આજનો દિવસ ભારત, ભારતીયતા અને દરેક ભારતીય માટે ગર્વનો દિવસ છે. દિલ્હીમાં કડકડતી ઠંડી અને ગાઢ ધુમ્મસની વચ્ચે પણ જોશ સાતમા આસમાને છે. આજે ભારત પોતાનો ૭૭મો ગણતંત્ર દિવસ (77th Republic Day) મનાવી રહ્યો છે. કર્તવ્ય પથ (અગાઉનો રાજપથ) ફરી એકવાર ભારતની આાન, બાન અને શાનનો સાક્ષી બન્યો છે. સવારના ૧૦ વાગ્યાથી જ દેશવાસીઓની નજર ટીવી સ્ક્રીન પર ચોંટેલી છે, કારણ કે આ વખતની પરેડમાં કંઈક ખાસ છે, કંઈક અદભૂત છે.
આજના Republic Day 2026 LIVE કવરેજમાં સૌથી વધુ ચર્ચાનો વિષય બન્યું છે ભારતીય નૌકાદળ (Indian Navy) નું શક્તિ પ્રદર્શન. જ્યારે કર્તવ્ય પથ પર સમુદ્રના સિકંદર ગણાતા INS Vikrant ની ઝાંખી (Tableau) નીકળી, ત્યારે દર્શકોએ ઉભા થઈને તાળીઓના ગડગડાટથી તેનું સ્વાગત કર્યું. આ માત્ર એક જહાજનું મોડેલ નહોતું, પરંતુ તે ‘આત્મનિર્ભર ભારત’ ની બુલંદ તસવીર હતી.
આજના આ બ્લોગમાં, અમે તમને કર્તવ્ય પથ પર યોજાયેલી પરેડની પળેપળની માહિતી આપીશું, ખાસ કરીને ભારતીય નૌકાદળની તાકાત, INS વિક્રાંત ની વિશેષતાઓ અને આ વખતના ગણતંત્ર દિવસના ખાસ આકર્ષણો વિશે ઊંડાણપૂર્વક ચર્ચા કરીશું
કર્તવ્ય પથ પર રાષ્ટ્રપતિનું આગમન અને ધ્વજવંદન
સમારોહની શરૂઆત હંમેશની જેમ ભવ્ય રહી. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ વોર મેમોરિયલ પર શહીદોને શ્રદ્ધાંજલિ આપીને કાર્યક્રમની શરૂઆત કરી. ત્યારબાદ, રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુ પોતાના અંગરક્ષકો સાથે પરેડ ગ્રાઉન્ડ પર પહોંચ્યા. આ વર્ષે મુખ્ય અતિથિ તરીકે પધારેલા વિદેશી મહેમાન સાથે રાષ્ટ્રપતિનું આગમન ભારતીય પરંપરા અને આતિથ્ય સત્કારનું પ્રતિક હતું.
જેવો તિરંગો લહેરાવવામાં આવ્યો, રાષ્ટ્રગીત ‘જન ગણ મન’ ની સાથે ૨૧ તોપોની સલામી આપવામાં આવી. આ વખતે પણ સ્વદેશી 105 mm ફીલ્ડ ગન્સનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો, જે ભારતની વધતી જતી સંરક્ષણ ક્ષમતા દર્શાવે છે. પરંતુ સાચો રોમાંચ તો ત્યારે શરૂ થયો જ્યારે પરેડ કમાન્ડરે સલામી આપી અને માર્ચિંગ ટુકડીઓ આગળ વધી.
ભારતીય નૌકાદળનું શક્તિ પ્રદર્શન: સમુદ્રના યોદ્ધાઓ
આ વખતની Republic Day 2026 પરેડની થીમ ‘વિકસિત ભારત’ અને ‘ભારત – લોકશાહીની જનની’ છે. આ થીમને સાર્થક કરતા ભારતીય સેનાની ત્રણેય પાંખોએ પોતાનું શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન કર્યું. પરંતુ બધાની નજર ત્યારે સ્થિર થઈ ગઈ જ્યારે ભારતીય નૌકાદળ (Indian Navy) ની ટુકડી કર્તવ્ય પથ પર આવી.
સફેદ યુનિફોર્મમાં સજ્જ નૌકાદળના જવાનો જ્યારે એક લયમાં, એક તાલમાં કદમ મિલાવતા આગળ વધ્યા, ત્યારે તેમની શિસ્ત અને જોશ જોવાલાયક હતા. નૌકાદળના બેન્ડે ‘હમ તૈયાર હૈ’ ની ધૂન વગાડીને માહોલને દેશભક્તિના રંગમાં રંગી દીધો.
આ ટુકડીનું નેતૃત્વ મહિલા અધિકારીઓ કરી રહી હતી, જે ભારતીય સેનામાં નારી શક્તિ (Nari Shakti) ના વધતા વર્ચસ્વનો પુરાવો છે. તેમની આંખોમાં રહેલી ચમક અને ચહેરા પરનો આત્મવિશ્વાસ કહી રહ્યો હતો કે સમુદ્રની લહેરો પર હવે ભારતની દીકરીઓ પણ રાજ કરવા તૈયાર છે.
INS વિક્રાંત: આત્મનિર્ભર ભારતનું ગૌરવ
નૌકાદળની માર્ચિંગ ટુકડી પછી જે દ્રશ્ય આવ્યું, તેણે સૌને મંત્રમુગ્ધ કરી દીધા. તે હતું – INS વિક્રાંત નું ટેબ્લો (Tableau). આ ઝાંખી માત્ર એક પ્રદર્શન નહોતું, પણ તે ભારતની એન્જિનિયરિંગ કૌશલ્ય અને સ્વદેશી નિર્માણ ક્ષમતાનું જીવંત ઉદાહરણ હતું.
ઝાંખીની વિશેષતાઓ
આ ઝાંખીમાં INS Vikrant એરક્રાફ્ટ કેરિયરને ખૂબ જ બારીકાઈથી દર્શાવવામાં આવ્યું હતું.
- ડેક પર ફાઈટર જેટ્સ: ઝાંખીના આગળના ભાગમાં સ્વદેશી બનાવટના ફાઈટર જેટ્સ (જેમ કે તેજસ અથવા Mig-29K ના મોડેલ્સ) ટેક-ઓફ પોઝિશનમાં દર્શાવવામાં આવ્યા હતા.
- નૌકાદળના કમાન્ડોઝ: જહાજની સુરક્ષા કરતા મરીન કમાન્ડોઝ (MARCOS) ના મોડેલ્સ પણ તેમાં હતા, જે દુશ્મનોના મનમાં ભય પેદા કરવા માટે પૂરતા છે.
- નારી શક્તિ: ઝાંખીમાં મહિલા અધિકારીઓને પણ મહત્વની ભૂમિકામાં દર્શાવવામાં આવી હતી, જે એરક્રાફ્ટ કેરિયર પર ઓપરેશન્સ સંભાળી રહી હતી.
INS વિક્રાંત ભારતનું પ્રથમ સ્વદેશી એરક્રાફ્ટ કેરિયર (IAC-1) છે. તેનું નિર્માણ કોચીન શિપયાર્ડ લિમિટેડ દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે. પરેડમાં તેની હાજરી એ સંદેશ આપે છે કે ભારત હવે તે ગણ્યાગાંઠ્યા દેશોની યાદીમાં સામેલ છે જેઓ પોતાના દમ પર એરક્રાફ્ટ કેરિયર બનાવી શકે છે.
INS વિક્રાંત: ટેકનિકલ અજાયબી અને વ્યૂહાત્મક મહત્વ
આપણા વાચકો માટે એ જાણવું ખૂબ જરૂરી છે કે INS Vikrant માત્ર એક જહાજ નથી, પરંતુ સમુદ્રમાં તરતું એક શહેર છે. આજના Republic Day 2026 LIVE બ્લોગમાં અમે તમને આ મહાકાય જહાજ વિશે કેટલીક રસપ્રદ માહિતી આપીશું.
- વિશાળ કદ: આ જહાજ એટલું મોટું છે કે તેના પર બે ફૂટબોલ મેદાન સમાઈ શકે છે. તેની લંબાઈ 262 મીટર અને પહોળાઈ 62 મીટર છે.
- પાવર હાઉસ: તે ચાર ગેસ ટર્બાઇન દ્વારા સંચાલિત છે, જે 88 મેગાવોટ પાવર જનરેટ કરે છે. આટલી વીજળી એક નાના શહેરને રોશન કરવા માટે પૂરતી છે.
- એરક્રાફ્ટ ક્ષમતા: વિક્રાંત પર 30 થી વધુ એરક્રાફ્ટ તૈનાત કરી શકાય છે, જેમાં ફાઈટર જેટ્સ અને હેલિકોપ્ટર્સનો સમાવેશ થાય છે.
- ક્રૂ મેમ્બર્સ: આ જહાજ પર લગભગ 1600 જેટલા ક્રૂ મેમ્બર્સ રહી શકે છે. તેમાં મહિલા અધિકારીઓ માટે પણ ખાસ કેબિન્સ બનાવવામાં આવી છે.
વ્યૂહાત્મક મહત્વ (Strategic Importance): હિંદ મહાસાગર ક્ષેત્ર (Indian Ocean Region) માં ચીનની વધતી જતી દખલગીરીને જોતા, INS વિક્રાંત ભારતની સુરક્ષા માટે ‘ગેમ ચેન્જર’ સાબિત થયું છે. તે ભારતને ‘બ્લુ વોટર નેવી’ (Blue Water Navy) બનવાની દિશામાં મજબૂતી પ્રદાન કરે છે, એટલે કે ભારત હવે પોતાના કિનારાથી હજારો માઈલ દૂર પણ દુશ્મનોનો સામનો કરી શકે છે.
