રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર: જાંકી બોડીવાલાને બેસ્ટ સપોર્ટિંગ એક્ટ્રેસ એવોર્ડ

પ્રાદેશિક સિનેમાની ઉડાન અને રાષ્ટ્રીય મંચ પર ગુજરાતી ટેલેન્ટનો દબદબો

ભારતીય સિનેમાના ઇતિહાસમાં ‘નેશનલ ફિલ્મ એવોર્ડ’ (રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કાર) એ સૌથી મોટું અને સર્વોચ્ચ સન્માન ગણાય છે. જ્યારે આ એવોર્ડ દેશના રાષ્ટ્રપતિના હસ્તે એનાયત થાય છે, ત્યારે તે માત્ર એક કલાકારનું જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર પ્રાદેશિક ભાષા અને સંસ્કૃતિનું સન્માન બની જાય છે. 71મા રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કારોમાં ગુજરાત અને ઢોલીવુડ (ગુજરાતી ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રી) માટે એક અત્યંત ગૌરવશાળી અને ઐતિહાસિક ક્ષણ નિર્માણ પામી છે.

ગુજરાતી સિનેમાની અત્યંત પ્રતિભાશાળી અને યુવા અભિનેત્રી જાનકી બોડીવાલા (Janki Bodiwala) ને તેની બ્લોકબસ્ટર સાયકોલોજિકલ થ્રિલર ફિલ્મ ‘વશ’ (Vash) માં ડરામણા અને અતિ-જટિલ અભિનય માટે ‘શ્રેષ્ઠ સહાયક અભિનેત્રી’ (Best Actress in a Supporting Role) નો રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર એનાયત કરવામાં આવ્યો છે. આ જીત માત્ર જાનકી માટે જ નહીં, પરંતુ તે દરેક ગુજરાતી ફિલ્મમેકર માટે એક આશાનું કિરણ છે જેઓ કન્ટેન્ટ-આધારિત (Content-driven) સિનેમા બનાવવા માંગે છે.

1. 71મા રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કારો: ‘વશ’ નો ડબલ ધમાકો (The Double Victory)

નવી દિલ્હીના વિજ્ઞાન ભવન ખાતે આયોજિત 71મા નેશનલ ફિલ્મ એવોર્ડ્સ સમારોહમાં બોલિવૂડ, ટોલીવુડ અને અન્ય પ્રાદેશિક ફિલ્મોના દિગ્ગજો ઉપસ્થિત હતા. જ્યાં શાહરૂખ ખાન, રાની મુખર્જી અને વિક્રાંત મેસી જેવા મહારથીઓના નામ ગુંજી રહ્યા હતા, ત્યાં ગુજરાતી સિનેમાએ પણ બે મોટા એવોર્ડ્સ સાથે પોતાની મજબૂત હાજરી નોંધાવી હતી.

• શ્રેષ્ઠ સહાયક અભિનેત્રી (Best Supporting Actress): જાનકી બોડીવાલાને ‘વશ’ માં આર્યાના પાત્ર માટે આ એવોર્ડ મળ્યો. (નોંધનીય છે કે આ કેટેગરીમાં જાનકીએ મલયાલમ અભિનેત્રી ઉર્વશી સાથે સંયુક્ત રીતે એવોર્ડ શેર કર્યો છે).
• શ્રેષ્ઠ ગુજરાતી ફિલ્મ (Best Gujarati Feature Film): નિર્દેશક કૃષ્ણદેવ યાજ્ઞિક (KD) દ્વારા ડિરેક્ટ કરાયેલી અને કલ્પેશ સોની/કૃણાલ સોની દ્વારા પ્રોડ્યુસ કરાયેલી ‘વશ’ ને વર્ષની શ્રેષ્ઠ પ્રાદેશિક ફિલ્મનો તાજ પણ પહેરાવવામાં આવ્યો.

જ્યારે રાષ્ટ્રપતિ શ્રીમતી દ્રૌપદી મુર્મુના હસ્તે જાનકી બોડીવાલાએ શ્વેત વસ્ત્રોમાં અત્યંત શાલીનતાથી આ સન્માન ગ્રહણ કર્યું, ત્યારે આખો હોલ તાળીઓથી ગુંજી ઉઠ્યો હતો.

2. ‘આર્યા’ નું પાત્ર: એક માસ્ટરક્લાસ પરફોર્મન્સનું પૃથ્થકરણ (Analyzing the Role)

કોઈપણ કલાકારને નેશનલ એવોર્ડ રાતોરાત નથી મળતો; તેની પાછળ એક એવું પાત્ર હોય છે જે અભિનેતાની શારીરિક અને માનસિક સીમાઓની કસોટી કરે છે. ‘વશ’ ફિલ્મમાં જાનકીએ ભજવેલું ‘આર્યા’ નું પાત્ર આવું જ એક એક્સ્ટ્રીમ (Extreme) પાત્ર હતું.

