ભારતીય સંરક્ષણ દળો (Indian Defense Forces), ખાસ કરીને ભારતીય નૌકાદળ (Indian Navy) સાથે જોડાવું એ દેશના લાખો યુવાનોનું સ્વપ્ન હોય છે. જો તમે 10મું ધોરણ પાસ કર્યું છે અને સાથે ITI (Industrial Training Institute) નો કોર્સ પૂર્ણ કર્યો છે, તો તમારા માટે એક અત્યંત શાનદાર અને સુવર્ણ તક સામે આવી છે.
ભારતીય નૌકાદળના દક્ષિણી નૌકા કમાન્ડ હેઠળ કાર્યરત, કેરળના કોચી સ્થિત Naval Ship Repair Yard Kochi (NSRY) દ્વારા વર્ષ 2026-27 ના બેચ માટે ‘ટ્રેડ એપ્રેન્ટિસ’ (Trade Apprentice) ની કુલ 300 જેટલી વિશાળ ખાલી જગ્યાઓ માટે સત્તાવાર ભરતીની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. આ એક એપ્રેન્ટિસશિપ પ્રોગ્રામ છે, જે અંતર્ગત પસંદગી પામેલા ઉમેદવારોને નેવીના અત્યાધુનિક જહાજો અને સબમરીનના રિપેરિંગ અને મેન્ટેનન્સનું પ્રેક્ટિકલ જ્ઞાન (Practical Training) આપવામાં આવશે.
1. ભરતીની સંક્ષિપ્ત માહિતી (Recruitment Overview)
કોઈપણ ભરતી માટે ફોર્મ ભરતા પહેલા તેની પાયાની વિગતો જાણવી જરૂરી છે. નીચે આપેલા કોષ્ટકમાં આ ભરતીની મુખ્ય હાઈલાઈટ્સ દર્શાવવામાં આવી છે:
| વિગત (Details) | માહિતી (Information) |
|---|---|
| સંસ્થાનું નામ | નેવલ શિપ રિપેર યાર્ડ, કોચી (Naval Ship Repair Yard Kochi) |
| પોસ્ટનું નામ | ટ્રેડ એપ્રેન્ટિસ (Trade Apprentice – ITI) |
| કુલ ખાલી જગ્યાઓ | 300 (ત્રણસો) |
| ટ્રેનિંગ લોકેશન | કોચી, કેરળ (Kochi, Kerala) |
| ટ્રેનિંગનો સમયગાળો | 1 વર્ષ (One Year) |
| અરજી કરવાની છેલ્લી તારીખ | સત્તાવાર નોટિફિકેશન મુજબ (સામાન્ય રીતે એમ્પ્લોયમેન્ટ ન્યૂઝમાં જાહેરાત આવ્યાના 21 દિવસમાં) |
| અરજીનું માધ્યમ | ઓનલાઈન (NAPS પોર્ટલ) અને ત્યારબાદ ઓફલાઇન (હાર્ડ કોપી) |
2. કયા ITI ટ્રેડ માટે કેટલી જગ્યાઓ ખાલી છે? (Trade-wise Vacancy Details)
Naval Ship Repair Yard Kochi ખાતે ભારત સરકારના એપ્રેન્ટિસ એક્ટ, 1961 (Apprentices Act, 1961) અંતર્ગત નીચે મુજબના વિવિધ ઔદ્યોગિક ટ્રેડ્સ (Trades) માં 300 જગ્યાઓ ભરવામાં આવશે:
- ઇલેક્ટ્રિશિયન (Electrician): આશરે 40 જગ્યાઓ
- ફિટર (Fitter): આશરે 45 જગ્યાઓ
- મશીનિસ્ટ (Machinist): આશરે 15 જગ્યાઓ
- વેલ્ડર (Welder – Gas & Electric): આશરે 25 જગ્યાઓ
- ઇલેક્ટ્રોનિક્સ મિકેનિક (Electronics Mechanic): આશરે 20 જગ્યાઓ
- ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ મિકેનિક (Instrument Mechanic): આશરે 15 જગ્યાઓ
- મિકેનિક ડીઝલ (Mechanic Diesel): આશરે 25 જગ્યાઓ
- શીટ મેટલ વર્કર (Sheet Metal Worker): આશરે 20 જગ્યાઓ
- કાર્પેન્ટર (Carpenter): આશરે 15 જગ્યાઓ
- પ્લમ્બર (Plumber): આશરે 15 જગ્યાઓ
- COPA (Computer Operator and Programming Assistant): આશરે 20 જગ્યાઓ
- અન્ય ટ્રેડ્સ: ડ્રાફ્ટ્સમેન (મિકેનિકલ/સિવિલ), પેઇન્ટર (જનરલ), ટેલર, અને મિકેનિક મોટર વ્હીકલ જેવા અન્ય ટ્રેડ્સમાં પણ જગ્યાઓ ખાલી છે.
