ભારતીય સશસ્ત્ર દળો (Indian Armed Forces) માં ગ્રેજ્યુએશન પછી સીધા ક્લાસ-૧ ગેઝેટેડ ઓફિસર (Class-1 Gazetted Officer) તરીકે જોડાઈને દેશ સેવા કરવાનું સપ્નું જોતા દેશના હોનહાર યુવક અને યુવતીઓ માટે યુપીએસસી દ્વારા એક પ્રચંડ રોજગાર પ્રોગ્રામ સત્તાવાર રીતે એક્ટિવ કરી દેવામાં આવ્યો છે. અગ્રણી ગુજરાતી ન્યૂઝ પોર્ટલ ‘સંદેશ’ ના સત્તાવાર સંરક્ષણ અને શૈક્ષણિક બુલેટિન અનુસાર, યુનિયન પબ્લિક સર્વિસ કમિશન (Union Public Service Commission – UPSC) દ્વારા કમ્બાઈન્ડ ડિફેન્સ સર્વિસીસ પરીક્ષા (UPSC Combined Defence Services – CDS II Notification 2026) માટે સત્તાવાર રાષ્ટ્રીય નોટિફિકેશન જારી કરીને ઓનલાઈન અરજી પ્રક્રિયા ઓપરેટ કરી દેવામાં આવી છે.
આ પ્રવર્તમાન રાષ્ટ્રીય ભરતી ડ્રાઈવ અંતર્ગત ઇન્ડિયન મિલિટરી, નેવી, એરફોર્સ અને ઓફિસર્સ ટ્રેનિંગ એકેડેમીમાં અલગ-અલગ શૈક્ષણિક કેડર હેઠળ ૪૫૧ ખાલી જગ્યાઓ પર ઉમેદવારોની સીમલેસ પસંદગી કરવામાં આવશે. લાયક ઉમેદવારો આગામી ૦૯ જૂન ૨૦૨૬ (છેલ્લી તારીખ) સુધીમાં કમિશનના સત્તાવાર ઓટીઆર (OTR) પોર્ટલ ગ્રીડ દ્વારા ઓનલાઇન ફોર્મ સબમિટ કરી શકે છે. આજના આ વિશેષ અને કરિયર ગાઈડન્સ બ્લોગમાં આપણે જાણીશું આ સંરક્ષણ ભરતીના સત્તાવાર માપદંડો, એકેડેમી વાઇઝ શૈક્ષણિક પાત્રતા (Eligibility), વયમર્યાદા, વેતન માળખું અને ઓનલાઈન અરજી કરવાની સંપૂર્ણ રીતની વિગતવાર માહિતી નીચે મુજબ છે.
UPSC CDS II: એકેડેમી વાઇઝ બેઠકો અને લાયકાત લોગ (Education Metrics)
કમિશનની ઓફિશિયલ લોગબુક અને સંરક્ષણ મંત્રાલયના કડક સ્ટાન્ડર્ડ પ્રોટોકોલ અનુસાર, ૪૫૧ જગ્યાઓનું આંતરિક ઓડિટિંગ માળખું અને શૈક્ષણિક લાયકાત નીચે મુજબ વહેંચાયેલી છે:
- ઇન્ડિયન મિલિટરી એકેડેમી (IMA – દેહરાદૂન): ૧૦૦ જગ્યાઓ (અવિવાહિત પુરુષો માટે). લાયકાત માટે ઉમેદવારે માન્ય યુનિવર્સિટીમાંથી કોઈપણ પ્રવાહમાં સ્નાતક (Bachelor Degree in any stream) ની પદવી મેળવેલી હોવી અનિવાર્ય છે.
- ઇન્ડિયન નેવલ એકેડેમી (INA – એઝિમાલા): ૨૬ જગ્યાઓ (અવિવાહિત પુરુષો માટે). આ વહીવટી વિંગ માટે ઉમેદવાર પાસે માન્ય સંસ્થામાંથી એન્જિનિયરિંગમાં સ્નાતક (Degree in Engineering – B.E / B.Tech) ની કાનૂની પદવી હોવી ફરજિયાત છે.
- એરફોર્સ એકેડેમી (AFA – હૈદરાબાદ): ૩૨ જગ્યાઓ (અવિવાહિત પુરુષો માટે). લાયકાત માટે ગ્રેજ્યુએશન (કોઈપણ પ્રવાહ અથવા બી.ઈ/બી.ટેક) ની સાથે ધોરણ ૧૨ માં ભૌતિક વિજ્ઞાન અને ગણિત (Physics & Mathematics – PCM) વિષયો ભણેલા હોવા અનિવાર્ય છે.
