અમેરિકામાં ભારતીય આઈટી વ્યાવસાયિકો (IT Professionals) અને વિદ્યાર્થીઓ માટે સૌથી લોકપ્રિય ગણાતા H-1B વિઝા પ્રોગ્રામ પર ફરી એકવાર મોટો રાજકીય વિવાદ છેડાયો છે. આ વખતે યુએસ સેનેટર એરિક શ્મિટ (Eric Schmitt) દ્વારા કરવામાં આવેલી આકરી ટિપ્પણીથી સોશિયલ મીડિયા પર અને વૈશ્વિક સ્તરે ભારતીયોમાં રોષ જોવા મળી રહ્યો છે. સેનેટરે અમેરિકન વિઝા સિસ્ટમની ટીકા કરતી વખતે સીધું જ હૈદરાબાદના પ્રખ્યાત ‘વિઝા ટેમ્પલ’ (Visa Temple) ને વચ્ચે લાવીને ભારતીયો પર નિશાન સાધ્યું છે.
World News ના અહેવાલો અનુસાર, રિપબ્લિકન સેનેટર એરિક શ્મિટે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X (અગાઉ ટ્વિટર) પર એક પોસ્ટ શેર કરીને H-1B વિઝા પ્રોગ્રામને ભારે નુકસાનકારક અને છેતરપિંડીથી ભરેલો ગણાવ્યો છે.
Eric Schmitt H1B Visa Criticism: શું છે સમગ્ર વિવાદ?
અમેરિકાના મિઝોરી રાજ્યના સેનેટર એરિક શ્મિટે આરોપ લગાવ્યો છે કે, અમેરિકામાં વિદેશી કામદારોને રોજગારી આપવા માટે બનેલી સિસ્ટમનો દુરુપયોગ કરીને એક વૈશ્વિક “વિઝા કાર્ટેલ” (Visa Cartel) ચલાવવામાં આવી રહ્યું છે. તેમણે દાવો કર્યો કે આ કાર્ટેલને કારણે અમેરિકાના મધ્યમ વર્ગના કામદારો પોતાની નોકરીઓ ગુમાવી રહ્યા છે અને તેમના વેતનમાં ઘટાડો થઈ રહ્યો છે.

વિવાદ ત્યારે વધુ વકર્યો જ્યારે તેમણે પોતાની પોસ્ટમાં તેલંગાણાના હૈદરાબાદમાં આવેલા પ્રખ્યાત ચિલ્કુર બાલાજી મંદિર (Chilkur Balaji Temple) નો ફોટો અને ઉલ્લેખ જોડ્યો, જેને લોકો સામાન્ય ભાષામાં ‘વિઝા ટેમ્પલ’ તરીકે ઓળખે છે.
સેનેટર એરિક શ્મિટનું વિવાદાસ્પદ નિવેદન: > “આ ‘વિઝા કાર્ટેલ’ નું હૈદરાબાદમાં પોતાનું એક ‘વિઝા મંદિર’ પણ છે, જ્યાં હજારો ભારતીયો ભગવાનની આસપાસ પ્રદક્ષિણા કરે છે અને યુએસ વર્ક વિઝા માટે પોતાના પાસપોર્ટ પર આશીર્વાદ લે છે. અમેરિકન કામદારોએ આટલી હદ સુધી હેક થયેલી અને પ્રભાવિત સિસ્ટમ સામે સ્પર્ધા ન કરવી જોઈએ.”
સેનેટરે ભારતીયો અને H-1B સિસ્ટમ પર કયા આરોપો લગાવ્યા?
સેનેટર શ્મિટે માત્ર ધાર્મિક માન્યતા પર જ પ્રહાર નથી કર્યો, પરંતુ અમેરિકન ટેક કંપનીઓ (Big Tech) અને વિદેશી ભરતી એજન્સીઓ વચ્ચેના નેટવર્ક પર પણ ગંભીર સવાલો ઉઠાવ્યા છે:
૧. અમેરિકનોની છટણી અને વિદેશીઓની ભરતી
તેમણે દાવો કર્યો કે ગુગલ, મેટા અને માઇક્રોસોફ્ટ જેવી મોટી ટેક કંપનીઓ એક તરફ હજારો અમેરિકન કર્મચારીઓની છટણી (Layoffs) કરી રહી છે, અને બીજી તરફ તે જ રોલ માટે હજારો H-1B વિઝા અરજીઓ ફાઇલ કરી રહી છે.
