ભારતીય અર્થવ્યવસ્થા અને સામાન્ય માણસના બજેટમાં સૌથી મહત્વની ભૂમિકા ભજવતા પરિબળોમાંનું એક એટલે ‘પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ’ (Petrol Diesel Price Today). જ્યારે પણ સવારે 6 વાગ્યે ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) દ્વારા નવા ભાવ જાહેર કરવામાં આવે છે, ત્યારે દરેક વાહનચાલકની નજર તેના પર ટકેલી હોય છે.
આજે, એટલે કે 20 જાન્યુઆરી, 2026 ના રોજ, દેશભરમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં કેટલાક ફેરફારો જોવા મળ્યા છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલ (Crude Oil) ની કિંમતોમાં થયેલી વધઘટ અને ભારતીય રૂપિયાના મૂલ્યમાં આવેલા ફેરફારને કારણે આ નવા દરો જાહેર કરવામાં આવ્યા છે. શું ભાવ વધ્યા છે કે ઘટ્યા છે? શું તમારે તમારી ગાડીની ટાંકી ફૂલ કરાવવી જોઈએ? અને ગુજરાતના અલગ-અલગ શહેરોમાં આજના ભાવ શું છે?
ભાગ 1: આજના તાજા ભાવ – 20 જાન્યુઆરી, 2026 (Petrol Diesel Rate Today)
આજે સવારે સરકારી તેલ કંપનીઓ જેવી કે Indian Oil (IOCL), Bharat Petroleum (BPCL) અને Hindustan Petroleum (HPCL) એ નવા દરો અપડેટ કર્યા છે. ચાલો જોઈએ કે દેશના મહાનગરો અને ગુજરાતના મુખ્ય શહેરોમાં આજના ભાવ શું છે.
ગુજરાતના મુખ્ય શહેરોમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ
ગુજરાતમાં વેટ (VAT) નો દર અન્ય રાજ્યોની સરખામણીએ મધ્યમ હોવાથી અહીં ભાવમાં થોડી રાહત જોવા મળે છે.
| શહેર (City) | પેટ્રોલનો ભાવ (પ્રતિ લીટર) | ડીઝલનો ભાવ (પ્રતિ લીટર) | ફેરફાર (Change) |
| અમદાવાદ | ₹96.42 | ₹92.17 | યથાવત/સામાન્ય ફેરફાર |
| સુરત | ₹96.28 | ₹92.05 | -₹0.10 (ઘટાડો) |
| વડોદરા | ₹96.10 | ₹91.90 | યથાવત |
| રાજકોટ | ₹96.35 | ₹92.12 | +₹0.05 (વધારો) |
| ગાંધીનગર | ₹96.50 | ₹92.25 | યથાવત |
| જામનગર | ₹96.30 | ₹92.08 | યથાવત |
(નોંધ: આ ભાવો સાંકેતિક છે અને લોકલ ટેક્સ અને ડીલર કમિશનના આધારે તેમાં આંશિક ફેરફાર હોઈ શકે છે.)
દેશના ચાર મહાનગરોમાં સ્થિતિ (Metro Cities Rates)
- નવી દિલ્હી: રાજધાનીમાં પેટ્રોલનો ભાવ ₹94.72 પ્રતિ લીટર અને ડીઝલ ₹87.62 પ્રતિ લીટરની આસપાસ છે. દિલ્હીમાં વેટ ઓછો હોવાથી અહીં ભાવ અન્ય મેટ્રો કરતાં ઓછા રહે છે.
- મુંબઈ: દેશની આર્થિક રાજધાની મુંબઈમાં પેટ્રોલ હંમેશા મોંઘું હોય છે. અહીં ભાવ ₹104.21 અને ડીઝલ ₹92.15 ની આસપાસ નોંધાયું છે.
- કોલકાતા: પેટ્રોલ ₹103.94 અને ડીઝલ ₹90.76.
- ચેન્નાઈ: પેટ્રોલ ₹100.75 અને ડીઝલ ₹92.34.
ભાગ 2: ભાવમાં ફેરફાર શા માટે? – કારણોનું વિશ્લેષણ
ઘણા લોકોને પ્રશ્ન થાય છે કે પેટ્રોલના ભાવ રોજ સવારે કેમ બદલાય છે? અને ક્યારેક ભાવ અચાનક કેમ વધી જાય છે? 20 જાન્યુઆરી, 2026 ના ભાવ પાછળના મુખ્ય કારણો નીચે મુજબ છે:
1. આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રૂડ ઓઈલ (Brent Crude)
ભારત પોતાની જરૂરિયાતના 85% થી વધુ ક્રૂડ ઓઈલ વિદેશથી આયાત કરે છે. તેથી, આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં જ્યારે બ્રેન્ટ ક્રૂડ (Brent Crude) ના ભાવ વધે છે, ત્યારે તેની સીધી અસર ભારતીય બજાર પર પડે છે.
- હાલમાં, મધ્ય પૂર્વ (Middle East) માં ચાલી રહેલા ભૌગોલિક તણાવ અને OPEC+ દેશો દ્વારા ઉત્પાદનમાં કાપ મૂકવાના નિર્ણયને કારણે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં થોડી અસ્થિરતા છે.
- જો ક્રૂડ બેરલ દીઠ $80-$85 ની આસપાસ રહે છે, તો ભારતમાં ભાવ સ્થિર રહે છે, પરંતુ જો તે $90 પાર કરે તો ભાવ વધારો અનિવાર્ય બને છે.
2. રૂપિયો vs ડોલર (Currency Exchange Rate)
ક્રૂડ ઓઈલની ખરીદી ડોલરમાં થાય છે. જો ભારતીય રૂપિયો (INR) અમેરિકન ડોલર (USD) સામે નબળો પડે, તો તેલ કંપનીઓને આયાત કરવા માટે વધુ રૂપિયા ચૂકવવા પડે છે. 2026 માં રૂપિયાની સ્થિતિમાં આવેલા નાના ફેરફારોની અસર પણ આજના ભાવ પર જોવા મળી શકે છે.
3. ડાયનેમિક ફ્યુઅલ પ્રાઈસિંગ (Dynamic Pricing)
વર્ષ 2017 થી ભારતમાં ‘ડાયનેમિક ફ્યુઅલ પ્રાઈસિંગ’ સિસ્ટમ લાગુ છે. આ મુજબ, દરરોજ સવારે 6 વાગ્યે છેલ્લા 15 દિવસના આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રૂડના સરેરાશ ભાવ અને એક્સચેન્જ રેટના આધારે નવો ભાવ નક્કી થાય છે. આ સિસ્ટમ ગ્રાહકો અને કંપનીઓ બંને માટે પારદર્શિતા લાવે છે.
ભાગ 3: પેટ્રોલના ભાવનું ગણિત – તમે શું ચૂકવો છો?
ઘણા વાહનચાલકોને ખબર નથી હોતી કે તેઓ જે ₹96 કે ₹100 આપે છે, તેમાંથી અડધો ભાગ તો માત્ર ટેક્સ છે. ચાલો સમજીએ કે 1 લીટર પેટ્રોલનો ભાવ કેવી રીતે નક્કી થાય છે:
- બેઝ પ્રાઈસ (Base Price): આ તે કિંમત છે જે તેલ કંપનીઓ રિફાઈનરી પાસેથી ક્રૂડ ખરીદવા અને તેને રિફાઈન કરવા માટે ખર્ચે છે. (ધારો કે ₹55-58).
- કેન્દ્ર સરકારની એક્સાઈઝ ડ્યુટી (Central Excise Duty): કેન્દ્ર સરકાર દરેક લીટર પર નિશ્ચિત રકમ ટેક્સ તરીકે વસૂલે છે. આ રકમ દેશના ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકાસ માટે વપરાય છે.
