ભારતીય શેરબજારમાં આજે મોટો ભૂકંપ જોવા મળ્યો છે. સપ્તાહના અંતિમ ટ્રેડિંગ સેશનમાં શેરબજાર ધડામ થતાં રોકાણકારોના શ્વાસ અદ્ધર થઈ ગયા છે. બોમ્બે સ્ટોક એક્સચેન્જ (BSE) નો મુખ્ય ઈન્ડેક્સ સેન્સેક્સ 852 પોઈન્ટ તૂટ્યો છે, જેના કારણે બજારમાં ચારેબાજુ વેચવાલીનો માહોલ જોવા મળી રહ્યો છે. આ ભારે ઘટાડાને પગલે માત્ર થોડા જ કલાકોમાં રોકાણકારોના લાખો-કરોડો રૂપિયા સ્વાહા થઈ ગયા છે.
ગ્લોબલ માર્કેટમાંથી મળેલા નબળા સંકેતો અને સ્થાનિક સ્તરે થયેલા ભારે પ્રોફિટ બુકિંગના કારણે દલાલ સ્ટ્રીટમાં આજે લોહીની નદીઓ વહેતી જોવા મળી હતી. નિફ્ટી 50 (Nifty 50) માં પણ મોટો કડાકો બોલાયો છે, જે બજારની ગંભીર સ્થિતિનો ચિતાર આપે છે.
આજના ટ્રેડિંગ સેશનની મુખ્ય હાઈલાઈટ્સ
- BSE સેન્સેક્સ (Sensex): 852 પોઈન્ટના જંગી ઘટાડા સાથે બંધ.
- NSE નિફ્ટી (Nifty): નિફ્ટીમાં પણ 250 થી વધુ પોઈન્ટનો કડાકો જોવા મળ્યો.
- માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશન: BSE લિસ્ટેડ કંપનીઓના માર્કેટ કેપમાં અંદાજે ₹3 લાખ કરોડથી વધુનો સફાયો.
- સૌથી વધુ નુકસાનવાળા સેક્ટર: બેન્કિંગ, આઈટી (IT), અને ઓટો સેક્ટરમાં સૌથી વધુ વેચવાલી.
શેરબજાર ધડામ થવા પાછળના 5 મુખ્ય કારણો
જ્યારે પણ સેન્સેક્સ 852 પોઈન્ટ તૂટ્યો હોય તેવો મોટો કડાકો જોવા મળે છે, ત્યારે તેની પાછળ માત્ર એક જ નહીં પરંતુ અનેક વૈશ્વિક અને સ્થાનિક પરિબળો જવાબદાર હોય છે. ચાલો સમજીએ આ કડાકા પાછળના મુખ્ય કારણો:
1. ગ્લોબલ માર્કેટમાં નબળાઈ (Weak Global Cues)
અમેરિકન બજારો (Wall Street) અને એશિયન બજારોમાં જોવા મળેલી ભારે નબળાઈની સીધી અસર ભારતીય બજાર પર પડી છે. અમેરિકામાં મોંઘવારીના આંકડા અને ફેડરલ રિઝર્વ (US Fed) દ્વારા વ્યાજદરમાં વધારો કરવાની સંભાવનાઓએ વૈશ્વિક રોકાણકારોમાં ડર ઊભો કર્યો છે.
2. વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FIIs) ની સતત વેચવાલી
ભારતીય બજારમાં FIIs (Foreign Institutional Investors) દ્વારા છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી સતત મૂડી પાછી ખેંચવામાં આવી રહી છે. વિદેશી રોકાણકારોએ આજે મોટા પાયે બ્લુ-ચીપ (Blue-chip) કંપનીઓના શેરમાં વેચવાલી કરતા શેરબજાર ધડામ થયું હતું.
3. હાઈ વેલ્યુએશન અને પ્રોફિટ બુકિંગ
છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓમાં ભારતીય શેરબજારે ઐતિહાસિક ટોચ બનાવી હતી. ઘણા શેરોના વેલ્યુએશન ખૂબ ઊંચા સ્તરે પહોંચી ગયા હતા. આ પરિસ્થિતિમાં મોટા રોકાણકારો અને ફંડ હાઉસોએ ઊંચા મથાળે પ્રોફિટ બુકિંગ (નફો બાંધવાનું) શરૂ કર્યું, જેણે બજારને નીચે ધકેલ્યું.