(નોંધ: ટ્રેડ મુજબ જગ્યાઓની ચોક્કસ સંખ્યા અને અનામતની વિગતો (SC/ST/OBC/PwD) માટે ઉમેદવારોએ સત્તાવાર PDF જાહેરાતનો અભ્યાસ ચોક્કસ કરવો.)
3. શૈક્ષણિક લાયકાત (Educational Qualification)
ભારતીય નૌકાદળના આ પ્રતિષ્ઠિત પ્રોગ્રામમાં જોડાવા માટે ઉમેદવારોએ નીચે મુજબની બેવડી લાયકાત (Dual Qualification) પૂરી કરેલી હોવી જોઈએ:
- ધોરણ 10 પાસ: ઉમેદવારે માન્ય બોર્ડમાંથી ધોરણ 10 (Matriculation/SSC) અથવા તેની સમકક્ષ પરીક્ષા ઓછામાં ઓછા 50% ગુણ સાથે પાસ કરેલી હોવી જોઈએ.
- ITI પાસ: ઉમેદવારે જે તે સંબંધિત ટ્રેડમાં (જેમાં તેઓ અરજી કરવા માંગતા હોય) NCVT અથવા SCVT દ્વારા માન્યતા પ્રાપ્ત ઔદ્યોગિક તાલીમ સંસ્થા (ITI) માંથી કોર્સ પૂર્ણ કરેલો હોવો જોઈએ અને તેમાં ઓછામાં ઓછા 65% ગુણ મેળવેલા હોવા જોઈએ.
(ખાસ નોંધ: જે ઉમેદવારો હાલમાં ITI ના અંતિમ વર્ષમાં અભ્યાસ કરી રહ્યા છે અથવા જેમનું પરિણામ બાકી છે, તેઓ આ ભરતી માટે લાયક ગણાશે નહીં. પાસ થયેલા ઉમેદવારો જ અરજી કરી શકશે.)
4. વય મર્યાદાના નિયમો (Age Limit Criteria)
સંરક્ષણ ક્ષેત્રની કોઈ પણ ભરતીમાં વય મર્યાદાનું ચુસ્તપણે પાલન કરવામાં આવે છે. Naval Ship Repair Yard Kochi માં એપ્રેન્ટિસશિપ માટે વય મર્યાદા નીચે મુજબ છે:
- જન્મ તારીખ: સામાન્ય રીતે ઉમેદવારની ઉંમર 14 વર્ષથી ઓછી ન હોવી જોઈએ અને 21 વર્ષથી વધુ ન હોવી જોઈએ. (નોટિફિકેશનમાં દર્શાવેલ ચોક્કસ કટ-ઓફ તારીખ મુજબ જન્મ તારીખ હોવી જોઈએ).
- વય છૂટછાટ (Age Relaxation): ભારત સરકારના નિયમો અનુસાર અનામત વર્ગના ઉમેદવારોને મહત્તમ વય મર્યાદામાં નીચે મુજબ છૂટછાટ મળવાપાત્ર છે:
- SC / ST ઉમેદવારો માટે: 5 વર્ષ
- OBC ઉમેદવારો માટે: 3 વર્ષ
- દિવ્યાંગ (PwD) ઉમેદવારો માટે: 10 વર્ષ
- શહીદ નેવલ કર્મચારીઓ અથવા સશસ્ત્ર દળોના બાળકોને પણ 2 વર્ષની છૂટછાટ આપવામાં આવે છે.
