ભારતીય મધ્યમ વર્ગની માનસિકતા હંમેશા એવી રહી છે કે જ્યારે જે વસ્તુની જરૂર પડે ત્યારે જ તેની ખરીદી કરવી. આપણે ત્યાં એક કહેવત ખૂબ પ્રચલિત છે – “આગ લાગે ત્યારે કૂવો ખોદવો.” કમનસીબે, જ્યારે ઈલેક્ટ્રોનિક ઉપકરણો, ખાસ કરીને એર કંડિશનર (AC) ખરીદવાની વાત આવે છે, ત્યારે મોટાભાગના લોકો આ જ ભૂલ કરે છે. જાન્યુઆરી મહિનો ચાલી રહ્યો છે, અને બહાર ગુલાબી ઠંડી છે. આવા સમયે જો તમને કોઈ કહે કે “AC ખરીદવાનો આ શ્રેષ્ઠ સમય છે,” તો કદાચ તમને તે મજાક લાગશે. તમને થશે કે અત્યારે તો સ્વેટર અને ધાબળાની જરૂર છે, AC લઈને શું કરીશું? પરંતુ, એક સ્માર્ટ બાયર તરીકે જો તમે બજારના ગણિત અને અર્થશાસ્ત્રને સમજો, તો તમને જણાશે કે શિયાળામાં AC ખરીદવાનો નિર્ણય તમને હજારો રૂપિયાની બચત કરાવી શકે છે.
બજારનું અર્થશાસ્ત્ર અને માંગ-પુરવઠાનો નિયમ
કોઈપણ વસ્તુની કિંમત નક્કી કરવામાં સૌથી મોટું પરિબળ ‘માંગ અને પુરવઠો’ (Demand and Supply) છે. ઉનાળાની શરૂઆત થતાની સાથે જ, એટલે કે માર્ચ અને એપ્રિલ મહિનામાં, AC ની માંગમાં અચાનક ઉછાળો આવે છે. જ્યારે તાપમાન 40 ડિગ્રીને પાર કરે છે, ત્યારે ગ્રાહક કિંમત નથી જોતો, તે માત્ર રાહત ઈચ્છે છે. આ મજબૂરીનો લાભ કંપનીઓ અને ડીલરો ઉઠાવે છે.
બીજી તરફ, શિયાળામાં (ડિસેમ્બરથી ફેબ્રુઆરી) AC ની માંગ તળિયે બેસી જાય છે. શોરૂમ ખાલી હોય છે અને ગોડાઉનમાં સ્ટોક પડ્યો હોય છે. આ તે સમય છે જ્યારે ગ્રાહક રાજા હોય છે. ડીલરોને તેમનો સ્ટોક ક્લિયર કરવો હોય છે અને રોકડ પ્રવાહ (Cash Flow) જાળવી રાખવો હોય છે. આર્થિક દ્રષ્ટિકોણથી જોઈએ તો, રિટેલર્સ માટે મૃત સ્ટોક (Dead Stock) રાખવો મોંઘો પડે છે કારણ કે તેમાં તેમની મૂડી રોકાયેલી રહે છે અને ગોડાઉનનું ભાડું ચઢતું રહે છે. તેથી, તેઓ નફો ઓછો કરીને પણ વેચાણ કરવા માટે તૈયાર હોય છે. શિયાળામાં AC ખરીદવું એ શેરબજારમાં મંદીના સમયે સારા શેર ખરીદવા જેવું છે – વેલ્યુ ફોર મની.
કિંમતમાં તફાવતનું સંપૂર્ણ ગણિત
ચાલો, હવે આપણે હવામાં વાત કરવાને બદલે આંકડાઓ સાથે વાત કરીએ. આપણે એક ઉદાહરણ તરીકે 1.5 ટન, 5-સ્ટાર ઇન્વર્ટર સ્પ્લિટ AC લઈએ.
