ઈસ્લામાબાદ ફરી ધ્રૂજી ઉઠ્યું
પાકિસ્તાન, જે લાંબા સમયથી આર્થિક કટોકટી અને રાજકીય અસ્થિરતા સામે ઝઝૂમી રહ્યું છે, તેના માટે આજનો દિવસ ફરી એકવાર કાળો દિવસ સાબિત થયો છે. દેશની રાજધાની, જે સૌથી સુરક્ષિત ગણાતી હોય છે, તે જ ઈસ્લામાબાદ આજે બોમ્બના ધડાકાથી હચમચી ગયું છે. Pakistan Blast ના આ સમાચાર માત્ર પાડોશી દેશ માટે જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર દક્ષિણ એશિયાની સુરક્ષા માટે ચિંતાનો વિષય છે.
શુક્રવારનો દિવસ મુસ્લિમ સમુદાય માટે પવિત્ર માનવામાં આવે છે. લોકો શાંતિથી ઈબાદત કરવા માટે મસ્જિદોમાં એકઠા થયા હતા. પરંતુ કોઈને કલ્પના પણ નહોતી કે આ શાંતિ પળવારમાં મરણચીસોમાં ફેરવાઈ જશે. ઈસ્લામાબાદની એક પ્રમુખ મસ્જિદમાં નમાઝ પૂરી થયાની થોડી જ મિનિટોમાં એક પ્રચંડ વિસ્ફોટ થયો, જેમાં અત્યાર સુધીના અહેવાલો મુજબ 50 થી વધુ લોકોના મોતની આશંકા સેવાઈ રહી છે અને સેંકડો લોકો ઘાયલ થયા છે.
ભાગ 1: ઘટનાસ્થળનો ચિતાર – મસ્જિદમાં મોતનું તાંડવ (Ground Zero Report)
આ Islamabad Terror Attack બપોરના સમયે થયો જ્યારે મસ્જિદ ખચોખચ ભરેલી હતી. પ્રત્યક્ષદર્શીઓના જણાવ્યા મુજબ, નમાઝ પૂરી થયા બાદ લોકો બહાર નીકળવાની તૈયારી કરી રહ્યા હતા, ત્યારે જ મસ્જિદના અંદરના ભાગમાં અથવા પ્રવેશદ્વાર પાસે એક જોરદાર ધડાકો થયો.
વિસ્ફોટની તીવ્રતા: બ્લાસ્ટ એટલો શક્તિશાળી હતો કે મસ્જિદની છતનો એક ભાગ તૂટી પડ્યો હતો. આસપાસની ઈમારતોના કાચ ફૂટી ગયા હતા અને ધૂળના ગોટેગોટા ઉડ્યા હતા. જે લોકો અંદર હતા, તેઓ કાટમાળ નીચે દબાઈ ગયા હતા. ચારે બાજુ લોહી, માનવ અંગો અને તૂટેલી દીવાલોના ટુકડા વિખરાયેલા હતા.
આત્મઘાતી હુમલો? સુરક્ષા એજન્સીઓના પ્રાથમિક અનુમાન મુજબ, આ એક આત્મઘાતી હુમલો (Suicide Attack) હોવાની પ્રબળ શક્યતા છે. હુમલાખોર ભીડમાં ભળીને અંદર ઘૂસ્યો હોવો જોઈએ અને ભીડ જમા થાય ત્યારે પોતાની જાતને ઉડાવી દીધી હોવી જોઈએ. આ પ્રકારના Mosque Blast પાકિસ્તાનમાં નવા નથી, પરંતુ રાજધાની ઈસ્લામાબાદમાં, જ્યાં સુરક્ષા વ્યવસ્થા કડક હોય છે, ત્યાં આવો હુમલો થવો એ મોટી સુરક્ષા ચૂક છે.
ભાગ 2: હોસ્પિટલોમાં અફરાતફરી – લોહીની નદીઓ (Chaos in Hospitals)
બ્લાસ્ટ પછીની સ્થિતિ યુદ્ધના મેદાન જેવી હતી. ઈજાગ્રસ્તોને તાત્કાલિક પિમ્સ (PIMS) હોસ્પિટલ અને શિફા ઈન્ટરનેશનલ હોસ્પિટલમાં ખસેડવામાં આવ્યા હતા.
ઈમરજન્સી જાહેર: સરકારે ઈસ્લામાબાદ અને રાવલપિંડીની તમામ હોસ્પિટલોમાં ઈમરજન્સી જાહેર કરી દીધી છે. ડોક્ટરો અને પેરામેડિકલ સ્ટાફની રજાઓ રદ કરી દેવામાં આવી છે. હોસ્પિટલના કોરિડોર ઈજાગ્રસ્તોથી ભરાઈ ગયા છે. બેડની અછતને કારણે ઘણા દર્દીઓને જમીન પર સુવડાવીને સારવાર આપવામાં આવી રહી છે.