5. શારીરિક અને તબીબી માપદંડો (Physical & Medical Standards)
કારણ કે આ ટ્રેનિંગ શિપ યાર્ડમાં અને સબમરીનના વાતાવરણમાં લેવાની હોય છે, તેથી ઉમેદવારનું શારીરિક રીતે સ્વસ્થ હોવું અત્યંત જરૂરી છે:
- ઊંચાઈ (Height): લઘુત્તમ 150 સે.મી.
- વજન (Weight): લઘુત્તમ 45 કિગ્રા.
- છાતી (Chest): છાતીનો ફુલાવો ઓછામાં ઓછો 5 સે.મી. હોવો જોઈએ.
- દ્રષ્ટિ (Eye Sight): ચશ્મા વગર 6/6 થી 6/9 ની આસપાસ હોવી જોઈએ (ટ્રેડ મુજબ થોડી છૂટછાટ હોઈ શકે છે). ઉમેદવારને કોઈ ગંભીર શારીરિક ખોડખાંપણ કે ચેપી રોગ ન હોવો જોઈએ. પસંદગી પામ્યા બાદ તમામ ઉમેદવારોનું સત્તાવાર મેડિકલ ચેક-અપ કરવામાં આવશે.
6. સ્ટાઇપેન્ડ અને અન્ય સુવિધાઓ (Stipend & Facilities)
આ એક નોકરી (Job) નથી, પરંતુ 1 વર્ષની તાલીમ (Training) છે. જોકે, આ તાલીમ દરમિયાન ઉમેદવારોને ભારત સરકારના નિયમો મુજબ આર્થિક સહાય (સ્ટાઇપેન્ડ) ચૂકવવામાં આવે છે.
- માસિક સ્ટાઇપેન્ડ (Monthly Stipend): 1 વર્ષના ITI ટ્રેડ વાળા ઉમેદવારોને દર મહિને આશરે ₹7,700/- અને 2 વર્ષના ITI ટ્રેડ વાળા ઉમેદવારોને દર મહિને આશરે ₹8,050/- નું સ્ટાઇપેન્ડ આપવામાં આવશે. (આ રકમ કેન્દ્ર સરકારના વર્તમાન નિયમો મુજબ હોય છે).
- રહેવા-જમવાની વ્યવસ્થા: સામાન્ય રીતે એપ્રેન્ટિસને રહેવા માટે હોસ્ટેલની સુવિધા નૌકાદળ દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવતી નથી. ઉમેદવારોએ કોચીમાં પોતાના ખર્ચે રહેવા-જમવાની વ્યવસ્થા કરવાની રહેશે. જોકે સબસિડાઇઝ્ડ કેન્ટીન (Canteen) ની સુવિધા યાર્ડમાં ઉપલબ્ધ હોઈ શકે છે.
7. પસંદગી પ્રક્રિયા કેવી રહેશે? (Selection Process)
Naval Ship Repair Yard Kochi દ્વારા 300 જગ્યાઓ માટે એકદમ પારદર્શક અને મેરિટ આધારિત પસંદગી પ્રક્રિયા અપનાવવામાં આવશે:
- શોર્ટલિસ્ટિંગ (Shortlisting): સૌપ્રથમ, આવેલી તમામ અરજીઓની ચકાસણી થશે. ધોરણ 10 (50% ભારણ) અને ITI (50% ભારણ) માં મેળવેલા ગુણના આધારે ઉમેદવારોનું એક પ્રાથમિક મેરિટ લિસ્ટ તૈયાર કરવામાં આવશે.
