રાજકોટ રેન્જ IG તરીકે નિર્લિપ્ત રાયની નિમણૂક, સૌરાષ્ટ્રમાં રાજકીય ખળભળાટ

ગુજરાત રાજ્યના વહીવટી અને પોલીસ તંત્રમાં 6 માર્ચ 2026 ના રોજ મોડી રાત્રે એક એવો ભૂકંપ આવ્યો છે, જેના આંચકા ગાંધીનગરથી લઈને છેક સૌરાષ્ટ્રના ગામડાઓ સુધી અનુભવાઈ રહ્યા છે. રાજ્યના ગૃહ વિભાગે એકસાથે 37 જેટલા સિનિયર IPS (ઈન્ડિયન પોલીસ સર્વિસ) અધિકારીઓની બદલીનો મોટો ઘાણવો કાઢ્યો છે. આમ તો પોલીસ વિભાગમાં બદલીઓ થવી એ એક સામાન્ય વહીવટી પ્રક્રિયા છે, પરંતુ જ્યારે અમુક ચોક્કસ નામોની અમુક ચોક્કસ વિસ્તારોમાં નિમણૂક થાય છે, ત્યારે તે માત્ર વહીવટી પ્રક્રિયા રહેતી નથી; તે એક મોટો રાજકીય અને સામાજિક સંદેશ બની જાય છે. આ 37 બદલીઓમાં જે એક નામે સૌથી વધુ ચર્ચા જગાવી છે અને સૌરાષ્ટ્રના રાજકારણમાં ગરમાવો લાવી દીધો છે, તે નામ છે – નિર્લિપ્ત રાય (Nirlipt Rai).

ગુજરાત પોલીસના ‘સિંઘમ’ અને ‘એન્કાઉન્ટર સ્પેશિયાલિસ્ટ’ છબી ધરાવતા કડક અને બાહોશ IPS અધિકારી નિર્લિપ્ત રાયને સ્ટેટ મોનિટરિંગ સેલ (SMC) ના DIG પદેથી વિદાય આપીને હવે રાજકોટ રેન્જના ડીઆઈજી (Rajkot Range DIG / IG) તરીકેની અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને પડકારજનક જવાબદારી સોંપવામાં આવી છે. તેમની આ નિમણૂક સાથે જ ખાસ કરીને રાજકોટ જિલ્લાના ગોંડલ અને રીબડા પંથકમાં સોંપો પડી ગયો છે. સ્થાનિક રાજકીય માહોલ ગરમાયો છે, અને સોશિયલ મીડિયા પર નિવેદનબાજીનો દૌર શરૂ થઈ ગયો છે.

1. ગુજરાતમાં 37 IPS અધિકારીઓની બદલીનો મોટો ફેરફાર: એક વિહંગાવલોકન

આગળ વધતા પહેલા એ જાણવું જરૂરી છે કે 6 માર્ચ 2026 ની રાત્રે ગૃહ વિભાગ દ્વારા જે નોટિફિકેશન બહાર પાડવામાં આવ્યું, તેમાં અન્ય કયા મોટા ફેરફારો થયા છે. લાંબા સમયથી પોલીસ બેડામાં મોટા પાયે બદલીઓની અટકળો ચાલી રહી હતી, જેનો આખરે અંત આવ્યો છે.

• શમશેર સિંઘ: વરિષ્ઠ IPS અધિકારી શમશેર સિંઘને તેમની નિવૃત્તિના આરે સિવિલ ડિફેન્સ અને હોમગાર્ડના વડા તરીકે મહત્વનું પોસ્ટિંગ આપવામાં આવ્યું છે.
• અશોક કુમાર: તેમને સ્ટેટ ઇન્ટેલિજન્સ બ્યુરો (IB) માં મહત્વની જવાબદારી સોંપાઈ છે.
• ગગનદીપ ગંભીર: નિર્લિપ્ત રાયની બદલી બાદ સ્ટેટ મોનિટરિંગ સેલ (SMC) નો વધારાનો ચાર્જ ગગનદીપ ગંભીરને સોંપવામાં આવ્યો છે.
• પરિક્ષિત રાઠોડ: તેમને બનાસકાંઠા રેન્જ IG તરીકે મૂકવામાં આવ્યા છે.
• મયુર પાટીલ: તેમને નવા ઝોન-8 માં જવાબદારી સોંપાઈ છે.

આ તમામ બદલીઓમાં, મીડિયા અને સામાન્ય જનતાનું સૌથી વધુ ધ્યાન નિર્લિપ્ત રાયની રાજકોટ રેન્જમાં થયેલી એન્ટ્રી પર કેન્દ્રિત થયું છે. કારણ કે રાજકોટ રેન્જ એ ગુજરાતના હાર્દ સમાન સૌરાષ્ટ્રનો સૌથી ક્રિટિકલ અને પોલિટિકલી સેન્સિટિવ વિસ્તાર છે.