- ઓફિસર્સ ટ્રેનિંગ એકેડેમી (OTA – ચેન્નઈ): ૨૯૩ જગ્યાઓ (પુરુષો અને મહિલાઓ બંને માટે – શોર્ટ સર્વિસ કમિશન). લાયકાત માટે કોઈપણ વિદ્યાશાખામાં કેવળ સ્નાતક (Graduation) ની ડિગ્રી હોવી જરૂરી છે. (મહિલાઓ અને વિવાહિત ઉમેદવારો માત્ર ઓટીએ માટે જ એપ્લાય કરી શકે છે).
ઓનલાઇન રજીસ્ટ્રેશન અને એપ્લિકેશન પ્રોગ્રામ
યુપીએસસી દ્વારા ફોર્મ સબમિશન સંપૂર્ણપણે ઓટોમેશન હેઠળ ઓપરેટ થાય છે, જેમાં ઉમેદવારોએ નીચે મુજબના સ્ટેપ્સ સીમલેસ સ્પીડથી ફોલો કરવાના રહેશે:
1.OTR (One Time Registration) પ્રોફાઇલ ઓપ્ટિમાઇઝેશન:પ્રાથમિક ડિજિટલ લોગ.
સૌ પ્રથમ કમિશનની અધિકૃત વેબસાઇટ upsconline.nic.in પર વિઝીટ કરો. જો અગાઉ રજીસ્ટ્રેશન ન કર્યું હોય તો ‘One Time Registration’ (OTR) લિંક પર ક્લિક કરી પોતાની બેઝિક પર્સનલ વિગતો ભરી યુનિક પ્રોફાઇલ લોગઇન આઈડી ક્રિએટ કરો.
2.CDS II ૨૦૨૬ ફોર્મ સિલેક્શન અને ડેટા એન્ટ્રી:પાર્ટ-૧ એપ્લિકેશન.
પોતાના OTR આઈડી અને પાસવર્ડ વડે લોગઇન કરો. ‘Latest Notifications’ સેક્શનમાં જઈને “Combined Defence Services Examination (II), 2026” સિલેક્ટ કરો અને પાર્ટ-૧ (Part-I) માં પોતાની શૈક્ષણિક વિગતો અને એકેડેમી પ્રેફરન્સ (IMA, INA, AFA, OTA) સબમિટ કરો.
3.ડિજિટલ દસ્તાવેજો, પાસપોર્ટ ફોટો અને સિગ્નેચર અપલોડ:૦૯ જૂન ૨૦૨૬ સુધી (છેલ્લી તારીખ).
પાર્ટ-૨ (Part-II) પ્રોગ્રામ હેઠળ ઉમેદવારે પોતાનો તાજેતરનો પાસપોર્ટ સાઇઝ ફોટોગ્રાફ અને સિગ્નેચર નિયત જેપીજી ફોર્મેટમાં અપલોડ કરવાના રહેશે. આ સાથે ઓળખના પુરાવા તરીકે કોઈ માન્ય સરકારી આઈડી (જેમ કે પાસપોર્ટ, ડ્રાઈવિંગ લાયસન્સ, વોટર આઈડી વગેરે) ની પીડીએફ ફાઇલ સબમિટ કરી મનપસંદ પરીક્ષા કેન્દ્ર લૉક કરો.
4.અરજી પ્રોસેસિંગ ફી ચૂકવણી (Fee Audit):સાંજે ૦૬:૦૦ વાગ્યા સુધી (કટોકટી સમય).
સામાન્ય અને ઓબીસી (General/OBC) કેટેગરીના પુરુષ ઉમેદવારોએ ₹૨00 ની સત્તાવાર એપ્લિકેશન ફી ઓનલાઇન પેમેન્ટ ગેટવે (Net Banking/Card) દ્વારા ચૂકવી કન્ફર્મેશન મેળવવાનું રહેશે. જ્યારે એસસી, એસટી (SC/ST) અને તમામ મહિલા ઉમેદવારો માટે ફી તદ્દન શૂન્ય (NIL) રાખવામાં આવી છે.