ઉનાળાની સીઝન (મે મહિનામાં) ની અંદાજિત સ્થિતિ:
- AC ની કિંમત: ₹45,000 (કંપનીઓ સીઝનમાં ભાવ વધારે છે).
- ડિસ્કાઉન્ટ: નહિવત (કારણ કે માંગ વધારે છે).
- ઇન્સ્ટોલેશન ચાર્જ: ₹1,500 થી ₹2,000 (ટેકનિશિયનો વ્યસ્ત હોવાથી ચાર્જ વધારે વસૂલે છે).
- સ્ટેબિલાઈઝર અને સ્ટેન્ડ: ₹3,500.
- વધારાની કોપર પાઈપ: જો સ્ટાન્ડર્ડ કિટ કરતા વધારે પાઈપ જોઈએ, તો મીટર દીઠ ₹800 થી ₹1000.
- કુલ ખર્ચ: અંદાજે ₹51,000 થી ₹52,000.

શિયાળાની સીઝન (જાન્યુઆરી મહિનામાં) ની અંદાજિત સ્થિતિ:
- AC ની કિંમત: ₹37,000 થી ₹38,000 (યર-એન્ડ સેલ અને ક્લિયરન્સ ડિસ્કાઉન્ટ).
- બેંક ઓફર્સ: ગણતંત્ર દિવસ (Republic Day) સેલ નિમિત્તે ક્રેડિટ કાર્ડ પર 10% સુધીનું વધારાનું ડિસ્કાઉન્ટ (અંદાજે ₹2,000 થી ₹3,000 ની બચત).
- ઇન્સ્ટોલેશન: ઘણી બ્રાન્ડ્સ ઓફ-સીઝનમાં મફત અથવા માત્ર ₹499 માં ઇન્સ્ટોલેશન ઓફર કરે છે.
- બાર્ગેનિંગ: દુકાનદાર વેચાણ કરવા આતુર હોવાથી તમે સ્ટેન્ડ કે કવર મફતમાં માંગી શકો છો.
- કુલ ખર્ચ: અંદાજે ₹36,000 થી ₹37,000.
ચોખ્ખી બચત: આ ગણતરી મુજબ, તમે સીધા ₹14,000 થી ₹15,000 બચાવી શકો છો. એક મધ્યમ વર્ગીય પરિવાર માટે આ રકમ નાની નથી. આ બચતમાંથી તમે આખા વર્ષનું લાઈટ બિલ ભરી શકો છો અથવા અન્ય કોઈ જરૂરી વસ્તુ ખરીદી શકો છો.
ઇન્સ્ટોલેશનની ગુણવત્તા – એક છુપાયેલું સત્ય
મોટાભાગના લોકો માત્ર AC ની કિંમત પર ધ્યાન આપે છે, પરંતુ AC ની કાર્યક્ષમતા અને આયુષ્યનો 70% આધાર તેના ઇન્સ્ટોલેશન (ફિટિંગ) પર રહેલો છે. અહીં શિયાળામાં ખરીદી કરવાનો સૌથી મોટો અને અદ્રશ્ય ફાયદો રહેલો છે.
ઉનાળામાં શું થાય છે? એપ્રિલ-મે મહિનામાં, એક સર્વિસ ટેકનિશિયન પાસે દિવસમાં 8 થી 10 AC ફિટ કરવાનો ટાર્ગેટ હોય છે. તેની પાસે સમયનો અભાવ હોય છે.
- ઉતાવળ: તે ઉતાવળમાં કામ કરશે. પાઈપના જોઈન્ટ્સ બરાબર કદાચ ન કસાય.