2. નિર્લિપ્ત રાય: નામ સાંભળતા જ ગુનેગારોને પરસેવો છૂટે તેવો ‘સિંઘમ’ ઓફિસર

નિર્લિપ્ત રાય કોણ છે અને તેમની બદલીથી આટલો બધો ખળભળાટ કેમ મચી ગયો છે? તે સમજવા માટે તેમની અત્યાર સુધીની કારકિર્દી પર નજર કરવી પડે. નિર્લિપ્ત રાય 2010 બેચના IPS અધિકારી છે. તેમની છબી એક એવા અધિકારીની છે જે ક્યારેય કોઈ રાજકીય દબાણને વશ થતા નથી.

તેમની કાર્યશૈલીની વિશેષતાઓ:

• ઝીરો ટોલરન્સ નીતિ: ગુનાખોરી, પછી ભલે તે સંગઠિત અપરાધ (Organized Crime) હોય, ગેરકાયદેસર ખનીજ ખનન હોય, કે દારૂ-જુગારના અડ્ડા હોય; નિર્લિપ્ત રાયની નીતિ હંમેશા શૂન્ય સહિષ્ણુતા (Zero Tolerance) ની રહી છે.
• નેતાઓ સાથે સીધી ટક્કર: ઘણા અધિકારીઓ રાજકીય નેતાઓ સાથે ઘરોબો કેળવીને કામ કરવાનું પસંદ કરે છે, પરંતુ રાયનો ઈતિહાસ સાક્ષી છે કે તેમણે ક્યારેય ખાખી વર્દીની ગરિમાને રાજકીય ખુરશીઓ સામે ઝૂકવા દીધી નથી.
• પોલીસ બેડામાં સફાઈ: તેઓ માત્ર ગુનેગારો સામે જ નહીં, પરંતુ ભ્રષ્ટ પોલીસ અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓ સામે પણ કડક હાથે કામ લેવા માટે જાણીતા છે. જો કોઈ પોલીસકર્મી બુટલેગરો સાથે સાંઠગાંઠ ધરાવતો હોવાનું પકડાય, તો નિર્લિપ્ત રાય તેને સસ્પેન્ડ કરતા અચકાતા નથી.

સ્ટેટ મોનિટરિંગ સેલ (SMC) માં તેમનો કાર્યકાળ: રાજકોટ રેન્જમાં આવતા પહેલા નિર્લિપ્ત રાય સ્ટેટ મોનિટરિંગ સેલ (SMC) ના DIG હતા. SMC નું મુખ્ય કામ રાજ્યભરમાં ચાલતા દારૂ અને જુગારના મોટા અડ્ડાઓ પર દરોડા પાડવાનું છે. તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન, SMC ની ટીમોએ ગુજરાતના ખૂણે-ખૂણે સ્થાનિક પોલીસને અંધારામાં રાખીને લાખો રૂપિયાનો વિદેશી દારૂ પકડ્યો છે. સ્થાનિક પોલીસ સ્ટેશનની હદમાં દરોડા પડે એટલે સ્થાનિક PI અને સ્ટાફ પર સીધી કાર્યવાહી થતી. આ ડરને કારણે રાજ્યમાં મોટા પાયે ચાલતું બુટલેગિંગ નેટવર્ક વેરવિખેર થઈ ગયું હતું.

3. રાજકોટ રેન્જ IG તરીકેની જવાબદારી: સૌરાષ્ટ્રનો કંટ્રોલ રૂમ

હવે વાત કરીએ રાજકોટ રેન્જની. ગુજરાત પોલીસના માળખામાં ‘રેન્જ’ (Range) એ બહુ મોટો વિસ્તાર હોય છે, જેમાં અનેક જિલ્લાઓનો સમાવેશ થાય છે. રેન્જ આઈજી એ તમામ જિલ્લાઓના એસપી (SP – Superintendent of Police) ના ઉપરી અધિકારી હોય છે.

રાજકોટ રેન્જમાં કયા વિસ્તારો આવે છે? રાજકોટ રેન્જમાં મુખ્યત્વે પાંચ જિલ્લાઓનો સમાવેશ થાય છે:

1. રાજકોટ ગ્રામ્ય (Rajkot Rural): જેમાં ગોંડલ, જેતપુર, જસદણ, ધોરાજી વગેરેનો સમાવેશ થાય છે.
2. મોરબી (Morbi): સિરામિક ઉદ્યોગનું હબ અને ખનીજ ચોરી માટે કુખ્યાત વિસ્તાર.
3. સુરેન્દ્રનગર (Surendranagar): રેતી ચોરી, ખનીજ માફિયાઓ અને ગેરકાયદેસર હથિયારો માટે સંવેદનશીલ જિલ્લો.
4. જામનગર (Jamnagar): બ્રાસપાર્ટ ઉદ્યોગ અને વિશાળ દરિયાકિનારો ધરાવતો જિલ્લો, જ્યાં ભૂમાફિયાઓ અને સ્મગલિંગનો ઇતિહાસ રહ્યો છે.
5. દેવભૂમિ દ્વારકા (Devbhoomi Dwarka): યાત્રાધામ હોવાની સાથે સાથે સંવેદનશીલ દરિયાકાંઠો ધરાવતો વિસ્તાર.

