિંગ અને ડેટા સાયન્સમાં તાલીમ આપવી.
4. સુરક્ષિત AI: ડીપફેક (Deepfake) અને સાયબર ફ્રોડ સામે લડવા માટે સ્વદેશી ટુલ્સ વિકસાવવા.

આવતીકાલે PM Modi આ મિશન અંતર્ગત કેટલીક નવી યોજનાઓ અને સેન્ટર ઓફ એક્સેલન્સ (CoE) નું લોકાર્પણ કરી શકે છે.

ભાગ ૫: ખેતીથી લઈને સ્વાસ્થ્ય સુધી – AI નો વ્યાપ

India AI Summit 2026 માં માત્ર કોડિંગ અને સોફ્ટવેરની ચર્ચા નહીં થાય, પરંતુ સામાન્ય માણસના જીવનમાં AI શું બદલાવ લાવી શકે છે, તેના લાઈવ ડેમોન્સ્ટ્રેશન (Live Demonstration) બતાવવામાં આવશે.

૧. ખેતીમાં ક્રાંતિ (AI in Agriculture):

ખેડૂતો પાકનો ફોટો પાડીને રોગની ઓળખ કરી શકે, હવામાનની સચોટ આગાહી મેળવી શકે અને બજારભાવ જાણી શકે – આ માટે ‘કિસાન AI’ એપ લોન્ચ થઈ શકે છે.

૨. સ્વાસ્થ્ય સેવા (Healthcare):

દૂરના ગામડાઓમાં ડોક્ટર ન હોય ત્યાં AI આધારિત ડાયગ્નોસ્ટિક મશીનો એક્સ-રે અને રિપોર્ટ વાંચીને પ્રાથમિક સારવાર સૂચવી શકે છે. કેન્સર જેવા રોગોનું વહેલું નિદાન કરવામાં AI આશીર્વાદરૂપ સાબિત થઈ રહ્યું છે.

૩. શિક્ષણ (Education):

દરેક વિદ્યાર્થીની શીખવાની ગતિ અલગ હોય છે. AI ટ્યુટર વિદ્યાર્થીની નબળાઈ ઓળખીને તેને પર્સનલાઈઝ્ડ (Personalized) શિક્ષણ આપી શકશે.

ભાગ ૬: નૈતિક AI અને નિયમન (Ethical AI and Regulation)

AI જેટલું ઉપયોગી છે, તેટલું જ જોખમી પણ છે. ડીપફેક વિડીયો, ફેક ન્યૂઝ અને પ્રાઈવસીના ભંગ જેવી સમસ્યાઓ વૈશ્વિક ચિંતાનો વિષય છે. ભારત આ સમિટ દ્વારા વિશ્વને Responsible AI (જવાબદાર AI) નો રાહ ચીંધવા માંગે છે.

ગ્લોબલ ફ્રેમવર્ક:

ભારત પ્રસ્તાવ મૂકશે કે પરમાણુ હથિયારોની જેમ AI માટે પણ એક આંતરરાષ્ટ્રીય સંધિ અથવા નિયમનકારી સંસ્થા હોવી જોઈએ.

• ડેટા પ્રાઈવસી: ભારતીય નાગરિકોનો ડેટા સુરક્ષિત રહે અને તેનો દુરુપયોગ ન થાય તે માટે ‘ડિજિટલ ઈન્ડિયા એક્ટ’ ના નવા પ્રાવધાનો ચર્ચવામાં આવશે.
• પક્ષપાત મુક્ત AI: ઘણીવાર AI મોડલ્સ પશ્ચિમી ડેટા પર આધારિત હોવાથી ભારતીય સંદર્ભમાં પક્ષપાતી હોય છે. ભારત પોતાના ડેટાસેટ્સ (Datasets) બનાવીને આ સમસ્યા ઉકેલશે.

ભાગ ૭: યુવાનો અને સ્ટાર્ટઅપ્સ માટે તકોનો મહાસાગર

જો તમે વિદ્યાર્થી છો, એન્જિનિયર છો કે સ્ટાર્ટઅપ ફાઉન્ડર છો, તો India AI Summit 2026 તમારા માટે સુવર્ણ તક છે.

• હેકાથોન: સમિટ દરમિયાન રાષ્ટ્રીય કક્ષાની AI હેકાથોનનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે, જેમાં વિજેતાઓને સરકાર તરફથી સીધું ફંડિંગ મળશે.
• રોકાણ: ગ્લોબલ વેન્ચર કેપિટલ (VC) ફર્મ્સ ભારતીય AI સ્ટાર્ટઅપ્સમાં અબજો ડોલરનું રોકાણ કરવા તૈયાર બેઠી છે.
• નોકરીઓ: એક અંદાજ મુજબ, AI ક્ષેત્રે ભારતમાં આગામી ૫ વર્ષમાં ૨૦ લાખ નવી નોકરીઓ સર્જાશે. આ સમિટ ટેલેન્ટ અને કંપનીઓ વચ્ચે સેતુનું કામ કરશે.

ભાગ ૮: ડિજિટલ પબ્લિક ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર (DPI) – ભારતનો માસ્ટરસ્ટ્રોક

ભારતે આધાર (Aadhaar) અને યુપીઆઈ (UPI) દ્વારા વિશ્વને બતાવી દીધું છે કે ટેકનોલોજીનો સ્કેલ (Scale) કેવી રીતે વધારી શકાય. હવે ભારત AI ને પણ DPI તરીકે વિકસાવવા માંગે છે.