સ્વજનોનો આક્રંદ: મસ્જિદની બહાર અને હોસ્પિટલની બહાર લોકો પોતાના સ્વજનોને શોધવા માટે ભટકતા જોવા મળ્યા હતા. કોઈ પોતાના દીકરાને શોધી રહ્યું હતું, તો કોઈ પિતાને. આ દ્રશ્યો હૃદયદ્રાવક હતા. Pakistan Blast એ અનેક પરિવારોનો માળો વિખેરી નાખ્યો છે. 50 મોતની આશંકા છે, પરંતુ ગંભીર રીતે ઘાયલ લોકોની સંખ્યા જોતા મૃતાંક વધવાની ભીતિ છે.
ભાગ 3: કોણ છે જવાબદાર? – TTP નો પડછાયો (The Suspects)
જ્યારે પણ પાકિસ્તાનમાં કોઈ મોટો આતંકી હુમલો થાય છે, ત્યારે શંકાની સોય તહરીક-એ-તાલિબાન પાકિસ્તાન (TTP) તરફ જાય છે. જોકે, અત્યાર સુધી કોઈ જૂથે સત્તાવાર જવાબદારી લીધી નથી, પરંતુ મોડસ ઓપરેન્ડી (ગુના કરવાની રીત) TTP અથવા IS-K (ઈસ્લામિક સ્ટેટ ખોરાસાન) જેવી લાગે છે.
TTP (તહરીક-એ-તાલિબાન પાકિસ્તાન):
છેલ્લા બે વર્ષમાં TTP એ પાકિસ્તાન સરકાર અને સેના સામે ખુલ્લો જંગ છેડ્યો છે. અફઘાનિસ્તાનમાં તાલિબાન સત્તામાં આવ્યા બાદ TTP ને નવું જોમ મળ્યું છે. તેઓ પાકિસ્તાનમાં શરિયા કાયદો લાગુ કરવા માંગે છે અને સરકારને નિશાન બનાવી રહ્યા છે. આ Islamabad Terror Attack સરકારને ચેતવણી આપવાનો એક પ્રયાસ હોઈ શકે છે.
IS-K (ઈસ્લામિક સ્ટેટ ખોરાસાન):
આતંકી સંગઠન IS-K પણ પાકિસ્તાનમાં સક્રિય છે. તેઓ ખાસ કરીને શિયા મુસ્લિમો અને લઘુમતીઓને નિશાન બનાવે છે, પરંતુ તેઓએ ભૂતકાળમાં સુન્ની મસ્જિદો અને સરકારી સ્થાપનો પર પણ હુમલા કર્યા છે. મસ્જિદમાં થયેલો આ Mosque Blast સાંપ્રદાયિક હિંસા ભડકાવવાનું કાવતરું પણ હોઈ શકે છે.
ભાગ 4: રાજધાનીમાં સુરક્ષા ચૂક – કિલ્લો કેવી રીતે ભેદાયો? (Security Failure)
ઈસ્લામાબાદ પાકિસ્તાનનું સૌથી સુરક્ષિત શહેર ગણાય છે. અહીં સંસદ ભવન, વિદેશી દૂતાવાસો અને સેનાના વડાનું નિવાસસ્થાન આવેલું છે. આ વિસ્તારને ‘રેડ ઝોન’ માનવામાં આવે છે.
સવાલોનો ઘેરો:
- ઈન્ટેલિજન્સ ફેલ્યોર: શું ગુપ્તચર એજન્સીઓ (ISI) ને આ હુમલા વિશે કોઈ ગંધ ન આવી? પાકિસ્તાન પોતાની એજન્સીઓના વખાણ કરતા થાકતું નથી, તો પછી રાજધાનીમાં આતંકીઓ વિસ્ફોટકો સાથે કેવી રીતે ઘૂસ્યા?
- ચેકપોસ્ટ: ઈસ્લામાબાદમાં પ્રવેશવા માટે અનેક ચેકપોસ્ટ છે. શું ત્યાં તપાસમાં ઢીલાશ હતી?
- આંતરિક મદદ: શું કોઈ સ્થાનિક મદદગાર વિના આટલો મોટો Pakistan Blast કરવો શક્ય છે?
આ ઘટના સાબિત કરે છે કે આતંકીઓ હવે પાકિસ્તાનના ગમે તે ખૂણે હુમલો કરવા સક્ષમ છે. પેશાવર અને ક્વેટા પછી હવે ઈસ્લામાબાદ પણ સુરક્ષિત નથી રહ્યું.