રાજકોટ રેન્જના મુખ્ય પડકારો: આ રેન્જમાં નિર્લિપ્ત રાયે કેટલાક અત્યંત વિકટ પડકારોનો સામનો કરવો પડશે:

• સુરેન્દ્રનગર અને મોરબીમાં ખનીજ માફિયાઓ: નદીના પટમાંથી ગેરકાયદેસર રેતી ખનન અને પથ્થરની ખાણોમાં ચાલતી ચોરીઓ અહીં એક મોટો સંગઠિત અપરાધ છે. ખનીજ માફિયાઓ એટલા બેફામ છે કે તેઓ ઘણીવાર ચેકિંગમાં જતા અધિકારીઓ પર હુમલા કે ડમ્પર ચડાવી દેવાના પ્રયાસો પણ કરે છે.
• જામનગરમાં જમીન માફિયાઓ (Land Grabbing): જામનગરમાં ભૂમાફિયાઓનો આતંક અવારનવાર સામે આવતો હોય છે. અગાઉ ગુજસીટોક (GUJCTOC) હેઠળ અનેક ગેંગ સામે કાર્યવાહી થઈ છે, પરંતુ આ નેટવર્કને જડમૂળથી ઉખાડવાનું કામ હજુ બાકી છે.
• રાજકોટ ગ્રામ્યમાં જૂથ અથડામણો અને રાજકીય વર્ચસ્વ: રાજકોટ ગ્રામ્ય અને ખાસ કરીને ગોંડલ-રીબડા વિસ્તારમાં રાજકીય શક્તિપ્રદર્શન, ધાકધમકીથી જમીનો પડાવી લેવી, અને જૂથ અથડામણોના બનાવો સામાન્ય છે.

4. ગોંડલનું બાહુબલી રાજકારણ: રક્તરંજિત ઇતિહાસ અને વર્તમાન પરિસ્થિતિ

નિર્લિપ્ત રાયની નિમણૂકની સૌથી મોટી અસર જો કોઈ એક વિધાનસભા વિસ્તારમાં થવાની હોય, તો તે છે ગોંડલ (Gondal). ગોંડલનો રાજકીય અને સામાજિક ઈતિહાસ છેલ્લા ત્રણ-ચાર દાયકાઓથી રક્તરંજિત રહ્યો છે. સૌરાષ્ટ્રના રાજકારણને સમજવા માટે ગોંડલના સમીકરણો સમજવા પડે.

ગોંડલનો લોહિયાળ ભૂતકાળ: 80 અને 90 ના દાયકામાં ગોંડલ અને રીબડા વચ્ચે વર્ચસ્વની લડાઈ ચરમસીમાએ હતી. મહિપતસિંહ જાડેજા (રીબડા) અને ગોંડલ શહેરના ક્ષત્રિય તથા પાટીદાર આગેવાનો વચ્ચે ગેંગવોર જેવો માહોલ રહેતો. 1998 માં ગોંડલના પૂર્વ ધારાસભ્ય અને ભાજપના દિગ્ગજ નેતા પોપટભાઈ સોરઠિયાની 15મી ઓગસ્ટના દિવસે થયેલી જાહેરમાં હત્યા સૌરાષ્ટ્રના ઈતિહાસની સૌથી કાળી ઘટનાઓમાંની એક છે. આ હત્યા કેસમાં રીબડાના અનિરુદ્ધસિંહ જાડેજાનું નામ ખુલ્યું હતું.

ત્યારબાદ ગોંડલના રાજકારણમાં જયરાજસિંહ જાડેજા નો ઉદય થયો. તેઓ ભાજપની ટિકિટ પર ધારાસભ્ય બન્યા. પરંતુ તેમની સામે પણ નિલેશ રૈયાણી હત્યા કેસ નોંધાયો, જેમાં તેમને આજીવન કેદની સજા ફટકારવામાં આવી અને રાજ્યની બહાર રહેવા હદપાર કરાયા. જોકે, તેમનું વર્ચસ્વ એટલું મોટું હતું કે તેમની ગેરહાજરીમાં તેમના પત્ની ગીતાબા જાડેજા ગોંડલમાંથી જંગી બહુમતીથી વિધાનસભા ચૂંટણી જીતતા રહ્યા.

વર્તમાન પરિસ્થિતિ: જયરાજસિંહ વિરુદ્ધ અનિરુદ્ધસિંહ અને નવો વિવાદ: તાજેતરના વર્ષોમાં ગોંડલ અને રીબડા વચ્ચેની રાજકીય અને સામાજિક દુશ્મનાવટ ફરી સપાટી પર આવી છે. 2022 ની વિધાનસભા ચૂંટણી વખતે બંને જૂથો ખુલ્લેઆમ સામસામે આવી ગયા હતા. બીજી તરફ, જયરાજસિંહ જાડેજાના પુત્ર ગણેશ ગોંડલ (ગણેશસિંહ જાડેજા) પણ વિવાદોમાં રહ્યા છે. જુનાગઢમાં એક દલિત યુવકના અપહરણ અને મારપીટના કેસમાં ગણેશ ગોંડલની ધરપકડ થઈ હતી અને લાંબો સમય જેલમાં રહેવું પડ્યું હતું.