- ડીલર કમિશન (Dealer Commission): પેટ્રોલ પંપના માલિકને મળતું કમિશન (આશરે ₹3-4).
- રાજ્ય સરકારનો વેટ (State VAT): આ તે ભાગ છે જ્યાં ભાવમાં તફાવત આવે છે. ગુજરાત સરકાર, મહારાષ્ટ્ર સરકાર કે રાજસ્થાન સરકાર અલગ-અલગ વેટ વસૂલે છે. (ગુજરાતમાં વેટ મહારાષ્ટ્ર અને રાજસ્થાન કરતા ઓછો છે, તેથી અહીં પેટ્રોલ સસ્તું છે).
સરવાળે: બેઝ પ્રાઈસ + એક્સાઈઝ + કમિશન + વેટ = તમારો પેટ્રોલનો ભાવ.
ભાગ 4: સામાન્ય માણસ પર અસર (Impact on Common Man)
પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં થતો નાનો ફેરફાર પણ સામાન્ય માણસના બજેટ પર મોટી અસર કરે છે.
1. ટ્રાન્સપોર્ટેશન અને મોંઘવારી (Inflation)
ડીઝલના ભાવ વધે એટલે ટ્રક ટ્રાન્સપોર્ટ મોંઘું થાય. ટ્રક ભાડું વધે એટલે શાકભાજી, દૂધ, અનાજ અને રોજિંદી જરૂરિયાતની વસ્તુઓના ભાવ આપોઆપ વધી જાય છે. 20 જાન્યુઆરીના આ ભાવ ફેરફારની અસર આગામી દિવસોમાં શાકભાજી માર્કેટમાં જોવા મળી શકે છે.
2. ઘરનું બજેટ
જે નોકરિયાત વર્ગ રોજ બાઈક કે કાર લઈને ઓફિસ જાય છે, તેમના માટે મહિને ₹500-₹1000 નો વધારાનો ખર્ચ બજેટ ખોરવી નાખે છે. મધ્યમ વર્ગ માટે ફ્યુઅલનો ખર્ચ હવે ઘરના રાશન જેટલો જ મહત્વનો બની ગયો છે.
3. ખેડૂતો પર અસર
ડીઝલના ભાવ ખેતી માટે ખૂબ મહત્વના છે. ટ્રેક્ટર ચલાવવા અને સિંચાઈ માટેના પંપ સેટમાં ડીઝલ વપરાય છે. જો ડીઝલ મોંઘું થાય, તો ખેતીનો ખર્ચ (Input Cost) વધે છે, જેની સીધી અસર અનાજના ભાવ પર પડે છે.
ભાગ 5: ગુજરાતમાં પેટ્રોલ સસ્તું કેમ? (Gujarat Fuel Rates Analysis)
અવારનવાર આપણે જોઈએ છીએ કે રાજસ્થાન કે મહારાષ્ટ્રના બોર્ડર પર રહેતા લોકો ગુજરાતમાં આવીને પેટ્રોલ ભરાવે છે. તેનું કારણ છે ગુજરાતનો ટેક્સ સ્ટ્રક્ચર.
ગુજરાત સરકારે પેટ્રોલ અને ડીઝલ પરનો વેટ (VAT) પાડોશી રાજ્યોની સરખામણીએ ઓછો રાખ્યો છે. આના બે ફાયદા છે:
- ગુજરાતના નાગરિકોને રાહત મળે છે.
- હાઈવે પરથી પસાર થતા ટ્રાન્સપોર્ટર્સ ગુજરાતમાંથી ડીઝલ ભરાવવાનું પસંદ કરે છે, જેનાથી રાજ્યની આવક વધે છે.
ભાગ 6: ભવિષ્યની ઝલક – 2026 અને ઇલેક્ટ્રિક વાહનો (EV Revolution)
વર્ષ 2026 માં આપણે જોઈ રહ્યા છીએ કે પેટ્રોલ પંપ પર હવે ચાર્જિંગ સ્ટેશન પણ જોવા મળી રહ્યા છે. પેટ્રોલના વધતા ભાવ અને પર્યાવરણની ચિંતાને કારણે ઇલેક્ટ્રિક વાહનો (Electric Vehicles – EV) અને CNG નો વપરાશ વધ્યો છે.
શું પેટ્રોલનો વિકલ્પ તૈયાર છે?
- ઇથેનોલ બ્લેન્ડિંગ (E20 Fuel): ભારત સરકારે હવે પેટ્રોલમાં 20% ઇથેનોલ મિક્સ કરવાનું લક્ષ્ય હાંસલ કરી લીધું છે. આનાથી ભારતની આયાત નિર્ભરતા ઘટી છે અને ભાવ નિયંત્રણમાં મદદ મળી છે. 20 જાન્યુઆરી, 2026 ના રોજ ઘણા પંપ પર E20 પેટ્રોલ મળી રહ્યું છે જે પર્યાવરણ માટે ઓછું નુકસાનકારક છે.
- EV નું વધતું ચલણ: ટાટા, મહિન્દ્રા અને અન્ય કંપનીઓની સસ્તી EV કાર અને બાઈક્સને કારણે હવે લોકો પેટ્રોલના ભાવ વધારાથી બચવા EV તરફ વળ્યા છે. જો તમારા શહેરમાં પેટ્રોલ ₹100 ને પાર કરે, તો EV એક સારો વિકલ્પ બની શકે છે.
ભાગ 7: તમારા શહેરમાં પેટ્રોલનો ભાવ કેવી રીતે જાણવો? (How to Check Petrol Price)
ટેકનોલોજીના જમાનામાં તમારે પેટ્રોલ પંપ પર જઈને ભાવ જાણવાની જરૂર નથી. તમે ઘરે બેઠા તમારા મોબાઈલ પર લેટેસ્ટ ભાવ જાણી શકો છો.
1. SMS દ્વારા
- Indian Oil: RSP <space> Dealer Code લખીને 9224992249 પર મોકલો.
- HPCL: HPPRICE <space> Dealer Code લખીને 9222201122 પર મોકલો.
- BPCL: RSP <space> Dealer Code લખીને 9223112222 પર મોકલો.
2. એપ્સ દ્વારા (Apps)
IOCL ની ‘IndianOil One’, HPCL ની ‘HP Pay’ અને BPCL ની ‘SmartDrive’ એપ ડાઉનલોડ કરીને તમે તમારા લોકેશનના આધારે રિયલ-ટાઈમ ભાવ જોઈ શકો છો.
સમજદારી અને બચત
20 જાન્યુઆરી, 2026 ના ફ્યુઅલ અપડેટ્સ દર્શાવે છે કે ભલે ભાવ આસમાને નથી પહોંચ્યા, પરંતુ તે સસ્તા પણ નથી. એક જાગૃત નાગરિક તરીકે, આપણે ફ્યુઅલની બચત કરવી જોઈએ.
- ટ્રાફિક સિગ્નલ પર એન્જિન બંધ રાખો.
- ટાયર પ્રેશર યોગ્ય રાખો.
- શક્ય હોય ત્યાં પબ્લિક ટ્રાન્સપોર્ટનો ઉપયોગ કરો.
તમારા મંતવ્યો:
શું તમને લાગે છે કે પેટ્રોલના ભાવ હજુ ઓછા હોવા જોઈએ? શું તમે EV ખરીદવાનું વિચારી રહ્યા છો? તમારા વિચારો કોમેન્ટ બોક્સમાં જરૂર લખો.
(રોજિંદા પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ અને ઓટોમોબાઈલ સમાચાર માટે અમારા બ્લોગને ફોલો કરો.)