દ્વિ-તબક્કાની કડક પસંદગી પ્રક્રિયા (Selection Matrix)
ડિફેન્સ ઓથોરિટીના સેફ્ટી પ્રોટોકોલ અને આંતરિક મોનિટરિંગ કાયદા અનુસાર, ઉમેદવારોની આખરી લિસ્ટિંગ લોગબુક નીચે મુજબના બે સર્વોચ્ચ તબક્કાના આધારે નક્કી થાય છે:
૧. યુપીએસસી ઓફલાઇન લેખિત પરીક્ષા: IMA, INA અને AFA માટે અંગ્રેજી, સામાન્ય જ્ઞાન (GK) અને એલિમેન્ટરી ગણિતના ૧૦0-૧૦૦ માર્ક્સના ૩ પેપર (કુલ ૩૦૦ ગુણ) લેવાશે. જ્યારે ઓટીએ (OTA) માટે ગણિતનું પેપર હોતું નથી, માત્ર અંગ્રેજી અને જ્ઞાનના ૨૦૦ ગુણની કસોટી થશે. ખોટા જવાબો માટે એક તૃતીયાંશ નકારાત્મક ગુણ ($1/3\text{ }Negative\text{ }Marking$) કાપવામાં આવશે.
૨. એસએસબી ઇન્ટરવ્યુ પ્રોગ્રામ: લેખિત પરીક્ષા પાસ કરનાર લાયક ઉમેદવારોને સર્વિસીસ સિલેક્શન બોર્ડ (SSB) દ્વારા ૫ દિવસના અત્યંત કડક સાયકોલોજીકલ, ફિઝિકલ અને પર્સનાલિટી ટેસ્ટ માટે બોલાવવામાં આવશે. ત્યારબાદ કડક ફોરેન્સિક મેડિકલ બોર્ડ ઓડિટ ક્લિયર કર્યા બાદ ટ્રેનિંગ ઓર્ડર્સ જારી કરાશે.
UPSC CDS 2 ભરતી પ્રક્રિયાના મુખ્ય પરિમાણોનું કોષ્ટક
સત્તાવાર રાષ્ટ્રીય લોગબુક જાહેરાત અનુસાર ભરતી પ્રક્રિયાનું વહીવટી માળખું નીચે મુજબના કોષ્ટક દ્વારા સરળતાથી સમજી શકાય છે:
| ભરતી પ્રક્રિયાના મુખ્ય પરિમાણો | સત્તાવાર ઓપરેશનલ વિગતો (CDS II Specs) | વહીવટી મોનિટરિંગ અને એક્શન મોડ |
| ભરતી કરનારી સર્વોચ્ચ સંસ્થા | યુનિયન પબ્લિક સર્વિસ કમિશન (UPSC) | નવી દિલ્હી સેન્ટ્રલ ઓથોરિટી પ્રોટોકોલ |
| કુલ સત્તાવાર ખાલી જગ્યાઓ | ૪૫૧ જગ્યાઓ (451 Vacancies) | ઇન્ડિયન આર્મી, નેવી અને એરફોર્સ ઓફિસર કેડર |
| અરજી સબમિશન સમયપત્રક | ૨૦ મે ૨૦૨૬ થી ૦૯ જૂન ૨૦૨૬ સુધી | યુપીએસસી ડિજિટલ પોર્ટલ દ્વારા ઓનલાઇન જ સ્વીકાર્ય |
| સત્તાવાર લેખિત પરીક્ષા તારીખ | ૧૩ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (Sunday) | સમગ્ર ભારતમાં નિયત પરીક્ષા કેન્દ્રો પર લાઈવ |
રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા, પ્રશાસનિક કાયદો અને પર્સનલ પ્રાઈવસી પ્રોટોકોલના કડક નિયમો અનુસાર, આ એક શૈક્ષણિક દેશભક્તિ રોજગાર માહિતી અને નીતિ વિશ્લેષણનો અહેવાલ હોવાથી, આ વિશ્લેષણમાં કોઈપણ ઉમેદવારોના ખાનગી ઓટીઆર લોગિન પાસવર્ડ, સેન્ટર વાયરલેસ સિક્યોરિટી કોડ કે નાગરિકોના વ્યક્તિગત પ્રતિબંધિત સરકારી આઈડી ડેટા સાર્વજનિક પ્લેટફોર્મ પર પ્રદર્શિત કરવા પર કડક કાનૂની મનાઈ છે.