AI Stack:

સરકાર એક ‘ઓપન સોર્સ AI પ્લેટફોર્મ’ બનાવશે, જેનો ઉપયોગ કરીને કોઈ પણ નાની કંપની કે ડેવલપર પોતાની એપ્લિકેશન બનાવી શકશે. જેમ UPI પર Google Pay અને PhonePe ચાલે છે, તેમ ભારતના AI Stack પર હજારો નવી એપ્સ બનશે. આ પગલું ટેકનોલોજીની દુનિયામાં ભારતને ‘વિશ્વગુરુ’ બનાવી શકે છે.

ભાગ ૯: દિલ્હી તૈયાર છે – સુરક્ષા અને વ્યવસ્થા

Delhi AI Event ને લઈને રાજધાનીમાં સુરક્ષા વ્યવસ્થા સઘન બનાવવામાં આવી છે. G20 સમિટ જેવી જ તૈયારીઓ કરવામાં આવી છે.

• ટ્રાફિક ડાયવર્ઝન પ્લાન જાહેર કરવામાં આવ્યો છે જેથી સામાન્ય જનતાને તકલીફ ન પડે.
• વિદેશી મહેમાનો માટે ખાસ સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમો અને ભારતીય ભોજનની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે.

આ સમિટ માત્ર ટેકનોલોજીકલ નહીં, પરંતુ કૂટનીતિક (Diplomatic) રીતે પણ મહત્વની છે. તે ભારતની સોફ્ટ પાવર (Soft Power) ને પ્રદર્શિત કરશે.

ભાગ ૧૦: પીએમ મોદીના ભાષણ પર નજર

આવતીકાલે સવારે ૧૦ વાગ્યે જ્યારે PM Modi Inauguration સ્પીચ આપશે, ત્યારે આખું વિશ્વ તેમને સાંભળશે. અપેક્ષા છે કે તેઓ નીચેના મુદ્દાઓ પર ભાર મૂકશે:

1. AI for Good: માનવતાના કલ્યાણ માટે AI નો ઉપયોગ.
2. મેક ઈન ઈન્ડિયા, મેક ફોર ધ વર્લ્ડ: ભારતીય AI સોલ્યુશન્સ વિશ્વની સમસ્યાઓ ઉકેલશે.
3. સહયોગ: વિકસિત અને વિકાસશીલ દેશો વચ્ચે ટેકનોલોજી ગેપ ઘટાડવો.

પીએમ મોદીની આદત છે કે તેઓ જટિલ ટેકનોલોજીને સરળ શબ્દોમાં અને આકર્ષક સૂત્રો (Slogans) દ્વારા સમજાવે છે. આ વખતે તેઓ AI માટે કયું નવું સૂત્ર આપે છે તે જોવું રસપ્રદ રહેશે.

ભાગ ૧૧: વિપક્ષ અને આલોચકોનો મત

લોકશાહીમાં વિરોધ પક્ષનો અવાજ પણ મહત્વનો છે. કેટલાક નિષ્ણાતો અને વિરોધ પક્ષો ચિંતા વ્યક્ત કરી રહ્યા છે કે AI ના કારણે બેરોજગારી વધી શકે છે.

• રોજગારી પર સંકટ: કોલ સેન્ટર, ડેટા એન્ટ્રી અને કોડિંગ જેવી નોકરીઓ AI ખાઈ જશે તેવો ડર છે.
• ડેટા ચોરી: શું સરકાર નાગરિકોનો ડેટા ખાનગી કંપનીઓને વેચી દેશે?

સરકારે આ પ્રશ્નોના જવાબો આપવા પડશે અને ખાતરી આપવી પડશે કે India AI Summit 2026 નો લાભ છેવાડાના માનવી સુધી પહોંચશે.

ભાગ ૧૨: ભવિષ્યની ઝાંખી – ૨૦૩૦ અને ૨૦૪૭

આ સમિટ ૨૦૪૭ માં ભારતને ‘વિકસિત રાષ્ટ્ર’ બનાવવાના લક્ષ્યમાં એક મહત્વનું પગથિયું છે.

• ૨૦૩૦ સુધીમાં AI ભારતની જીડીપી (GDP) માં $૫૦૦ બિલિયન (અબજ) ડોલરનું યોગદાન આપી શકે છે.
• સેમિકન્ડક્ટર પ્લાન્ટ્સ, 5G/6G નેટવર્ક અને હવે AI – આ ત્રિવેણી સંગમ ભારતને ડિજિટલ સુપરપાવર બનાવશે.

એક નવા યુગનો આરંભ

અંતમાં, ૧૦ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬ ના રોજ આ બ્લોગ લખતા ગર્વ થાય છે કે ભારત હવે ટેકનોલોજીની પાછળ નથી દોડતું, પરંતુ ટેકનોલોજીનું નેતૃત્વ કરે છે.

India AI Summit 2026 માત્ર દિલ્હીમાં યોજાનારો એક કાર્યક્રમ નથી. તે ભારતના ૧૪૦ કરોડ લોકોના સપનાઓને પાંખો આપવાનું પ્લેટફોર્મ છે. જ્યારે PM Modi આવતીકાલે રિબન કાપશે, ત્યારે તેઓ માત્ર સમિટનું ઉદ્ઘાટન નહીં કરે, પરંતુ ભારતના સોનેરી ભવિષ્યના દરવાજા ખોલશે.

આપણે આશા રાખીએ કે આ સમિટમાંથી નીકળેલા નિર્ણયો અને ઇનોવેશન ભારતને એક સુરક્ષિત, સમૃદ્ધ અને સ્માર્ટ રાષ્ટ્ર બનાવવામાં મદદરૂપ થશે.

તમે આ ઐતિહાસિક પળના સાક્ષી બનવા તૈયાર છો ને? આવતીકાલે સવારે ટીવી અને સોશિયલ મીડિયા પર નજર રાખજો.