૨. સસ્તા દરમાં મજૂરી (Wage Suppression)
સેનેટરના મતે, હાયર કરાયેલા વિદેશી કર્મચારીઓમાંથી ૮૨% કર્મચારીઓ સરેરાશ વેતન (Median Wage) કરતા પણ ઓછી કિંમતે કામ કરવા તૈયાર થઈ જાય છે. આનાથી અમેરિકામાં સ્થાનિક વેતનનું સ્તર નીચું જાય છે.

૩. રેઝ્યૂમેમાં છેતરપિંડીના આક્ષેપો
તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે આ ગ્લોબલ નેટવર્ક્સ વિદેશોમાં ભરતી કરે છે, નકલી રેઝ્યૂમે (Fake Resumes) બનાવે છે અને વહીવટી છટકબારીઓનો ઉપયોગ કરીને લોકોને અમેરિકા લાવે છે. આ માટે તેઓ H-1B ઉપરાંત L-1, F-1 અને OPT (Optional Practical Training) વિઝાનો પણ દુરુપયોગ કરે છે.
૪. આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) અને ફંડિંગ
શ્મિટે એવો પણ દાવો કર્યો કે આ ભ્રષ્ટ સિસ્ટમને કારણે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ના ટ્રેનિંગ અને ડેવલપમેન્ટ માટેના અબજો ડોલર્સ અમેરિકાની બહાર ભારત જેવા દેશોમાં વહી રહ્યા છે, જે વાસ્તવમાં અમેરિકન ટેક્સપેયર્સના પૈસાથી સબસિડાઇઝ્ડ છે.
હૈદરાબાદનું ચિલ્કુર બાલાજી મંદિર શું છે?
જે ‘વિઝા ટેમ્પલ’ નો ઉલ્લેખ સેનેટરે નકારાત્મક રીતે કર્યો છે, તેનો ઇતિહાસ અને માન્યતા ખૂબ જ પવિત્ર છે. હૈદરાબાદ નજીક આવેલું ચિલ્કુર બાલાજી મંદિર ૧૭મી સદીનું ઐતિહાસિક મંદિર છે.
૧૯૮૦ અને ૯૦ ના દાયકામાં જ્યારે આઈટી ક્ષેત્રના વિદ્યાર્થીઓ અને પ્રોફેશનલ્સ યુએસ વિઝા મેળવવા માટે અહીં માનતા રાખવા આવતા અને તેમની ઈચ્છા પૂરી થતી, ત્યારથી આ મંદિર આઈટી એન્જિનિયરોમાં લોકપ્રિય બન્યું. અહીં શ્રદ્ધાળુઓ પોતાની મનોકામના માટે ૧૧ પ્રદક્ષિણા કરે છે અને વિઝા મળી ગયા બાદ ૧૦૮ પ્રદક્ષિણા કરીને આભાર માને છે. ભારતીયો માટે આ માત્ર એક શ્રદ્ધાનો વિષય છે, કોઈ કાયદાકીય છેતરપિંડી નથી.
સોશિયલ મીડિયા પર ભારતીયોનો ભારે આક્રોશ
યુએસ સેનેટર દ્વારા હિન્દુ મંદિર અને ભારતીય વ્યાવસાયિકોને નિશાન બનાવવામાં આવતા સોશિયલ મીડિયા (ખાસ કરીને X) પર તીખી પ્રતિક્રિયાઓ જોવા મળી છે.
- નેટિઝન્સનો સવાલ: ભારતીય અને અમેરિકન યુઝર્સે સેનેટરને પૂછ્યું કે, “જો ખ્રિસ્તીઓ ચર્ચમાં જઈને પોતાની કોઈ ઈચ્છા કે વિઝા માટે પ્રાર્થના કરે તો શું તે ચર્ચ પણ કોઈ કાર્ટેલનો ભાગ બની જાય છે?”
- મેરિટ આધારિત સિસ્ટમ: યુઝર્સે યાદ અપાવ્યું કે ભારતીયો અમેરિકામાં કોઈ દયા કે નકલી રસ્તાથી નથી જતા, પરંતુ તેઓ પોતાની સખત મહેનત, એન્જિનિયરિંગ કૌશલ્ય અને મેરિટના આધારે વિઝા મેળવે છે.