- લેખિત પરીક્ષા (Written Examination): શોર્ટલિસ્ટ થયેલા ઉમેદવારોને કોચી ખાતે લેખિત પરીક્ષા માટે બોલાવવામાં આવશે. આ પરીક્ષામાં ગણિત, સામાન્ય વિજ્ઞાન અને જનરલ નોલેજના (Objective Type) પ્રશ્નો પૂછાશે.
- ઇન્ટરવ્યુ અને મેડિકલ (Interview & Medical Test): લેખિત પરીક્ષા પાસ કરનાર ઉમેદવારોનું તેમના ટ્રેડને લગતું નાનકડું ઇન્ટરવ્યુ લેવામાં આવશે અને અંતે ડિફેન્સના નિયમો મુજબ કડક મેડિકલ ટેસ્ટ થશે.
- ફાઇનલ મેરિટ લિસ્ટ તૈયાર કરી નિમણૂક પત્ર (Call Letter) મોકલવામાં આવશે.
8. અરજી કેવી રીતે કરવી? (Step-by-Step Application Process)
આ ભરતી પ્રક્રિયા બે તબક્કામાં થાય છે—ઓનલાઈન રજીસ્ટ્રેશન અને ઓફલાઇન ફોર્મ મોકલવું. ભૂલ ન થાય તે માટે આ સ્ટેપ્સ ખાસ ધ્યાનથી વાંચો:
તબક્કો 1: ઓનલાઈન રજીસ્ટ્રેશન (NAPS Portal)
- ઉમેદવારે ભારત સરકારના નેશનલ એપ્રેન્ટિસશિપ પ્રમોશન સ્કીમ (NAPS) પોર્ટલ: www.apprenticeshipindia.gov.in પર જઈને પોતાનું રજીસ્ટ્રેશન (Apprentice Registration) કરાવવાનું રહેશે.
- પોતાની પ્રોફાઈલ 100% પૂરી કરી (આધાર કાર્ડ, ફોટો, 10મા અને ITI ની માર્કશીટ અપલોડ કરી) રજીસ્ટ્રેશન નંબર (A-number) મેળવી લો.
- ત્યારબાદ એ જ પોર્ટલ પર ‘Establishment Search’ માં જઈને “Naval Ship Repair Yard, Kochi” શોધો અને તમારા ટ્રેડ મુજબ ત્યાં ઓનલાઈન ‘Apply’ કરો.
તબક્કો 2: ઓફલાઇન ફોર્મ મોકલવું (Sending Hard Copy)
- સત્તાવાર જાહેરાત (Notification PDF) માં એક ‘Application Format’ (અરજી પત્રક) આપેલું હશે. તેની A4 સાઇઝના કાગળ પર સ્પષ્ટ પ્રિન્ટ કાઢી લો.
- ફોર્મમાં માંગેલી તમામ વિગતો (જેમ કે NAPS રજીસ્ટ્રેશન નંબર, નામ, સરનામું વગેરે) મોટા અક્ષરે (Capital letters) પેનથી ભરો અને તાજેતરનો પાસપોર્ટ સાઇઝનો ફોટો ચોંટાડો.
- આ ભરેલા ફોર્મની સાથે નીચેના દસ્તાવેજોની સ્વ-પ્રમાણિત ઝેરોક્ષ નકલો (Self-attested copies) જોડો:
- NAPS પોર્ટલની પ્રોફાઈલની પ્રિન્ટ આઉટ.
- ધોરણ 10 ની માર્કશીટ અને બોર્ડ સર્ટિફિકેટ (જન્મ તારીખના પુરાવા માટે).
- ITI ની તમામ સેમેસ્ટરની માર્કશીટ અને NCVT/SCVT નું અસલ સર્ટિફિકેટ.
- જાતિનો દાખલો (જો SC/ST/OBC માં આવતા હોય).
- દિવ્યાંગતાનું પ્રમાણપત્ર (જો લાગુ પડતું હોય તો).
- આધાર કાર્ડ અને પાન કાર્ડની નકલ.