પાત્રની જટિલતા (Complexity of the Character):

• ફિલ્મની વાર્તા એક સુખી પરિવારની છે, જે વિકેન્ડ મનાવવા જાય છે અને ત્યાં એક અજાણ્યો વ્યક્તિ (હિતેન કુમાર) બ્લેક મેજિક (વશીકરણ) દ્વારા તેમની દીકરી આર્યા (જાનકી બોડીવાલા) ને પોતાના કાબૂમાં કરી લે છે.
• નોન-વર્બલ એક્ટિંગ: આ પાત્રમાં ડાયલોગ્સ કરતાં આંખો અને શારીરિક હાવભાવ (Body Language) નું મહત્વ વધુ હતું. વશીકરણ હેઠળ રહેલી એક યુવતીનો ખાલીપો, તેનો ડર, અને તાંત્રિકના આદેશ પર પોતાના જ માતા-પિતા (હિતુ કનોડિયા અને નીલમ પાંચાલ) પર હુમલો કરતી વખતની તેની લાચારી — આ બધું જ જાનકીએ પોતાના ચહેરાના અત્યંત ડરાવના એક્સપ્રેશન્સથી જીવંત કર્યું હતું.
• ડાયરેક્ટર કૃષ્ણદેવ યાજ્ઞિકના માર્ગદર્શન હેઠળ, જાનકીએ પોતાની અગાઉની ‘ચોકલેટી કે રોમેન્ટિક ગર્લ’ (જેમ કે ‘છેલ્લો દિવસ’ ફિલ્મમાં) ની ઇમેજ તોડીને ડાર્ક અને સાયકોલોજિકલ થ્રિલર જોનરમાં જે છલાંગ લગાવી, તે જ આ નેશનલ એવોર્ડનું મુખ્ય કારણ બની.

3. ‘વશ’ થી ‘શૈતાન’ સુધીની સફર: બોલિવૂડમાં ગુજરાતી વાર્તાની ગુંજ

સામાન્ય રીતે એવું બનતું હોય છે કે પ્રાદેશિક ફિલ્મોમાં હિટ થયેલી વાર્તા જ્યારે હિન્દીમાં રીમેક થાય, ત્યારે મૂળ કલાકારોને પડતા મૂકીને બોલિવૂડના સ્ટાર્સને લેવામાં આવે છે. પરંતુ જાનકી બોડીવાલાનો કેસ એક ઐતિહાસિક અપવાદ સાબિત થયો.

બોલિવૂડની ‘શૈતાન’ (Shaitaan – 2024):

• ‘વશ’ ની બોક્સ ઓફિસ અને ક્રિટિકલ સફળતા જોઈને બોલિવૂડ સુપરસ્ટાર અજય દેવગણ અને વિકાસ બહલે તેની હિન્દી રીમેક ‘શૈતાન’ બનાવવાનો નિર્ણય લીધો.
• ફિલ્મમાં અજય દેવગણ, આર. માધવન (વિલન તરીકે) અને જ્યોતિકા જેવા દિગ્ગજ કલાકારો હતા. પરંતુ દીકરી (જ્હાન્વી) ના અત્યંત પડકારજનક રોલ માટે નિર્માતાઓને જાનકી બોડીવાલા સિવાય કોઈ પરફેક્ટ વિકલ્પ ન દેખાયો.
• હિન્દી દર્શકોએ પણ જાનકીના અભિનયના ભારોભાર વખાણ કર્યા અને ‘શૈતાન’ 200 કરોડની ક્લબમાં સામેલ થઈ બોક્સ ઓફિસ પર બ્લોકબસ્ટર સાબિત થઈ. આ દર્શાવે છે કે જાનકીનું પર્ફોર્મન્સ ભાષાના સીમાડાઓ ઓળંગી ચૂક્યું હતું.

4. એવોર્ડ સ્વીકાર્યા બાદ જાનકીનો ભાવનાત્મક પ્રતિભાવ (The Emotional Resonance)

જ્યારે કોઈ યુવા કલાકારના હાથમાં રજત કમળ (Silver Lotus) આવે છે, ત્યારે તે વર્ષોના સંઘર્ષનું પરિણામ હોય છે.

• ડિરેક્ટર પ્રત્યે આભાર: સન્માન સ્વીકાર્યા બાદ મીડિયા સાથે વાત કરતા જાનકી ભાવુક થઈ ગઈ હતી. તેણે કહ્યું, “જ્યારે મને આ સમાચાર મળ્યા ત્યારે તે મારા અને મારા પરિવાર માટે અકલ્પનીય હતા. આ એવોર્ડનો સંપૂર્ણ શ્રેય મારા દિગ્દર્શક કૃષ્ણદેવ યાજ્ઞિક (KD Sir) ને જાય છે, જેમને હું મારા ગોડ (ભગવાન) માનું છું. તેમણે જ મારામાંથી આ પર્ફોર્મન્સ બહાર કાઢ્યું.”
• સહ-કલાકારોને ડેડિકેશન: જાનકીએ આ એવોર્ડ પોતાના શાનદાર કો-સ્ટાર્સ — હિતેન કુમાર અને હિતુ કનોડિયાને પણ અર્પણ કર્યો. જ્યારે તમારી સામે એક અત્યંત શક્તિશાળી વિલન (હિતેન કુમાર) હોય, ત્યારે જ રિએક્શન (પ્રતિક્રિયા) માંથી શ્રેષ્ઠ એક્ટિંગ બહાર આવે છે.