- ટ્રોલિંગ અને વંશીય ટિપ્પણી: ઘણા લોકોએ સેનેટર એરિક શ્મિટની આ ટિપ્પણીને વંશીય (Racist) અને માત્ર સસ્તી રાજનીતિ મેળવવા માટેની રાષ્ટ્રવાદી રમત ગણાવી છે.
અમેરિકામાં કડક થઈ રહેલી વિઝા નીતિઓ
એરિક શ્મિટની આ ટિપ્પણી એવા સમયે આવી છે જ્યારે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પ્રશાસન હેઠળ અમેરિકામાં કાયદેસર અને ગેરકાયદેસર બંને પ્રકારના ઇમિગ્રેશન પર કડક નજર રાખવામાં આવી રહી છે. થોડા સમય પહેલા જ અમેરિકાએ H-1B વિઝા ફીમાં મોટો વધારો કરીને તેને વાર્ષિક $100,000 સુધી પહોંચાડવાની યોજનાઓ ઘડી હતી. ટેક્સાસ જેવા રાજ્યોમાં ‘ઘોસ્ટ ઓફિસો’ (નકલી આઈટી કન્સલ્ટન્સીઓ) પર વન વિભાગ અને સરકારી એજન્સીઓએ દરોડા પણ પાડ્યા છે.
H-1B વિઝા પ્રોગ્રામ હંમેશા અમેરિકાની આંતરિક રાજનીતિમાં ‘અમેરિકા ફર્સ્ટ’ (America First) ના નારા હેઠળ ચર્ચામાં રહે છે. જોકે, આ વહીવટી લડાઈમાં હૈદરાબાદના એક પવિત્ર મંદિર અને સામાન્ય શ્રદ્ધાળુઓની આસ્થાને ઘસડી લાવવી તે યુએસ સેનેટરની માનસિકતા દર્શાવે છે. ભારતીય આઈટી પ્રોફેશનલ્સે પોતાની બુદ્ધિમત્તાથી સિલિકોન વેલી (Silicon Valley) ને જે ઊંચાઈ આપી છે, તેને કોઈ એક રાજકીય નિવેદનથી નકારી શકાય તેમ નથી.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો (FAQs)
૧. H-1B વિઝા શું છે? H-1B એ અમેરિકા દ્વારા આપવામાં આવતા બિન-ઇમિગ્રન્ટ વિઝા છે, જે યુએસ કંપનીઓને ટેકનોલોજી, એન્જિનિયરિંગ અને મેડિકલ જેવા ક્ષેત્રોમાં વિદેશી નિષ્ણાત કામદારોને હાયર કરવાની મંજૂરી આપે છે. ભારત આ પ્રોગ્રામનો સૌથી મોટો લાભાર્થી છે.
૨. સેનેટર એરિક શ્મિટ કોણ છે? એરિક શ્મિટ અમેરિકાના મિઝોરી રાજ્યના રિપબ્લિકન સેનેટર છે, જેઓ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની કડક ઇમિગ્રેશન નીતિઓ અને ‘મેક અમેરિકા ગ્રેટ અગેન’ (MAGA) ના સમર્થક માનવામાં આવે છે.
૩. શું આ વિવાદથી વિઝા પ્રક્રિયા પર કોઈ અસર થશે? ના, કોઈ એક સેનેટરના નિવેદનથી સત્તાવાર નીતિઓ બદલાતી નથી, પરંતુ તે દર્શાવે છે કે ભવિષ્યમાં યુએસ કોંગ્રેસમાં H-1B વિઝાના નિયમો વધુ કડક કરવા માટેનું દબાણ વધી શકે છે.

અંકિતા ગૌતમ CTC News સાથે જોડાયેલા એક લોકપ્રિય અભિનેત્રી (Actor) અને પ્રભાવશાળી સોશિયલ મીડિયા ઇન્ફ્લુએન્સર છે. મનોરંજન જગત અને ડિજિટલ કન્ટેન્ટ ક્રિએશનમાં બહોળો અનુભવ ધરાવતા અંકિતાબેન વાચકો સુધી લાઈફસ્ટાઈલ, ફેશન અને એન્ટરટેઈનમેન્ટ જગતના સચોટ સમાચાર પહોંચાડે છે. તેમની સર્જનાત્મક શૈલી અને સોશિયલ મીડિયા પરની મજબૂત પકડ તેમને એક આધુનિક અને વિશ્વાસપાત્ર મીડિયા પર્સનાલિટી બનાવે છે.