- વેક્યૂમિંગ (Vacuuming) નો અભાવ: સ્પ્લિટ AC માં ગેસ ભરતા પહેલા પાઈપમાંથી હવા અને ભેજ કાઢવા માટે ‘વેક્યૂમ પંપ’ નો ઉપયોગ કરવો ફરજિયાત છે. આ પ્રક્રિયામાં 15-20 મિનિટ લાગે છે. ઉનાળાની ભીડમાં, ટેકનિશિયનો ઘણીવાર આ સ્ટેપ છોડી દે છે અને થોડો ગેસ છોડીને હવા કાઢી નાખે છે (જેને ‘પર્જિંગ’ કહેવાય છે). આ પદ્ધતિ ખોટી છે. તેનાથી કોમ્પ્રેસર પર લોડ પડે છે અને કૂલિંગ ઓછું થાય છે.
- લીકેજની સમસ્યા: ઉતાવળમાં કરેલા ફ્લેરિંગ (પાઈપ જોડવી) ને કારણે ગેસ લીક થવાની શક્યતા વધી જાય છે. પરિણામે, તમારે બે મહિના પછી ફરીથી ₹2500 નો ગેસ ભરાવવો પડે છે.
શિયાળામાં શું થાય છે? જાન્યુઆરીમાં ટેકનિશિયન પાસે માંડ દિવસનું એક કામ હોય છે.
- નિરાંતે કામ: તે શાંતિથી તમારા ઘરે આવશે. દીવાલમાં યોગ્ય માપ લઈને હોલ પાડશે.
- સંપૂર્ણ વેક્યૂમિંગ: તમે તેને કહી શકો છો કે “ભાઈ, મને ઉતાવળ નથી, વ્યવસ્થિત વેક્યૂમ કરીને જ ગેસ છોડજે.” તે ચોકસાઈથી કામ કરશે.
- ડેમો: તે તમને રિમોટના બધા ફીચર્સ શાંતિથી સમજાવશે.
- સલામતી: વ્યવસ્થિત ડ્રેનેજ પાઈપ ગોઠવશે જેથી દીવાલ પર પાણીના ડાઘ ન પડે.
એક સારી રીતે ઇન્સ્ટોલ થયેલું AC ઓછી વીજળી વાપરે છે અને લાંબા સમય સુધી ચાલે છે. તેથી, શિયાળાની ખરીદી માત્ર મશીનની કિંમત જ નહીં, પરંતુ ભવિષ્યના મેન્ટેનન્સ ખર્ચમાં પણ બચત કરાવે છે.
જૂના vs નવા મોડેલનો ભ્રમ અને ફુગાવો
ઘણા ગ્રાહકો એવું વિચારે છે કે “હું ઉનાળાની રાહ જોઉં, ત્યારે 2026 ના નવા મોડેલ આવશે.” આ વિચારસરણીમાં એક મોટી જાળ (Trap) છે.
AC ઈન્ડસ્ટ્રીમાં મોબાઈલ ફોન જેવી ક્રાંતિકારી બદલાવો દર વર્ષે નથી આવતા. 2024 ના મોડેલ અને 2025 ના મોડેલમાં ટેકનિકલ રીતે બહુ મોટો તફાવત હોતો નથી. કંપનીઓ સામાન્ય રીતે માત્ર આગળની ગ્રીલ (Grill) ની ડિઝાઈન બદલે છે, એકાદ નવું સ્ટીકર લગાવે છે અથવા કોઈ માર્કેટિંગ ગિમિક (જેમ કે ‘AI કૂલિંગ’) ઉમેરે છે. મશીનરી – કોમ્પ્રેસર, કન્ડેન્સર, અને મોટર – મોટાભાગે સમાન જ રહે છે.
ફુગાવાની અસર (Inflation): દર વર્ષે કાચા માલ (કોપર, એલ્યુમિનિયમ, પ્લાસ્ટિક) ની કિંમતો વધે છે. જાન્યુઆરી 2026 પછી કંપનીઓ તેમના નવા મોડેલ લોન્ચ કરશે ત્યારે તેમાં 5% થી 10% નો ભાવ વધારો નિશ્ચિત હશે. એટલે કે, જે AC આજે ₹35,000 માં મળે છે, તે જ સ્પેસિફિકેશન વાળું નવું મોડેલ માર્ચ 2026 માં ₹40,000 નું હશે.
