ગુજરાત સરકાર દ્વારા રાજ્યના વિદ્યાર્થીઓના શિક્ષણને પ્રોત્સાહન આપવા માટે અનેક કલ્યાણકારી યોજનાઓ ચલાવવામાં આવે છે. ખાસ કરીને ગ્રામીણ અને અંતરિયાળ વિસ્તારમાં રહેતા વિદ્યાર્થીઓને શાળા કે કોલેજ સુધી પહોંચવા માટે પરિવહનનો ખર્ચ બોજ ન બને તે માટે S.T. Bus Pass Fee Concession Scheme અમલમાં મૂકવામાં આવી છે.
S.T. Bus Pass Fee Concession Scheme શું છે?
ગુજરાત રાજ્ય માર્ગ વાહન વ્યવહાર નિગમ (GSRTC) દ્વારા સંચાલિત આ યોજનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય વિદ્યાર્થીઓને રાહત દરે મુસાફરીની સુવિધા પૂરી પાડવાનો છે. S.T. Bus Pass Fee Concession Scheme હેઠળ વિદ્યાર્થીઓને તેમના રહેઠાણથી શૈક્ષણિક સંસ્થા સુધી જવા-આવવા માટે માસિક કે ત્રિમાસિક પાસમાં ૭૫% થી ૧૦૦% સુધીની રાહત આપવામાં આવે છે.
આ યોજના માત્ર સામાન્ય પ્રવાહના વિદ્યાર્થીઓ માટે જ નહીં, પરંતુ એન્જિનિયરિંગ, મેડિકલ અને આઈટીઆઈ (ITI) જેવા ટેકનિકલ અભ્યાસક્રમોના વિદ્યાર્થીઓ માટે પણ એટલી જ ઉપયોગી છે.

યોજનાના મુખ્ય ફાયદાઓ (Key Benefits)
S.T. Bus Pass Fee Concession Scheme ના કારણે વિદ્યાર્થીઓને નીચે મુજબના ફાયદા થાય છે:
૧. ખર્ચમાં મોટી બચત: વિદ્યાર્થીઓએ સામાન્ય ભાડાના માત્ર ૨૫% રકમ જ ચૂકવવાની રહે છે, બાકીની ૭૫% રકમ સરકાર દ્વારા સબસિડી તરીકે ભોગવવામાં આવે છે. ૨. કન્યા કેળવણીને પ્રોત્સાહન: રાજ્યની તમામ કન્યાઓને પ્રાથમિકથી લઈને ઉચ્ચ શિક્ષણ સુધી બસ પાસમાં ૧૦૦% રાહત (ફ્રી પાસ) આપવામાં આવે છે (માત્ર સર્વિસ ચાર્જ લેવામાં આવે છે). ૩. લાંબા ગાળાનો પાસ: વિદ્યાર્થીઓ ૧ મહિનાથી લઈને આખા સત્ર સુધીનો પાસ એકસાથે કઢાવી શકે છે, જેથી દરરોજ ટિકિટ લેવાની લપ રહેતી નથી. ૪. તમામ સંસ્થાઓનો સમાવેશ: સરકારી શાળાઓ ઉપરાંત ગ્રાન્ટેડ અને સ્વનિર્ભર (Self-Financed) સંસ્થાઓના વિદ્યાર્થીઓ પણ આ યોજનાનો લાભ લઈ શકે છે.
લાયકાતના માપદંડો (Eligibility Criteria)
S.T. Bus Pass Fee Concession Scheme નો લાભ લેવા માટે વિદ્યાર્થીએ નીચેની શરતો પૂર્ણ કરવી આવશ્યક છે:
- શૈક્ષણિક સંસ્થા: વિદ્યાર્થી માન્યતા પ્રાપ્ત પ્રાથમિક, માધ્યમિક, ઉચ્ચતર માધ્યમિક કે ઉચ્ચ ટેકનિકલ સંસ્થામાં નિયમિત અભ્યાસ કરતો હોવો જોઈએ.
- અંતરની મર્યાદા: સામાન્ય રીતે વિદ્યાર્થીના રહેઠાણ અને શાળા/કોલેજ વચ્ચેનું અંતર નિશ્ચિત મર્યાદા (૫૦ કિમી સુધી) માં હોવું જોઈએ.
- ઉંમર: યોજનાના નિયમો મુજબ જે-તે ધોરણ કે કોલેજના વર્ષ માટે નક્કી કરેલી વય મર્યાદામાં વિદ્યાર્થી હોવો જોઈએ.
- નિયમિત વિદ્યાર્થી: માત્ર ફૂલ-ટાઈમ અભ્યાસ કરતા વિદ્યાર્થીઓ જ આ યોજના માટે લાયક છે, એક્સટર્નલ વિદ્યાર્થીઓને આ લાભ મળતો નથી.
જરૂરી દસ્તાવેજો (Required Documents)
પાસ કઢાવવા માટે નીચે મુજબના દસ્તાવેજોની જરૂર પડશે:

- શાળા કે કોલેજનું આઈડી કાર્ડ (Identity Card).
- બોનાફાઈડ સર્ટિફિકેટ (સંસ્થાના વડાના સિક્કા અને સહી સાથેનું ફોર્મ).
- આધાર કાર્ડની નકલ.
- પાસપોર્ટ સાઇઝનો ફોટો.
- ગત વર્ષની માર્કશીટ (ચકાસણી માટે).
ઓનલાઈન અરજી કરવાની પ્રક્રિયા (How to Apply Online)
હવે S.T. Bus Pass Fee Concession Scheme માટેની પ્રક્રિયા અત્યંત સરળ અને ડિજિટલ બની ગઈ છે.
૧. GSRTC પોર્ટલ: સૌથી પહેલા GSRTC ની સત્તાવાર વેબસાઈટ પર જાઓ અથવા ‘Digital Gujarat’ પોર્ટલની મુલાકાત લો. ૨. Student Corner: વેબસાઈટ પર ‘Student Pass’ સેક્શનમાં જઈને ઓનલાઈન ફોર્મ ડાઉનલોડ કરો અથવા ઓનલાઈન રજીસ્ટ્રેશન કરો. ૩. સંસ્થાનું વેરિફિકેશન: ફોર્મની પ્રિન્ટ કાઢીને તમારી શાળા કે કોલેજમાં જઈ આચાર્યશ્રીના સહી-સિક્કા કરાવો. ૪. ડોક્યુમેન્ટ અપલોડ: સહી કરેલા ફોર્મ અને અન્ય દસ્તાવેજો પોર્ટલ પર અપલોડ કરો. ૫. પાસ મેળવો: ઓનલાઈન પેમેન્ટ કર્યા બાદ તમને એક રસીદ મળશે, જે તમારા નજીકના એસ.ટી. ડેપો પર બતાવીને તમે સ્માર્ટ કાર્ડ પાસ મેળવી શકો છો.
શિક્ષણના માર્ગમાં પરિવહનનો ખર્ચ ક્યારેય અડચણ ન બનવો જોઈએ. ગુજરાત સરકારની S.T. Bus Pass Fee Concession Scheme એ મધ્યમ અને ગરીબ વર્ગના વિદ્યાર્થીઓ માટે આશીર્વાદ સમાન છે. આ યોજનાનો લાભ લઈને હજારો વિદ્યાર્થીઓ દરરોજ સુરક્ષિત અને સસ્તી મુસાફરી કરી રહ્યા છે. જો તમે હજુ સુધી આ પાસ નથી કઢાવ્યો, તો આજે જ તમારી સંસ્થાનો સંપર્ક કરી અરજી કરો.
S.T. Bus Pass Fee Concession Scheme (FAQs):
શું પ્રાઈવેટ કોલેજના વિદ્યાર્થીઓને બસ પાસમાં રાહત મળે છે?
હા, સરકાર માન્ય તમામ ખાનગી (Self-Financed) કોલેજોના વિદ્યાર્થીઓ પણ આ યોજના હેઠળ ૭૫% ભાડા રાહત મેળવી શકે છે.
છોકરીઓ માટે એસ.ટી. બસ પાસ ફ્રી છે?
હા, ગુજરાતમાં ‘કન્યા કેળવણી નિધિ’ અંતર્ગત અભ્યાસ કરતી દીકરીઓને એસ.ટી. બસમાં નિઃશુલ્ક મુસાફરીનો લાભ મળે છે.
બસ પાસ ખોવાઈ જાય તો શું કરવું?
જો પાસ ખોવાઈ જાય, તો નજીકના ડેપો પર જઈને ડુપ્લીકેટ પાસ માટે નિયત ફી ભરીને નવો પાસ કઢાવી શકાય છે.

અંકિતા ગૌતમ CTC News સાથે જોડાયેલા એક લોકપ્રિય અભિનેત્રી (Actor) અને પ્રભાવશાળી સોશિયલ મીડિયા ઇન્ફ્લુએન્સર છે. મનોરંજન જગત અને ડિજિટલ કન્ટેન્ટ ક્રિએશનમાં બહોળો અનુભવ ધરાવતા અંકિતાબેન વાચકો સુધી લાઈફસ્ટાઈલ, ફેશન અને એન્ટરટેઈનમેન્ટ જગતના સચોટ સમાચાર પહોંચાડે છે. તેમની સર્જનાત્મક શૈલી અને સોશિયલ મીડિયા પરની મજબૂત પકડ તેમને એક આધુનિક અને વિશ્વાસપાત્ર મીડિયા પર્સનાલિટી બનાવે છે.
