વિશ્વ રાજકારણમાં અત્યારે ખળભળાટ મચી ગયો છે. વેનેઝુએલા અને અમેરિકા વચ્ચેના દાયકાઓ જૂના તણાવે હવે એક અત્યંત ભયાનક વળાંક લીધો છે. વેનેઝુએલાની સરકારે સત્તાવાર જાહેરાત કરી છે કે તેમના સૈન્ય મથક પર થયેલા એક ઓપરેશનમાં 24 સૈન્ય અધિકારીઓએ જીવ ગુમાવ્યા છે, અને આ માટે તેમણે સીધો જ અમેરિકાને જવાબદાર ઠેરવ્યો છે.
વેનેઝુએલામાં લોહીની હોળી
Venezuela vs USA Conflict: દક્ષિણ અમેરિકાના તેલ સમૃદ્ધ દેશ વેનેઝુએલાએ દાવો કર્યો છે કે અમેરિકા સમર્થિત ‘ભાડૂતી સૈનિકો’ અથવા ગુપ્ત એજન્સીઓએ તેમના સૈન્ય ઠેકાણાઓ પર હુમલો કર્યો છે. આ હુમલાને વેનેઝુએલાએ પોતાની સાર્વભૌમત્વ પરનો સીધો પ્રહાર ગણાવ્યો છે.
૧. હુમલાની વિગત (The Deadly Assault)
વેનેઝુએલાના સંરક્ષણ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર:
- સીમાવર્તી વિસ્તારમાં હુમલો: આ હુમલો વેનેઝુએલાના વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વના સૈન્ય મથક પર થયો હતો.
- જાનહાનિ: હુમલામાં ઉચ્ચ પદ ધરાવતા 24 સૈન્ય અધિકારીઓ માર્યા ગયા છે, જે વેનેઝુએલાના સૈન્ય ઇતિહાસ માટે મોટો ઝટકો છે.
- હથિયારોનો ઉપયોગ: એવો દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે હુમલામાં અત્યાધુનિક ડ્રોન અને અમેરિકન બનાવટના હથિયારોનો ઉપયોગ થયો છે.
૨. અમેરિકા પર ગંભીર આરોપો (Accusations of War Crimes)
રાષ્ટ્રપતિ નિકોલસ માદુરોએ રાષ્ટ્રજોગ સંબોધનમાં અમેરિકા પર આકરા પ્રહારો કર્યા:
- યુદ્ધ અપરાધ (War Crimes): વેનેઝુએલાએ આરોપ લગાવ્યો છે કે અમેરિકા લોકશાહીના નામે બીજા દેશોમાં અસ્થિરતા ફેલાવી રહ્યું છે અને આ હુમલો સ્પષ્ટપણે ‘યુદ્ધ અપરાધ’ની શ્રેણીમાં આવે છે.
- સામ્રાજ્યવાદનો વિરોધ: માદુરોએ કહ્યું કે, “અમેરિકા અમારી કુદરતી સંપત્તિ (તેલ) હડપવા માંગે છે, પરંતુ અમે ઝૂકીશું નહીં.”
૩. અમેરિકાનો પક્ષ (USA’s Response)
બીજી તરફ, વોશિંગ્ટન અને વ્હાઇટ હાઉસ દ્વારા આ આરોપોને સદંતર ફગાવી દેવામાં આવ્યા છે:
- ઇનકાર: અમેરિકાએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ હુમલામાં તેમનો કોઈ સીધો કે પરોક્ષ હાથ નથી.
- આંતરિક બળવો? અમેરિકન વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે આ માદુરો સરકાર વિરુદ્ધ તેમના જ સૈન્યના અસંતુષ્ટ જૂથોનો આંતરિક બળવો હોઈ શકે છે, જેને માદુરો અમેરિકાના માથે મઢી રહ્યા છે.
૪. વિશ્વ પર શું અસર થશે? (Global Impact)
આ તણાવ વધવાથી વિશ્વના રાજકારણ પર મોટી અસર પડી શકે છે:
- તેલના ભાવ: વેનેઝુએલા પાસે વિશ્વનો મોટો તેલ ભંડાર છે. જો ત્યાં યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ સર્જાય તો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેલના ભાવમાં ભડકો થઈ શકે છે.
- રશિયા અને ચીનનો સાથ: વેનેઝુએલાના મિત્ર દેશો રશિયા અને ચીન આ મુદ્દે વેનેઝુએલાની તરફેણમાં નિવેદનો આપી શકે છે, જે ‘કોલ્ડ વોર’ જેવી સ્થિતિ ઉભી કરી શકે છે.
- UNમાં ગુંજશે મુદ્દો: વેનેઝુએલા આ મામલાને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) અને ઇન્ટરનેશનલ ક્રિમિનલ કોર્ટ (ICC) માં લઈ જવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે.