ભારતીય રેલવે (Indian Railways) હવે માત્ર એક જગ્યાએથી બીજી જગ્યાએ પહોંચાડવાનું માધ્યમ નથી રહ્યું, પરંતુ તે હવે ‘એરપોર્ટ જેવી સુવિધાઓ’ આપવાની દિશામાં હરણફાળ ભરી રહ્યું છે. વંદે ભારત ટ્રેનો અને અમૃત ભારત સ્ટેશનો બાદ રેલવેએ મુસાફરો માટે એક એવી સુવિધા શરૂ કરી છે, જે સાંભળીને તમને થશે કે “વાહ! રેલવે બદલાઈ રહી છે.”
સ્ટેશન પર મળશે બોડી મસાજ
લાંબી મુસાફરીનો થાક ઉતારવા અથવા ટ્રેન લેટ હોય ત્યારે સ્ટેશન પર કંટાળો આવતો હોય, તો હવે ચિંતા કરવાની જરૂર નથી. રેલવે મંત્રાલયે દેશના પ્રમુખ સ્ટેશનો પર Body Massage Chairs (બોડી મસાજ ચેર) અને મસાજ કિઓસ્ક લગાવવાની મંજૂરી આપી દીધી છે. હવે તમે પ્લેટફોર્મ પર બેઠા બેઠા રિલેક્સ થઈ શકશો.
1. રેલવેનો નવો અવતાર: “થાક ભૂલો, સફર માણો”
ટ્રેનની મુસાફરી ઘણીવાર થકવી નાખનારી હોય છે. ભીડભાડ, ભારે સામાન અને પ્લેટફોર્મ પરની દોડધામ મુસાફરોને શારીરિક રીતે તોડી નાખે છે. આ સમસ્યાને ધ્યાનમાં રાખીને રેલવેએ Non-Fare Revenue (NFR) સ્કીમ હેઠળ આ સુવિધા શરૂ કરી છે.
શું છે સુવિધા? રેલવે સ્ટેશનોના વેઈટિંગ હોલ, કોન્કોર્સ એરિયા અને પ્લેટફોર્મ પર અત્યાધુનિક Automated Massage Chairs (ઓટોમેટિક મસાજ ચેર) લગાવવામાં આવી રહી છે.
- આ કોઈ મેન્યુઅલ મસાજ પાર્લર નથી (જ્યાં વ્યક્તિ મસાજ કરે), પણ હાઈ-ટેક મશીનો છે.
- તમે તેમાં બેસીને માત્ર એક બટન દબાવીને ગરદન, પીઠ, પગ અને આખા શરીરનો મસાજ કરાવી શકો છો.
- આ મશીનો મોલ અને એરપોર્ટ પર જોવા મળતા મશીનો જેવા જ એડવાન્સ છે.
2. કયા સ્ટેશનો પર મળશે લાભ? (Locations)
રેલવેના પશ્ચિમ રેલવે (Western Railway) અને મધ્ય રેલવે સહિતના ઝોનમાં આ પાયલોટ પ્રોજેક્ટ શરૂ થઈ ચૂક્યો છે અને 2026 માં તેનો વ્યાપ વધારવામાં આવી રહ્યો છે.
ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્રના મુખ્ય સ્ટેશનો:
- અમદાવાદ (Kalupur): પ્લેટફોર્મ નંબર 1 ના પ્રીમિયમ લોન્જ અને વેઈટિંગ એરિયામાં.
- વડોદરા: નવા બનેલા કોન્કોર્સ હોલમાં.
- સુરત: મુસાફરોની ભારે અવરજવરને ધ્યાનમાં રાખીને અહીં પણ સુવિધા ઉપલબ્ધ છે.
- મુંબઈ સેન્ટ્રલ & CSTM: અહીં સૌથી વધુ મશીનો મુકવામાં આવ્યા છે.
- નવી દિલ્હી & બેંગલોર: દેશના અન્ય મેટ્રો સ્ટેશનો પર પણ આ સુવિધા કાર્યરત છે.
રેલવેનો ટાર્ગેટ છે કે આગામી 6 મહિનામાં દેશના ‘A1’ અને ‘A’ કેટેગરીના તમામ સ્ટેશનો પર આ સુવિધા ઉપલબ્ધ કરાવી દેવી.
3. ખિસ્સાને પોસાય તેવા ભાવ: ચાર્જ કેટલો? (Pricing)
રેલવે સામાન્ય માણસની જીવાદોરી છે, તેથી અહીં એરપોર્ટ જેવા મોંઘા ભાવ રાખવામાં આવ્યા નથી. મસાજ ચેરના ભાવ એકદમ વ્યાજબી રાખવામાં આવ્યા છે જેથી સામાન્ય મુસાફર પણ તેનો લાભ લઈ શકે.
સૂચિત દર (Rate Card):
- ગોલ્ડ મસાજ (10 મિનિટ): ₹50 થી ₹60
- પ્રીમિયમ મસાજ (15 મિનિટ): ₹100
- ફૂલ બોડી રિલેક્સેશન (20 મિનિટ): ₹150 થી ₹200
પેમેન્ટ મોડ: તમે રોકડ, UPI (Google Pay, PhonePe) અથવા ડેબિટ કાર્ડ દ્વારા પેમેન્ટ કરી શકો છો. મશીન ઓટોમેટિક હોવાથી પેમેન્ટ કર્યા પછી તરત જ તે શરૂ થઈ જશે.
4. હાઈજીન અને સ્વચ્છતા: શું આ સુરક્ષિત છે?
કોવિડ પછી લોકો સ્વચ્છતા બાબતે ખૂબ જાગૃત થયા છે. સાર્વજનિક મશીનનો ઉપયોગ કરવામાં લોકોને ચેપનો ડર લાગી શકે છે. આ બાબતે રેલવેએ ખાસ ગાઈડલાઈન્સ આપી છે.
સફાઈ પ્રોટોકોલ:
- ડિસ્પોઝેબલ કવર: દરેક યુઝરના ઉપયોગ પછી, મશીનના માથા અને પગના ભાગે ડિસ્પોઝેબલ કાગળ/કાપડ બદલવામાં આવશે.
- સેનિટાઈઝેશન: ત્યાં હાજર એટેન્ડન્ટ (કર્મચારી) દરેક યુઝર પછી મશીનને સેનિટાઈઝ કરશે.
- સ્વચ્છતા: મશીનોને ધૂળમુક્ત રાખવા માટે નિયમિત સફાઈ કરવામાં આવશે.
5. રેલવેને શું ફાયદો? (Non-Fare Revenue)
તમને થશે કે રેલવે ટિકિટમાંથી કમાય છે, તો આ બધું કેમ? રેલવેનું બજેટ ટિકિટના ભાડામાંથી પૂરું થતું નથી. તેથી રેલવે હવે Non-Fare Revenue (ભાડા સિવાયની આવક) પર ફોકસ કરી રહી છે.
- પ્રાઈવેટ કંપનીઓને જગ્યા ભાડે આપીને રેલવે કમાણી કરે છે.
- આ કોન્ટ્રાક્ટ પ્રાઈવેટ કંપનીઓને આપવામાં આવે છે, જેઓ મશીન લાવે છે, મેન્ટેનન્સ કરે છે અને રેલવેને આવકનો અમુક હિસ્સો અથવા ફિક્સ ભાડું આપે છે.
- આનાથી રેલવેને આવક પણ થાય છે અને મુસાફરોને સુવિધા પણ મળે છે.
6. અન્ય આધુનિક સુવિધાઓ: સ્લીપિંગ પોડ્સ અને લાઉન્જ
મસાજ ચેર તો માત્ર એક શરૂઆત છે. 2026 માં રેલવે સ્ટેશનો પર બીજી ઘણી સુવિધાઓ જોવા મળી રહી છે.
- Sleeping Pods: મુંબઈ અને અમદાવાદ સ્ટેશન પર જાપાનીઝ સ્ટાઈલના ‘સ્લીપિંગ પોડ્સ’ (નાની કેબિન) શરૂ થયા છે, જ્યાં તમે કલાકોના હિસાબે સસ્તામાં સૂઈ શકો છો અને નાહી-ધોઈ શકો છો.
- Kids Zone: બાળકો માટે રમવાની જગ્યા.
- Executive Lounge: એરપોર્ટ જેવા લક્ઝુરિયસ વેઈટિંગ રૂમ જ્યાં સોફા, વાઈ-ફાઈ અને બુફે જમવાનું મળે છે.
7. મુસાફરોનો પ્રતિભાવ: “હવે ટ્રેન લેટ પડે તો વાંધો નહીં!”
અમદાવાદ સ્ટેશન પર મસાજ ચેરનો ઉપયોગ કરનાર મુસાફર, રાજેશ શાહે કહ્યું:
“હું સુરતથી આવ્યો છું અને મારી કનેક્ટિંગ ટ્રેન 2 કલાક મોડી છે. પહેલા પ્લેટફોર્મ પર બેસી રહેવું કંટાળાજનક હતું. આજે મેં ₹100 માં 15 મિનિટ મસાજ લીધો, હવે એકદમ ફ્રેશ ફીલ કરું છું. આ રેલવેનો સારો નિર્ણય છે.”
જોકે, કેટલાક મુસાફરોનું કહેવું છે કે મશીનોની સંખ્યા વધારવી જોઈએ કારણ કે ભીડના સમયે વારો આવતો નથી.
8. 2004 ની ભૂલ અને 2026 નું સુધારેલું વર્ઝન
તમને યાદ હશે કે થોડા વર્ષો પહેલા (2018-19 આસપાસ) રેલવેએ ટ્રેનની અંદર ‘હેડ એન્ડ ફૂટ મસાજ’ શરૂ કરવાની જાહેરાત કરી હતી, પરંતુ મુસાફરોની સુરક્ષા અને પ્રાઈવસીના મુદ્દે વિરોધ થતા તે રદ કરવી પડી હતી.
- આ વખતે રેલવેએ સમજદારી વાપરી છે.
- મસાજ ટ્રેનની અંદર નહીં, પણ સ્ટેશન પર મળશે.
- વ્યક્તિ દ્વારા નહીં, પણ મશીન દ્વારા મળશે. આનાથી કોઈ અશ્લીલતા કે સુરક્ષાનો પ્રશ્ન ઉભો થતો નથી.
9. મેડિકલ ફાયદા (Health Benefits)
લાંબી મુસાફરીમાં સતત બેસી રહેવાથી પગમાં લોહી જામી જવું (DVT) કે કમરનો દુખાવો થવો સામાન્ય છે.
- મસાજ ચેર બ્લડ સર્ક્યુલેશન સુધારે છે.
- સ્નાયુઓનો થાક ઉતારે છે.
- મુસાફરીના તણાવ (Travel Stress) ને ઓછો કરે છે.
10. વિકસિત ભારતનું સ્ટેશન (Conclusion)
Railway Body Massage Facility એ સાબિત કરે છે કે ભારતીય રેલવે હવે આધુનિકતા તરફ આગળ વધી રહી છે. ગંદકી અને ગિરદી માટે બદનામ રહેતા સ્ટેશનો હવે ‘વર્લ્ડ ક્લાસ’ બની રહ્યા છે.
જો તમે આગામી સમયે ટ્રેનમાં મુસાફરી કરો, તો સ્ટેશન પર થોડો સમય કાઢીને આ ‘મસાજ સેવા’નો લાભ જરૂર લેજો. ₹50 માં મળતો આ આરામ તમારી મુસાફરીને યાદગાર બનાવી દેશે.