ગોંડલની સામાન્ય જનતા અને સ્થાનિક વેપારીઓ લાંબા સમયથી આ જૂથવાદ અને ‘બાહુબલી’ સંસ્કૃતિથી ત્રસ્ત છે. ધાકધમકી, ખંડણી, અને ડરના માહોલ વચ્ચે જીવતા ગોંડલ માટે એક એવા પોલીસ અધિકારીની જરૂર હતી જે કોઈની પણ શેહ-શરમ રાખ્યા વિના કાયદાનું શાસન સ્થાપી શકે. અને બરાબર આ જ સમયે નિર્લિપ્ત રાયની એન્ટ્રી થઈ છે.

5. નિખિલ દોંગા અને અલ્પેશ કથીરિયાની સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટ: બળતામાં ઘી

નિર્લિપ્ત રાયના ઓર્ડરની શાહી હજુ તો સુકાઈ પણ ન હતી, ત્યાં 6 માર્ચની સવાર પડતા જ સોશિયલ મીડિયા પર પોસ્ટ્સનું ઘોડાપૂર ઉમટી પડ્યું. આ પોસ્ટ્સમાં સૌથી વધુ ધ્યાન ખેંચ્યું ગોંડલના જ એક કુખ્યાત અને વિવાદાસ્પદ ચહેરા નિખિલ દોંગા અને પાટીદાર આંદોલનના પૂર્વ નેતા તથા AAP નેતા અલ્પેશ કથીરિયા ની પોસ્ટ્સે.

નિખિલ દોંગા કોણ છે? નિખિલ દોંગા ગોંડલનો વતની છે અને ‘યુદ્ધ એ જ કલ્યાણ’ નામના એક સંગઠનનો સંયોજક છે. તેની છબી એક માથાભારે શખ્સ તરીકેની રહી છે.

• 2013 માં જેતપુરના પીઠડિયા ટોલનાકા પાસે થયેલી વનરાજ ધાંધલની હત્યા કેસમાં તેનું નામ ઉછળ્યું હતું (જોકે 2023 માં કોર્ટે તેને અને તેના સાગરીતોને પુરાવાના અભાવે નિર્દોષ જાહેર કર્યા હતા).
• નિખિલ દોંગા સામે જમીન પચાવી પાડવી, હત્યાની કોશિશ, અને ખંડણી સહિત 14 થી વધુ ગંભીર ગુનાઓ નોંધાયેલા છે.
• રાજકોટ પોલીસે તેની અને તેની ગેંગ સામે ગુજસીટોક (GUJCTOC – Gujarat Control of Terrorism and Organised Crime Act) હેઠળ ગુનો નોંધ્યો હતો.
• ભુજની જી.કે. જનરલ હોસ્પિટલમાંથી તે પોલીસ જાપ્તામાંથી ફરાર થઈ ગયો હતો અને બાદમાં ઉત્તરાખંડના નૈનિતાલમાંથી ઝડપાયો હતો. આ ફરાર થવાના કાંડમાં તેને મદદ કરવાના આરોપમાં ગોંડલના એક મોટા ભાજપ નેતાનું નામ પણ ખુલ્યું હતું અને તેમની ધરપકડ પણ થઈ હતી.

અત્યારે જામીન પર બહાર રહેલા નિખિલ દોંગાનો જયરાજસિંહ જાડેજા જૂથ સાથે ખુલ્લો વિવાદ ચાલી રહ્યો છે. તાજેતરમાં જ ‘સરદાર પટેલ સોશિયલ ગ્રુપ’ દ્વારા ગોંડલમાં 31 દીકરીઓના સમૂહ લગ્નનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ આયોજનમાં નિખિલ દોંગા અને તેના પાર્ટનરે 11 લાખ રૂપિયાનું દાન આપવાની તૈયારી દર્શાવી હતી. પરંતુ, આક્ષેપ છે કે કોઈ ‘મોટા રાજકીય માથાઓ’ ના દબાણને કારણે આયોજકોએ આ દાન સ્વીકારવાની ના પાડી દીધી હતી. આ મુદ્દે નિખિલ દોંગાએ વિડીયો બનાવીને પોતાનો રોષ ઠાલવ્યો હતો.