અન્ય આકર્ષણો: આકાશથી જમીન સુધી ભારતનો દબદબો
નૌકાદળ ઉપરાંત, ભારતીય સેના (Army) અને વાયુસેના (Air Force) એ પણ પોતાની તાકાત બતાવી.
- ટેન્ક અને મિસાઈલ્સ: મેડ-ઇન-ઇન્ડિયા ટેન્કો (જેમ કે અર્જુન અને ભીષ્મ) અને આકાશ મિસાઈલ સિસ્ટમે દુનિયાને બતાવ્યું કે ભારત સંરક્ષણ ઉત્પાદનમાં આત્મનિર્ભર બની રહ્યું છે.
- વાયુસેનાનો ફ્લાયપાસ્ટ: પરેડના અંતે વાયુસેનાના વિમાનોએ આકાશમાં કરતબ બતાવ્યા. રાફેલ, સુખોઈ અને તેજસ વિમાનોએ ‘વજ્ર’ અને ‘ત્રિશુલ’ ફોર્મેશન બનાવીને આકાશ ગજવી મૂક્યું. ધુમ્મસ હોવા છતાં પાઇલટ્સની ચોકસાઈ અને કૌશલ્ય જોવાલાયક હતા.
નારી શક્તિ: પરેડની મુખ્ય થીમ
આ વર્ષની Republic Day 2026 પરેડમાં મહિલાઓ કેન્દ્રસ્થાને રહી. માત્ર નૌકાદળ જ નહીં, પરંતુ BSF, CRPF અને દિલ્હી પોલીસની મહિલા ટુકડીઓએ પણ પુરુષો સાથે ખભેખભા મિલાવીને માર્ચ કરી. ‘ડેરડેવિલ્સ’ બાઈક સ્ટંટ્સમાં પણ મહિલા જવાનોએ સાહસિક કરતબો બતાવીને સૌને ચોંકાવી દીધા. આ બદલાયેલા ભારતની તસવીર છે, જ્યાં દીકરીઓ હવે સીમાડા સાચવવા સક્ષમ છે.
વિકસિત ભારતનું સપનું અને નૌકાદળની ભૂમિકા
જ્યારે આપણે ૨૦૪૭ સુધીમાં ‘વિકસિત ભારત’ નું સપનું જોઈ રહ્યા છીએ, ત્યારે તેમાં આપણી સુરક્ષા વ્યવસ્થા સૌથી મહત્વનો પાયો છે. મજબૂત અર્થતંત્ર માટે સુરક્ષિત વેપાર માર્ગો જરૂરી છે, અને ભારતનો ૯૦% વેપાર સમુદ્ર માર્ગે થાય છે. તેથી, Indian Navy Power ને મજબૂત કરવી એ માત્ર સૈન્ય જરૂરિયાત નથી, પણ આર્થિક જરૂરિયાત પણ છે.
કર્તવ્ય પથ પર INS વિક્રાંત ની ઝલક એ વિશ્વાસ અપાવે છે કે આપણા સમુદ્રી માર્ગો સુરક્ષિત હાથોમાં છે. મેક ઈન ઈન્ડિયા હેઠળ બનેલા આ જહાજે હજારો લોકોને રોજગાર આપ્યો છે અને અનેક લઘુ ઉદ્યોગો (MSMEs) ને વેગ આપ્યો છે.
એક ગૌરવપૂર્ણ દિવસ
Republic Day 2026 LIVE કવરેજનું સમાપન કરતા એટલું ચોક્કસ કહી શકાય કે આજનો દિવસ દરેક ભારતીયના હૃદયમાં દેશભક્તિની નવી જ્યોત પ્રગટાવી ગયો છે. INS વિક્રાંત અને ભારતીય સેનાનું આ શક્તિ પ્રદર્શન કોઈને ડરાવવા માટે નથી, પરંતુ તે આપણી સુરક્ષા અને સાર્વભૌમત્વની ગેરંટી છે.
જ્યારે રાષ્ટ્રગીતના સૂર સાથે પરેડ પૂર્ણ થઈ, ત્યારે દરેકની આંખોમાં એક જ ચમક હતી – ‘મારો દેશ બદલાઈ રહ્યો છે, મારો દેશ આગળ વધી રહ્યો છે’. નૌકાદળની સફેદ વર્દી અને વિક્રાંતની ભવ્યતા લાંબા સમય સુધી આપણી યાદોમાં રહેશે.
જય હિન્દ! જય ભારત!