આ ઉપરાંત, BEE (Bureau of Energy Efficiency) દર થોડા વર્ષે સ્ટાર રેટિંગના માપદંડો બદલે છે. ક્યારેક એવું બને છે કે આ વર્ષનું 5-સ્ટાર AC આવતા વર્ષે 4-સ્ટાર બની જાય. પરંતુ તેનો અર્થ એ નથી કે તે વીજળી વધારે ખાય છે; માત્ર માપદંડ બદલાયો છે. અત્યારે સ્ટોકમાં રહેલા 2024/2025 ના મોડેલ તમને સસ્તા ભાવે ઉચ્ચ ગુણવત્તા આપે છે. ડીલરોને આ જૂનો સ્ટોક કાઢવો હોવાથી તેઓ તેના પર ભારે ડિસ્કાઉન્ટ આપે છે. એક સ્માર્ટ બાયર તરીકે, તમારે ‘લેટેસ્ટ મોડેલ’ ના ટેગ પાછળ દોડવાને બદલે ‘પરફોર્મન્સ અને પ્રાઈસ’ પર ધ્યાન આપવું જોઈએ.
ઓનલાઇન vs ઓફલાઇન ખરીદીની રણનીતિ
શિયાળામાં તમે ઓનલાઇન અને ઓફલાઇન બંને જગ્યાએથી લાભ મેળવી શકો છો, પરંતુ ઓફલાઇન સ્ટોર્સમાં તમારી ‘બાર્ગેનિંગ પાવર’ (ભાવતાલ કરવાની શક્તિ) અનેકગણી વધી જાય છે.
ઓફલાઇન સ્ટોર્સ (Croma, Reliance Digital, સ્થાનિક ડીલર્સ): જ્યારે તમે શિયાળામાં કોઈ ઇલેક્ટ્રોનિક્સ શોરૂમમાં AC સેક્શનમાં જશો, ત્યારે સેલ્સમેન તમને જોઈને ખુશ થઈ જશે. ઉનાળામાં તેમની પાસે તમારી સાથે વાત કરવાનો પણ સમય નથી હોતો, જ્યારે અત્યારે તેઓ તમને ચા-પાણી પૂછશે.
- વાટાઘાટો: તમે કહી શકો કે “ઓનલાઇન તો આટલામાં મળે છે, તમે શું ફાયદો કરાવશો?” તેઓ ટાર્ગેટ પૂરો કરવા માટે કિંમત ઘટાડશે.
- એક્સ્ટેન્ડેડ વોરંટી: તમે મફત અથવા ડિસ્કાઉન્ટેડ દરે વધારાની વોરંટી માંગી શકો છો.
- જૂના AC નું એક્સચેન્જ: જો તમારી પાસે જૂનું AC છે, તો ઉનાળામાં ભંગારવાળા પણ તેને લેવા તૈયાર નથી હોતા કારણ કે તેઓ વ્યસ્ત હોય છે. શિયાળામાં, શોરૂમ વાળા તમને એક્સચેન્જ બોનસ આપી શકે છે.
ઓનલાઇન પ્લેટફોર્મ્સ (Amazon, Flipkart): જાન્યુઆરીમાં રિપબ્લિક ડે સેલ આવે છે. આ સેલમાં AC પર “Clearance Sale” ના બેનર હેઠળ જબરદસ્ત ઓફર્સ હોય છે. ક્રેડિટ કાર્ડ ડિસ્કાઉન્ટ, નો-કોસ્ટ EMI અને કૂપન કોડ્સ ભેગા કરીને તમે ઐતિહાસિક નીચી કિંમતે પ્રોડક્ટ મેળવી શકો છો.