4. બેન્કિંગ અને IT શેરોમાં કડાકો
ભારતીય શેરબજારને ચલાવતા મુખ્ય બે સ્તંભ – બેન્કિંગ અને IT સેક્ટરમાં આજે ભારે નિરાશા જોવા મળી. ખાનગી ક્ષેત્રની મોટી બેંકો અને ટોચની IT કંપનીઓના શેરમાં 3% થી 5% સુધીનો ઘટાડો નોંધાયો, જેણે સેન્સેક્સને નીચે ખેંચવામાં મોટી ભૂમિકા ભજવી.
5. ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ (Geopolitical Tensions)
વૈશ્વિક સ્તરે ચાલી રહેલા રાજકીય તણાવો અને ક્રૂડ ઓઈલ (Crude Oil) ની કિંમતોમાં અસ્થિરતાના કારણે ભારતીય અર્થવ્યવસ્થા પર દબાણ વધ્યું છે, જેની નકારાત્મક અસર સીધી શેરબજાર પર જોવા મળી છે.
રોકાણકારોના કરોડો રૂપિયા ડૂબ્યા: રિટેલ રોકાણકારોમાં ગભરાટ
આજના સેશનમાં જ્યારે સેન્સેક્સ 852 પોઈન્ટ તૂટ્યો, ત્યારે સૌથી વધુ નુકસાન નાના અને મધ્યમ વર્ગના રિટેલ રોકાણકારોને થયું છે. BSE પર લિસ્ટેડ તમામ કંપનીઓનું કુલ માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશન ઘટી ગયું છે, જેનો અર્થ છે કે રોકાણકારોની સંપત્તિમાં ગણતરીના કલાકોમાં જ મોટું ગાબડું પડ્યું છે. ખાસ કરીને મિડકેપ (Midcap) અને સ્મોલકેપ (Smallcap) શેરોમાં તો 5% થી 7% સુધીની લોઅર સર્કિટ જોવા મળી હતી.
માર્કેટ એક્સપર્ટ્સની સલાહ: હવે રોકાણકારોએ શું કરવું જોઈએ?
આવી ભયાનક વેચવાલી અને શેરબજાર ધડામ થવાની સ્થિતિમાં ગભરાઈને નિર્ણય લેવો હાનિકારક સાબિત થઈ શકે છે. બજારના ટોચના નિષ્ણાતો અને ફાઇનાન્શિયલ એડવાઇઝર્સ નીચે મુજબની સલાહ આપે છે:
- ગભરાઈને વેચાણ ન કરો (Don’t Panic Sell): જો તમે લાંબા ગાળા માટે રોકાણ કર્યું છે, તો આજના ઘટાડાથી ગભરાઈને પોર્ટફોલિયો ખાલી ન કરો. બજારમાં કરેક્શન આવવું એ એક સામાન્ય પ્રક્રિયા છે.
- ક્વોલિટી શેરોમાં રોકાણની તક: જ્યારે બજાર આટલું તૂટે છે, ત્યારે ફંડામેન્ટલી મજબૂત કંપનીઓના શેર સસ્તા ભાવે ઉપલબ્ધ થાય છે. લાંબા ગાળાના રોકાણકારો માટે ધીમે ધીમે (SIP મારફતે) ખરીદી કરવાની આ એક ઉત્તમ તક બની શકે છે.
- પોર્ટફોલિયો ડાઇવર્સિફિકેશન: તમારું બધું જ રોકાણ એક જ સેક્ટર કે એક જ શેરમાં ન રાખો. જોખમ ઘટાડવા માટે પોર્ટફોલિયોને વિવિધ સેક્ટરમાં વહેંચો.
- સ્ટોપ લોસ (Stop Loss) નો કડક ઉપયોગ: જે ટૂંકા ગાળાના ટ્રેડર્સ (Short-term traders) છે, તેમણે પોતાના મૂડી રક્ષણ માટે હંમેશા કડક સ્ટોપ લોસ સાથે જ ટ્રેડિંગ કરવું જોઈએ.
આજની શેરબજાર ધડામ અને સેન્સેક્સ 852 પોઈન્ટ તૂટ્યો તેવી ઘટનાઓ દર્શાવે છે કે શેરબજાર હંમેશા જોખમોને આધીન છે. વૈશ્વિક પડકારો અને આર્થિક ડેટાના આધારે બજારમાં આવનારા દિવસોમાં પણ થોડી અસ્થિરતા (Volatility) જોવા મળી શકે છે. રોકાણકારોએ બજારના ટ્રેન્ડને સમજવો જોઈએ અને કોઈ પણ નિર્ણય લેતા પહેલા પોતાના નાણાકીય સલાહકારની મદદ લેવી જોઈએ. બજારના દરેક કડાકાને એક અનુભવ અને નવી તક તરીકે જોવો જરૂરી છે.