નિખિલ દોંગાની વાયરલ પોસ્ટ: નિર્લિપ્ત રાયની નિમણૂક થતા જ સુરત સ્થિત નિખિલ દોંગાએ એક ફેસબુક/X પોસ્ટ મૂકી જેમાં તેણે લખ્યું:

“મને પૂરી આશા છે કે નિર્લિપ્ત રાય ગોંડલમાંથી ગુંડારાજ ખતમ કરશે. અમે ગોંડલમાં ગુંડારાજ જોયું છે. એક શક્તિશાળી અને બાહુબલી ગણાતા રાજકીય નેતાએ નિર્લિપ્ત રાયની રાજકોટ રેન્જમાં થતી બદલી અટકાવવા માટે એડીચોટીનું જોર લગાવ્યું હતું, પરંતુ તેમના પ્રયાસો નિષ્ફળ ગયા છે. આ બદલી માટે હું રાજ્યના ગૃહ વિભાગ અને મુખ્યમંત્રીનો આભાર માનું છું. હવે જયરાજસિંહ અને ગણેશ ગોંડલની ગુંડાગીરીનો અંત આવશે.”

આ પોસ્ટ એક મોટો બોમ્બ સમાન હતી. એક તરફ એક એવો વ્યક્તિ જે પોતે ગુજસીટોકનો આરોપી રહી ચૂક્યો છે, તે ખુલ્લેઆમ એક કડક IPS અધિકારીની બદલીને આવકારે છે અને પોતાના રાજકીય વિરોધીઓ (જેઓ શાસક પક્ષના દિગ્ગજ નેતાઓ છે) પર સીધો પ્રહાર કરે છે.

અલ્પેશ કથીરિયાનું સમર્થન: નિખિલ દોંગાની આ પોસ્ટના ગણતરીના કલાકોમાં જ પાટીદાર અનામત આંદોલન સમિતિ (PAAS) ના પૂર્વ કન્વીનર અને આમ આદમી પાર્ટી (AAP) ના નેતા અલ્પેશ કથીરિયાએ પણ સોશિયલ મીડિયામાં એક વીડિયો/પોસ્ટ શેર કરી. અલ્પેશ કથીરિયાએ જણાવ્યું કે:

“નિર્લિપ્ત રાયની છબી એક અત્યંત પ્રામાણિક અને નીડર અધિકારીની છે. ગોંડલ અને સમગ્ર રાજકોટ જિલ્લામાં જે કાયદો અને વ્યવસ્થાની સ્થિતિ કથળી ગઈ છે, તેને પાટા પર લાવવા માટે આવા જ અધિકારીની જરૂર હતી. ગોંડલની સામાન્ય જનતા ભયના ઓથાર હેઠળ જીવી રહી છે. અમને આશા છે કે નવા રેન્જ આઈજી તમામ બાહુબલીઓને કાયદાનું ભાન કરાવશે.”

અલ્પેશ કથીરિયાની આ પોસ્ટ દર્શાવે છે કે આ મુદ્દો હવે માત્ર ગોંડલ પૂરતો સીમિત રહ્યો નથી, પરંતુ સમગ્ર પાટીદાર સમાજ અને સૌરાષ્ટ્રના વિપક્ષી નેતાઓ આ બદલીને પોતાના રાજકીય ફાયદા અને શાસક પક્ષ પર દબાણ લાવવાના સાધન તરીકે જોઈ રહ્યા છે.

6. એક ‘બાહુબલી’ નેતાનો બદલી અટકાવવાનો નિષ્ફળ પ્રયાસ: અંદરની વાત શું છે?

નિખિલ દોંગાએ પોતાની પોસ્ટમાં એક બહુ મોટો અને સનસનીખેજ દાવો કર્યો છે કે સૌરાષ્ટ્રના એક બહુ મોટા ‘બાહુબલી’ રાજકીય નેતાએ નિર્લિપ્ત રાયને રાજકોટ રેન્જમાં આવતા રોકવા માટે ગાંધીનગરમાં પોતાના તમામ સંપર્કોનો ઉપયોગ કર્યો હતો.

આ દાવો કેટલો સાચો હોઈ શકે? ગુજરાતના રાજકારણમાં પોલીસ અધિકારીઓની પોસ્ટિંગ હંમેશા એક સંવેદનશીલ વિષય રહ્યો છે. રાજકીય નેતાઓ હંમેશા ઈચ્છતા હોય છે કે તેમના વિસ્તારમાં એવો SP કે રેન્જ IG આવે જે તેમની ‘વાત સાંભળે’ અને તેમના મળતિયાઓને નુકસાન ન પહોંચાડે.

નિર્લિપ્ત રાય જેવા અધિકારી જ્યારે કોઈ વિસ્તારમાં આવે છે, ત્યારે નેતાઓની ‘ભલામણ’ કે ‘ચીઠ્ઠી’ ચાલતી બંધ થઈ જાય છે. તેઓ સ્થાનિક પોલીસ સ્ટેશનો પર પોતાનો સીધો કંટ્રોલ સ્થાપિત કરે છે અને રાજકીય ઈશારે કામ કરતા PI/PSI ને સાઈડલાઈન કરી દે છે. આથી, સ્વાભાવિક છે કે સૌરાષ્ટ્રના જે નેતાઓ રેતી માફિયાઓ, જમીન દલાલો કે બુટલેગરો સાથે આર્થિક કે રાજકીય હિતો જોડાયેલા ધરાવતા હોય, તેઓ ક્યારેય નિર્લિપ્ત રાયને પોતાના વિસ્તારમાં આવવા દેવા માંગતા ન હોય.