કયા ફીચર્સ જોવા? (ખરીદી કરતા પહેલાનું ચેકલિસ્ટ)
ફક્ત સસ્તું AC લેવું પૂરતું નથી, તે સારું પણ હોવું જોઈએ. શિયાળામાં ખરીદી કરતી વખતે પણ તમારે નીચે મુજબના ટેકનિકલ મુદ્દાઓ પર બાંધછોડ ન કરવી જોઈએ:
- કોપર કન્ડેન્સર કોઇલ (Copper Condenser Coil): હંમેશા 100% કોપર કોઇલ વાળું AC જ ખરીદવું. એલ્યુમિનિયમ કોઇલ સસ્તી હોય છે પણ તે રિપેર નથી થતી અને તેની લાઈફ ઓછી હોય છે. કોપર કોઇલ ગરમીનું વહન સારી રીતે કરે છે અને રિપેરિંગમાં સરળ છે.
- ઇન્વર્ટર ટેકનોલોજી (Inverter Technology): હવે નોન-ઇન્વર્ટર (ફિક્સ સ્પીડ) AC લેવાનો જમાનો નથી. ઇન્વર્ટર AC રૂમના તાપમાન મુજબ કોમ્પ્રેસરની સ્પીડ વધારે-ઘટાડે છે, જેનાથી 30% સુધી વીજળીની બચત થાય છે. ભલે તે ₹3000 મોંઘું હોય, પણ તે એક વર્ષમાં જ પૈસા વસૂલ કરી દેશે.
- રૂમની સાઈઝ અને ટનેજ (Tonnage):
- 100-120 ચોરસ ફૂટ સુધી: 1 ટન
- 120-180 ચોરસ ફૂટ સુધી: 1.5 ટન
- 180 ચોરસ ફૂટથી વધારે: 2 ટન
- જો તમારો રૂમ ટોપ ફ્લોર પર છે અથવા સીધો સૂર્યપ્રકાશ આવે છે, તો તમારે 0.5 ટન વધારે ક્ષમતા ગણવી જોઈએ.
- PCB વોરંટી: ઇન્વર્ટર AC માં PCB (પ્રિન્ટેડ સર્કિટ બોર્ડ) સૌથી મહત્વનો અને મોંઘો પાર્ટ છે. તે ખરાબ થાય તો ₹8,000 થી ₹10,000 નો ખર્ચ આવે છે. તેથી, જે બ્રાન્ડ PCB પર 5 વર્ષની વોરંટી આપતી હોય તેને પસંદ કરો.
- સર્વિસ નેટવર્ક: તમારા શહેરમાં કઈ કંપનીની સર્વિસ સારી છે તે તપાસો. દુનિયાનું સૌથી મોંઘું AC પણ નકામું છે જો ખરાબ થવા પર તેને રિપેર કરનાર કોઈ ન હોય.
નાણાકીય આયોજન અને સ્માર્ટ ફાયનાન્સ
શિયાળામાં ખરીદી કરવાનો બીજો એક મોટો ફાયદો એ છે કે તે તમારા બજેટને ખોરવતું નથી. ઉનાળામાં અચાનક AC બગડી જાય અને નવું લેવું પડે તો તે “ઇમરજન્સી ખર્ચ” બની જાય છે. અત્યારે તમે તેને “પ્લાન્ડ એક્સપેન્સ” બનાવી શકો છો.
- No Cost EMI: શિયાળામાં વેચાણ વધારવા માટે બજાજ ફાઈનાન્સ અને ક્રેડિટ કાર્ડ કંપનીઓ લાંબા ગાળાના (9 થી 12 મહિના) નો-કોસ્ટ EMI આપે છે. એટલે કે, તમે અત્યારે AC લઈ લો અને તેના હપ્તા ઉનાળા પછી પણ ચાલુ રહેશે, પણ તમારે એક રૂપિયો વ્યાજ નહીં ચૂકવવું પડે.
- કેશબેક: ઘણી વાર ઓફ-સીઝનમાં ડેબિટ કાર્ડ પર પણ કેશબેક ઓફર્સ હોય છે.
- પૈસાની વેલ્યુ: જો તમે આજે ₹40,000 નું AC લો છો, અને ઉનાળામાં તેની કિંમત ₹45,000 થઈ જાય છે, તો તમે સીધા તમારા રોકાણ પર 12.5% નું રિટર્ન મેળવ્યું કહેવાય (જે ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ કરતા બમણું છે).
વોરંટીનો લાભ ક્યારથી ગણાય?
ઘણા ગ્રાહકોને એક પ્રશ્ન મૂંઝવતો હોય છે કે “જો હું જાન્યુઆરીમાં AC લઈશ અને તેને વાપરવાનું એપ્રિલમાં શરૂ કરીશ, તો મારી 3 મહિનાની વોરંટી તો એમ જ જતી રહેશે ને?”
આ બાબતે પણ કંપનીઓ હવે ઘણી લવચીક બની છે.
- ઇન્સ્ટોલેશન ડેટ: મોટાભાગની કંપનીઓ ઇન્વોઇસ ડેટ (બિલ તારીખ) અથવા ઇન્સ્ટોલેશન ડેટથી વોરંટી ગણે છે. જો તમે AC ખરીદીને પેટી-પેક રાખો અને માર્ચમાં ઇન્સ્ટોલ કરાવો, તો વોરંટી માર્ચથી શરૂ થઈ શકે છે (પરંતુ આ માટે તમારે બ્રાન્ડ સાથે સ્પષ્ટતા કરવી જરૂરી છે).
- એક્સ્ટેન્ડેડ વોરંટી: શિયાળાની ઓફરમાં તમને ઘણીવાર 1+4 વર્ષની કોમ્પ્રેહન્સીવ વોરંટી મફત મળે છે, જે ઉનાળામાં તમારે ખરીદવી પડે છે. આથી 3 મહિનાનો સમયગાળો બહુ મોટો ફરક નથી પાડતો.
પર્યાવરણ અને વીજળી બિલ પર અસર
તમે ક્યારે AC ખરીદો છો તેની સીધી અસર તમારા વીજળી બિલ પર પડે છે. આપણે અગાઉ વાત કરી તેમ, શિયાળામાં થયેલું પરફેક્ટ વેક્યૂમિંગ અને ગેસ ચાર્જિંગ AC ની એફિશિયન્સી (કાર્યક્ષમતા) 100% જાળવી રાખે છે.
જો ઉનાળામાં ઉતાવળમાં ફિટિંગ થયું હોય અને AC માત્ર 80% કાર્યક્ષમતા પર ચાલે, તો તે રૂમને ઠંડો કરવા માટે વધારે સમય લેશે.
- ઉદાહરણ: જો AC એક કલાકમાં 1.5 યુનિટ પાવર વાપરે છે, અને ખરાબ ફિટિંગને કારણે તે દિવસમાં 2 કલાક વધારે ચાલે છે, તો રોજના 3 યુનિટ વધારે વપરાશે.
- 3 યુનિટ * ₹8 (યુનિટ ભાવ) = ₹24 પ્રતિ દિવસ.
- મહિનાના ₹720.
- વર્ષના (4 મહિના વપરાશ): ₹2,880 નું નુકસાન. આમ, ખોટા સમયે ખરીદી અને ખરાબ ઇન્સ્ટોલેશન તમને દર વર્ષે આર્થિક નુકસાન કરાવે છે. પર્યાવરણની દ્રષ્ટિએ પણ, વધુ વીજળી વપરાશ એટલે વધુ કાર્બન ઉત્સર્જન.
સારાંશ અને નિષ્કર્ષ
હવે જ્યારે આપણે તમામ પાસાઓ તપાસી લીધા છે, તો ચિત્ર એકદમ સ્પષ્ટ છે. શિયાળામાં AC ખરીદવું એ કોઈ “વધારાનો ખર્ચ” નથી, પણ એક “સ્માર્ટ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ” છે.