- આ તમામ કાગળો એક કવરમાં મૂકી, કવર ઉપર સ્પષ્ટ અક્ષરે “Application for Apprenticeship Training at NSRY Kochi for the Trade of [તમારા ટ્રેડનું નામ]” લખો.
- આ કવર સામાન્ય ટપાલ (Ordinary Post) અથવા સ્પીડ પોસ્ટ મારફતે નીચેના સરનામે મોકલી આપો: The Admiral Superintendent, (For Officer-in-Charge, Apprentices Training School), Naval Ship Repair Yard, Naval Base, Kochi – 682004 (Kerala).
9. આ એપ્રેન્ટિસશિપ કરવાથી શું ફાયદો થશે? (Benefits of NSRY Apprenticeship)
ઘણા યુવાનોને પ્રશ્ન થાય છે કે 1 વર્ષની તાલીમ પછી શું ફાયદો?
- નેશનલ એપ્રેન્ટિસશિપ સર્ટિફિકેટ (NAC): તાલીમ પૂરી થયા પછી NCVT દ્વારા લેવાતી પરીક્ષા પાસ કરવા પર તમને NAC સર્ટિફિકેટ મળશે, જેની ભારતભરમાં ભારે માંગ છે.
- આગામી ભરતીઓમાં છૂટછાટ: ભવિષ્યમાં જ્યારે પણ ભારતીય નૌકાદળ (Indian Navy) માં ‘ટ્રેડ્સમેન મેટ’ (Tradesman Mate) અથવા ‘સ્કિલ્ડ આર્ટિઝન’ ની કાયમી ભરતી આવે છે, ત્યારે નેવલ શિપ યાર્ડમાંથી એપ્રેન્ટિસ કરેલા ઉમેદવારોને લેખિત પરીક્ષા અને વય મર્યાદામાં વિશેષ છૂટછાટ આપવામાં આવે છે.
- પ્રાઇવેટ સેક્ટરમાં માંગ: નેવીના શિસ્તબદ્ધ વાતાવરણમાં કામ કરવાનો અનુભવ (શિપ બિલ્ડિંગ અને રિપેરિંગ) દેશની મોટી ખાનગી કંપનીઓ (જેમ કે L&T, શિપયાર્ડ્સ) માં નોકરી મેળવવામાં ખૂબ જ મદદરૂપ થાય છે.
કેરળના સુંદર શહેર કોચીમાં સ્થિત Naval Ship Repair Yard Kochi માં કામ કરવું અને ભારતીય નૌકાદળના યુનિફોર્મ વાળા અધિકારીઓ સાથે ખભે ખભો મિલાવીને શીખવું, એ કોઈ પણ ITI પાસ યુવાન માટે ગર્વની વાત છે. આ 300 જગ્યાઓની ભરતી તમારા કરિયરને એક મજબૂત અને સરકારી નોકરી તરફ લઈ જતો સ્પ્રિંગબોર્ડ સાબિત થઈ શકે છે.
જો તમે 10મું અને ITI સારા માર્ક્સ સાથે પાસ કર્યું છે, તો જરા પણ આળસ કર્યા વિના NAPS પોર્ટલ પર રજીસ્ટ્રેશન કરો અને છેલ્લી તારીખ પહેલાં તમારું ઓફલાઇન ફોર્મ કોચી પહોંચી જાય તેવી વ્યવસ્થા કરો.
ભાવેશ CTC News ના ફાઉન્ડર અને ઓનર છે. તેઓ એક પ્રતિભાશાળી અભિનેતા (Actor) હોવાની સાથે ડિજિટલ મીડિયાના નિષ્ણાત પણ છે. અભિનય ક્ષેત્રે સક્રિય હોવા છતાં, પત્રકારત્વ દ્વારા લોકો સુધી સાચી અને સચોટ માહિતી પહોંચાડવી એ તેમનું મુખ્ય લક્ષ્ય છે. ટેકનોલોજી, કલા અને સમાચારના સમન્વય દ્વારા તેઓ CTC News ને નવી ઊંચાઈએ લઈ જઈ રહ્યા છે