5. ગુજરાતી સિનેમા (Dhollywood) માટે આ એવોર્ડના સૂચિતાર્થો (The Industry Impact)

એક સમય હતો જ્યારે ગુજરાતી ફિલ્મો માત્ર કોમેડી, ડાયરો કે ગ્રામીણ પૃષ્ઠભૂમિ પૂરતી સીમિત મનાતી હતી. ‘છેલ્લો દિવસ’, ‘કેવી રીતે જઈશ’ અને ‘હેલ્લારો’ જેવી ફિલ્મોએ નવો ચીલો ચાતર્યો હતો. પરંતુ ‘વશ’ ની આ જીત ઈન્ડસ્ટ્રી માટે એક નવો માઈલસ્ટોન છે.

1. જોનર એક્સપેરિમેન્ટ (Genre Experimentation): સાયકોલોજિકલ થ્રિલર અને હોરર જેવા ડાર્ક વિષયો પર ગુજરાતી દર્શકો ફિલ્મ જોવા જશે કે નહીં તે એક મોટું રિસ્ક હતું. પરંતુ આ ફિલ્મે સાબિત કર્યું કે ગુજરાતી ઓડિયન્સ હવે મેચ્યોર (પરિપક્વ) કન્ટેન્ટ સ્વીકારવા તૈયાર છે.
2. રાષ્ટ્રીય સ્વીકૃતિ: આ એવોર્ડથી ભારતભરના પ્રોડ્યુસર્સનું ધ્યાન ઢોલીવુડની સ્ક્રિપ્ટ્સ અને તેના ટેલેન્ટ પૂલ (Talent pool) તરફ જશે. ભવિષ્યમાં વધુ ગુજરાતી વાર્તાઓ પાન-ઇન્ડિયા (Pan-India) લેવલ પર જોવા મળી શકે છે.
3. મહિલા-કેન્દ્રિત વાર્તાઓ (Female-centric Narratives): જાનકી બોડીવાલાએ આશા વ્યક્ત કરી છે કે આ એવોર્ડથી પ્રાદેશિક સિનેમામાં વધુ ને વધુ સ્ત્રી-પ્રધાન અથવા મજબૂત મહિલા પાત્રો વાળી વાર્તાઓ લખવા માટે લેખકોને પ્રોત્સાહન મળશે.

6. ‘વશ લેવલ 2’ અને ભવિષ્યનો રોડમેપ (The Sequel & Beyond)

‘વશ’ ની પ્રચંડ સફળતા બાદ, તાજેતરમાં જ તેની સિક્વલ ‘વશ લેવલ 2’ (Vash Level 2) પણ સિનેમાઘરોમાં રિલીઝ થઈ છે, જેમાં વાર્તાને વધુ ભયાનક અને રોમાંચક સ્તરે લઈ જવામાં આવી છે. આ સિક્વલમાં પણ જાનકી બોડીવાલાએ પોતાના નોન-ડાયલોગ (મૂંગા પાત્ર) દ્વારા ક્રિટિક્સની ભારે પ્રશંસા મેળવી છે. મોનલ ગજ્જરની એન્ટ્રી અને હિતેન કુમારના ભયાનક સ્વરૂપે ફરી એકવાર બોક્સ ઓફિસ પર ટંકશાળ પાડી છે.

જાનકીની આ ઐતિહાસિક જીત પછી, તેના ચાહકો અને બોલિવૂડની નજર હવે તેના આગામી પ્રોજેક્ટ્સ પર રહેશે.

એક નવી શરૂઆતનો શંખનાદ

71મા રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કારોમાં ‘વશ’ માટે જાનકી બોડીવાલાની જીત એ ગુજરાતી સિનેમાના ‘સુવર્ણ યુગ’ નો સ્પષ્ટ સંકેત છે. એક મોડેલ તરીકે કરિયર શરૂ કરી, ‘છેલ્લો દિવસ’ થી ડેબ્યૂ કરીને સીધા ભારતના રાષ્ટ્રપતિના હસ્તે બેસ્ટ સપોર્ટિંગ એક્ટ્રેસનો એવોર્ડ લેવા સુધીની જાનકીની સફર અદભૂત અને પ્રેરણાદાયક છે.

આ એવોર્ડ સાબિત કરે છે કે અભિનય એ ડાયલોગ બોલવા કરતા ઘણું વિશેષ છે; તે આંખોના ભાવ, મૌન અને પાત્રની ઊંડાણમાં ઉતરી જવાની કળા છે. જ્યારે પણ ભારતીય સિનેમામાં સાયકોલોજિકલ થ્રિલર ફિલ્મોના શ્રેષ્ઠ પર્ફોર્મન્સની વાત થશે, ત્યારે ‘વશ’ ની આર્યાનું નામ હંમેશાં સન્માન સાથે લેવાશે. સમગ્ર ગુજરાત માટે આ એક એવી ઉજવણી છે જે આવનારા વર્ષો સુધી યાદ રાખવામાં આવશે.