ભાગ 5: પાકિસ્તાનનો આતંકવાદ સાથેનો ઈતિહાસ (History of Terrorism)
પાકિસ્તાન માટે આતંકવાદ નવો નથી. દાયકાઓથી પાકિસ્તાને પોતાની ધરતી પર આતંકીઓને આશરો આપ્યો છે. ભારત અને અફઘાનિસ્તાન વિરુદ્ધ આતંકવાદનો ઉપયોગ કરવાની પાકિસ્તાનની નીતિ (State Policy) હવે તેના માટે જ ભસ્માસુર બની ગઈ છે.
ભૂતકાળના મોટા હુમલા:
- પેશાવર પોલીસ લાઈન્સ બ્લાસ્ટ (2023): મસ્જિદમાં થયેલા આત્મઘાતી હુમલામાં 100 થી વધુ પોલીસકર્મીઓ માર્યા ગયા હતા.
- આર્મી પબ્લિક સ્કૂલ હુમલો (2014): પેશાવરમાં માસૂમ બાળકોની કતલેઆમ કરવામાં આવી હતી.
- કરાચી પોલીસ હેડક્વાર્ટર હુમલો: આતંકીઓએ પોલીસ ઓફિસને જ બાનમાં લીધી હતી.
આજના Islamabad Terror Attack એ આ યાદીમાં વધુ એક કાળો અધ્યાય ઉમેર્યો છે. પાકિસ્તાની જનતા હવે પૂછી રહી છે કે “સારા તાલિબાન” અને “ખરાબ તાલિબાન” નો ભેદ ક્યાં સુધી ચાલશે?
ભાગ 6: આર્થિક કટોકટી અને આતંકવાદનું વિષચક્ર (Economy & Terrorism)
પાકિસ્તાનની વર્તમાન આર્થિક સ્થિતિ અને આતંકવાદ વચ્ચે સીધો સંબંધ છે. દેશ દેવાળું ફૂંકવાની કગાર પર છે.
- ફંડનો અભાવ: સરકાર પાસે પોલીસ અને સેનાને આધુનિક બનાવવા માટે પૈસા નથી. કાઉન્ટર-ટેરરિઝમ ઓપરેશન માટે ફંડની અછત છે.
- બેરોજગારી: આર્થિક મંદીને કારણે યુવાનો બેરોજગાર છે. આતંકી સંગઠનો ગરીબ યુવાનોને પૈસાની લાલચ આપીને અથવા ધર્મના નામે બ્રેઈનવોશ કરીને આત્મઘાતી હુમલાખોર બનાવે છે.
- રાજકીય અસ્થિરતા: ઈમરાન ખાન અને શહબાઝ શરીફ વચ્ચેની સત્તાની લડાઈમાં દેશની સુરક્ષા રામભરોસે છે. નેતાઓ ખુરશી બચાવવામાં વ્યસ્ત છે અને આતંકીઓ તેનો ફાયદો ઉઠાવી રહ્યા છે.
આ Pakistan Blast પાકિસ્તાનની ડૂબતી નૈયામાં વધુ એક કાણું પાડશે. વિદેશી રોકાણકારો પહેલાથી જ ડરેલા છે, અને હવે સુરક્ષાના અભાવે તેઓ પાકિસ્તાન આવતા વધુ ખચકાશે.
ભાગ 7: ભારત અને વૈશ્વિક પ્રતિક્રિયા (Global Reaction)
દરેક આતંકી હુમલાની જેમ, આ ઘટનાની પણ વિશ્વભરમાં નિંદા થઈ રહી છે.
- ભારતનું વલણ: ભારત હંમેશા કહેતું આવ્યું છે કે આતંકવાદનું કોઈ સ્વરૂપ સ્વીકાર્ય નથી. ભારતના વિદેશ મંત્રાલયે અનેકવાર પાકિસ્તાનને ચેતવ્યું છે કે આતંકવાદની ફેક્ટરીઓ બંધ કરવામાં આવે.
- અમેરિકા અને ચીન: પાકિસ્તાનના મિત્ર ગણાતા ચીન માટે પણ આ ચિંતાનો વિષય છે કારણ કે CPEC પ્રોજેક્ટ પર કામ કરતા ચીની નાગરિકોની સુરક્ષા જોખમમાં છે. અમેરિકાએ પણ આ Mosque Blast ની નિંદા કરી છે.
પરંતુ માત્ર નિંદાથી કંઈ વળવાનું નથી. જ્યાં સુધી પાકિસ્તાન આતંકવાદના મૂળિયાં નહીં ઉખેડે, ત્યાં સુધી નિર્દોષ લોકો મરતા રહેશે.