યુનિયન પબ્લિક સર્વિસ કમિશનની આ પ્રવર્તમાન UPSC Combined Defence Services (CDS II) Recruitment 2026 એ સ્પષ્ટ કરે છે કે દેશની સરહદોની રક્ષા અને મિલિટરી નેતૃત્વને મજબૂત કરવા માટે ઉચ્ચ લાયકાત ધરાવતા ગ્રેજ્યુએટ માઇન્ડ્સને સશસ્ત્ર દળોમાં ઇન્સ્ટોલ કરવા માટે તંત્ર સંપૂર્ણ કટિબદ્ધ છે. ડિફેન્સમાં શાનદાર કરિયર, આકર્ષક સેલરી પેકેજ અને સેનાના ગૌરવશાળી વાતાવરણમાં ઓફિસર બનવાનો આ એક સર્વોચ્ચ અને આઇકોનિક મોકો છે. પાત્રતા ધરાવતા વિદ્યાર્થીઓએ છેલ્લી તારીખની કટોકટી કે સર્વર જામની રાહ જોયા વગર વહેલી તકે ઓનલાઇન ફોર્મ સબમિટ કરી દેવું હિતાવહ છે. પરીક્ષા શિડ્યુલના ઓફિશિયલ ઓર્ડર્સ, ઈ-એડમિટ કાર્ડ ડાઉનલોડિંગ, સિલેબસ ઓપ્ટિમાઇઝેશન અને કેન્દ્ર કે રાજ્ય સરકારની નવીનતમ ભરતીઓના લેટેસ્ટ ડિજિટલ અપડેટ્સ મેળવવા માટે નાગરિકો નિયમિત રીતે ‘મારુ ગુજરાત’ જોબ કોર્નર મોનિટર કરતા રહે તે યોગ્ય છે.
UPSC Combined Defence Services (CDS II) Recruitment 2026 (FAQs):
UPSC CDS 2 ભરતી ૨૦૨૬ હેઠળ ઓનલાઇન ફોર્મ સબમિટ કરવાની સત્તાવાર છેલ્લી તારીખ અને સમય કયો નક્કી કરાયો છે?
યુપીએસસીની ઓફિશિયલ લોગબુક અનુસાર, લાયક ઉમેદવારો આગામી ૦૯ જૂન ૨૦૨૬ (સાંજે ૦૬:૦૦ વાગ્યા સુધી જ) પોતાનો ઓનલાઇન અરજી પ્રોગ્રામ સત્તાવાર પોર્ટલ પર લોક કરી શકે છે.
આ કમ્બાઈન્ડ ડિફેન્સ સર્વિસીસ પરીક્ષા (CDS) માં ઓફિસર્સ ટ્રેનિંગ એકેડેમી (OTA) માટે વયમર્યાદાના નિયમો શું છે?
ઓફિશિયલ એલિજિબિલિટી ક્રાઇટેરિયા મુજબ, ઓટીએ (OTA Short Service Commission) માટે અરજી કરનાર ઉમેદવારની ઉંમર લઘુત્તમ ૧૯ વર્ષ અને મહત્તમ ૨૫ વર્ષ ની વચ્ચે હોવી અનિવાર્ય છે.
શું આ સંરક્ષણ ભરતી પરીક્ષામાં અંતિમ વર્ષ (Final Year / Semester) માં ભણતા વિદ્યાર્થીઓ ફોર્મ ભરી શકે છે?
હા, જે ઉમેદવારો હાલ પોતાના ગ્રેજ્યુએશનના ફાઇનલ વર્ષ કે સેમેસ્ટર માં અભ્યાસ કરી રહ્યા છે અને નિયત સમય મર્યાદામાં ડિગ્રી પ્રમાણપત્ર સબમિટ કરી શકે તેમ છે, તેઓ આ પરીક્ષા માટે ૧૦૦% પાત્ર છે.
ભાવેશ CTC News ના ફાઉન્ડર અને ઓનર છે. તેઓ એક પ્રતિભાશાળી અભિનેતા (Actor) હોવાની સાથે ડિજિટલ મીડિયાના નિષ્ણાત પણ છે. અભિનય ક્ષેત્રે સક્રિય હોવા છતાં, પત્રકારત્વ દ્વારા લોકો સુધી સાચી અને સચોટ માહિતી પહોંચાડવી એ તેમનું મુખ્ય લક્ષ્ય છે. ટેકનોલોજી, કલા અને સમાચારના સમન્વય દ્વારા તેઓ CTC News ને નવી ઊંચાઈએ લઈ જઈ રહ્યા છે