ચાલો, ફાયદાઓનું પુનરાવર્તન કરીએ:
- સીધી રોકડ બચત: ₹5,000 થી ₹10,000 સુધીની નીચી કિંમત.
- મફત ઇન્સ્ટોલેશન: વધારાના ₹1500 ની બચત.
- ગુણવત્તાયુક્ત કામ: ટેકનિશિયન દ્વારા પૂરતો સમય અને ચોકસાઈ.
- બાર્ગેનિંગ પાવર: તમારી શરતો પર ખરીદી.
- માનસિક શાંતિ: ઉનાળો શરૂ થાય તે પહેલાં જ તમે તૈયાર છો. જ્યારે બીજા લોકો પરસેવે રેબઝેબ થઈને AC માટે દોડાદોડ કરતા હશે, ત્યારે તમે ઠંડા રૂમમાં બેસીને આરામ કરી રહ્યા હશો.
આજે 22 જાન્યુઆરી, 2026 છે. પ્રજાસત્તાક દિવસનું સેલ નજીક છે. જો તમારા મગજમાં AC લેવાનો વિચાર આવતા ઉનાળા માટે હોય, તો તેને અત્યારે જ અમલમાં મૂકો. બજારના ટ્રેન્ડ્સ સ્પષ્ટ છે – આવનારો ઉનાળો વધુ આકરો હશે અને AC ના ભાવ વધશે.
એક જાગૃત ગ્રાહક તરીકે, ભીડનો હિસ્સો ન બનો. પ્રવાહથી વિરુદ્ધ ચાલો. જ્યારે દુનિયા વેચતી હોય ત્યારે ખરીદો, અને જ્યારે દુનિયા ખરીદવા પડાપડી કરે ત્યારે તમે તેનો આનંદ માણો. તમારા પરિવારની સુવિધા અને તમારા મહેનતની કમાણી – બંનેની સુરક્ષા કરવાનો આ શ્રેષ્ઠ રસ્તો છે.
વિવિધ પ્રકારના AC અને શિયાળામાં તેમની ઉપલબ્ધતા
જ્યારે તમે AC ખરીદવા નીકળો છો, ત્યારે તમને મુખ્યત્વે બે પ્રકારના વિકલ્પો મળે છે: વિન્ડો AC અને સ્પ્લિટ AC. શિયાળામાં આ બંને પ્રકારોની કિંમતો અને ઉપલબ્ધતામાં શું ફેરફાર થાય છે તે સમજવું પણ જરૂરી છે.
વિન્ડો AC: ઘણા લોકો માને છે કે વિન્ડો AC હવે જૂના થઈ ગયા છે, પરંતુ ભાડાના મકાનમાં રહેતા લોકો અથવા જેમના રૂમમાં વિન્ડોની જગ્યા છે તેમના માટે આ હજુ પણ બેસ્ટ વિકલ્પ છે.
- શિયાળામાં ફાયદો: વિન્ડો AC નો સ્ટોક સામાન્ય રીતે ઓછો હોય છે. શિયાળામાં દુકાનદારો વિન્ડો AC પર ભારે ડિસ્કાઉન્ટ આપે છે કારણ કે તે જગ્યા વધારે રોકે છે. તમે 1.5 ટનનું વિન્ડો AC ₹25,000 થી ₹28,000 ની રેન્જમાં મેળવી શકો છો, જે ઉનાળામાં ₹32,000 સુધી પહોંચી જાય છે.
- ઇન્સ્ટોલેશન: વિન્ડો AC નું ઇન્સ્ટોલેશન સરળ હોય છે, પણ તેમાં ફ્રેમ બનાવવી પડે છે. શિયાળામાં કાર્પેન્ટર કે ફેબ્રિકેટર પણ તમને સસ્તા ભાવે અને સારા ફિનિશિંગ સાથે ફ્રેમ બનાવી આપશે.
સ્પ્લિટ AC: આધુનિક ઘરો માટે આ પ્રથમ પસંદગી છે. તે દેખાવમાં સ્લીક હોય છે અને અવાજ ઓછો કરે છે.