જોકે, રાજ્યના ગૃહ મંત્રી હર્ષ સંઘવી અને મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલ દ્વારા આ બદલી પર મહોર મારવામાં આવી છે, જે દર્શાવે છે કે સરકાર હવે સ્થાનિક નેતાઓના દબાણને વશ થવાના મૂડમાં નથી. આ નિર્ણય એ વાતનો સ્પષ્ટ સંકેત છે કે 2027 ની વિધાનસભા ચૂંટણીઓ પહેલા રાજ્ય સરકાર સૌરાષ્ટ્રમાં “કાયદો અને વ્યવસ્થા” ના મુદ્દે પોતાની છબી એકદમ ક્લીન કરવા માંગે છે.

7. નિર્લિપ્ત રાયનો સૌરાષ્ટ્ર સાથેનો જૂનો નાતો: અમરેલી મોડલ

સૌરાષ્ટ્રના લોકો માટે નિર્લિપ્ત રાયનું નામ નવું નથી. રાજકોટ રેન્જ આઈજી બનતા પહેલા, અગાઉના વર્ષોમાં તેઓ સૌરાષ્ટ્રના જ એક અન્ય મહત્વપૂર્ણ જિલ્લા અમરેલી (Amreli) ના એસપી (SP) તરીકે ખૂબ જ યશસ્વી અને વિવાદાસ્પદ (રાજકીય દ્રષ્ટિએ) કાર્યકાળ પસાર કરી ચૂક્યા છે.

અમરેલીમાં તેમણે શું કર્યું હતું? જ્યારે નિર્લિપ્ત રાય અમરેલીના SP બનીને ગયા, ત્યારે અમરેલી જિલ્લો ગુનાખોરી, ગેરકાયદેસર સિંહ દર્શન, વ્યાજખોરોનો આતંક અને રાજકીય ગુંડાગીરી માટે બદનામ હતો.

• વ્યાજખોરોની કમર તોડી: તેમણે અમરેલીમાં વ્યાજખોરો સામે એક વિશેષ અભિયાન ચલાવ્યું હતું. અનેક મોટા માથાઓ જેઓ ગરીબોની જમીનો અને મકાનો પચાવી પાડીને બેઠા હતા, તેમને જેલના સળિયા પાછળ ધકેલી દીધા હતા.
• ગેરકાયદેસર સિંહ દર્શન પર લાલ આંખ: ગીરના જંગલોની આસપાસ કેટલાક સ્થાનિક રાજકીય પીઠબળ ધરાવતા તત્વો દ્વારા ગેરકાયદેસર લાયન શૉ (Lion Show) ચલાવવામાં આવતા હતા. નિર્લિપ્ત રાયે આ તમામ નેટવર્કને તોડી પાડ્યું હતું અને વન વિભાગ સાથે મળીને કડક કાર્યવાહી કરી હતી.
• રાજકીય દબાણને નકાર્યું: અમરેલીમાં તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન સ્થાનિક સાંસદ અને ધારાસભ્યો સાથે પણ તેમના સીધા ઘર્ષણના અહેવાલો મીડિયામાં ચમકતા હતા. તેઓ કોઈના ફોન પર કામ કરવા ટેવાયેલા ન હતા.

જ્યારે અમરેલીથી તેમની બદલી સુરત ડીસીપી તરીકે અને ત્યારબાદ SMC માં કરવામાં આવી, ત્યારે અમરેલીની સામાન્ય જનતાએ તેમના સમર્થનમાં દેખાવો કર્યા હતા. લોકો રસ્તા પર ઉતરી આવ્યા હતા અને “અમારે નિર્લિપ્ત રાય જ જોઈએ” ના બેનરો લગાવ્યા હતા. ગુજરાતના ઈતિહાસમાં બહુ ઓછી વાર એવું બન્યું છે કે કોઈ પોલીસ અધિકારીની બદલી રોકવા માટે પ્રજાએ આંદોલન કર્યું હોય.

હવે જ્યારે તેઓ રેન્જ આઈજી તરીકે મોટા પાવર સાથે ફરી સૌરાષ્ટ્રની ધરતી પર પરત ફર્યા છે, ત્યારે અમરેલી જેવો જ સપાટો તેઓ રાજકોટ, ગોંડલ, મોરબી અને સુરેન્દ્રનગરમાં બોલાવશે તેવી લોકોની અપેક્ષા છે.

8. રાજકોટ રેન્જમાં હવે શું થશે? ‘એક્શન પ્લાન’ અને ભવિષ્યની રૂપરેખા

રાજકોટ રેન્જ આઈજી તરીકે ચાર્જ સંભાળ્યા બાદ નિર્લિપ્ત રાયનો એક્શન પ્લાન શું હોઈ શકે? તેમના અગાઉના ટ્રેક રેકોર્ડને જોતા, નીચે મુજબની કડક કાર્યવાહી આગામી અઠવાડિયાઓમાં જોવા મળી શકે છે:

A. ગોંડલ પર સ્પેશિયલ ફોકસ (Special Focus on Gondal): સૌથી પહેલી નજર ગોંડલ અને રીબડા પર રહેશે. જૂથવાદને ડામવા માટે બંને પક્ષોના માથાભારે તત્વોનું લિસ્ટ અપડેટ કરવામાં આવશે. અગાઉના બાકી રહેલા ગુનાઓ, જામીન પર છૂટેલા આરોપીઓની વર્તમાન પ્રવૃત્તિઓ અને આર્મ્સ એક્ટ (ગેરકાયદેસર હથિયારો) હેઠળ સઘન કોમ્બિંગ ઓપરેશન હાથ ધરવામાં આવી શકે છે. જે કોઈ પણ વ્યક્તિ સોશિયલ મીડિયા પર હથિયારો સાથે ફોટા મૂકીને ધાક જમાવવાનો પ્રયાસ કરશે, તેની સીધી ધરપકડ થઈ શકે છે.

B. મોરબી અને સુરેન્દ્રનગરમાં ખનીજ માફિયાઓનું એન્કાઉન્ટર: ખનીજ ચોરી એ એક એવું ક્ષેત્ર છે જ્યાં કાળા નાણાંની હેરાફેરી સૌથી વધુ થાય છે. નિર્લિપ્ત રાય એક સ્પેશિયલ ટાસ્ક ફોર્સ (STF) અથવા લોકલ ક્રાઈમ બ્રાન્ચ (LCB) ની નવી ટીમો બનાવીને મોરબીના મચ્છુ નદીના પટમાં અને સુરેન્દ્રનગરના વિવિધ વિસ્તારોમાં ડ્રોન કેમેરા અને સરપ્રાઈઝ નાઈટ ચેકિંગ દ્વારા માફિયાઓને પકડી શકે છે.

C. લોકલ પોલીસ સ્ટેશનોનું શુદ્ધિકરણ: જે પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટરો (PI) કે સબ-ઇન્સ્પેક્ટરો (PSI) સ્થાનિક નેતાઓના ખિસ્સામાં હોવાનું મનાય છે, તેમની સાફસૂફી થશે. ભ્રષ્ટ અધિકારીઓને લાઈન બોય (Line duty) કરી દેવામાં આવશે અથવા તેમની બદલી છેવાડાના વિસ્તારોમાં કરવામાં આવશે. નિર્લિપ્ત રાયની કામ કરવાની પદ્ધતિ છે કે તેઓ પોતાના વિશ્વાસુ અને પ્રામાણિક અધિકારીઓની એક કોર ટીમ બનાવે છે અને તેમને જ મહત્વના ઓપરેશનો સોંપે છે.

D. પ્રોહિબિશન (દારૂબંધી) નો કડક અમલ: SMC માંથી ભલે તેઓ બહાર આવ્યા હોય, પરંતુ દારૂબંધીનો કડક અમલ એ તેમનો પ્રિય વિષય રહ્યો છે. રાજકોટ ગ્રામ્યમાંથી પસાર થતા નેશનલ હાઈવે પર વિદેશી દારૂની હેરાફેરી રોકવા માટે હાઈવે પેટ્રોલિંગ વધારવામાં આવશે. જો કોઈ મોટા બુટલેગર પકડાશે, તો સ્થાનિક PI સામે પગલાં લેવાની પરંપરા તેઓ અહીં પણ જાળવી રાખશે.

9. રાજ્ય સરકાર અને ગૃહ મંત્રાલયનો સ્પષ્ટ સંદેશ (The Message from Gandhinagar)

આ બદલી માત્ર એક અધિકારીના પોસ્ટિંગ પૂરતી સીમિત નથી; તે ગાંધીનગરથી આપવામાં આવેલો એક ‘પોલિટિકલ મેસેજ’ છે.

તાજેતરના સમયમાં ગુજરાતમાં અને ખાસ કરીને સૌરાષ્ટ્રમાં કાયદો અને વ્યવસ્થાની સ્થિતિને લઈને વિપક્ષ (કોંગ્રેસ અને આમ આદમી પાર્ટી) દ્વારા સરકાર પર સતત પ્રહારો થઈ રહ્યા હતા. ગોંડલમાં ખુલ્લેઆમ અપાતી ધમકીઓ, જૂનાગઢમાં થયેલી ઘટનાઓ, અને મોરબી-સુરેન્દ્રનગરમાં ખનીજ માફિયાઓના આતંકના બનાવોએ સરકારની “શાંતિ અને સલામતી” ની છબી પર ડાઘ લગાવવાનું શરૂ કર્યું હતું.

મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલની સરકાર એક ‘સોફ્ટ સ્પોકન’ (મૃદુભાષી) પરંતુ ‘ફર્મ’ (મક્કમ) સરકાર તરીકેની છબી ઊભી કરવા માંગે છે. ગૃહ મંત્રી હર્ષ સંઘવીએ આ નિર્ણય લઈને સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે:

1. કોઈ પણ નેતા કાયદાથી ઉપર નથી: ભલે તે શાસક પક્ષના જ ધારાસભ્ય કે તેમના સંબંધીઓ કેમ ન હોય, જો તેઓ કાયદો હાથમાં લેશે તો તેમને બક્ષવામાં આવશે નહીં.
2. પોલીસને ફ્રી હેન્ડ (Free Hand to Police): સક્ષમ અને પ્રામાણિક અધિકારીઓને તેમની ફરજ બજાવવા માટે સરકાર સંપૂર્ણ સ્વતંત્રતા આપશે.
3. ચૂંટણી લક્ષી તૈયારી (Pre-election Clean up): 2027 ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં કાયદો-વ્યવસ્થા વિપક્ષનો મુદ્દો ન બને તે માટે અત્યારથી જ ગુંડાતત્વોને જેલભેગા કરવાની રણનીતિ અપનાવવામાં આવી રહી છે.

10. સોશિયલ મીડિયા પર સામાન્ય જનતાનો પ્રતિભાવ (Public Sentiment)

નિખિલ દોંગા કે અલ્પેશ કથીરિયા જેવા નેતાઓને બાજુ પર રાખીએ, તો પણ સામાન્ય જનતામાં નિર્લિપ્ત રાયની બદલીને લઈને જબરદસ્ત ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે. ફેસબુક, એક્સ (X), અને ઇન્સ્ટાગ્રામ પર સામાન્ય નાગરિકો, વેપારીઓ અને યુવાનો કોમેન્ટ્સ કરી રહ્યા છે કે “હવે સાચો ખેલ શરૂ થશે”, “સૌરાષ્ટ્રમાં સિંઘમનું સ્વાગત છે”, અને “હવે ગુંડાઓએ કાં તો જિલ્લો છોડવો પડશે અથવા જમીનદોસ્ત થવું પડશે.”

લોકોનો આ ઉત્સાહ દર્શાવે છે કે ક્યાંક ને ક્યાંક સામાન્ય નાગરિક સિસ્ટમમાં રહેલા ભ્રષ્ટાચાર અને માથાભારે તત્વોની દાદાગીરીથી કંટાળી ગયો છે અને તેને એક એવા ‘હીરો’ ની તલાશ હોય છે જે આ સિસ્ટમને પડકારી શકે. નિર્લિપ્ત રાય લોકોની નજરમાં તે રિયલ લાઈફ હીરો (Real life hero) છે.

11. અન્ય મહત્વપૂર્ણ બદલીઓ અને તેમનો પ્રભાવ (Other Transfers in the Reshuffle)

આ લેખના અંત તરફ જઈએ તે પહેલાં, 37 અધિકારીઓની યાદીમાં રહેલા કેટલાક અન્ય અગત્યના નામો પર નજર કરવી પણ જરૂરી છે, કારણ કે તેઓ પણ રાજ્યની સુરક્ષા વ્યવસ્થામાં મહત્વનો રોલ ભજવવાના છે:

• અશોક કુમાર (IB): ઇન્ટેલિજન્સ બ્યુરો (IB) રાજ્યની આંખ અને કાન છે. અશોક કુમાર જેવા અનુભવી અધિકારીને IB માં મૂકવાનો અર્થ એ છે કે સરકાર રાજ્યમાં આંતરિક સુરક્ષા, રાજકીય હિલચાલ અને કોઈ પણ સંભવિત તોફાનોની આગોતરી માહિતી મેળવવાનું નેટવર્ક મજબૂત કરવા માંગે છે.
• ગગનદીપ ગંભીર (SMC Charge): નિર્લિપ્ત રાયે SMC માં જે બેન્ચમાર્ક સેટ કર્યો છે, તેને જાળવી રાખવાની મોટી જવાબદારી ગગનદીપ ગંભીર પર રહેશે. દારૂબંધીના કડક અમલની કમાન હવે તેમના હાથમાં છે.
• શમશેર સિંઘ (Home Guard & Civil Defence): નિવૃત્તિ પહેલાં તેમને આ પોસ્ટિંગ આપીને સરકારે તેમના બહોળા અનુભવનો લાભ હોમગાર્ડ જવાનોની તાલીમ અને આધુનિકીકરણમાં લેવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.

Ankita Gautam

અંકિતા ગૌતમ CTC News સાથે જોડાયેલા એક લોકપ્રિય અભિનેત્રી (Actor) અને પ્રભાવશાળી સોશિયલ મીડિયા ઇન્ફ્લુએન્સર છે. મનોરંજન જગત અને ડિજિટલ કન્ટેન્ટ ક્રિએશનમાં બહોળો અનુભવ ધરાવતા અંકિતાબેન વાચકો સુધી લાઈફસ્ટાઈલ, ફેશન અને એન્ટરટેઈનમેન્ટ જગતના સચોટ સમાચાર પહોંચાડે છે. તેમની સર્જનાત્મક શૈલી અને સોશિયલ મીડિયા પરની મજબૂત પકડ તેમને એક આધુનિક અને વિશ્વાસપાત્ર મીડિયા પર્સનાલિટી બનાવે છે.