ભાગ 8: સામાન્ય નાગરિકોની વેદના (Plight of Citizens)
આ બધા રાજકીય અને ભૌગોલિક સમીકરણો વચ્ચે પીસાય છે તો માત્ર સામાન્ય માણસ. ઈસ્લામાબાદનો એક રહેવાસી અહેમદ (કાल्पनिक નામ) કહે છે, “અમે ક્યાં જઈએ? મસ્જિદમાં પણ સુરક્ષિત નથી. બજારમાં જઈએ તો ડર લાગે છે. મોંઘવારીએ કમર તોડી નાખી છે અને હવે આ બોમ્બ ધડાકા અમારો જીવ લઈ રહ્યા છે. અમારા નેતાઓ માત્ર નિંદા કરીને છૂટી જાય છે.”
આ Islamabad Terror Attack પછી લોકોમાં ભયનો માહોલ છે. શુક્રવારની નમાઝ, જે શાંતિ અને ભાઈચારાનું પ્રતીક હોવી જોઈએ, તે હવે ડરનું કારણ બની ગઈ છે. લોકો ભીડવાળી જગ્યાએ જતા ડરી રહ્યા છે.
ભાગ 9: અફઘાનિસ્તાન ફેક્ટર – તાલિબાન સાથે તણાવ (The Taliban Factor)
પાકિસ્તાન અને અફઘાનિસ્તાન વચ્ચેના સંબંધો હાલમાં તંગદિલીભર્યા છે. પાકિસ્તાનનો આરોપ છે કે અફઘાનિસ્તાનનું તાલિબાન શાસન TTP ને આશરો આપે છે.
- સરહદ વિવાદ: ડ્યુરન્ડ લાઈન પર બંને દેશો વચ્ચે અવારનવાર ગોળીબાર થાય છે.
- આરોપ-પ્રત્યારોપ: આ Pakistan Blast પછી પાકિસ્તાન ફરીથી અફઘાનિસ્તાન પર આક્ષેપ મૂકી શકે છે, જેનાથી બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધો વધુ બગડશે.
- જો પાકિસ્તાન અફઘાનિસ્તાનમાં એરસ્ટ્રાઈક કરવાનો પ્રયાસ કરશે (જેમ કે ભૂતકાળમાં કર્યું છે), તો પ્રાદેશિક અશાંતિ વધુ ફેલાશે.
ભાગ 10: ભવિષ્ય શું? – અંધકારમય રસ્તો (Future Outlook)
આ ઘટના પછી સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે હવે શું?
- સુરક્ષા ઓપરેશન: પાકિસ્તાન સેના કદાચ એક નવું મિલિટરી ઓપરેશન લોન્ચ કરશે. પરંતુ ઈતિહાસ સાક્ષી છે કે આવા ઓપરેશન માત્ર થોડા સમય માટે જ શાંતિ લાવે છે.
- રાજકીય એજન્ડા: રાજકીય પક્ષો આ Mosque Blast નો ઉપયોગ એકબીજા પર કાદવ ઉછાળવા માટે કરશે. સરકાર વિપક્ષ પર અને વિપક્ષ સરકાર પર દોષારોપણ કરશે.
- વધુ અસ્થિરતા: આ ઘટના પાકિસ્તાનને વધુ અસ્થિરતા તરફ ધકેલી દેશે.
જો પાકિસ્તાને બચવું હોય, તો તેણે પોતાની “ગુડ ટેરરિસ્ટ, બેડ ટેરરિસ્ટ” ની નીતિ છોડવી પડશે. આતંકવાદ એક એવું કેન્સર છે જેની જો તાત્કાલિક સર્જરી ન કરવામાં આવે તો તે આખા શરીર (દેશ) ને ખતમ કરી નાખે છે.
શાંતિની આશા ક્યારે?
અંતમાં, ઇસ્લામાબાદમાં થયેલો આ Pakistan Blast માનવતા પરનો કલંક છે. જ્યારે લોકો ઈશ્વરની બંદગીમાં લીન હોય ત્યારે તેમનો જીવ લેવો એ સૌથી મોટું પાપ છે. 50 નિર્દોષ લોકોના મોત માત્ર આંકડા નથી, તે 50 પરિવારોની બરબાદી છે.
આ દુઃખદ સમયે, આપણે આશા રાખીએ કે પાકિસ્તાનની જનતાને આ આતંકમાંથી મુક્તિ મળે. પરંતુ જ્યાં સુધી પાકિસ્તાનનું સૈન્ય અને રાજકીય નેતૃત્વ પોતાની ભૂલો સ્વીકારીને આતંકવાદ સામે પ્રામાણિક લડાઈ નહીં લડે, ત્યાં સુધી Terrorism in Pakistan નો અંત આવવો મુશ્કેલ છે.
વિશ્વએ પણ હવે પાકિસ્તાન પર દબાણ લાવવું પડશે કે તે પોતાની ધરતી પરના આતંકી માળખાને ધ્વસ્ત કરે. કારણ કે આ આગ હવે માત્ર પાકિસ્તાન પૂરતી સીમિત નથી, તેની ઝાળ આખી દુનિયાને દઝાડી શકે છે.