- વેરાયટી: શિયાળામાં તમને કદાચ કલર ઓપ્શન ઓછા મળે, પરંતુ વ્હાઈટ કલર (જે સ્ટાન્ડર્ડ છે) હંમેશા ઉપલબ્ધ હોય છે.
- હોટ એન્ડ કોલ્ડ AC (Hot & Cold AC): આ એક એવો પ્રકાર છે જેની માંગ શિયાળામાં વધી શકે છે, પણ ગુજરાત જેવા પ્રદેશમાં જ્યાં ઠંડી બહુ કાતિલ નથી હોતી, ત્યાં તેની માંગ મર્યાદિત હોય છે. જો તમે ‘હોટ એન્ડ કોલ્ડ’ AC લો છો, તો તે તમને શિયાળામાં હીટર તરીકે અને ઉનાળામાં કુલર તરીકે કામ આપશે. આ મોડેલ પર પણ અત્યારે ઓફ-સીઝન ડિસ્કાઉન્ટ મળી શકે છે કારણ કે આ એક પ્રીમિયમ પ્રોડક્ટ છે અને તેનું માસ સેલિંગ થતું નથી.
AC ખરીદ્યા પછીની જાળવણી (Maintenance Tips)
તમે શિયાળામાં AC ખરીદી તો લીધું, પણ તેને ઉનાળા સુધી સાચવવું કેવી રીતે? સ્માર્ટ બાયર હોવાની સાથે સ્માર્ટ યુઝર બનવું પણ જરૂરી છે.
- કવરનો ઉપયોગ: જો તમે સ્પ્લિટ AC લીધું છે, તો તેના આઉટડોર યુનિટને ધૂળ અને તડકાથી બચાવવા માટે કવર લગાવી દો. શિયાળામાં ધૂળ વધારે ઉડે છે. બજારમાં ₹300-400 માં સારા વોટરપ્રૂફ કવર મળે છે.
- મહિને એકવાર ચલાવવું: ભલે ઠંડી હોય, પણ AC ને મહિનામાં ઓછામાં ઓછું 15-20 મિનિટ માટે ‘Fan Mode’ અથવા 24-25 ડિગ્રી પર ચલાવવું જોઈએ. આનાથી મશીનરી જામ નથી થતી અને ઓઈલનું સર્ક્યુલેશન જળવાઈ રહે છે.
- ઉંદરથી સાવધાન: શિયાળામાં ઉંદરો હૂંફ મેળવવા માટે ઘણીવાર AC ના આઉટડોર યુનિટમાં ઘૂસી જાય છે અને વાયરો કાપી નાખે છે. આ એક મોટી સમસ્યા છે. આઉટડોર યુનિટની આસપાસ જાળી લગાવો અથવા ઉંદર ન આવે તેવી વ્યવસ્થા કરો.
- પ્લગ કાઢી રાખવો: જ્યારે AC વપરાશમાં ન હોય, ત્યારે તેની મેઈન સ્વીચ બંધ રાખો અને પ્લગ કાઢી રાખો. વોલ્ટેજની વધઘટથી PCB ને નુકસાન થઈ શકે છે, ભલે AC બંધ હોય.

મગન લુહાર CTC News ના ફાઉન્ડર અને ઓનર છે. પત્રકારત્વ ઉપરાંત તેઓ એક જાણીતા અભિનેતા (Actor) પણ છે. કલા અને મીડિયા ક્ષેત્રે બહોળો અનુભવ ધરાવતા મગનભાઈએ સામાજિક જવાબદારીની ભાવના સાથે આ ડિજિટલ પ્લેટફોર્મની સ્થાપના કરી છે. તેઓ ખાસ કરીને ગ્રામીણ વિકાસ અને સામાજિક મુદ્દાઓને પોતાની આગવી શૈલીમાં વાચા આપવા માટે જાણીતા છે.
